بازار آریا

آخرين مطالب

عوامل موثر در مثبت بودن رشد اقتصادي / رشد يک درصدي چگونه حاصل شد؟ تحليل آريا بازار

عوامل موثر در مثبت بودن رشد اقتصادي / رشد يک درصدي چگونه حاصل شد؟

  بزرگنمايي:

آريا بازار- تأخير بانک مرکزي در انتشار دقيقي نرخ رشد اقتصادي بهار امسال، گمانه زني هاي فراواني را به دنبال داشته است.
مسئولان دولتي از مقامات بلندپايه مانند شخص رئيس جمهوري تا مديران مياني و کارشناسان طي اين مدت تلاش کرده اند به شيوه هاي مختلف و با ادبيات گوناگون به صورت تلويحي از منفي شدن نرخ رشد اقتصادي بهار 94 سخن بگويند.
در تازه ترين اين سخنان پيمان قرباني معاون اقتصادي بانک مرکزي در سرمقاله نشريه روند که ارگان رسمي بانک مرکزي است به صورت تلويحي از منفي بودن نرخ رشد اقتصادي خبرداده است؛ به نوشته وي «شواهد و قراين موجود در سطح اقتصاد جهاني و داخلي حاکي از تضعيف روند روبه رشد اقتصاد در فصل نخست سال جاري است».
پيش از اين هم رئيس جمهوري در اواخر مهر ماه و در همايش سياست هاي تجاري باز هم به اشاره از احتمال بازگشت رکود سخن گفته بود؛ به گفته دکتر روحاني « ما در سال گذشته از رکود مستمري که 8 فصل به طور مداوم با آن روبرو بوديم خارج شديم. برخي سوال مي‌کنند که آيا ما واقعا از رکود خارج شديم يا خير؟ خروج از رکود و رونق تعريف‌هاي مشخصي دارد، اگر در دو دوره سه ماهه شاهد رشد اقتصادي باشيم يعني رونق و خروج از رکود محقق شده. بر همين اساس ما در سال گذشته شاهد رشد اقتصادي در سه ماهه اول، دوم و سوم بوديم و در مجموع در سال گذشته نيز رشد اقتصادي سه‌ درصدي داشتيم پس ما از رکود خارج شديم البته شرايط ما به نحوي است که امکان دارد دوباره به رکود برگرديم که بايد حواسمان جمع باشد و بايد تلاش‌هاي فراواني انجام بگيرد و مشکلات توليد را حل و فصل کنيم».

اين سخنان در پرده اما در گزارش اخير مرکز آمار به صورت صريح تري نمود پيدا کرده است؛ مرکز آمار در گزارش بسيار مختصري که از وضعيت ارزش افزوده بخش هاي مختلف در 6 ماهه امسال منتشر کرده، نرخ رشد اقتصادي را 1 درصد اعلام کرده است.
ترديدي نيست که براي تخمين نرخ و سمت و سوي رشد اقتصادي بايد برايند عوامل تأثيرگذار در اين نرخ مورد ارزيابي قراربگيرد. در يک نگاه کلي مي توان چند فاکتور مؤثر در رشد اقتصادي را در مواردي مانند توليدات منتخب صنعتي، مقدار مصرف انرژي، توليد و صادرات بخش نفت و گاز، تسهيلات پرداختي بانک ها و صادرات و واردات خلاصه کرد.
به عبارت ديگر اگر برآيند اين چند مؤلفه مثبت باشد مي توان تخمين زد که به احتمال زياد، نرخ رشد اقتصادي نيز مثبت است و برعکس.
در همين راستا به مرور اجمالي شاخص ها در اين چند فاکتور مي پردازيم:
 

تغيير توليدات منتخب صنعتي

 

