بازار آریا

آخرين مطالب

خلاصه گزارش سرمایه گذاری مستقیم خارجی(FDI) ایران و جهان مقالات اقتصادي

خلاصه گزارش سرمایه گذاری مستقیم خارجی(FDI) ایران و جهان

  بزرگنمايي:

آریا بازار - در پی افزایش سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سال 2015، جهان در سال 2016 حدود 2 درصد کاهش در FDI را تجربه کرده و میزان سرمایه گذاری مستقیم خارجی انجام شده به رقم 1.75 تریلیون دلار کاهش یافت. سقوط جریان سرمایه گذاری در کشورهای در حال توسعه تا حدودی با رشد متوسط در کشورهای توسعه یافته و افزایش قابل ملاحظه در اقتصادهای در حال گذار جبران شد. در نتیجه، کشورهای توسعه یافته با 59 درصد(از کل گردش FDI) سهم رو به رشدی را در سال 2016 از میزان سرمایه گذاری مستقیم خارجی نصیب خود کردند. یک بهبود نسبی برای سال 2017 پیش بینی شده است، البته انتطار بر این است که سطح FDI زیر نقطه اوج خود در سال 2007 باقی بماند. افزایش رشد اقتصادی در مناطق اصلی و افزایش سود شرکت های بزرگ، اعتماد به نفس کسب و کار را افزایش می دهد و به همین دلیل اشتیاق شرکت‌های چند ملیتی به سرمایه گذاری را افزایش می دهد.
پیش‌بینی می شود که رشد روز افزون در تولید و تجارت موجب رشد سریع تر کشورهای پیشرفته شود، در حالی که احتمال افزایش قیمت کالاها در سال 2017 به بهبود اقتصاد کشورهای در حال توسعه کمک می کند، در نتیجه، انتظار می رود که جریان‌های جهانی FDI در سال 2017 حدود 5 درصد افزایش یافته و تقریبا 1.8 تریلیون دلار باشد.
انتظار می رود که کشورهای در حال توسعه رشد 10 درصدی را در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی داشته باشند، اما نسبت به سال 2015 هنوز فاصله زیادی دارند، همچنین انتطار بر این است که کشورهای توسعه یافته رشدی ثابت را تجربه کنند. با توجه به این که رونق FDI در کشورها و مناطق مختلف یکسان نیست، لذا در سال 2017 انتظار بر این است که آفریقا شاهد افزایش در میزان سرمایه گذاری مستقیم باشد(احتمال این که FDI در آفریقا به میزان 65 میلیارد دلار – با این دید که قیمت نفت افزایش متوسط یافته و نیز FDI غیر نفتی نیز افزایش داشته باشد- وجود دارد).
گردش FDI در آسیای در حال توسعه انتطار می رود که تا 15 درصد افزایش داشته باشد و به میزان 515 میلیارد دلار برسد. وبا بهبود زیر ساخت‌های اقتصادی کشورهای آسیایی اعتماد سرمایه گذاران به این منطقه بیشتر شود. در کشورهای اصلی این منطقه مانند چین، هند و اندونزی بازسازی تلاش های سیاستی می‌تواند زمینه ساز گسترش FDI شود.
جدول1: گردش FDI در گروه ها و مناطق اقتصادی 2014-2016 و پیش بینی برای سال 2017(میلیارد دلار و درصد)

گروه اقتصادی سال (میلیارد دلار) نرخ رشد متوسط سالانه(درصد)
20142015201620172014201520162017
جهان 1324177417461670 تا1870-834-2-4تا7
اقتصاد های توسعه یافته 5639841032940 تا1050-18755-9تا2
اروپا 272566533560-20108-65
آمریکای شمالی 231390425360-15699-15
اقتصادهای در حال توسعه 704752646660 تا74047-142تا15
آفریقا 71615965-4-14-310
آسیا 460524443515914-1515
آمریکای لاتین و کارائیب 170165142130-3-3-1410-
اقتصادهای در حال گذار 57386875تا85-33-348110تا25
منبع: آنکتاد(2017)
نمودار زیر نمایانگر گویاتری از وضعیت مناطق مختلف اقتصادی در زمینه سرمایه گذاری مستقیم خارجی( برای سال های 2014 تا 2016) می باشد.
سرمایه گذاری مستقیم خارجی نمودار1: میزان FDI در مناطق اقتصادی مختلف؛ منبع: آنکتاد(2017)
شاخص های کلیدی تاثیر گذار بر گردش FDI در آینده
انتظار بر این است که رشد اقتصادی جهان در سال پیش رو پس از افت 2.2 درصدی در سال 2016 حدود 2.7 درصد افزایش یاید.
در کشورهای توسعه یافته احتمالا به لطف کاهش انتظارات در سیاست مالی و افزایش اعتماد به کسب و کار نرخ رشد اقتصادی روند رو به رشدی تجربه خواهد کرد، پیش بینی می شود که اقتصادهای در حال توسعه و در حال توسعه نیز به طور قابل توجهی در سال 2017 بازسازی شود.
انتظار می رود که چین رهبری رشد اقتصادی را در دست داشته باشد و نیز با روند رو به افزایش قیمتها به ویژه در زمینه نفت خام، رشد و همچنین توسعه اقتصادی کشورهای صادر کننده منابع طبیعی، قیمت کالاها به ویژه برای نفت خام افزایش یابد.
جدول2: نرخ رشد تولید ناخالص داخلی(GDP) و تشکیل سرمایه ثابت2015-2018(درصد)
متغیرمنطقه2015201620172018
نرخ رشدGDP جهان 2.52.22.72.9
اقتصادهای توسعه یافته2.11.51.71.8
اقتصادهای در حال توسعه3.83.64.44.7
اقتصادهای در حال گذار2.8-0.2-1.42
نرخ رشد تشکیل سرمایه ناخالص(GFCF) جهان 2.81.94.34.7
اقتصادهای توسعه یافته2.61.52.83.5
اقتصاد های نوظهور و در حال توسعه32.25.45.4
منبع: آنکتاد(2017)
حتی فعالیت اقتصادی شناور به تقویت تجارت جهانی کمک خواهد کرد. که پیش بینی می شود در مقایسه با سال 2016 ( که نرخ رشد این فعالیت‌ها 2.3 درصد بود)، در سال 2017 با 3.8 درصد افزایش داشته باشد. از این رو، برخی از عوامل مهمی که احتمالا در روند FDI تاثیر گذار خواهند بود عبارتند از:
• رشد اقتصاد جهانی
• فعالیت اقتصادی شناور
• سیاست‌های آمریکا( سیاست‌هایی که دولت جدید آمریکا درخصوص قراردادهای تجاری، نظام مالیاتی و سیاست‌های مهاجرتی اتخاذ خواهد کرد)
• برگزاری انتخابات( نااطمینانی ناشی از انتخابات کشورهایی همچون آلمان، ایتالیا، هلند و… اثراتی را بر جریان FDI خواهد گذاشت)
• سیاست‌های سرمایه‌گذاری چین
سرمایه گذاری مستقیم خارجی با توجه به صنعت و نوع ورود
با رهبری صنایع مالی، فعالیت کسب و کارها، تجارت، ارتباطات و خدمات که نزدیک به دو سوم از سرمایه گذاری مستقیم خارجی را به خود اختصاص داده است، شیوه‌های ورود متنوع و متفاوت، خود را در الگوهای مختلف صنعتی نمایش می‌دهد. ادغام و اکتساب بین مرزی در سال 2016 شامل سهم عمده‌ای در غذا و نوشیدنی، نفت و گاز، الکترونیک، خدمات عمومی و فعالیت های تجاری بوده است.
پروژه‌های شاخص بسیار بزرگی که در تعداد کمی از کشورها منجر به افزایش متوسطی در کل سرمایه گذاری‌های سبز شده (که البته فعالیت‌های سرمایه گذاری را از طرفی دیگر تحت الشعاع قرار داده و منجر به کاسته شدن از میزان سرمایه گذاری‌ها شده است) که نگرانی ویژه‌ای در مورد کاهش ارزش پروژه‌های تولیدی جدید(مانند گرینفیلد) را به همراه داشته.
در سال 2015( آخرین سالی که داده ها قابل دسترس بوده است)، داده ها نشان می دهد که حدود دو سوم از انباشت جهانی FDI مربوط به بخش خدمات می باشد. بخش‌های اصلی و تولیدی حدود 26 درصد را به خود اختصا داده اند و بقیه صنایع روی هم رفته حدود 6 درصد از این بازار را در اختیار داشته اند. انتقال به سمت خدمات از زمان وقوع بحران مالی 2008 شروه شده است.
سهم بالای خدمات در انباشت جهانیFDI ، تصویری از اهمیت واقعی بخش را فراهم می کند، بخش عمده سرمایه گذاری های انجام شده در خدمات مربوط به فعالیت کسب و کارهای می‌باشد، که در بردارنده عملکرد شرکت های هولدینگ و دفتر منطقه ای است که به صورت پیش فرض برای بخش خدمات تخصیص داده شده اند، با این وجود، شرکت‌های مادر امکان دارد که در بخش های اصلی و تولیدی نیز فعالیت نمایند.
سرمایه گذاری مستقیم خارجی نمودار2:برآورده جهانی انباشت FDI درونی توسط صنایع اصلی، 2015( میلیارد دلار) منبع: آنکتاد(2017)
عملکرد ایران
چنان چه در جدول شماره 3 نیز قابل ملاحظه است، جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران، پس از نزول سال 2015، در سال 2016 با رشد مواجه شده است. جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سال 2015 میلادی برابر با 2050 میلیون دلار و در سال 2014 برابر با 2105 میلیون دلار بوده است. این در حالی است که سرمایه گذاری ایران در خارج از کشور از 120 میلیون دلار در سال 2015 به 104 میلیون دلار کاهش داشته است. در مقام مقایسه با کشورها منتخب نیز طبق گزارش آنکتاد(2017)، ایران از نظر جذب سرمایه گذاری خارجی در سطحی بالاتر از پاکستان و پایین تر از ترکیه قرار گرفته است که در این بین، اختلاف میزان سرمایه گذاری جذب شده در ترکیه بسیار بیشتر از ایران است، به نحوی که در سال2016 میزان سرمایه جذب شده در ایران حدود 28 درصد سرمایه خارجی جذب شده در ترکیه بوده است.
جدول3: چشم انداز جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی ایران برای سال‌های منتخب
کشور FDI سال به عنوان درصدی از تشکیل سرمایه ثابت ناخالص
2005-200720132014201520162005-2007201420152016
ایران درونی240830502105205033723.22.02.33.9
بیرونی30718931201040.40.10.1
پاکستان درونی4021133318671289200616.95.93.45.2
بیرونی8421212225520.40.40.1
ترکیه درونی174211277112458172591198710.94.66.84.7
بیرونی136535286664480728690.92.51.91.1
منبع: آنکتاد(2017)
به نظر می رسد صرف نظر از عوامل خارجی همچون تحریم ها و روابط اقتصادی و مالی محدود با سایر کشورها، عدم بهره گیری کشور از ظرفیت‌های بالای ترتیبات برون سپاری خدمات و روش‌های ادغام و تملک(M&A) و سطح بسیار پایین سرمایه گذاری‌های جدید(گرینفلد) در عدم رونق سرمایه گذاری مستقیم خارجی ایران نقش مهمی داشته است. این در حالی است که با لغو تحریم های بین المللی، تمایل قابل توجهی از سوی علاقمندان به کسب و کار و سرمایه گذاری، برای مشارکت با ایران به وجود آمده و رتبه اعتباری بین المللی در حال بهبود است. در این راستا پیشنهادات زیر به منظور بهبود وضعیت کشور در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی ارائه می شود:
• کاهش موانع بازرگانی خارجی که باعث افزایش درجه باز بودن اقتصاد کشور می شود.
• بهبود شرایط زیر ساختی مانند راه‌ها، شبکه حمل و نقل، آب و برق و گاز
• کاهش زمان مورد نیاز برای اعطای مجوز فعالیت به سرمایه گذاران خارجی و حذف بوروکراسی پیچیده پیش روی سرمایه گذاران
• کاهش سطح فساد و جلوگیری از سوء استفاده‌های صورت گرفته در سیستم دولتی
• افزایش شفافیت قانون و مقررات و حذف ابهامات موجود در قوانین سرمایه گذاری
• مشوق های مقرراتی و ارتقای امنیت سرمایه گذاری از طریق تضمین سرمایه خارجی از طرف دولت
• تدوین سیاستهای اولویت های سرمایه گذاری و تعیین زمینه های سرمایه گذاری صادرات محور
Unctad. (2017). World investment report. Geneva: United Nations Publications.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

