بازار آریا

آخرين مطالب

نقش دولت‌ها در ارتقای خروجی علم و فناوری مقالات اقتصادي

نقش دولت‌ها در ارتقای خروجی علم و فناوری

  بزرگنمايي:

آریا بازار - ناظراقتصاد : گرچه کسب و کارهای نوپا حدود دو سوم هزینه های R&D ایالت متحده را به خود اختصاص داده‌اند، این نوع شرکت های نوآور که در مرحله اولیه توسعه هستند، در فرایند جذب سرمایه با چالش‌های مهمی روبه رو می‌شوند، که این چالش ها معمولا با ورود دولت به عنوان حامی کسب و کارها با موفقیت کنار زده می‌شوند (Campbell, 2013). موفقیت شرکت‌های آمریکایی چون: مایکروسافت، اینتل، ای.ام.دی، فداکس، گوگل و … که به عنوان شرکت‌های کوچکی که به سرعت رشد کرده‌اند، حاکی از این مساله است که شرکت‌های نوپا به طور بالقوه در رشد و توسعه اقتصاد ملی ایفای نقش می‌کنند. به هر حال، تشویق شرکت‌های نوپای به منظور نگه داری نرخ رشد بهره‌وری در طی 10 سال اخیر برای اقتصادهایی چون ایالات متحده بسیار خوب بوده است. در ادامه بحث را با برنامه‌ها و اصلاحات صورت گرفته توسط دولت‌های ژاپن و فنلاند و همچنین ارائه جایگاه و رتبه این کشورها(در سال 2017) در خروجی علم و فناوری که یکی از زیر شاخص‌های شاخص نوآوری است پیش خواهیم برد.
1. ژاپن
ژاپن کشوری مجمع‌الجزایری در شرق آسیا است که با جمعیت 127 میلیون نفری خود، در سال 2016 با تولید ناخالص داخلی 4.730.300میلیارد دلاری خود سومین اقتصاد بزرگ(البته بعد از اتحادیه اروپا) دنیا است. این کشور در رده کشورهای با درآمد بالا قرار دارد.
• اصلاح و باز توسعه سیاست های علمی و تکنولوژیک ژاپن از 1990
اصلاحات قابل توجهی در سیاست های علمی و تکنولوژیک ژاپن از 1990 انجام شده است. این اصلاحات با پیشرانی چند عامل اتفاق افتاده که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
سرمایه گذری در علم و فناوری و حمایت از فعالیت‌های مربوط به این دسته از علوم به طور گسترده‌ای به عنوان پیشران ضروری رشد اقتصادی در دراز مدت مد نظر قرار گرفته است. حمایت از این دیدگاه با زنده سازی رشد اقتصادی را به وسیله رشد فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی و صنایع زیست‌فناوری را در پی دارد.
• تشخیص این مساله که سرمایه گذاری ناکافی در زیر ساخت‌های تحقیقاتی در دانشگاه‌های ملی و نهادهای تحقیقاتی دولتی در دراز مدت اثرات منفی بر ژاپن دارد. نرخ تامین بودجه تحقیقاتی ژاپن (نسبت در GDP)، در سال 1994 برابر با 5.9 درصد بوده است که این نسبت برای آمریکا برابر با 8.8 درصد بود (National Academy of Sciences, 2009)
در سمپوزیومی که در سال 2009 به صورت مشترک توسط ژاپن و ایالت متحده برگزار شده، در فصل مربوط به “سیاست های تکنولوژیک ژاپن”، پروفسور آکیرا گوتو و کازوکی موتوهاشی به تشریح چگونگی سیاست‌های تکنولوژیک ژاپنی ها در 1990به منظور پاسخ گویی به چالش های اقتصادی و تکنولوژیک پرداختند. آنها تشریح کردند که “قانون اساسی علم و تکنولوژی” ژاپن در 1995 با تغییر سیاست‌هایی که اعتبار مالیاتی R&D را نو نوا می‌کرد، سیاست های تکنولوژیک را با توجه به کسب و کار های کوچک و متوسط اصلاح می‌کرد، و همکاری دانشگاه‌های ملی و نهادهای تحقیقاتی دولتی را مورد تاکیده قرار می‌داد و پیوندشان با صنعت را مورد تاکید قرار می داد، اصلاح شد. آن‌ها استنتاج کردند که اجرا و باز تصویب قانون اساسی و اصلاحات دانشگاهی احتمالا تاثیر طولانی مددتی بر سیستم نوآور ژاپن خواهد داشت.
در فصل مربوط به سیستم تحقیقاتی دانشگاهی در ژاپن با عنوان “کجا ایستاده‌اند؟” ریوجی شیمودا روندها و مسائل فعلی که اصلاح سیستم تحقیقات دانشگاهی با آن روبه رو بود را بازبینی کرد. و چنین نتیجه گرفت که افزایش بودجه دانشگاه را در بهبود محیط تحقیقاتی کمک رسانی می‌کند، که این تخصیص بودجه در سال های 1980 و اوایل 1990 رو به وخامت گذاشته بود، او همچنین متذکر شد که همکاری دانشگاه‌های ملی، به طور بی سابقه‌ای مدیران دانشگاه ها را با درجه بالایی از اختیار و آزادی روبه رو کرده است. این اصلاح که اصولا به منظور نتایج تحقیقاتی در دانشگاه ها ایجاد شده، محیط رقابت پذیری را نیز خلق کرده بود و منجر به خلق رابطه بزرگتر دانشگاه-صنعت شد. شیمادو همچنین 4 مساله در حال ظهور را برای محققان و دانشگاهیان ژاپنی متذکر شد:
• حفظ تنوع در تحقیقات دانشگاهی
• مدیریت تامین مالی رقابتی توسط موسسات تامین مالی
• مدیریت تامین مالی رقابتی توسط شرکت های دانشگاهی ملی
در سال 2017 ژاپن با کسب امتیاز 54.72 از 100،رتبه 14 را از لحاظ شاخص نوآوری به دست آورده است. شاخص نوآوری از 7 زیرشاخص تشکیل می‌شود که در این مطلب صرفا زیر شاخص خروجی‌های علم و فناوری مورد بررسی دقیقتر قرار می‌گیرد. زیرشاخص خروجی‌های علم و فناوری خود مرکب از 3 شاخص و 13 زیر شاخص است که در جدول شماره (1) امتیاز و رتبه ژاپن در این شاخص‌ها و زیر شاخص‌ها ارائه شده است.
جدول1: امتیاز و رتبه ژاپن در شاخص‌ خروجی علم و فناوری

