بازار آریا

آخرين مطالب

قيمت هاي کاذب، قيمت ارز را بالا مي برد/ اکنون بهترين زمان براي تک نرخي کردن ارز است مقالات بورس و بانک

قيمت هاي کاذب، قيمت ارز را بالا مي برد/ اکنون بهترين زمان براي تک نرخي کردن ارز است

  بزرگنمايي:

آريا بازار- يکي از مسائلي که همزمان با آغاز فعاليت دولت يازدهم در کانون برنامه ريزي هاي کوتاه مدت و اقدامات دستگاه هاي مرتبط قرار گرفت، مديريت نوسان قيمت ارز و تثبيت نسبي اين نرخ بود. مجموعه دولت خصوصا بانک مرکزي به عنوان متولي مديريت نرخ ارز در کشور با تمرکز ويژه اي که بر اين موضوع داشتند و به مدد بهبود فضاي سياسي و بين المللي به ويژه پس از توافق هسته اي توانستند آرامشي نسبي بر بازار تبادلات ارز حاکم کنند به گونه اي که از حدود تير ماه 92 تا اوايل آذر ماه سال جاري، دامنه تغييرات قيمت ارزهاي مهم مانند دلار و يورو چندان چشمگير نبود. اين آرامش اما به علل گوناگوني ديگر ادامه نيافت و قيمت ها در بازار غيررسمي ارز طي دو ماه اخير دستخوش نوساناتي شده است. کارشناسان به موارد مختلفي براي تبيين اين نوسانات اشاره مي کنند که عمده ترين آن ها بروز تنش در مسير توافق نهايي هسته اي، کاهش شديد قيمت ارز و کمرنگ شدن نقش اميدواري هاي رواني به ادامه موفقيت هاي اقتصادي دولت است.
سيدکمال سيدعلي اگرچه اکنون بر صندلي مديرعاملي يکي از بانک هاي خصوصي کشور تکيه زده است؛ اما سابقه معاونت ارزي بانک مرکزي جمهوري اسلامي، مديريت صندوق ضمانت صادرات را در کارنامه خود دارد و به همين خاطر تحليل او از علت نوسانات نرخ ارز و پيش بيني روند قيمت ها در آينده مي تواند محل تأمل باشد.
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي، تعيين قيمت ارز را پايين تر از آنچه واقعا بايد باشد، عامل هدرروي منابع ارزي و ايجاد رانت در اقتصاد مي داند و معتقد است دولت بايد با تدبير و شجاعت به سمت تک نرخي کردن ارز حرکت کند.
چه عواملي آرامش و پس از آن نوسانات قيمت ارز را باعث شدند؟
سيدعلي در آغاز تحليل خود از شرايط بازار طي يک سال و نيم گذشته گفت:« اگر چه بازار همزمان با آغاز فعاليت دولت يازدهم حرکت خود را در مسير کاهش شروع کرده بود اما تضعيف انتظارات تورمي کاهنده و افزايش نسبي ابهامات در مسير مذاکرات هسته اي، روند نزولي قيمت ها را در بازار ارز متوقف کرد. پيش از اين اتفاقات افزايش خوش بيني ها نسبت به نتيجه مذاکرات هسته اي و کاهش نسبي قيمت ارز در بازار، کساني را که با هدف سرمايه گذاري يا حفظ ارزش پول، ارز خريده بودند به بازار بازگرداند اما اين بار باهدف فروش آن هم از ترس کاهش بيشتر قيمت. همين اتفاق نيز عرضه ارز را افزايش و قيمت ها را بيشتر کاهش داد.
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي، تقاضاهاي غيرواقعي در اتاق مبادلات ارزي را يکي از علل اصلي افزايش قيمت ارز در بازار غيررسمي عنوان کرد و گفت:« فاصله قيمتي که ميان ارز دولتي و ارز بازار آزاد وجود دارد، تقاضا در اتاق مبادلات افزايش پيدا مي کند. در اين اختلاف قيمت 800 تومان رانت وجود دارد. هر کس مي تواند به ارز دولتي دسترسي پيدا کند، تقاضاي بيشتري نسبت به نياز خود ثبت مي کند. به طور مثال به جاي درخواست 2 ميليون دلار که نياز خريد کالاي مورد نظر او را برآورده مي کند 3 ميليون دلار تقاضا و با تباني با فروشنده، قيمت کالا را بالاتر اعلام مي کند. اين پديده همان «گران نمايي» يا Over Invoicing است که به وفور در کشور ما ديده مي شود. اين عمل به معناي اين است که مي توان از اختلاف قيمت ارز دولتي با ارز بازار آزاد ، يک ميليون دلار سود کرد»!
