بازار آریا

آخرين مطالب

درباره سیلیکون ولی! مقالات اقتصادي

درباره سیلیکون ولی!

  بزرگنمايي:

آریا بازار - ناظراقتصاد : ماموریت شبکه کارآفرینی جهانی ساختن اکوسیستم کارآفرینی است. ایده‌ها در اطراف جهان در حال پرواز هستند، و سرمایه به سرعت در اطراف مرزهای ملی در حال حرکت است. کارآفرینان دیگر توسط مرزهای ملی و جغرافیایی محدود نمی‌شوند: استارت‌آپ‌هایی که در آفریقا با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستند به دنبال یافتن ارتباطاتی با استارت‌آپ‌هایی هستند که در اروپا و آمریکا فعالیت می‌کنند، سرمایه گذاری مخاطره پذیر نیز قاعدتاً این الگو را پیروی می‌کند و طی دو دهه اخیر، پورتفولیوی سرمایه گذاری جهانی خود را در حال گسترش دادن هستند. یکی از معروف‌ترین و موفق‌ترین اکوسیستم‌های کارآفرینی جهان سیلکون ولی می‌باشد.راز دره سیلیکون در اکوسیستم آن نهفته است ولی این اکوسیستم بنا بر ضرورت‌ها و در یک فرایند تکاملی شکل‌ گرفته است و موجب شده است تا توجه سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نوآور در زمینه‌های فناوری جلب شود و کم‌کم سرمایه‌گذاران جسورانه پدید آمده‌اند و سایر روابط و مناسبات مالی و حقوقی بین صاحبان ایده و فنّاورها و صاحبان سرمایه سامان پیداکرده است. همه این امور و سروسامان گرفتن زیرساخت‌ها و روابط مختلف در یک سیر تکاملی و بر اساس نیازها شکل‌گرفته، توسعه پیداکرده و روزآمد شده است و رفته‌رفته اجزا و مؤلفه‌های مختلفی به آن اضافه‌شده است، مثلاً مراکز رشد و برنامه‌های شتاب‌دهنده نیز در ده، پانزده سال اخیر شکل‌گرفته‌اند و صاحبان ایده زیر چترِ حمایتی مالی و آموزشی در مراکز رشد قرار می‌گیرند تا محصول موردنظر خود را توسعه داده و در صورت موفقیت با جلب سرمایه به توسعه بازار و کامل کردن محصول اقدام کنند. و از این طریق رشد اشتغال و نهایت رشد اقتصادی را برای منطقه و کل کشور فراهم می‌کنند. نمودار شماره(1) رشد میزان اشتغال در سیلیکون ولی را برای بازه 2001 تا 2017 نشان می‌دهد. چنان چه در نمودار نیز مشخص است در سال 2017 تعداد 1.638.698 شغل وجود داشته است.