بر اساس آمار و اطلاعات مقدماتي وزارت صنعت و معدن و تجارت براي فروردين سال جاري، توليد کالاهاي منتخب صنعت و معدن، در مواردي مانند فولاد، محصولات فولادي، مس، سيمان، لاستيک، محصولات کاغذي کاهش يافته و براي صنايعي
مانند خودرو، مواد غذايي، ظروف شيش هاي، ظروف چيني، دارو و پتروشيمي رشد مثبت داشته است. به نظرمي رسد در اغلب موارد ميزان توليد محصولات در فروردين سال جاري نسبت به فروردين سال قبل کاهش يافته است.
در سال 1393 ، رشد توليد خودرو (سبک و سنگين)، نقش زيادي در تحرک بخشي به رشد ارزش افزوده بخش صنعت داشت. صنايع خودرو، پتروشيمي و نفت و گاز از جمله صنايعي بودند که به طور موقت تحريم هاي آن در اواخر سال 1392 ، کاهش يافت و باعث شد تا با کاهش محدوديت هاي وارداتي براي قطعات خودرو و کاهش محدوديت هاي صادراتي براي محصولات پتروشيمي و نفت، توليد آنها افزايش يابد.
اين شرايط باعث شد تا براي مثال براي خودر وسواري رشد دو ماهه اول سال 1393 نسبت به مدت مشابه سال 1392 ، 95 درصد، براي اتوبوس و ميني بوس 71 بوده است.
آمار منتشر شده براي توليد خودرو براي دوماهه اول سال جاري حاکي از کندشدن رشد توليد نسبت مدت مشابه سال قبل است. آمار توليد خودرو در دو ماهه اول سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل در توليد سواري 35 درصد و براي اتوبوس و ميني بوس 55 درصد رشد داشته است که ميزان اين رشد نسبت به رشد دو ماهه اول سال 1393 نسبت به مدت مشابه سال 1392 ، کمتر است.
رشد محصولات پتروشيمي در ماه اول سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل 8.4 درصد بوده که اين رشد از ميزان رشد فروردين 93 به فروردين 92 که 12.7 درصد بوده، کمتر است.
کاهش توليد در محصولاتي مانند سيمان، فولاد، محصولات فولادي، کاتد مس، چيني بهداشتي، لاستيک خودرو و ... شديدتر شده است.
 


شواهدي از مصرف انرژي

 

بخشي از شواهد تغيير در رشد اقتصادي را مي توان براساس انرژي مصرف شده در بخش هاي اقتصادي رصد كرد. براساس آمارهاي اعلام شده توسط وزارت نيرو، مصرف برق در دو ماهه اول سال جاري نسبت به مدت مشابه سال گذشته آن 4.6 درصد رشد نشان مي دهد ولي مصرف بخش هاي كشاورزي طي اين مدت 5.4 - درصد کاهش و صنعت 9.6 درصد افزايش نشان مي دهد.
افزايش حدود 9.6 درصدي مصرف انرژي برق در بخش صنعت در دو ماهه نخست 1394 در مقايسه با مدت مشابه سال قبل با در نظرگرفتن عدد متغيير ساختار تکنولوژي در کوتاه مدت مي تواند نماگري از رشد سطح فعاليت صنعتي کشور باشد.

تغيير توليد و صادرات بخش نفت و گاز
بر اساس آمار و اطلاعات مقدماتي وزارت نفت، رشد توليد نفت، گاز طبيعي، ميعانات گازي در دو ماه فروردين و ارديبهشت نسبت به ماه هاي مشابه سال قبل کند شده است.
 
 

 


صادرات نفت خام و ميعانات گازي نيز در دو ماه اول سال جاري نسبت به ماه هاي مشابه سال قبل، از رشد ناچيزي برخوردار بوده است. با توجه به جايگاه توليد نفت و گاز و همچنين صادرات آن در اقتصاد کشور، محدود شدن رشد توليد و صادرات نفت مي تواند باعث کند شدن رشد اقتصاد کشور شود.
 

