بازار آریا

آخرين مطالب

نقش فناوري در کنترل فساد گزارش ويژه

نقش فناوري در کنترل فساد

  بزرگنمايي:

آريا بازار -
يکي از نگران‌کننده‌ترين روندها در اقتصاد ايران به‌عنوان يک کشور در حال توسعه بزرگ بودن اندازه فساد، اعم از سيستماتيک و غيرسيستماتيک است. فساد ممکن است در هر بخشي رخ دهد. ممکن است فساد در بخش خصوصي يا بخش دولتي باشد. ممکن است نهاد کنترل يا مبارزه با فساد خود دچار فساد شده باشد يا نهاد تنظيم‌کننده مقررات و قانون‌گذار دچار انحرافاتي باشد. اما يکي از دروازه‌هاي توزيع نامشروع منافع و عوايد اقتصادي که به‌شدت در سطوح مختلف ريشه دوانده و در چند سال اخير چندين‌بار مواردي از اين فساد‌ها رسانه‌اي شده، دولت‌هاي محلي يا همان شهرداري‌ها هستند.


 
معمولا فساد در رده بالاي مشکلات دولت‌هاي محلي يا شهرداري‌ها رتبه‌بندي مي‌شود. چالشي که شهرداري‌ها در آغاز کار دوره جديد با آن مواجهند ايجاد راه‌هايي جديد و کارآ براي ساخت سيستم‌هاي شفاف و پاسخگو، به‌منظور رساندن خدمات باکيفيت به شهروندان است. فساد، منابع ملي و محلي براي يک شهرداري را ناکارآ توزيع خواهد کرد و عواقبي همچون کيفيت ضعيف خدمات شهري، کاهش سرمايه‌گذاري و رشد اقتصاد محلي و مشکلات اجتماعي را به دنبال دارد.
انواع گوناگون فساد اعم از رشوه‌خواري، اخاذي، اختلاس، رانت و پارتي بازي مي‌تواند در سطح دولت محلي رخ دهد. اندازه اين فساد در شهرداري‌ها طبق تحقيقات انجام شده به عوامل مختلفي برمي‌گردد. سطح توسعه‌يافتگي شهر و وضعيت اقتصاد محلي، اندازه شهر و شهرداري، سيستم تشکيلاتي شهرداري، انتخابي يا انتصابي بودن مديران و سطح فساد در اقتصاد ملي از مواردي هستند که کيفيت و سطح آنها مي‌تواند تعيين‌کننده ميزان فساد در شهرداري باشد. اما علت اين فساد را مي‌توان در سه عامل 1- انگيزه‌هاي منحرف(نظير دستمزدهاي پايين، کيفيت پايين اداره شهر، درآمد ناپايدار شهر، پيش‌بيني‌ناپذيري فرآيندهاي اجرايي اداره شهر) 2- نبود اطلاعات و شفافيت(در نظر گرفتن اطلاعات به‌عنوان رازهاي حوزه شهرداري) و 3- فقدان پاسخگويي(ريسک نداشتن تصميمات اشتباه براي تصميم‌گيران) جست‌وجو کرد.
مثال‌هاي مختلفي از نحوه رخ دادن فساد و راه‌هاي مقابله با آنها در شهرداري‌ها تاکنون بحث شده است، اما به‌نظر مي‎رسد اگر بخواهيم علت و ريشه اصلي فساد در مديريت شهري و به‌ويژه مديريت مياني شهري و سطح کارشناسي را بررسي کنيم، بايد به نقش عامل انساني بپردازيم. عامل انساني در هر موقعيتي که قرار بگيرد اگر مکانيزم انگيزشي مناسبي براي وي طراحي نشود، امکان انحراف و خطا را دارد. ممکن است در برخي شرايط با توصيه‌هاي اخلاقي و ارشادي بتوان اندکي بر افراد اثرگذار بود، ولي در مجموع نمي‌توان به اميد خيرخواه بودن و پاک بودن همه افراد، سيستم را بدون هيچ‌گونه نظام نظارتي طراحي کرد. با توجه به اينکه در شرايط کنوني امکان تغيير نظام پاداش و مکانيزم انگيزشي براي کارکنان شهرداري‌ها (و حتي ديگر بخش‌ها) وجود ندارد، بايد نقش عامل انساني و تعامل عوامل انساني يعني ارباب‌رجوع(شهروند) با افراد تصميم‌گير(کارمند) را به حداقل رساند.
شايد بهترين راهکاري که بتوان براي اين منظور طراحي کرد همان حذف کردن نقش عامل انساني و استفاده از بستر فناوري اطلاعات براي سيستمي شدن فرآيندها و اقدامات باشد. نقش فناوري در دو بخش مي‌تواند کارساز باشد. در بخش اول رابطه فناوري و فساد بايد رابطه کارمند و شهروند حداقلي شود. نقش تصميم‌گيري عامل انساني در صورتي که سامانه‌ها برخط و به‌صورت خودکار و بدون ارتباط فرد به فرد فرآيندها را انجام دهند، به حداقل مي‎رسد. در اين سامانه‌ها مي‌توان انواع اقداماتي که داراي عنصر اقتصادي هستند، پيگيري‌ها، درخواست مجوز، پروانه‌ و پايان‌کار، قيمت‌گذاري و کارشناسي و نظاير آنها بدون ارتباط مستقيم عوامل انساني با يکديگر انجام شود.
اما در سوي ديگر مي‌‎توان به وسيله بستر‌هاي فناوري، جريان آزاد اطلاعات را ايجاد کرد. اين جريان آزاد اطلاعات مي‌توان از رانت‌هاي اطلاعاتي جلوگيري کند و احتمال افشاي فساد را بالا ببرد. هرگونه مصوبه‌اي در شوراهاي شهر يا قراردادهاي داراي بار مالي و انواع مناقصه‌ها و مزايده‌ها و هرگونه اتفاقي که پول جابه‌جا مي‌کند، بايد براي مردم و رسانه‌ها شفاف باشد. نبايد با تصور اينکه اطلاعات جنبه‌هاي ديگري دارند و مردم نامحرم هستند، موانعي براي انتشار آزاد اطلاعات ايجاد شود. همچنين بايد از افشاکنندگان اطلاعات مربوط به رسوايي‌هاي مالي و فسادها حمايت صورت گيرد و سازوکارهاي آسان و کم‌هزينه‌اي براي ارسال و انتشار اطلاعات توسط شهروندان و کارمندان شهرداري طراحي شود.
شايد اين باور که فساد به‌طور کامل کنترل شود و به صفر برسد، خيلي خوش‎بينانه باشد؛ اما اگر بتوان بخشي از فساد موجود در شهرداري‌ها را به‌وسيله کاربرد فناوري اطلاعات کاهش داد، از طريق منافعي که آزاد مي‎شوند و پيش‌تر در دست عده‌اي معدود و محدود توزيع مي‌شد، مردم به‌طور نسبي رفاه بيشتري را به‌عنوان يک شهروند تجربه مي‌کنند.