نمودار1: تعداد کل شغل در سیلیکون ولی(2017-2011)
در حال حاضر نظامِ تقریباً جاافتاده‌ای در اکوسیستم دره سیلیکون شکل‌گرفته است که گردش کارها و فعالیت‌های اقتصاد نوآورانه را سامان می‌دهد. برای این اکوسیستم چهار مرحله به‌قرار زیر می‌توان در نظر گرفت.
مرحله اول: شکل گرفتن ایده
مرحله اول در اکوسیستم، شکل گرفتن ایده نوآورانه است. ایده‌های نوآورانه در نهادهای زیر شکل می‌گیرند:
• دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی
• گاراژهای کارآفرینی
در هر یک از نهادهای فوق گروه‌های نوآور با تشکیل تیمی کارآمد بر روی یک ایده کار می‌کنند تا محصول اولیه‌ای شکل بگیرد و در مسیر اکوسیستم دره سیلیکون جلو می‌روند. در دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی تیم‌هایی از دانشجویان خلاق و نوآور تحت نظر استادان علاقه‌مند بر روی پروژه‌های پژوهشی اصیل کار می‌کنند که ممکن است به دستاوردهای نوآورانه‌ای منجر شود و به توسعه یک محصول بیانجامد. نمودار شماره(2) سهم سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو از تعداد ثبت اختراع‌های صورت گرفته در ایالت کالیفرنیا و کل ایالات متحده را برای بازه زمانی 2011 تا 2016 را به نمایش گذاشته است. چنانکه مشخص است سیلیکون ولی به تنهایی بیش از 47 درصد ثبت اختراع‌های صورت گرفته در کالیفرنیا و نیز بیش از 13 درصد کل ثبت اختراع‌های صورت گرفته در ایالات متحده آمریکا در سال 2016 داشته است.
نمودار2: سهم سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو از تعداد ثبت اختراع های صورت گرفته در ایالت کالیفرنیا و کل ایالات متحده(1996-2016)
پس‌ از آنکه شرکت‌های HP و اپل با امکانات محدود در گاراژِ خانه‌هایشان شروع به کار کردند و پیشرفت قابل‌توجهی داشتند، کارآفرینی گاراژی اصطلاحی شد برای نوآوران و کارآفرینانی که با امکانات اندک و محدود کار را شروع می‌کنند. در مرحله شکل گرفتن ایده ممکن است عده‌ای از جوان‌های خلاق با امکانات محدود در خوابگاه‌های دانشگاهی و یا گوشه و کنار محل اقامت خود در دره سیلیکون ایده نوآورانه‌ای را سامان دهند و با تشکیل یک تیم نسبت به توسعه آن ایده اقدام کنند.
فعالیت‌هایی که در مرحله شکل گرفتن ایده صورت می‌گیرد به‌طور خلاصه عبارتند از:
• تشکیل تیمی از بنیان‌گذاران
• توسعه ایده و محصول اولیه
فعالیت‌های فوق موجب رونق فرهنگ نوآوری و حتی ایجاد شغل‌های جدید می‌شود. ترکیب تیم چند نفره بنیان‌گذاران نیز اهمیت زیادی دارد باید افرادی کارآمد که به‌نوعی کامل کننده توانایی‌های یکدیگر هستند و با تفاهم کامل با یکدیگر همکاری دارند در کنار هم فعالیت نوآورانه را شروع کنند تا به موفقیت برسند. ولی نکته بسیار مهم در موفق شدن یک ایده ‌این است که ایده در راستای نیاز بازار شکل‌گرفته باشد و محصولی که قرار است تولید شود موردپذیرش بازار قرار گیرد چه در غیر این صورت موفقیتی حاصل نخواهد شد.
مرحله دوم: شکل گرفتن کسب‌وکار
نهادهای زیر بستر لازم را برای شکل گرفتن و توسعه کسب‌وکار در مرحله دوم فراهم می‌کنند.
• مراکز رشد، برنامه‌های شتاب‌دهنده
• سرمایه‌گذاران فرشته (سرمایه‌گذاری هسته اولیه، وام قابل‌تبدیل به سرمایه)
• سرمایه‌گذاران جسورانه (مرحله اولیه، سری آ)
• دفاتر خدمات حقوقی و مالی
فعالیت‌هایی که در این مرحله صورت می‌گیرد عبارتند از:
• تشکیل شرکت
• تشکیل تیم مدیریتی
• توسعه محصول
• تدوین برنامه ورود به بازار
این فعالیت‌ها موجب توسعه فرهنگ نوآوری می‌گردد.
مرحله سوم- رشد و توسعه
مرحله سوم، مرحله رشد و توسعه است، نهادهای زیر بستر لازم را برای رشد و توسعه کسب‌وکار فراهم می‌کنند.
• سرمایه‌گذاران جسورانه (سری ب و ج)
• سرمایه‌گذاران جسورانه بین‌المللی
• کمپانی‌های چندملیتی (بستر توزیع بین‌المللی، مشارکت در سرمایه‌گذاری)
• دفاتر خدمات حقوقی و مالی
در این مرحله فعالیت‌های زیر صورت می‌گیرد:
• تولید درآمد برای شرکت
• توسعه محصول یا افزایش تولید
• غالب شدن به بازار آمریکا
• ورود به بازار سایر کشورها
این فعالیت‌ها هم موجب توسعه بیشتر فرهنگ نوآوری می‌شود و علاوه بر آن به رشد و توسعه کمک خواهد کرد.
مرحله چهارم: تولید ارزش و برداشت محصول
مرحله چهارم تولید ارزش و برداشت محصول است، نهادهای زیر توانمند ساز در این مرحله هستند:
• سرمایه‌گذاران جسورانه (مراحل پیشرفته)
• سرمایه‌گذاران بانکی
• شرکت‌های چندملیتی
فعالیت‌های این مرحله عبارتند از:
• افزایش درآمد
• رسیدن به مرحله سوددهی
• توسعه بازار بین‌المللی
• فروش و واگذاری شرکت و یا عرضه عمومی سهام و ورود به بازار بورس
صاحبان ایده و افراد خلاق در دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی و یا به‌صورت مستقل با کار خلاقانه ایده جدیدی را شکل می‌دهند. قوام گرفتن ایده اولیه ممکن است در دانشگاه‌ها و مؤسسات با اعتبارات پژوهشی شکل بگیرد و یا ممکن است با امکانات شخصی بنیان‌گذاران توسعه اولیه محدودی داشته باشد درهرصورت تشکیل یک تیم مناسب برای توسعه اولیه محصول و پیش بردن آن ضروری است و یکی از عوامل مهمِ موفقیت تشکیل تیم کارآمد و خلاق از افراد علاقه‌مند و همراه و هم‌دل است ولی شرط موفقیت نهایی هم‌سویی با نیاز بازار و پذیرش بازار از محصول یا خدمت ارائه‌شده است.
در مواردی ممکن است در همین مرحله اول افراد تیم، یک شرکت نوپا تشکیل دهند و یا به یک مرکز رشد بپیوندند و یا در یک برنامه شتاب‌دهنده مراکز رشد وارد شوند. مراکز رشد طیف متنوعی از گردش کار از جذب و هدایت گروه‌های خلاق و شرکت‌های نوپا و هدایت آنان برای توسعه محصول را دارا هستند. برنامه‌های شتاب‌دهنده نیز معمولاً در مراکز رشد شکل می‌گیرند و گروه‌های خلاق و نوآور و یا شرکت‌های نوپا را برای مدتی معمولاً حدود 10 الی 12 هفته جذب می‌کنند و امکانات مالی و پشتیبانی اولیه و محدودی برای آنان فراهم می‌آورند و آن‌ها را برای توسعه ایده و محصول هدایت و راهبری می‌کنند.
ایده‌ها و محصول‌های نو که هم سویی با نیاز بازار داشته باشند پس از قوام اولیه مورد ارزیابی سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرند که ممکن است روی آن‌ها سرمایه‌گذاری کنند تا برای بنیان‌گذاران امکان توسعه هرچه بیشتر محصول و امکانات بازاریابی و توسعه بازار فراهم شود. سرمایه‌گذاران طیف متنوعی دارند و در مراحل مختلف ممکن است علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری شوند. سرمایه‌گذاران فرشته معمولاً در مراحل اولیه با تأمین سرمایه اندک، امکانات شروع و پیش رفت اولیه برای گروه یا شرکت نوآور و خلاق را عهده‌دار می‌شوند و در مقابل درصدی از شرکت تأسیس‌شده و یا شرکت نوپای در شرف تأسیس را تصاحب می‌کنند و یا ممکن است سرمایه اولیه را به‌صورت وام قابل‌تبدیل به سهام در اختیار گروه یا شرکت نوپا قرار دهند و پس از قوام شرکت و ارزش‌گذاری آن متناسب با مبلغ وام مقداری از سهام شرکت را تصاحب خواهند کرد.
پس از توسعه و قوام اولیه یک شرکت، چنانچه محصول نو و ارزشمندی که برای بازار جذاب باشد تولیدشده باشد و برای توسعه بیشتر محصول و یا توسعه کسب‌وکار و بازار به سرمایه‌گذاری بیشتری نیاز باشد، نوبت به سرمایه‌گذاران جسورانه می‌رسد که ممکن است در مراحل مختلف در شرکت سرمایه‌گذاری کنند این سرمایه‌گذاری‌ها به سرمایه‌گذاری سری آ، ب، ج و یا پیش رفته موسوم‌اند.
سرمایه‌گذاران جسورانه که به‌نوعی یک صندوق مالی هستند روی شرکت‌های نوپا سرمایه‌گذاری می‌کنند، آن‌ها با مکانیزم‌های بسیار دقیق نسبت به ارزیابی شرکت‌ها و سرمایه‌گذاری روی آن‌ها اقدام می‌کنند و در مقابل درصدی از سهام شرکت را تملک می‌کنند. نمودار شماره (3) میزان سرمایه گذاری خطر پذیر انجام شده در سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو را برای بازه زمانی 2011 تا 2017 به نمایش گذاشته است.

نمودار3: میزان سرمایه گذاری خطر پذیر انجام شده در سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو؛ برای بازه زمانی 2011 تا 2017(میلیون دلار)
شرکت‌ها ممکن است در مراحل پیشرفت و یا در مراحل نهایی توسط شرکت‌های بزرگ خریداری‌ و در آن شرکت‌ها جذب شوند و فناوری و محصول خود را در اختیار آنان قرار دهند. شرکت‌های بزرگ در دره سیلیکون با مکانیزم‌های خاص به رصد کردن شرکت‌های نوپا می‌پردازند و اگر فناوری ارزشمندی تولید شده باشد که برای پیشرفت آن‌ها مفید واقع گردد، آن شرکت را جذب و خریداری می‌کنند. این کار از این لحاظ موردتوجه شرکت‌های بزرگ است که از یک‌سو هزینه‌های زیاد تحقیق و توسعه و مدیریت آن را کم می‌کنند و از سوی دیگر فنّاوری آماده‌ای را به کار می‌گیرند که به توسعه سریع‌تر آنان کمک خواهد کرد. برای شرکت نوپا نیز این کار درآمد زیاد و زودرسی حاصل می‌کند که سرانجام مطلوبی برای آنان محسوب می‌شود. بعضی از شرکت‌ها که به تولید محصول یا ارائه خدمات جدید و نوآورانه‌ای می‌پردازند ممکن است به‌اندازه کافی رشد کنند و سهام آن‌ها عرضه عمومی شده و به بازار بورس سهام وارد شوند. این سرانجام نیز برای بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران شرکت‌های نوپا بسیار مطلوب است و به درآمدهای سرشاری می‌رسند. نمودار(4) میزان فعالیت‌های ادغام و اکتساب انجام شده در سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو را برای بازه زمانی 2011 تا 2016 نشان می‌دهد.

نمودار4: میزان فعالیت های ادغام و اکتساب انجام شده در سیلیکون ولی و سانفرانسیسکو؛ برای بازه زمانی 2011 تا 2016
سامانه‌های حقوقی و مالی پیچیده و جاافتاده نیز در کلیه مراحل شروع و توسعه و سرانجام گرفتن شرکت‌ها به‌عنوان بخشی اساسی از اکوسیستم دره سیلیکون ضامن موفقیتِ مشارکت‌ها، جذب سرمایه‌گذاران و توسعه شرکت‌ها است.
بسیاری از شرکت‌ها نیز در مراحل مختلف توسعه و فعالیت به دلایل گوناگونی ممکن است دچار عدم توفیق شوند و از گردونه فعالیت خارج گردند. این امر یعنی عدم توفیق شرکت‌ها نیز تابع روابط مالی و حقوقی بسیار شفاف و روشنی است که ضامن دوام و بقای فعالیت شرکت‌های نوپا در اکوسیستم دره سیلیکون است. بنیان‌گذاران شرکت‌های غیرموفق نیز همواره شانس مجدد برای فعالیت را دارا هستند تا در صورت توانایی، دوباره چرخه فعالیت را شروع کنند و با درس گرفتن از شکست قبلی مسیر موفقیت را طی کنند. سرمایه‌گذاران نیز این امر را به‌خوبی در نظر می‌گیرند و در بعضی موارد تجربه‌های ارزشمندی که از یک عدم توفیق به‌دست‌آمده است ارزش‌های بالایی دارد که می‌تواند چراغ راه آینده باشد.
منابع
تابش، یحیی. مروتی، محمد.اکبر پور، محمد(1394). شناخت دره سیلیکون. تهران: موسسه انتشارات علمی دانشگاه صنعتی شریف
Weiner, E. (2016). The geography of genius: a search for the world’s most creative places from ancient Athens to Silicon Valley. Simon and Schuster.
Home




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

بررسی اعمال تحریم‌ علیه اقتصاد ایران | ابعاد و دلایل اقتصادی

ضرورت تغییر دیپلماسی گازی ایران

مقابله با جنگ اقتصادی

نظام ایده‌آل بانکداری اسلامی

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر تا فصل سوم 2018

بازار آتی ارز ؛ ثبات‌ساز یا نوسان‌ساز؟

اقتصاد ایران پس از نیمه آبان

چرا ترامپ تصمیم گرفت در برابر ایران کوتاه بیاید؟

خروج تولید از کانال دلار

چرا ایران دچار ابرتورم نمی‌شود؟

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

پیمان پولی اروپا و ایران

ارتباط بین نرخ ارز و توسعه صادرات

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

معنای نفت 100 دلاری برای اقتصاد جهان

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

یک جهیزیه ایرانی چقدر هزینه دارد؟

نقطه حمایتی در بازار دلار

20 پرسش ارزی

بیماری هلندی به زبان ساده

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

کارزار «نهادگرایی» و «بازار آزاد» در اقتصاد ایران ادامه دارد / جنگ اقتصاددانان

مولفه پنهان تورم

نمره ایران در شاخص سرمایه انسانی

جایگاه ایران در اقتصاد دانش‌بنیان جهانی

پرش بهاری درآمد نفتی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید-4

فرایند توسعه از نگاه فوکویاما

سطح پیچیدگی کالاهای تولیدی در کشورها

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

پیمان پولی دو یا چندجانبه، رهیافتی مناسب برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی

سرپیچی از آرای دیوان لاهه به ندرت اتفاق افتاده است

١٠ چیزی که همه باید در مورد علم اقتصاد بدانند؟!

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

مثلث ایران، ترکیه و روسیه علیه تحریم‌ها

حکایت التهاب ماندگار بازار نفت

برندهای شکست‌خورده ایرانی