شاخص زیر شاخص امتیاز رتبه
تولید دانش کلی 56.7 1
تعداد ثبت مالکیت صنعتی ملی نسبت به یک میلیارد دلار GDP53.41
تعداد ثبت مالکیت صنعتی بین‌المللی نسبت به یک میلیارد دلار GDP9.21
مدل یوتیلیتی نسبت به یک میلیارد دلار GDP1.122
تعداد مقالات علمی چاپ شده نسبت به یک میلیارد دلار GDP15.151
شاخص H مقالات منتشر شده71.86
تاثیر دانش کلی 33.2 59
سرانه نرخ رشد GDP به ازای هر شاغل0.185
تراکم کسب‌وکارهای جدید به ازای هزار نفر0.296
مخارج کل نرم افزاری نسبت به GDP0.360
تعداد گواهینامه ایزو 9001 نسبت به یک میلیارد دار GDP9.737
درصد تولیدات با فناوری بالا نسبت به کل تولیدات0.59
انتشار دانش کلی 51.6 10
درصد کل دریافتی حاصل از اعطای لیسانس به شرکت‌های خارجی از کل تجارت4.72
صادرات تولیدات با فناوری بالا به عنوان درصدی از کل تجارت12.816
صادرات خدمات ارتباطی، کامپیوتری و اطلاعاتی به عنوان درصدی از تجارت0.4105
جریان خالص سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی2.921