علي ظريف
دانشجوي دکتراي اقتصاد




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پنجه تیز پوپولیسم روی مسائل کلان اقتصادی

سال آبی گذشته خشک‌ترین سال نیم‌قرن اخیر بوده است

"کارت هدیه" هم داستان شد

پیش‌نیازهای تغییر ساختار در مدیریت بانک‌ها

متن کامل توافق 10 بندی روسیه و ترکیه در سوچی درباره ادلب سوریه!!

ایران، ونزوئلا خواهد شد؟

گردشگری پزشکی و عوامل تاثیرگذار بر آن

معرفی برترین اپ های آموزشی برای شروع سال تحصیلی

تفاله‌های بی‌ارزش در فضای مجازی

آیا ایران در راه ونزوئلا گام بر می دارد؟/تورم هزار درصدی در راه است؟

فروش آجیل به دلار!

سی‌ان‌ان نامه سرقتی از روی میز ترامپ را منتشر کرد

راهکار ایران برای دور زدن تحریم های نفتی آمریکا

بازخوانی دودستورمهم رهبرانقلاب درباره نظام بانکی/همتی برنامه بدهد

ضرورت توجه به فساد در بخش بانکی

طلا در برابر املاک : کدام یک منفعت بیشتری دارد؟

احتمال معاف شدن برخی کالاهای وارداتی از پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز

لیست قوانین مبارزه با فساد

بازار شبانه ارز، کجای تهران است؟

اثر سقوط لیر بر اقتصاد ایران

مراقب "پول زور" باشید!

لاکچری‌ترین میوه‌های بازار چند؟

10 شغل برتر رو به رشد در زمینه خوداشتغالی

قوانین هوش مصنوعی در جهان

زنگ خطر تعطیلی نشریات کاغذی

بام حمایتی 10ساله برای خانه‌‌ها

این نکات را هنگام استفاده از وای‌فای رعایت کنید

چه‌ کسانی می‌توانند پول آب ندهند؟

مهاجران به سمت بازار کدام کشورها جذب می شوند؟

آیا جایگزین سیف می‌تواند از هفت‌خوان اقتصاد ایران عبور کند؟

مدیران موسسات مالی غیر مجاز کجا هستند؟

کوچ به پیام رسان‌های داخلی؛ با تشویق یا تهدید؟

مصائب دلار دستوری / با تقاضای کاذب چه کنیم؟

چرا راه اندازی یک استارتاپ موفق، استرس زا است؟

مودم‌های اینترنتی D-Link به‌راحتی هک می‌شوند

شرکت های کوچک در بازی بزرگ

ردپای ویژه‌خواری و دلالی در نظام ارزی/رونق امضاهای طلایی رانت‌زا

ثروتمندان بیشتر برق مصرف می‌کنند یا صنایع؟

کدام کشورها بیش‌ترین و کدام کم‌ترین نفت را تولید کردند؟

مشکل در تصمیم گیری ناشی از چیست؟

جنجال یک دستورالعمل برای اتاق‌های عمل

نظر یک کارشناس درباره سناریوی آمریکا برای حذف نفت ایران

احتمال تشدید و نرمش همزمان آمریکا در سیاست تحریم نفتی

دلیل اصلی کاهش قیمت دلار در بازار بررسی شد

دلار قوی باعث افت طلا شد

افزایش قیمت طلا همزمان با کاهش ارزش دلار و تنش های تجاری

انتقال دلار به ایران کسب و کار جدید افغان‌ها

عقب ماندگی شهرداری در صدور کارت بلیت مترو خبرنگاران

متن سند امضا شده ترامپ و کیم جونگ اون

فرزندان را در فضای مجازی رها نکنیم