بازار آریا

آخرين مطالب

شاخص های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار مقالات اقتصادي

شاخص های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار

  بزرگنمايي:

آریا بازار - مفهوم حکمرانی خوب از اوایل 1990 مورد توجه قرار گرفت. در واقع هنگامی که نهادهای کمک‌رسان بین‌المللی تشخیص دادند کشورهای فقیر و درحال توسعه موانع متعددی پیش‌روی توسعه اقتصادی خود دارند مفهوم حکمرانی خوب نیز جایگاه خود را به عنوان یکی از عوامل پیشران رشد و توسعه اقتصادی در اقتصادهای مختلف پیدا کرد (Ngobo & Fouda, 2012).
بانک جهانی در گزارش سال 1992 خود، تحت عنوان «حکمرانی و توسعه»، تعریف خود را از حکمرانی خوب چنین ارائه کرد: «شیوه‌ای است که در آن قدرت برای مدیریت منابع اقتصادی و اجتماعی یک کشور در راستای توسعه صرف می‌شود»( IFAD, 1999).
حکمرانی خوب از نظر وزارت فدرال اروپا چنین تعریف می‌شود: «در بستر مساعد محیط سیاسی و نهادی که به حقوق بشر، اصول دموکراتیک و حاکمیت قانون ارج می‌نهد، حکمرانی خوب عبارت است از مدیریت شفاف و پاسخگوی افراد بشر، طبیعت، منابع اقتصادی و مالی به منظور توسعه منصفانه و پایدار» (ADA, 2011).
از نظر یونسکو (2002) حکمرانی خوب به معنای سازوکارها، فرآیندها و نهادهایی است که به‌واسطه آنها شهروندان، گروه‌ها و نهادهای مدنی، منافع مدنی خود را دنبال می‌کنند و حقوق قانونی خود را به اجرا درمی‌آورند و تعهداتشان را برآورده می‌سازند (برادران‌شرکا، 1386؛ به نقل از قلی‌پور، 1384). همچنین حکمرانی خوب را «فرآیند تصمیم‌گیری و اجرای تصمیم‌ها با تمرکز بر بازیگران رسمی و غیررسمی» تعریف می‌کنند.
در ادامه به بررسی شاخص های 6 گانه حکمرانی خوب که توسط بانک جهانی حکمرانی در قالب گزارش حکمرانی جهانی(WGI)، مطرح می‌شود، پرداخته شده و ارتباط آن را با سهولت انجام کسب و کار در قالب جداول و نمودارهای تحلیی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. لازم به ذکر است که مبنای ارائه شده برای شاخص های حکمرانی درصد رتبه‌ای می‌باشد. همچنین از شاخص فاصله از مرز شاخص سهولت انجام کسب و کار برای کشورهای منتخب استفاده گردیده است.
1. اعتراض و پاسخگویی
اعتراض و پاسخگویی به مفهوم میزان و درجه توانایی شهروندان یک کشور در تعیین و انتخاب دولت خود است یا به عبارتی میزان و درجه این که رئیس دولت، رئیس حکومت یا سایر افراد دارای مقام سیاسی در کشور از طریق انتخابات آزاد از سوی مردم انتخاب شوند. این شاخص از طرف دیگر نمایانگر میزان آزادی بیان، آزادی احزاب و تشکل‌ها و اجتماعات و آزادی رسانه‌های جمعی است. بر اساس این شاخص، هرچه مردم در یک جامعه نقش بیشتری در تعیین زمامداران و هیات حاکم داشته باشند، حضور و نقش احزاب و تشکل‌ها و انجمن‌ها و نظایر آنها در جامعه بیشتر باشد، و رسانه‌های جمعی استقلال داشته باشند و افرادی که زمامدار جامعه هستند و قدرت را در جامعه در اختیار دارند، پاسخگوی اعمال خود باشند، و افراد مختلف بتوانند آزادانه فعالیت و نظر خود را بیان کنند، نشان‌دهنده وضعیت بهتری از حکمرانی خوب است (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002).
چنانچه در جدول شماره(1) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص اعتراض و پاسخگویی رتبه 11.33 را که به صورت درصدی است کسب کرده است. همچنین فاصله از مرز کشور در شاخص سهولت انجام کسب و کار 57.25 درصد بوده است.
جدول1: رتبه درصدی اعتراض و پاسخگویی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار

کشورحکمرانیسهولت
ایران 11.33 57.25
عراق22.1745.61
کره67.0084.07
بحرین8.3768.44
افغانستان21.1838.10
دانمارک98.0384.87
نمودار شماره (1) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی( اعتراض و پاسخگویی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معنادار بین اعتراض و پاسخ گویی و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار1: رتبه درصدی اعتراض و پاسخگویی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار(2016)
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
2. ثبات سیاسی و فقدان خشونت
ثبات سیاسی و فقدان خشونت بیانگر احتمال سرنگونی یک حکومت و نظام سیاسی از طرق غیرقانونی یا ابزارهای خشونت‌آمیز است. عمده بحث این شاخص مربوط به تروریسم و خشونت است. بر اساس این شاخص، هرچه احتمال نبودن ثبات سیاسی در یک کشور بیشتر باشد نشان‌دهنده حکمرانی ضعیف است و هرچه کشوری از ثبات سیاسی بیشتری برخوردار باشد، در زمینه حکمرانی خوب امتیاز بالاتری را کسب می‌کند ‌(Ernst & Hart, 2007).
چنانچه در جدول شماره(2) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص ثبات سیاسی رتبه 20.48 را که به صورت درصدی است کسب کرده است که حکایت از وضعیت بسیار نامساعد جایگاه کشور در این زمینه دارد.
جدول2: رتبه درصدی ثبات سیاسی و فقدان خشونت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشورثبات سیاسی و فقدان خشونتسهولت انجام کسب و کار
ایران 20.48 57.25
عراق3.3345.61
کره51.9084.07
بحرین18.1068.44
افغانستان9.6238.10
دانمارک74.7684.87

نمودار شماره (2) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی( اعتراض و پاسخگویی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معناداری بین ثبات سیاسی و فقدان خشونت و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار2: رتبه درصدی ثبات سیاسی و فقدان خشونت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
3. اثربخشی دولت
در این شاخص، کیفیت خدمات عمومی، کیفیت بوروکراسی، صلاحیت حکمرانان شهری و میزان استقلال خدمات شهری از فشارهای سیاسی مدنظر است. همچنین کیفیت تدوین و اجرای خط‌مشی‌های عمومی و دولتی، و میزان اعتبار تعهدی که دولت در برابر این سیاست‌ها دارد در این شاخص در کانون ارزیابی قرار می‌گیرد (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002).
چنانچه در جدول شماره(3) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص اثر بخشی دولت رتبه 45.67 را که به صورت درصدی است کسب کرده است.
جدول3: رتبه درصدی اثربخشی دولت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشوراثر بخشی دولتسهولت انجام کسب و کار
ایران 45.67 57.25
عراق9.1345.61
کره80.7784.07
بحرین65.8768.44
افغانستان9.2638.10
دانمارک99.0484.87
نمودار شماره (3) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی( اثر بخشی دولت) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معناداری بین اثر بخشی دولت و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود.
نمودار3: رتبه درصدی اثربخشی دولت و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
4. کیفیت مقررات
در کیفیت مقرراتی، مفهوم کنترل قیمت‌ها، نظارت بر سیستم بانکی و مواردی از قبیل عدم تحمیل فشار بر صاحبان کسب‌وکار به منظور توسعه تجارت مد نظر قرار می‌گیرد (Kaufmann, Kraay & Lob, 2002)، به عبارت دیگر منظور از این شاخص، قابلیت دولت در تدوین و اجرای سیاست‌ها و مقرراتی است که سبب گسترش حضور و فعالیت‌های بخش خصوصی می‌شود. حضور هر چه بیشتر بخش خصوصی در اثر اجرای سیاست‌های تدوین‌شده از سوی دولت نشان از حکمرانی بهتر دارد (ADA, 2011).
چنانچه در جدول شماره(4) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص کیفیت مقرراتی رتبه 6.67 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره بسیار ضعیف تلقی می‌شود.
جدول4: رتبه درصدی کیفیت مقررات و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشورکیفیت مقرراتیسهولت انجام کسب و کار
ایران 6.67 57.25
عراق0.5145.61
کره71.7984.07
بحرین78.4668.44
افغانستان1.5438.10
دانمارک95.9084.87