بررسی اعمال تحریم‌ علیه اقتصاد ایران | ابعاد و دلایل اقتصادی

ضرورت تغییر دیپلماسی گازی ایران

مقابله با جنگ اقتصادی

نظام ایده‌آل بانکداری اسلامی

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر تا فصل سوم 2018

بازار آتی ارز ؛ ثبات‌ساز یا نوسان‌ساز؟

اقتصاد ایران پس از نیمه آبان

چرا ترامپ تصمیم گرفت در برابر ایران کوتاه بیاید؟

خروج تولید از کانال دلار

چرا ایران دچار ابرتورم نمی‌شود؟

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

بررسی تحلیلی 500 شرکت فناوری با رشد سریع: حوزه EMEA

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

پیمان پولی اروپا و ایران

ارتباط بین نرخ ارز و توسعه صادرات

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

معنای نفت 100 دلاری برای اقتصاد جهان

چگونه هیات مدیره بهتری داشته باشیم؟

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

الزامات توسعه کارآفرینی روستایی در کشور

یک جهیزیه ایرانی چقدر هزینه دارد؟

نقطه حمایتی در بازار دلار

20 پرسش ارزی

بیماری هلندی به زبان ساده

تغییرات شاخص رقابت‌پذیری جهانی در سال 2018

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

کارزار «نهادگرایی» و «بازار آزاد» در اقتصاد ایران ادامه دارد / جنگ اقتصاددانان

مولفه پنهان تورم

نمره ایران در شاخص سرمایه انسانی

جایگاه ایران در اقتصاد دانش‌بنیان جهانی

پرش بهاری درآمد نفتی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید-4

فرایند توسعه از نگاه فوکویاما

سطح پیچیدگی کالاهای تولیدی در کشورها

وضعیت اشتغال و تولید ایران در بخش کشاورزی

پیمان پولی دو یا چندجانبه، رهیافتی مناسب برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی

سرپیچی از آرای دیوان لاهه به ندرت اتفاق افتاده است

١٠ چیزی که همه باید در مورد علم اقتصاد بدانند؟!

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

تبیین رشد اقتصادی با توجه به منحنی رن (Rahn curve)

مثلث ایران، ترکیه و روسیه علیه تحریم‌ها

حکایت التهاب ماندگار بازار نفت

برندهای شکست‌خورده ایرانی

استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌ و کارهای جدید