2. فنلاند
فنلاند کشوری است در شمال اروپا با جمعیت 5.4 میلیون نفر و تولید ناخالص داخلی 239.186 میلیارد دلار در سال 2016، این کشور جزو کشورهای با درآمد بالا محسوب می‌شود به طوری که درآمد سرانه در این کشور بالغ بر 36 هزار دلار بوده است.
در فنلاند سه دوره از سیاست علم و فناوری را می‌توان مشاهده کرد. سیاست تحقیق و توسعه در دهه‌های 1960 و 1990، سیاست فناوری در دهه 1980 و سیاست نوآوری در دهه‌های 1990 و 2000 . با این که در دهه‌های 1990 و 2000، تغییراتی در طراحی سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری فنلاند ایجاد شد، ولی در حقیقت پایه‌های مدل فنلاندی بسیار قبل‌تر، در دهه 1960، ایجاد شده است.
• تقویت گرایش فناوانه در دهه 1980: دوره سیاست فناوری
عوامل پشت پرده انتقال از گرایش به تحقیق و علم، به سمت گرایش به فناوری در دهه 1980، در حقیقت اجتماعی و اقتصادی بودند. بحران نفتی 1970 منجر به کاهش نرخ رشد اقتصادی فنلاند و همچنین افزایش نرخ بیکاری در آن شد. تلاش‌های جاه‌طلبانه برای تسریع توسعه علمی و فناورانه با شکست مواجه شد. استفاده فزاینده از اتوماسیون در صنایع مختلف فنلاند می‌توانست منجر به افزایش بیکاری و گسترش نابرابری اجتماعی منجر شود (Lemola, 2003).
در دهه 1970، کشورهای عضو OECD از حمایت از تحقیقات علمی به سمت حمایت از نوآوری صنعتی روی آوردند. به ویژه سیاست‌های فناوری و علم به شدت بر توسعه و کاربرد فناوری‌های نوین تمرکز کردند، از جمله این فناوری‌ها، فناوری اطلاعاتی، فناوری مواد و زیست‌فناوری بوده اند. با الهام از پیشرفت ژاپن، بیشتر کشورهای OECD به برنامه‌ریزی، تامین مالی، و مدیریت توسعه فناوری‌های نوین روی آوردند. ارتباط دانشگاه با صنعت و همچنین ارتباط بین سازمانی تقویت شد. این روند تقریبا همان چیزی بود که فنلاند آن را بکار بسته است. در سیاست فناوری فعلی فنلاند، نقش دولت در ترفیع نوآوری صنعتی پر رنگ‌تر از قبل شده است. معمار سیاست فناوری فنلاند در حقیقت ”کمیته فناوری“ بوده که توسط خود دولت فنلاند ایجاد شده بود. پیشنهادهای این کمیته شامل تقویت کمی و کیفی سیاست‌های فناوری و علم بود (Lemola, 2003).
پیشنهادات کمیته فناوری، در نهایت به ایجاد ”موسسه ملی فناوری“ یا Tekes منجر شد. Tekes به طراح و مجری سیاست فناوری جدید تبدیل شد. وظایفی که قبلا توسط وزارت بازرگانی و صنعت اجرا می‌شد، به Tekes واگذار شد. برنامه‌های ملی فناوری که در ژاپن ارزش خود را نشان داده بودند، به منظور این که Tekes بتواند بر فعالیت‌های تحقیق و توسعه در فنلاند نظارت داشته باشد و در حقیقت آن را اداره کند، در فنلاند نیز مطرح شدند.
Tekes برای فنلاند بسیار مفید بوده است مطالعات بسیاری نشان داده‌اند که تامین مالی دولتی برای تحقیق و توسعه در حقیقت باعث افزایش مخارج تحقیق و توسعه شرکتی نیز می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه به طور فزاینده‌ای تخصص شرکت‌ها در فنلاند را بالا برده است. این شرکت‌ها محصولات، فرایندها و خدمات جدیدی را تولید می‌کنند. با این وصف هدف اصلی tekes تشویق کسب‌وکارها به تحقیق و توسعه بوده است (Lemola, 2003; Tekes, 2015).
گفتنی است که تکس در سال 2009 بالغ بر 579 میلیون یورو در 2177 پروژه سرمایه‌گذاری کرده بود. که از این رقم، 343 میلیون یورو به پروژه شرکتی تخصیص داده شده بود و 236 میلیون یورو نیز به دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی. شایان ذکر است که 65 درصد از نوآوری‌ها و اختراعات معروف فنلاند، از تامین مالی تکس بهره برده‌اند.
