بازار آریا

آخرين مطالب

يادداشت/خودكفايي در توليد برنج نياز به برنامه ريزي اصولي دارد تحليل آريا بازار

يادداشت/خودكفايي در توليد برنج نياز به برنامه ريزي اصولي دارد

  بزرگنمايي:

آريا بازار- برنج يکي از عمده‌ ترين موادغذايي در اکثر کشورها به شمار مي‌رود که بيش از نيمي از جمعيت جهان را سير مي‌کند.بايد دانست که برنج پس از گندمدومين غذاي عمده واصلي مردم را تشکيل مي ‌دهدو يکي ازاصلي ترين و رسمي ترين مواد غذايي در سفره هاي ايراني است. سرانه مصرف برنج براي هر ايراني بين ٣٦ تا ٤٠ کيلوگرم ثبت شده است. سطح زير کشت آن درکشور حدود 615 هزار هکتاربا متوسط توليد برنج سفيد2850 کيلو گرم درهرهکتارمي باشد.توليد برنج داخلي در 16استان برنج خيز مانند مازندران گيلان، گلستان، فارس، خوزستان، اصفهان، چهار محال و بختياري، کهکيلويه و بوير احمد ، زنجان، آذربايجان شرقي، لرستان، ايلام و سيستان و بلوچستان و خراسان شمالي انجام مي شود که عمده برنج توليدي کشور به طور معمول در 5 استان مازندران، گيلان، گلستان، فارس و خوزستان صورت مي‌شود.
طرح خودکفايي برنج کشور نخستين بار در سال 79 تدوين شد و قرار بود طي حدود 10 سال به نتيجه برسد.اين طرح در سال 83 مورد بازنگري قرار گرفت و با هماهنگي وزارت جهاد کشاورزي و موسسه تحقيقات برنج مقررشد،کشور طي 3 تا 5 سال در زمينه برنج به خودکفايي دست يابد.اما طي يک دهه اخير مسئولان وزارت جهادکشاورزي با تأکيد بر افزايش توليد برنج،هربار وعده‌هاي تازه‌اي را براي افزايش توليد و خودکفايي اين کالا مطرح کرده‌اند.
دست‌اندرکاران بخش توليد، محققان و کارشناسان بخش کشاورزي،اعتقادي به ‌خودکفايي در توليد برنج به هر قيمتي را ندارند چراکه معتقدند، برنج پرمصرف‌‌‌ترين زراعت آبي است وازنظر وضعيتآب و با توجه به خشکسالي هاي اخير، کشورمان در شرايطي نيست که بيشترين آب را به توليد اين محصول اختصاص دهد،چون توليد هرهکتاربرنج نيازمند 12تا 13هزارمترمکعبآب است و اين ميزان آب در کشور وجود ندارد، مگر آنکه خودکفايي به هر قيمتي و درهر شرايطي مدنظرقرارگرفته شود،با اين حال مطرح کردن شعار خودکفايي برنج به ازاي توليد گران‌ترين برنج دنيا براي تحقق خودکفايي در توليد اين محصول بي معناست ،چراکه درحال‌حاضرقيمت تمام‌شده برنج در ايران بعد از چند کشور ديگر تقريباَبالاترين قيمت در جهان مي باشد.
بر اين اساس، مسئولان وزارت جهادكشاورزي عنوان مي‌كنند:توليد برنجفقط درمناطقي كه حدود هفت تا هشت هزارمترمكعب درهرهكتار آب مصرف مي شود، ارزش اقتصادي دارد، درشرايط كنوني كه با بحران آب مواجه هستيم، كشت برنج منحصراَ درمناطق شمالي امكان‌پذير است ودرمناطقي به غير از استان‌هاي شمالي نظير،مازندران ،گلستان و گيلان،کشت اين محصول به صلاح كشور نيست و کشاورزان بايد محصولات ديگري مثل: ذرت، کلزا، آفتابگردان و... را جايگزين کشت برنج کنند.برهمين اساس وزارت جهاد کشاورزي اعلام کرده است که، کشت برنج در 14 استان از مجموع 16 استان برنج خيز کشور ممنوع مي باشد واز برنج‌کاران استان‌هاي داراي محدوديت‌هاي آبي حمايت نخواهد شد.
با اين حال بايد دانست که، تنها خشکسالي وکمبود منابع آبي علت عدم خودکفايي درتوليد برنج نيست بلکه عواملي چون: کوچک بودن قطعات زمين هاي زيرکشت،هزينه بالاي توليد،عدم مزيت نسبي درتوليد برنج، پايين بودن عملكرد ،عدمامكان عمليات مكانيزه، ضايعات زياد کارخانه هاي شالي کوبي،عدم استفاده مناسب از محصولات جانبي، سيلاب، شوري خاک، گرمازدگي، فرسايش خاکو... همه ازعواملي هستند که باعث شده است تا توليد برنج داخلي کاهش يابد و قيمت آن براي مصرف کننده گران تمام شود که خود عامل مهمي براي حذف برنج ايراني از سفره ها وجايگزين شدن برنج خارجي به جاي آن است.
از سوي ديگر،اعمال سياست‌هاي غيرکارشناسي و بي‌برنامگي دولت دربخش کشاورزي،عدم حمايت و خريد تضميني محصول برنج‌کاران از سوي دولت،نبود نظارت دقيق وکافي برتنظيم بازار برنج، تغييرکاربري زمين‌هايزراعي در بسياري از مناطقپس از اجراي قانون هدفمند کردن يارانه‌ها، واردات بي‌رويه و قاچاق گسترده هنگام برداشت برنج ،رغبت وانگيزه برنج کاران را از ميان برده وکشت برنج از رونق افتاده است.
علاوه براين ها،بانك جهانيبيست وچهارم آذرماه سال گذشتهبه ايران توصيه كرد كه به جاي تلاش براي خودكفايي در توليد برنج، به واردات بي‌دردسر اين محصول از خارج روي آورد. بانك جهاني دراين گزارش اعلا‌م كرد: چنانچه طرح خودكفايي برنج درايران اجرا شود،سالانه 300 ميليوندلار به اين كشورزيان مي رسد.متوسط مصرف برنج در ايران 2 ميليون و 900 هزار تن درسال است كه يك ميليون و 300 هزار تن از طريق واردات تامين مي‌شود. بر اساس برآورد بانك جهاني براي توليد اين ميزان برنج در داخل ايران بايد 900 ميليون دلار هزينه شود،اين در حالي است كه براي واردات اين حجم برنج فقط بايد 600 ميليون دلار پرداخت شود.
بررسي آمار واردات برنج طي سال‌هاي 1380 تا 1391 حاکي از آن است که طي اين دوره ميزان واردات اين محصول از ميزان 699هزارتن در سال 1380 با سير صعودي به يک‌ميليون و289هزارتن در سال 1391 رسيده است که نشان‌دهنده افزايش45درصدي در اين دوره مي باشد. آمار و ارقام موجود نشانگر آن است که با گذشت زمان، درصد خودکفايي کاهش پيدا کردهبه‌طوري که از61درصد در سال 1380 به 44درصد در سال 1391 رسيده است.از سوي ديگر،درسال 84 تعرفه واردات برنج 150 درصد بودو اين تعرفه، حمايتي موثرازتوليد کنندگان داخلي به شمار مي رفت و واردات کشور بين 400 تا 500 هزار تن تنظيم شده بود تا کسري نياز داخل را بپوشاند اما يک دفعه اين رقم در سال 92 به 10 درصد تنزل پيدا کرد و هم اکنون نيز نرخ تعرفه برنج 40 درصد مي باشد که در پي آن سير افزايش واردات برنج را در کشور شاهد هستيم.
بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌هاي مجلس، ايران با واردات بيش از يک‌ميليون‌تن برنج در سال‌هاي اخير، پس از کشورهاي فيليپين، نيجريه و عربستان‌سعودي در رده چهارم واردات جهان قرارگرفته است.اين درحالي است که ميزان واردات حدوداَ دوبرابرميزان نياز مصرف کشور است. سالانه سه‌ميليون‌تن برنج مورد نياز است که با احتساب توليد دوميليون‌و 400هزارتني درداخل، نياز به واردات 600هزارتن برنج است و اگر 200هزارتن هم به‌منظور ذخيره‌سازي اين محصول در نظر گرفته شود سالانه نهايتا بايد 800هزارتن برنج خارجي وارد شود تا هم تامين‌کننده بازار مصرف باشد وهم به دسترنج کشاورزان لطمه نزند، ولي هم‌اکنون با واردات يک‌ميليون‌و 289هزارتن برنج، 489هزارتن بيش از آنچه موردنياز است به کشور وارد مي‌شود که اين مقدار مازاد، توليدکنندگان داخلي را با مشکلات زيادي مواجه کرده است.
گفتني است، براساس تازه‌ترين آمار گمرك ايران در سال گذشته واردات برنج به كشور از نظر وزني 96/14 درصد كاهش يافت اما از نظر ارزشي با رشد 21/4 درصدي مواجه شد. برنج در سال گذشته از نظر ارزشي سهمي معادل 03/2 درصد از كل واردات كشور را به خود اختصاص داد.طي اين مدت هند اصلي‌ترين مبدا واردات برنج ايران بوده است. به‌طوري كه سهم اين كشور از واردات برنج ايران از نظر وزني و ارزشي به ترتيب به 46/67 و 06/72 درصد رسيده است. در سال قبل حدود 870 هزار تن برنج به ارزش تقريبي 943 ميليون دلار از هند وارد ايران شد.امارات و پاكستان نيز به ترتيب از نظر وزني 15/13 و 45/10 درصد از واردات برنج ايران را به خود اختصاص دادند. 94/8 درصد از واردات برنج ايران در سال گذشته نيز از طريق ديگر كشورها انجام شد.
بايد دانست که، واردات بي رويه موجب مي شود تا کشاورزان داخلي به جاي توليد برنج پرمحصول، برنج کم محصول اما با کيفيت توليد کنند که خود ازموانع رسيدن به خودکفايي است.از سويي، افزايش واردات علاوه براينکه مانع کسب و کار کشاورزان مي شود،به خودکفايي اين محصول نيز صدمات جبران ناپذيري را وارد خواهد کرد،که همت وتلاش روز افزون دولت در رفع مشکلات اين حوزه را خواهان است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سراب سونامی مسکن؛ تلقین فروشندگان