 

 

تسهيلات پرداختي بانک ها
تسهيلات پرداختي بانک ها طي 12 ماهه سال 1393 به بخش هاي اقتصادي مبلغ 3414.2 هزارميليارد ريال است که در مقايسه با سال 1392 مبلغ 1051.9 هزار ميليارد ريال معادل 44.5 درصد افزايش داشته است. سهم تسهيلات پرداختي بانک ها به بخش صنعت و معدن طي 12 ماهه سال 1393 بالغ بر 1064.9 هزار ميليارد ريال (معادل 31.2 ) درصد شد که نسبت به سال 1392 مبلغ 358.9 هزار ميليارد ريال (معادل 50.8 ) درصد تسهيلات بيشتري به بخش صنعت و معدن کشور پرداخت شده است.
در سال 1393 سهم تسهيلات پرداختي به بخش هاي کشاورزي و مسکن کاهش يافته است. سهم تسهيلات پرداختي در قالب
سرمايه در گردش در تمام بخش هاي اقتصادي طي 12 ماهه سال 1393 مبلغ 2070.7 هزار ميليارد ريال معادل 60.7 درصد کل تسهيلات پرداختي است که در مقايسه با سال 1392 مبلغ 797.1 هزار ميليارد ريال معادل 62.6 درصد افزايش داشته است.
کل تسهيلات پرداختي طي 12 ماهه سال 1393 بالغ بر 44.5 درصد افزايش نشان مي دهد. همچنين در اين دوره، سهم تسهيلات سرمايه در گردش معادل 60.7 درصد بوده است.
 
 



تغيير در حجم واردات و صادرات کشور
يكي از شاخ صهاي اثرگذار بر رشد توليد بخش هاي اقتصادي ، واردات به ويژه واردات كالاهاي سرمايه اي و واسطه اي و مواد اوليه و صادرات کالا و خدمات است البته تاثيرگذاري واردات كالاهاي سرمايه اي و واسطه اي بر توليد متفاوت است و همواره با وقفه (از بعد زماني) همراه است. در دو ماهه اول سال جاري، صادرات غيرنفتي حدود 2.7 درصد و واردات کل بالغ بر 13.8 درصد کاهش داشته اند. با توجه به سهم بالاي واردات کالاهاي سرمايه اي و واسطه اي (بيش از 70 درصد) و انتظار تحريک تقاضا از طريق افزايش صادرات غيرنفتي، مي توان گفت که کاهش صادرات غيرنفتي و واردات واسطه اي و سرمايه اي اثر منفي بر توليد و سرمايه گذاري خواهند داشت.
 
 



بر اساس آمار گمرک ايران، در دو ماه اول سال جاري، ارزش صادرات ساير کالاها و صادرات ميعانات گازي به ترتيب 3.20 درصد و 2.6 درصد کاهش يافت که در صورت تداوم همين روند، انتظار مي رود که از اين طريق رشد توليد و سرمايه گذاري نسبت به فصل اول سال 93 کاهش يابد.

بودجه دولت
براي بهبود شرايط اقتصاد، استفاده از ظرفيت ها و قابليت هاي دولت حائز اهميت است. عملکرد بودجه دولت در قالب اعتبارات هزينه اي دولت و اعتبارات عمراني قابل بررسي است.
اعتبارات هزين هاي در دو ماهه نخست سال 1394 معادل 80848 ميليارد ريال است که نسبت به دوره مشابه سال قبل 60 درصد کاهش يافته است. اعتبارات هزينه اي دولت در دو ماهه اول سال 1393 حدود 208177 ميليارد ريال بوده است.
 
 

 



عملکرد اعتبارات عمراني نيز در دو ماهه اول سال جاري 200 ميليارد ريال بوده که نسبت به رقم 300 ميلياردي ريالي مدت مشابه سال قبل، 33 درصد کاهش يافته است.بدين ترتيب کاهش قابل ملاحظه اي در اعتبارات عمراني و جاري در دوماه اول سال جاري مشاهده مي شود که مي تواند بر عملکرد رشد اقتصادي در فصل اول سال جاري اثر منفي داشته باشد.
با توجه به مباحث اشاره شده و عملكرد شاخص هاي پيشرو طي دو ماهه اول سال جاري در حوزه هاي صنعت، واردات، صادرات غيرنفتي، توليد و صادرات نفت و گاز، بودجه دولت، گروه امور اقتصاد کلان سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور اينگونه نتيجه گرفته است که رشد اقتصادي کشور در فصل اول سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل عملکرد ضعيف تري داشته باشد.
در مجموع مثبت شدن رشد اقتصاد در سال 1393 و خروج اقتصاد کشور از رکود شديد، نتيجه اصلاح برخي از سياست ها، تعامل بيشتر با دنياي خارج، ايجاد تحرک در سرمايه گذار ي هاي دولت، استفاده ازظرفيت هاي خالي اقتصاد، کاهش نرخ تورم، ثبات نسبي بازارها، مديريت انتظارات و ثبات فضاي اقتصاد کلان بوده است. به عبارت ديگر سياست هاي ياد شده تنها توانسته اقتصاد کشور را از رکود شديد خارج کند. قطعاً دستيابي به رشد اقتصادي بالا و پايدار مستلزم تغيير ساختار اقتصاد کشور، رفع موانع افزايش توليد، مشاركت وسيع بخش خصوصي و جذب سرمايه گذاري خارجي در اقتصاد است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آیا یورو به کمک ایران می‌آید؟

بررسی مسکن اجتماعی در ایران

3 نشانه تضعیف اقتصاد ایران

چرا برخی‌ به میز مدیریت چسبندگی دارند؟

کارنامه رفاهی دلا‌ر 4200 تومانی

در اهمیت نرخ ارز در بازار آزاد

12 اقدام فوری مقابله با تحریم‌های اقتصادی

6 پیش‌شرط مداخله در بازار ارز

چرا به جمعیت زنان بیکار افزوده شده است؟

چرایی تفاوت در نرخ ارز واقعی و عدم کارایی آن

6 پیش‌شرط مداخله در بازار ارز

آیا فضای مجازی در افزایش آمار تجرد قطعی مقصر است؟

دریافت مالیات بر عایدی سرمایه (CGT) چه تاثیری بر اقتصاد کشور دارد؟

متن کامل الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت

این سپر جلوی تحریم ایران را می‌گیرد؟

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

دسترسی ایران به سوییفت برقرار می‌ماند؟

نفوذ تأخیری تحریم در بازار مسکن

پنج حوزه رو به رشد راه اندازی استارتاپ

هماهنگی بین‌دستگاهی؛ رمز ایجاد ثبات در فضای کار

تولید ملی و مثلث نفت، رانت و فساد!

ایران در شرایط اقتصادجنگی چه می‌کند؟/ راه‌هایی برای دورزدن تحریم وجود دارد

چالش آبی توسعه پایدار در شهرها

پتروشیمی‌ها چقدر ارز و با چه نرخی به نیما آوردند؟

توپ زیر پای زنگنه!

مهار نقدینگی چگونه ممکن است؟

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

سناریوهای پیش‌روی آینده صنعت نفت

مبارزه با احتکار کالا، شگرد کلاهبرداری از بازاریان

آیا یک ابرتورم در راه است؟

مانع همگرایی در بازار ارز

درمان درد تورم کجاست

اثر بحران ارزی بر رشد بخش های اقتصادی

بحران اقتصادی در ترکیه و فرصت‌های پیش رو

سراب خرید ملک در خارج

محتکران؛ برنده بحران اقتصادی

آیا ایالات متحده، چین را به دلیل خرید نفت ایران تحریم خواهد کرد؟

تذکر رهبری و آینده اقتصاد ایران

طلاق صوری برای دریافت مستمری؟

بازتاب ارائه بسته ارزی بانک مرکزی در رسانه‌‎های خارجی

میلیون‌ها کارگر به زیر خط فقر سُر خوردند

چگونه با پس انداز کم سرمایه‌گذاری کنم؟

کدام معامله‌گران بیشتر ضرر می‌کنند؟

چینی‌ها همه رشته‌های آمریکا را پنبه می‌کنند

راه علاج بحران ارزی ایران از دید هنکه

تشدید مشکلات تولید دارو با تحریم و کمبودنقدینگی

آینده ارز مسافرتی در انتظار تصمیم دولت

تجربه گذشته و تکلیف آینده کارت سوخت چیست؟

میزان افت صادرات نفت ایران با تحریم آمریکا چقدر است؟

ایرانی‌ها سال گذشته چقدر مالیات دادند؟