یک تغییر مهم دیگری که در سیاست فناوری و علم فنلاند در دهه 1980 رخ داد، ایجاد برنامه‌ها و سازمان‌های جدید برای انتقال، انتشار و تجاری سازی فناوری بود. در سراسر فنلاند یک شبکه عظیمی از پارک‌های عمل و فناوری ایجاد شد. این پارک‌ها در اسپین‌های بسیاری از به وجود آوردند. شرکت‌های زیادی برای تجاری سازی نتایج تحقیق دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی به این پارک‌ها می‌آمدند.
در سال 1987 شواری سیاست‌گذاری علم به شورای سیاست‌گذاری علم و فناوری تغییر نام یافت.
• آکادمی فنلاند
آکادمی فنلاند در سال 1970 تاسیس شد. ماموریت آکادمی فنلاند تامین مالی تحقیقات علمی و مستحکم کردن جایگاه علم و تحقیق است. البته این موسسه در مورد سیاست علم و فناوری فنلاند هم نظرات تخصصی خود را ارائه می‌دهد. این موسسه در حقیقت شاخه‌ای از وزارت آموزش، علم و فرهنگ فنلاند است. در سال 2015 حجم تامین مالی این موسسه به 350 میلیون یورو می‌رسید. در این سال، در حدود 8 هزار محقق از تامین مالی این موسسه بهره برده‌اند (Akademy of Finland, 2015) .
• سیترا
سیترا یک صندوق تامین مالی نوآوری در فنلاند است که در سال 1967 به عنوان بخشی از بانک فنلاند ایجاد شد. سیترا برخلاف تکس یک سازمان دولتی است، به دولت فنلاند وابسته نیست و مستیقما زیر نظر مجلس فنلاند اداره می‌شود. همچنین این موسسه برخلاف تکس که فقط در تحقیق و توسعه بدون چشم داشتی از منافع آتی سرمایه‌گذاری می‌کند، این موسسه در استارت آپ‌ها و شرکت‌های دانش بنیانی سرمایه‌گذاری می‌کند که منافع مالی را نیز به همراه داشته باشند. به بیان دیگر منابع مالی این موسسه در حقیقت از سود نوآوری‌های تجاری شده در این شرکت‌ها بدست می‌آید. گفتنی است که منابع مالی این موسسه به 651 میلیون یورو می‌رسد (Sitra, 2015).
در سال 2017 فنلاند با کسب امتیاز 58.49 از صد،رتبه 8 را از لحاظ شاخص نوآوری به دست آورده است. جایگاه کشور فنلاند از لحاظ زیر شاخص خروجی علم و فناوری رتبه 10 می باشد. در جدول شماره(2) امتیاز و رتبه فنلاند در این شاخص‌ها و زیر شاخص‌ها ارائه شده است.
جدول2: امتیاز و رتبه فنلاند در شاخص‌ خروجی علم و فناوری
شاخص زیر شاخص امتیاز رتبه
تولید دانش کلی 61.2 8
تعداد ثبت مالکیت صنعتی ملی نسبت به یک میلیارد دلار GDP14.67
تعداد ثبت مالکیت صنعتی بین‌المللی نسبت به یک میلیارد دلار GDP6.66
مدل یوتیلیتی نسبت به یک میلیارد دلار GDP1.817
تعداد مقالات علمی چاپ شده نسبت به یک میلیارد دلار GDP555
شاخص H مقالات منتشر شده42.118
تاثیر دانش کلی 40.3 32
سرانه نرخ رشد GDP به ازای هر شاغل0.960
تراکم کسب‌وکارهای جدید به ازای هزار نفر3.434
مخارج کل نرم افزاری نسبت به GDP0.519
تعداد گواهینامه ایزو 9001 نسبت به یک میلیارد دار GDP11.533
درصد تولیدات با فناوری بالا نسبت به کل تولیدات0.422
انتشار دانش کلی 44.9 14
درصد کل دریافتی حاصل از اعطای لیسانس به شرکت‌های خارجی از کل تجارت2.96
صادرات تولیدات با فناوری بالا به عنوان درصدی از کل تجارت534
صادرات خدمات ارتباطی، کامپیوتری و اطلاعاتی به عنوان درصدی از تجارت9.95
جریان خالص سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی0.1-120