وي در تشريح شيوه ديگري از رانت ناشي از اختلاف قيمت بين بازار آزاد و اتاق پاياپاي، گفت:« برخي بازرگانان با ارز دولتي کالايي را وارد مي کنند اما از انجايي که هيچ قانوني نمي تواند اين وارد کننده را وادار به فروش کالا به همان نرخ ارز دولتي کند، کالايي که به بازار وارد شد به قيمت همان ارز بازار به فروش مي رسد. در نتيجه سود سرشاري نصيب آن وارد کننده مي شود و بازهم متقاضي اين ارز سودآور خواهد بود و اين چنين تقاضا باز هم بالا مي رود».
سيدعلي به مورد عجيبي هم اشاره کرد و گفت:« حتي ديده شده در برخي موارد دانشجويان خارج از کشور تقاضاي سالانه 15 هزار دلار سهميه خود را در وزارت علوم ثبت مي کنند و با فروش آن در بازار آزاد سود مي کنند. اگر سهميه يک دانشجو در سال 15 هزار دلار باشد با فروش حتي 10 هزار دلار از آن در بازار آزاد به ازاي هر دلار 800 تومان سود خواهد داشت و اين سود بدون زحمت بسيار شيرين و وسوسه برانگيز است».
گريزي جز تک نرخي کردن ارز نداريم
توصيه معاون ارزي اسبق بانک مرکزي براي رهايي از چنبره مفاسد و پيامدهاي ارز چند نرخي، چيزي نيست جز حرکت به سمت تک نرخي کردن ارز. سيدعلي در تشريح دغدغه هاي دولت براي تک نرخي کردن ارز اين گونه تحليل کرد:« با اين توصيفات همگان مي پذيرند که حساسيت يکسان سازي نرخ ارز بسيار بالا است و به دليل انواع فسادي که در ارز دو نرخي وجود دارد دولت و بانک مرکزي بايد هرچه زودتر به سمت يکسان سازي ارز برود ولي واقعيت اين است که دولت به دليل اينکه کنترل تورم را هدف گذاري کرده است هر موضوعي را در چارچوب پايين آوردن تورم توجه مي کند. شايد مجلس هم فکر مي کند اگر ارز را بالا ببريم به تورم دامن زده ايم اما من اين اعتقاد را ندارم چراکه ما سال هاست با تورم روبرو هستيم و هيچوقت در ارتباط با نرخ ارز و تورم نتوانستيم به تنهايي و با تکيه بر نرخ ارز، تورم را کنترل کنيم».
از تجربه هاي پيشين شجاعت بگيريم
ياداوري اقداماتي که پيش از اين براي رهايي از پديده نامبارک ارز چند نرخي در سال هاي پيشين انجام گرفته است، روشي است که شايد مرد کهنه کار مناصب ارزي براي تشويق دولت يازدهم به اجراي سياست هاي ناظر بر تک نرخي کردن ارز به آن متوسل شد و گفت:« در سال هاي 81 تا 85 شيب افزايش دلار خيلي عالي بود و رو به يکسان سازي رفتيم. به اين دليل که قيمت مناسبي روي ارز گذاشته بوديم. در آن مقطع زماني 22 ميليارد دلار درآمد نفتي و 3 ميليارد دلار هم ارز حاصل از صادارت غير نفتي داشتيم، درست است که درآمد بالايي نبود اما به دليل اينکه تک نرخي شدن ارز را تا حدود بسيار زيادي اجرا کرده بوديم موفقيت هاي خوبي در عرصه اقتصاد حاصل شد. اينطور نبود که بازار قيمت ارز را بالا ببرد و بعد دولت به دنبال آن برود بلکه برعکس بود؛ دولت قيمت ارز را 800 تومان اعلام کرده بود بازار هم به تبع همين قيمت حرکت مي کرد و اختلاف زيادي ايجاد نشد.»
سيدعلي اما تفسير ديگري از عدم افزايش قيمت ارز طي سال هاي 85 تا 91 داشت و افزود:« بالا نرفتن قيمت ارز طي سال هاي 85 تا91 به دليل ادامه راهکارهاي صحيح پيشين نبود بلکه به اين خاطر بود که درآمدهاي ارزي بسيار زيادي از محل فروش نفت داشتيم. در مقطع زماني 85 تا 90 به محض اينکه قيمت کالاي داخل به خاطر تورم بالا ميرفت چون درآمد ارزي حاصل از نفت زياد بود و با استفاده از اين درآمدها به سرعت اقدام به وارد کردن کالا آن هم در حجم بسيار بالا ميکردند. درست است که به اين ترتيب تقاضا را پاسخ مي دادند اما به طور مستقيم و غيرمستقيم آسيب هاي جبران ناپذيري به توليد و صنعت و اشتغال داخلي وارد مي آمد».
دولت چگونه بايد قيمت ارز را کنترل کند؟
مديرعامل اسبق صندوق ضمانت صادرات پيش از اينکه به تشريح راهکار مديريت نرخ ارز بپردازد، با طرح اين پرسش که اساسا چرا در اين شرايط بايد توقع ثبات نرخ ارز را داشته باشيم به پيشواز نقد توقعات غيرمنطقي جامعه از دولت رفت و گفت: « به چه دليل بايد توقع داشته باشيم که قيمت ارز بالا نرود؟ با چه ابزاري از دولت توقع داريم جلوي افزايش قيمت ارز را بگيرد؟ واقعيت اين است که براي ثبات يا کاهش قيمت ارز نيازمند يکي از اين اتفاقات هستيم؛ تقاضاي ارز کم شود، عرضه افزايش يابد، تورم کنترل شود، درآمدهاي ارزي افزايش پيدا کند، قيمت نفت بالا برود يا مسائل بين المللي و تحريم ها حل شود. کاهش قيمت ارز در گروي وقوع حداقل يکي از اين احتمالات است. حال پرسش اينجاست که در حال حاضر کدام يک از اين موارد محقق يا حتي دردسترس است که بر مبناي ان توقع کاهش قيمت ارز را داشته باشيم!؟ چنين توقعي با هيچ يک از معادلات اقتصادي همخواني ندارد».
سيدعلي البته اين نکته را هم اضافه کرد:« البته خوشبختانه با تلاش دولت سفته بازي روي ارز تا حد زيادي کم شده است. يعني هم سود بازارهاي مالي ديگر بهتر و منطقي تر شد و هم اينکه با افزايش ريسک سرمايه گذاري در بازار ارز، بسياري از سرمايه گذاران ديگر در اين بازار که احتمال زيان دارد، ورود نمي کنند».
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي در ادامه تحليل خود ازشرايط بازار و عوامل مؤثر بر قيمت ها، گفت:« به نظر من امروز که شرايط براي کم کردن فاصله نرخ ارز مبادلاتي با ارز بازار آزاد وجود دارد و در چارچوب مسائل اقتصادي و استانداردها ديگر امکار بازگرداندن نرخ ارز به 2700 تومان نيست، هم دولت و هم مجلس که قيمت ارز را زير قيمت منطقي اعلام کرده اند، مسير درستي را طي نمي کنند. به دليل اينکه اين قيمت اعلام شده در بودجه فاصله قيمت ارز مبادلاتي با قيمت ارز آزاد را تشديد مي کند آن هم در حالي که ما امکان بازگرداندن نرخ ارز را از 3500 تومان به 2800 تومان نداريم. در چنين شرايطي بهتر است دولت با افزايش آرام قيمت ارز به سمت يکسان سازي حرکت کند و اجازه ندهد نرخ ارز به قدري پايين نگه داشته شود که قيمت کالاي وارداتي ارزان تر از توليد داخل شود. در غير اين صورت دقيقا اشتباهي که طي سال هاي 85 تا 91 رخ داد، تکرار مي شود».
ارز، حلال همه مشکلات کشور نيست
اين کارشناس ارزي در ادامه گفت و گوي خود با خبرنگار ما بر اين واقعيت نيز تأکيد که « تعيين صحيح نرخ ارز نيز حلال تمام مشکلات اقتصاد کشور نيست» و افزود: « واقعيت اين است که مشکلات ما با بهره وري، اشتغال، تزريقسرمايه هاي جديد ، تشويق سرمايه گذاران به توليد يا ورود سرمايه گذاري خارجي حل مي شود. مگر نه اينکه نفت را در برهه اي از زمان بشکه اي 110 و 120 دلار عرضه ميکرديم اما از درآمدهاي آن هيچ اثر مثبتي در اقتصاد اتفاق نيفتاد؟ درآمدهاي هنگفت نفتي وارد کشور شد اما با سوء مديريت اقتصادي، تنها به افزايش واردات، کاهش قدرت خريد مردم، تعطيلي توليد داخل و بسياري معضلات ديگر دامن زده شد. مشکل بيماري هلندي در کشور ما بوجود آمد . ارز را اضافه تر فروختيم و بانک مرکزي در مقابل آن ريال چاپ کرد».
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي ادامه داد:« يکي از وظايف دولت در چنين شرليطي اين است که در شرايط خاص از خروج ارز براي کالاهاي تجملي پيشگيري کند. خروج ارز براي وارد کردن خوردروهايي که ميليون ها دلار صرف آن مي شود يا براي مصالح ساختماني از ايتاليا و اسپانيا و ... براي کشوري با درآمد ارزي فعلي ما حکم خودکشي دارد. زمان جنگ مسئولان توانسته بودند فرهنگ پرهيز از بريز و بپاش را گسترش دهند و مردم به کمک دولت آمدند. اکنون نيز بايد دوباره مردم را به آن سمت هدايت کرد تا از خروج ارز به بهانه هاي مختلف حذر کنند».
سيدعلي البته اين نکته را هم يادآور شد که « يکي از شرايط يکسان سازي ارز در کشور اين است که سياست هاي آزادسازي در اقتصاد پياده شود. محدوديت ارائه ارز برداشته شود يعني واردات و صادرات يکسان باشد. مقررات زدايي به بهترين روش اجرا شود و متقاضيان براحتي بتوانند ارز مورد نياز خود را تامين کنند. در اين وضعيت است که بازار غيررسمي از بين مي رود و قيمت کالا و ارز در يک مسير صحيح قرا مي گيرد».





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گزارش 31 فروردین 98 بورس – افزایش شاخص بازار اول و دوم

بورس‌های آسیایی قرمزپوش شدند

علامت نخست از تورم سال 98

چرا نفت 100 دلاری دوباره سر زبان‌ ها افتاد؟

کاهش 1972 واحدی شاخص کل بورس تهران

سکه در کانال 5 میلیون تومان!

گزارش 17 فروردین 98 بورس – افزایش در شاخص کل

صعود دلار جهانی به کمک وضعیت بازار کار آمریکا

بورس اوراق بهادار آمریکا از فولکس واگن شکایت کرد

آخرین عرضه نفت خام سال97 در بورس انرژی

صعود بورس‌های جهان

دستگاە قضا با گران فروشان قاطعانه برخورد کند

نظارت بیشتر و جدی‌تری بر بازار صورت گیرد

خوش حسابی مشترکان تلفن ثابت نویدی برای ارتقا خدمات مخابراتی است

ضریب مکانیزاسیون بخش کشاورزی کردستان به 2.18 اسب بخار رسید

مددجویان کردستانی 1300 متر فرش بافتند

30 میلیارد ریال کالای قاچاق در مرزهای کردستان کشف شد

1800 تعاونی در کردستان مشغول به فعالیت هستند

درخشش بورس در هفته‌ای که گذشت

قیمت جهانی نفت امروز 1397/12/21 | کاهش تولید اوپک نفت را گران کرد

بازار نفت دچار کسری عرضه می‌شود

آیا قیمت جهانی طلا در روزهای آینده روند صعودی را ادامه می دهد؟

گزارش 15 اسفند 97 بورس – گروه فولاد و معدن در کانون توجه

خروج قیر از بورس کالا نشانه شکست بورس است/قیر سمبل بورس کالاست

ثبات بازار ارز چگونه ممکن می شود؟

گزارش 8 اسفند 97 بورس – افزایش شاخص ها

تحت تاثیر اظهارت پاول طلا تثبیت شد و دلار عقب نشست / پالادیوم همچنان نزدیک 1550 دلار در گردش است

یکه‌تازی بورس در بازارها در بازار دیروز

صاعقه‌های ارزی در جهان

افزایش طلا به بالای 1345 دلار

نگرانی از طوفان های نهفته در بازارهای جهانی

بهانه‌های بورس برای سبزپوشی

آیا طلا برای شکستن سطح مقاومتی 1350 دلاری آماده است؟

ابزارهای مالی بورس، اهرم اصلی تامین مالی کشور

اولویت های فدراسیون جهانی بورس ها اعلام شد

غول های اقتصادی اروپا در سراشیبی سقوط

اولین ارز دیجیتالی معتبر آمریکایی رونمایی شد

بورس در برابر پول کوتاه آمد

دلایل ثبات فعلی بازار ارز از نگاه یک اقتصاددان / پیش بینی وضعیت اقتصاد ایران در سال آتی

دلار در سال جدید چه روندی خواهد داشت؟

روسیه قصد برداشتن مالیات بر ارزش افزوده طلا را دارد

واکنش طلا به احتمال بسته شدن مجدد دولت امریکا

نقدینگی 21.1درصد رشد کرد

اختصاصی/ میانگین قیمت سال اینده طلا 1292 دلار است

بانک های مرکزی در 2018 بیشترین میزان خرید از 1967 را ثبت کردند/2019 مجموع مصرف هند و چین بین 1850 تا 1650 تن خواهد بود

سهامداران ریسک‌ گریزتر شدند!

موج جدید تغییر رویکرد سرمایه‌گذاری از ارزهای رمزنگار به طلا

کاهش رشد اقتصادی کشورهای اروپایی

طلا صعود کرد در حالیکه بسته ماندن دولت نگرانی های رشد را افزایش داد

جی پی مورگان چشم انداز رشد اقتصادی امریکا را کاهش داد