هزینه تولید هر بشکه نفت در ایران چقدر است؟

مقصران همیشه طلبکار و بی‌تقصیرهای همیشه متهم

شمار ثروتمندان کدام کشورها بیشتر رو به افزایش است؟

انداختن سفره هفت‌سین چه قدر آب می‌خورد؟

مهار تورم به جای افزایش حقوق!

خودروسازی روسیه در ایران عملیاتی می‌شود؟

سود بی‌حساب دلالان بازار خودرو در امسال

تاثیر پولشویی بر نقدینگی

راز توسعه ­کره ­جنوبی در چیست؟

کاهش سهم ایران در بازارهای جهانی نفت و گاز

دوره‌گردی‌های عربستان در میان خریداران اصلی نفت ایران

چین میانجی‌گر ایران و عربستان؟

پذیرش FATF نفی استقلال کشور نیست

آیا پیوستن به FATF بر قیمت ارز موثر است؟

جزئیات مالیات از دستمزدها و معافیت‌ها

اینستاگرام ، شعبه دوم بازار

چرا مالیات بر دستمزد برای دولت و مجلس مهم است؟

برنامه تازه دولت برای بازار مسکن

دور باطل افزایش تورم و فقر طبقه متوسط

راهبرد گام دوم جمهوری اسلامی

پیش‌بینی افزایش تولید نفت آمریکا معادل صادرات نفت ایران تا 2020

برنامه ریزی ترکیه برای جذب 70میلیون گردشگر

«ساحات» چگونه کار می‌کند؟

ارزش واردات کشور

تنگنای رقابت پذیری اقتصاد ایران

کاهش ارزش پول ملی در چهل سال ایران و سیصد سال امپراتوری روم!

ادامه کاهش وابستگی کشورها به دلار آمریکا

نظام اقتصادی تقریبا بسته ایران

قیمت مسکن روبه افزایش و تعداد معاملات رو به کاهش

کنترل بازار در دست کیست؟ / چرا قیمت ارز رو به افزایش است؟ ! ؟

آیا ایران یار خود در اوپک را از دست می‌دهد؟

فشار تحریم‌های کاخ سفید علیه ونزوئلا بر صنعت پالایشگاهی آمریکا

تداوم رکود در سال 98

حال خودروسازان خوب نیست

سمت تاریک بودجه

حق بیمه راننده‌محور با چه معیارهایی تعیین می‌شود؟

درخواست دولت برای تسریع در بررسی پالرمو و CFT

چه عواملی بیکاری را سرعت و وسعت می‌بخشد؟

ریشه‌های فرسایش امید

چرا قیمت دلار به کانال 12 هزار تومانی وارد نشد؟!

سهام آمریکا و آسیا سقوط کرد

بودجه 98 بی‌تفاوت نسبت به یارانه پنهان انرژی

فاکتور خرید و فروش اینترنتی معتبر شامل چه مواردی است؟

خطای محاسبه یا دستکاری آمار؟

پناهگاه ارزی پس‌انداز ریالی

اروپا بازهم بهانه دارد!؟

بحران بانکی و فساد بانک­‌های خصوصی

بودجه مجمع تشخیص مصلحت در 8ماه اول امسال؟

تغییر انتظارات در بازار دلار؟