آخرين مطالب

شاخص‌های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار مقالات اقتصادي

شاخص‌های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار

  بزرگنمايي:

آریا بازار - مفهوم حکمرانی خوب از اوایل 1990 مورد توجه قرار گرفت. در واقع هنگامی که نهادهای کمک‌رسان بین‌المللی تشخیص دادند کشورهای فقیر و درحال توسعه موانع متعددی پیش‌روی توسعه اقتصادی خود دارند مفهوم حکمرانی خوب نیز جایگاه خود را به عنوان یکی از عوامل پیشران رشد و توسعه اقتصادی در اقتصادهای مختلف پیدا کرد (Ngobo & Fouda, 2012).
بانک جهانی در گزارش سال 1992 خود، تحت عنوان «حکمرانی و توسعه»، تعریف خود را از حکمرانی خوب چنین ارائه کرد: «شیوه‌ای است که در آن قدرت برای مدیریت منابع اقتصادی و اجتماعی یک کشور در راستای توسعه صرف می‌شود»( IFAD, 1999).
حکمرانی خوب از نظر وزارت فدرال اروپا چنین تعریف می‌شود: «در بستر مساعد محیط سیاسی و نهادی که به حقوق بشر، اصول دموکراتیک و حاکمیت قانون ارج می‌نهد، حکمرانی خوب عبارت است از مدیریت شفاف و پاسخگوی افراد بشر، طبیعت، منابع اقتصادی و مالی به منظور توسعه منصفانه و پایدار» (ADA, 2011).
از نظر یونسکو (2002) حکمرانی خوب به معنای سازوکارها، فرآیندها و نهادهایی است که به‌واسطه آنها شهروندان، گروه‌ها و نهادهای مدنی، منافع مدنی خود را دنبال می‌کنند و حقوق قانونی خود را به اجرا در می‌آورند و تعهداتشان را برآورده می‌سازند (برادران‌شرکا، 1386؛ به نقل از قلی‌پور، 1384). همچنین حکمرانی خوب را «فرآیند تصمیم‌گیری و اجرای تصمیم‌ها با تمرکز بر بازیگران رسمی و غیررسمی» تعریف می‌کنند.
در ادامه به بررسی شاخص‌های 6 گانه حکمرانی خوب که توسط بانک جهانی حکمرانی در قالب گزارش حکمرانی جهانی(WGI)، مطرح می‌شود، پرداخته شده و ارتباط آن را با سهولت انجام کسب و کار در قالب جداول و نمودارهای تحلیی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. لازم به ذکر است که مبنای ارائه شده برای شاخص‌های حکمرانی درصد رتبه‌ای می‌باشد. همچنین از شاخص فاصله از مرز شاخص سهولت انجام کسب و کار برای کشورهای منتخب استفاده گردیده است.
1. اعتراض و پاسخگویی
اعتراض و پاسخگویی به مفهوم میزان و درجه توانایی شهروندان یک کشور در تعیین و انتخاب دولت خود است یا به عبارتی میزان و درجه این که رئیس دولت، رئیس حکومت یا سایر افراد دارای مقام سیاسی در کشور از طریق انتخابات آزاد از سوی مردم انتخاب شوند. این شاخص از طرف دیگر نمایانگر میزان آزادی بیان، آزادی احزاب و تشکل‌ها و اجتماعات و آزادی رسانه‌های جمعی است. بر اساس این شاخص، هرچه مردم در یک جامعه نقش بیشتری در تعیین زمامداران و هیات حاکم داشته باشند، حضور و نقش احزاب و تشکل‌ها و انجمن‌ها و نظایر آنها در جامعه بیشتر باشد، و رسانه‌های جمعی استقلال داشته باشند و افرادی که زمامدار جامعه هستند و قدرت را در جامعه در اختیار دارند، پاسخگوی اعمال خود باشند، و افراد مختلف بتوانند آزادانه فعالیت و نظر خود را بیان کنند، نشان‌دهنده وضعیت بهتری از حکمرانی خوب است (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002).
چنانچه در جدول شماره(1) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص اعتراض و پاسخگویی رتبه 11.33 را که به صورت درصدی است کسب کرده است. همچنین فاصله از مرز کشور در شاخص سهولت انجام کسب و کار 57.25 درصد بوده است.
جدول1: رتبه درصدی اعتراض و پاسخگویی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار

کشور حکمرانی سهولت
ایران 11.33 57.25
عراق22.1745.61
کره67.0084.07
بحرین8.3768.44
افغانستان21.1838.10
دانمارک98.0384.87
نمودار شماره (1) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی(اعتراض و پاسخگویی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معنادار بین اعتراض و پاسخ گویی و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار1: رتبه درصدی اعتراض و پاسخگویی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار(2016)
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
2. ثبات سیاسی و فقدان خشونت
ثبات سیاسی و فقدان خشونت بیانگر احتمال سرنگونی یک حکومت و نظام سیاسی از طرق غیرقانونی یا ابزارهای خشونت‌آمیز است. عمده بحث این شاخص مربوط به تروریسم و خشونت است. بر اساس این شاخص، هرچه احتمال نبودن ثبات سیاسی در یک کشور بیشتر باشد نشان‌دهنده حکمرانی ضعیف است و هرچه کشوری از ثبات سیاسی بیشتری برخوردار باشد، در زمینه حکمرانی خوب امتیاز بالاتری را کسب می‌کند ‌(Ernst & Hart, 2007).
چنانچه در جدول شماره(2) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص ثبات سیاسی رتبه 20.48 را که به صورت درصدی است کسب کرده است که حکایت از وضعیت بسیار نامساعد جایگاه کشور در این زمینه دارد.
جدول2: رتبه درصدی ثبات سیاسی و فقدان خشونت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشور ثبات سیاسی و فقدان خشونت سهولت انجام کسب و کار
ایران 20.48 57.25
عراق3.3345.61
کره51.9084.07
بحرین18.1068.44
افغانستان9.6238.10
دانمارک74.7684.87
نمودار شماره (2) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی(اعتراض و پاسخگویی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معناداری بین ثبات سیاسی و فقدان خشونت و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار2: رتبه درصدی ثبات سیاسی و فقدان خشونت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
3. اثربخشی دولت
در این شاخص، کیفیت خدمات عمومی، کیفیت بوروکراسی، صلاحیت حکمرانان شهری و میزان استقلال خدمات شهری از فشارهای سیاسی مدنظر است. همچنین کیفیت تدوین و اجرای خط‌‌ مشی‌های عمومی و دولتی، و میزان اعتبار تعهدی که دولت در برابر این سیاست‌ها دارد در این شاخص در کانون ارزیابی قرار می‌گیرد (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002).
چنانچه در جدول شماره(3) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص اثر بخشی دولت رتبه 45.67 را که به صورت درصدی است کسب کرده است.
جدول3: رتبه درصدی اثربخشی دولت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشور اثر بخشی دولت سهولت انجام کسب و کار
ایران 45.67 57.25
عراق9.1345.61
کره80.7784.07
بحرین65.8768.44
افغانستان9.2638.10
دانمارک99.0484.87
نمودار شماره (3) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی(اثر بخشی دولت) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معناداری بین اثر بخشی دولت و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود.
نمودار3: رتبه درصدی اثربخشی دولت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
4. کیفیت مقررات
در کیفیت مقرراتی، مفهوم کنترل قیمت‌ها، نظارت بر سیستم بانکی و مواردی از قبیل عدم تحمیل فشار بر صاحبان کسب‌وکار به منظور توسعه تجارت مد نظر قرار می‌گیرد (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002)، به عبارت دیگر منظور از این شاخص، قابلیت دولت در تدوین و اجرای سیاست‌ها و مقرراتی است که سبب گسترش حضور و فعالیت‌های بخش خصوصی می‌شود. حضور هر چه بیشتر بخش خصوصی در اثر اجرای سیاست‌های تدوین‌شده از سوی دولت نشان از حکمرانی بهتر دارد (ADA, 2011).
چنانچه در جدول شماره(4) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص کیفیت مقرراتی رتبه 6.67 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره بسیار ضعیف تلقی می‌شود.
جدول4: رتبه درصدی کیفیت مقررات و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشور کیفیت مقرراتی سهولت انجام کسب و کار
ایران 6.67 57.25
عراق0.5145.61
کره71.7984.07
بحرین78.4668.44
افغانستان1.5438.10
دانمارک95.9084.87
نمودار شماره (4) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی(کیفیت مقرراتی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده مشخص می‌شود که ارتباط معناداری بین کیفیت مقرراتی و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار4: رتبه درصدی کیفیت مقرراتی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
5. حاکمیت قانون
اینکه تا چه میزان قوانین در یک جامعه واقعی‌اند و می‌توان به اجرای آنها اطمینان داشت با این شاخص ارزیابی می‌شود. در این شاخص به‌ویژه اجرای قراردادها، احتمال وقوع جرم‌های خشونت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز، اثربخشی و قابلیت پیش‌بینی عملکرد محاکم قضایی، در یک جامعه مدنظر است. چنانچه در جدول شماره(5) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص حاکمیت قانون رتبه 25.96 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره ضعیف تلقی می‌شود.
جدول5: رتبه درصدی حاکمیت قانون و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشور حاکمیت قانون سهولت انجام کسب و کار
ایران 25.96 57.25
عراق2.4045.61
کره86.0684.07
بحرین66.3568.44
افغانستان3.8538.10
دانمارک97.6084.87
نمودار شماره (5) به منظور ارائه تصویری روشن‌تر از ارتباط ساختار حکمرانی(حاکمیت قانون) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معنادار بین حاکمیت قانون و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار5: رتبه درصدی حاکمیت قانون و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
6.کنترل فساد
فراوانی «پرداخت‌های اضافی جهت انجام کارها» جنبه قابل تامل در این بخش است. به عبارت دیگر فساد رفتاری را شامل می‌شود که در پی آن افراد صاحب قدرت از نفوذ خود در بخش دولتی به عنوان مزیتی در راستای منافع شخصی خود بهره می‌برند. این شاخص، هم فسادهای جزیی و کوچک و هم فسادهای بزرگ و کلان را در برمی‌گیرد (Avram, 2014).
چنانچه در جدول شماره(6) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص کنترل فساد رتبه 25.96 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره ضعیف تلقی می‌شود.
جدول6: رتبه درصدی کنترل فساد و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشور کنترل فساد سهولت انجام کسب و کار
ایران 25.96 57.25
عراق6.2545.61
کره66.8384.07
بحرین56.2568.44
افغانستان3.3738.10
دانمارک99.0484.87
نمودار شماره (6) به منظور ارائه تصویری روشن‌تر از ارتباط ساختار حکمرانی(کنترل فساد) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. در نمودار ارائه شده مشخص است که ارتباط معناداری بین کنترل فساد و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار6: رتبه درصدی کنترل فساد و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
منابع
پاداش،ح.خداپناه،ب.(1394). برآورد تاثیر شاخص‌های حکمرانی خوب بر توسعه اقتصاد دانش بنیان در کشورهای منتخب. برنامه ریزی و بودجه بندی.20(30).
http://www.doingbusiness.org/rankings
http://info.worldbank.org/governance/wgi/#home
Ayrikyan, A. & Muhammad, H. (2012). creating an innovation ecosystem: governance and the growth of knowledge economies, the Frederick S. pardee center for the Study of the longer-range future.
Bhuiyan, S. (2011). transition towards a knowledge-based society in post-communist kazakhstan: does good governance matter? journal of asian and african Studies, pp. 1-18.
Henseler, J., Ringle, C. & Sarstedt, M. (2015). testing measurement invariance of composites using partial least squares. international marketing review, 1-48.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

موافقت چین با افزایش واردات کالا و خدمات از آمریکا

چین و آمریکا توافق کردند که شکاف تجاری خود را کاهش دهند

اعلام علت مرگ هیتلر بعد از 73 سال

قیمت طلا طی هفته های آینده با رشد فزاینده ای روبرو خواهد شد

علت اصلی بیکاری دانش‌آموختگان چیست؟

دخل تهران خالی‌تر می‌شود

چرا سکه 2میلیون تومان شد؟

ارزیابی میزان موفقیت یا شکست تامین مالی خرد در توسعه کشورها

پنج روش رمزگذاری برای امنیت کسب‌وکارها

پژو در ایران می‌ماند؟

حال و روز این روزهای تجارت الکترونیکی ایرانی

بلومبرگ: نگرانی از وضعیت اقتصاد ایران ارزش ریال را کاهش داد

پتانسیل‌‌های کارآفرینی و مشارکت اقتصادی در پناهندگان، مهاجران و گروه‌‌های قومی

ارزیابی شاخص‌های توسعه شهری تهران

توصیفی از وضعیت ادراک فساد در ایران

مروری بر سرگذشت متولدین دهه 60

دهه از دست رفته در اقتصاد ایران و دلایل آن

ارزیابی میزان موفقیت یا شکست تامین مالی خرد در توسعه کشورها

نظام بانکی و ردپای دارایی‌های موهوم

شرکت‌های بزرگ کره جنوبی (چائبول‌ها): اثرات اقتصادی، نحوه ایجاد و رشد

تاب‌آوری و اقتصاد مقاوم

ارزیابی شاخص‌های توسعه شهری تهران

چگونگی خروج از رکود

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران

پیش‌بینی قیمت طلا،سکه و ارز در سال 97 | قاسمی: فنر تورم رها می‌شود!

شرکت‌های بزرگ کره جنوبی (چائبول‌ها): اثرات اقتصادی، نحوه ایجاد و رشد

درباره سیلیکون ولی!

تاب‌آوری و اقتصاد مقاوم

تحلیل بازار مسکن در سال 97

بررسی برنامه اشتغال دولت در سال 1397

سیاست‌ «نوآوری» در اتحادیه اروپا

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران

چگونگی خروج از رکود

مروری بر جایگاه صنعت خودروسازی در اقتصاد ژاپن

پیش‌بینی قیمت طلا،سکه و ارز در سال 97/ قاسمی: فنر تورم رها می‌شود!

الزامات مبارزه با فساد اقتصادی

درباره سیلیکون ولی

اقتصاد سیاسی تولید

تحلیل کیتکو از عوامل موثر بر قیمت طلا در کوتاه مدت

تحلیل اینوستینگ از چشم انداز قیمت جهانی طلا و سایر فلزات گرانبها

الزامات و پیامدهای تولید ملی چیست؟

تحلیل بازار مسکن در سال 97

پیش‌بینی متغیرهای کلان (1400-1396)

سیاست‌ «نوآوری» در اتحادیه اروپا

شاخص‌های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار

بررسی برنامه اشتغال دولت در سال 1397

روندهای جهانی و تاثیر آنها بر صنعت توریسم و گردشگری در خاورمیانه

مروری بر جایگاه صنعت خودروسازی در اقتصاد ژاپن

اقتصاد صنایع مبتنی بر اقیانوس و دریاها

الزامات مبارزه با فساد اقتصادی