نمودار شماره (4) به منظور ارائه تصویری روشن تر از ارتباط ساختار حکمرانی( کیفیت مقرراتی) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده مشخص می‌شود که ارتباط معناداری بین کیفیت مقرراتی و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار4: رتبه درصدی کیفیت مقرراتی و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
5. حاکمیت قانون
اینکه تا چه میزان قوانین در یک جامعه واقعی‌اند و می‌توان به اجرای آنها اطمینان داشت با این شاخص ارزیابی می‌شود. در این شاخص به‌ویژه اجرای قراردادها، احتمال وقوع جرم‌های خشونت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز، اثربخشی و قابلیت پیش‌بینی عملکرد محاکم قضایی، در یک جامعه مدنظر است. چنانچه در جدول شماره(5) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص حاکمیت قانون رتبه 25.96 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره ضعیف تلقی می‌شود.
جدول5: رتبه درصدی حاکمیت قانون و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشورحاکمیت قانونسهولت انجام کسب و کار
ایران 25.96 57.25
عراق2.4045.61
کره86.0684.07
بحرین66.3568.44
افغانستان3.8538.10
دانمارک97.6084.87
نمودار شماره (5) به منظور ارائه تصویری روشن‌تر از ارتباط ساختار حکمرانی( حاکمیت قانون) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. از نمودار ارائه شده ارتباط معنادار بین حاکمیت قانون و سهولت انجام کسب و کار مشخص می‌شود و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار5: رتبه درصدی حاکمیت قانون و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
6.کنترل فساد
فراوانی «پرداخت‌های اضافی جهت انجام کارها» جنبه قابل تامل در این بخش است. به عبارت دیگر فساد رفتاری را شامل می‌شود که در پی آن افراد صاحب قدرت از نفوذ خود در بخش دولتی به عنوان مزیتی در راستای منافع شخصی خود بهره می‌برند. این شاخص، هم فسادهای جزیی و کوچک و هم فسادهای بزرگ و کلان را در برمی‌گیرد (Avram, 2014).
چنانچه در جدول شماره(6) مشخص است ایران در سال 2016 شاخص کنترل فساد رتبه 25.96 را که به صورت درصدی محاسبه می‌شود را کسب کرده است. این امتیاز برای ایران یک نمره ضعیف تلقی می‌شود.
جدول6: رتبه درصدی کنترل فساد و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
کشورکنترل فسادسهولت انجام کسب و کار
ایران 25.96 57.25
عراق6.2545.61
کره66.8384.07
بحرین56.2568.44
افغانستان3.3738.10
دانمارک99.0484.87
نمودار شماره (6) به منظور ارائه تصویری روشن‌تر از ارتباط ساختار حکمرانی( کنترل فساد) و سهولت انجام کسب و کار ارائه گردیده است. در نمودار ارائه شده مشخص است که ارتباط معناداری بین کنترل فساد و سهولت انجام کسب و کار وجود دارد و این دو متغیر در یک جهت در حرکت هستند.
نمودار6: رتبه درصدی کنترل فساد و فاصله از مرز سهولت انجام کسب و کار
حکمرانی , سهولت انجام کسب و کار
منابع
پاداش،ح.خداپناه،ب.(1394). برآورد تاثیر شاخص‌های حکمرانی خوب بر توسعه اقتصاد دانش بنیان در کشورهای منتخب. برنامه ریزی و بودجه بندی.20(30).
http://www.doingbusiness.org/rankings
http://info.worldbank.org/governance/wgi/#home
Ayrikyan, A. & Muhammad, H. (2012). creating an innovation ecosystem: governance and the growth of knowledge economies, the Frederick S. pardee center for the Study of the longer-range future.
Bhuiyan, S. (2011). transition towards a knowledge-based society in post-communist kazakhstan: does good governance matter? journal of asian and african Studies, pp. 1-18.
Henseler, J., Ringle, C. & Sarstedt, M. (2015). testing measurement invariance of composites using partial least squares. international marketing review, 1-48.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

بررسی اعمال تحریم‌ علیه اقتصاد ایران | ابعاد و دلایل اقتصادی

ضرورت تغییر دیپلماسی گازی ایران

مقابله با جنگ اقتصادی

نظام ایده‌آل بانکداری اسلامی

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر تا فصل سوم 2018

بازار آتی ارز ؛ ثبات‌ساز یا نوسان‌ساز؟

اقتصاد ایران پس از نیمه آبان

چرا ترامپ تصمیم گرفت در برابر ایران کوتاه بیاید؟

خروج تولید از کانال دلار

چرا ایران دچار ابرتورم نمی‌شود؟

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

پیمان پولی اروپا و ایران

ارتباط بین نرخ ارز و توسعه صادرات

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

معنای نفت 100 دلاری برای اقتصاد جهان

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

یک جهیزیه ایرانی چقدر هزینه دارد؟

نقطه حمایتی در بازار دلار

20 پرسش ارزی

بیماری هلندی به زبان ساده

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

کارزار «نهادگرایی» و «بازار آزاد» در اقتصاد ایران ادامه دارد / جنگ اقتصاددانان

مولفه پنهان تورم

نمره ایران در شاخص سرمایه انسانی

جایگاه ایران در اقتصاد دانش‌بنیان جهانی

پرش بهاری درآمد نفتی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید-4

فرایند توسعه از نگاه فوکویاما

سطح پیچیدگی کالاهای تولیدی در کشورها

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

پیمان پولی دو یا چندجانبه، رهیافتی مناسب برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی

سرپیچی از آرای دیوان لاهه به ندرت اتفاق افتاده است

١٠ چیزی که همه باید در مورد علم اقتصاد بدانند؟!

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

مثلث ایران، ترکیه و روسیه علیه تحریم‌ها

حکایت التهاب ماندگار بازار نفت

برندهای شکست‌خورده ایرانی