منبع:
Akademy of Finland. (2015, 4 29). about us. Retrieved 12 02, 2015, from Akademy of Finland offical website: http://www.aka.fi/en/about-us/
Campbell, J. R. (2013). and Technology: An Assessment Chinese Science and Technology Policy. Technology Innovation, 1-15.
Chung, S. (2011). Innovation, Competitiveness and Growth: Korean Experiences. 333: ABCDE. Retrieved from World bank: http://siteresources.worldbank.org/EXTABCDE/Resources/7455676-1288210792683/Sungchul-Chung.pdf
Mazzucato, M. (2015). The Enterpreniual State. London: Anthem Press.
Ministry of Science and Technology, R. o. (2015). Science and Technology Policy for the 21st Century. United Nations.
Sitra. (2015). Retrieved 2015, from Sitra offical website: http://www.sitra.fi/
WIPO.(2017).The Global Innovation Index 2017. www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo_pub_gii_2017.pdf




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

بررسی اعمال تحریم‌ علیه اقتصاد ایران | ابعاد و دلایل اقتصادی

ضرورت تغییر دیپلماسی گازی ایران

مقابله با جنگ اقتصادی

نظام ایده‌آل بانکداری اسلامی

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر تا فصل سوم 2018

بازار آتی ارز ؛ ثبات‌ساز یا نوسان‌ساز؟

اقتصاد ایران پس از نیمه آبان

چرا ترامپ تصمیم گرفت در برابر ایران کوتاه بیاید؟

خروج تولید از کانال دلار

چرا ایران دچار ابرتورم نمی‌شود؟

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

پیمان پولی اروپا و ایران

ارتباط بین نرخ ارز و توسعه صادرات

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

معنای نفت 100 دلاری برای اقتصاد جهان

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

یک جهیزیه ایرانی چقدر هزینه دارد؟

نقطه حمایتی در بازار دلار

20 پرسش ارزی

بیماری هلندی به زبان ساده

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

کارزار «نهادگرایی» و «بازار آزاد» در اقتصاد ایران ادامه دارد / جنگ اقتصاددانان

مولفه پنهان تورم

نمره ایران در شاخص سرمایه انسانی

جایگاه ایران در اقتصاد دانش‌بنیان جهانی

پرش بهاری درآمد نفتی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید-4

فرایند توسعه از نگاه فوکویاما

سطح پیچیدگی کالاهای تولیدی در کشورها

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

پیمان پولی دو یا چندجانبه، رهیافتی مناسب برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی

سرپیچی از آرای دیوان لاهه به ندرت اتفاق افتاده است

١٠ چیزی که همه باید در مورد علم اقتصاد بدانند؟!

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

مثلث ایران، ترکیه و روسیه علیه تحریم‌ها

حکایت التهاب ماندگار بازار نفت

برندهای شکست‌خورده ایرانی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید