بازار آریا

آخرين مطالب

قيمت هاي کاذب، قيمت ارز را بالا مي برد/ اکنون بهترين زمان براي تک نرخي کردن ارز است مقالات بورس و بانک

قيمت هاي کاذب، قيمت ارز را بالا مي برد/ اکنون بهترين زمان براي تک نرخي کردن ارز است

  بزرگنمايي:

آريا بازار- يکي از مسائلي که همزمان با آغاز فعاليت دولت يازدهم در کانون برنامه ريزي هاي کوتاه مدت و اقدامات دستگاه هاي مرتبط قرار گرفت، مديريت نوسان قيمت ارز و تثبيت نسبي اين نرخ بود. مجموعه دولت خصوصا بانک مرکزي به عنوان متولي مديريت نرخ ارز در کشور با تمرکز ويژه اي که بر اين موضوع داشتند و به مدد بهبود فضاي سياسي و بين المللي به ويژه پس از توافق هسته اي توانستند آرامشي نسبي بر بازار تبادلات ارز حاکم کنند به گونه اي که از حدود تير ماه 92 تا اوايل آذر ماه سال جاري، دامنه تغييرات قيمت ارزهاي مهم مانند دلار و يورو چندان چشمگير نبود. اين آرامش اما به علل گوناگوني ديگر ادامه نيافت و قيمت ها در بازار غيررسمي ارز طي دو ماه اخير دستخوش نوساناتي شده است. کارشناسان به موارد مختلفي براي تبيين اين نوسانات اشاره مي کنند که عمده ترين آن ها بروز تنش در مسير توافق نهايي هسته اي، کاهش شديد قيمت ارز و کمرنگ شدن نقش اميدواري هاي رواني به ادامه موفقيت هاي اقتصادي دولت است.
سيدکمال سيدعلي اگرچه اکنون بر صندلي مديرعاملي يکي از بانک هاي خصوصي کشور تکيه زده است؛ اما سابقه معاونت ارزي بانک مرکزي جمهوري اسلامي، مديريت صندوق ضمانت صادرات را در کارنامه خود دارد و به همين خاطر تحليل او از علت نوسانات نرخ ارز و پيش بيني روند قيمت ها در آينده مي تواند محل تأمل باشد.
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي، تعيين قيمت ارز را پايين تر از آنچه واقعا بايد باشد، عامل هدرروي منابع ارزي و ايجاد رانت در اقتصاد مي داند و معتقد است دولت بايد با تدبير و شجاعت به سمت تک نرخي کردن ارز حرکت کند.
چه عواملي آرامش و پس از آن نوسانات قيمت ارز را باعث شدند؟
سيدعلي در آغاز تحليل خود از شرايط بازار طي يک سال و نيم گذشته گفت:« اگر چه بازار همزمان با آغاز فعاليت دولت يازدهم حرکت خود را در مسير کاهش شروع کرده بود اما تضعيف انتظارات تورمي کاهنده و افزايش نسبي ابهامات در مسير مذاکرات هسته اي، روند نزولي قيمت ها را در بازار ارز متوقف کرد. پيش از اين اتفاقات افزايش خوش بيني ها نسبت به نتيجه مذاکرات هسته اي و کاهش نسبي قيمت ارز در بازار، کساني را که با هدف سرمايه گذاري يا حفظ ارزش پول، ارز خريده بودند به بازار بازگرداند اما اين بار باهدف فروش آن هم از ترس کاهش بيشتر قيمت. همين اتفاق نيز عرضه ارز را افزايش و قيمت ها را بيشتر کاهش داد.
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي، تقاضاهاي غيرواقعي در اتاق مبادلات ارزي را يکي از علل اصلي افزايش قيمت ارز در بازار غيررسمي عنوان کرد و گفت:« فاصله قيمتي که ميان ارز دولتي و ارز بازار آزاد وجود دارد، تقاضا در اتاق مبادلات افزايش پيدا مي کند. در اين اختلاف قيمت 800 تومان رانت وجود دارد. هر کس مي تواند به ارز دولتي دسترسي پيدا کند، تقاضاي بيشتري نسبت به نياز خود ثبت مي کند. به طور مثال به جاي درخواست 2 ميليون دلار که نياز خريد کالاي مورد نظر او را برآورده مي کند 3 ميليون دلار تقاضا و با تباني با فروشنده، قيمت کالا را بالاتر اعلام مي کند. اين پديده همان «گران نمايي» يا Over Invoicing است که به وفور در کشور ما ديده مي شود. اين عمل به معناي اين است که مي توان از اختلاف قيمت ارز دولتي با ارز بازار آزاد ، يک ميليون دلار سود کرد»!
وي در تشريح شيوه ديگري از رانت ناشي از اختلاف قيمت بين بازار آزاد و اتاق پاياپاي، گفت:« برخي بازرگانان با ارز دولتي کالايي را وارد مي کنند اما از انجايي که هيچ قانوني نمي تواند اين وارد کننده را وادار به فروش کالا به همان نرخ ارز دولتي کند، کالايي که به بازار وارد شد به قيمت همان ارز بازار به فروش مي رسد. در نتيجه سود سرشاري نصيب آن وارد کننده مي شود و بازهم متقاضي اين ارز سودآور خواهد بود و اين چنين تقاضا باز هم بالا مي رود».
سيدعلي به مورد عجيبي هم اشاره کرد و گفت:« حتي ديده شده در برخي موارد دانشجويان خارج از کشور تقاضاي سالانه 15 هزار دلار سهميه خود را در وزارت علوم ثبت مي کنند و با فروش آن در بازار آزاد سود مي کنند. اگر سهميه يک دانشجو در سال 15 هزار دلار باشد با فروش حتي 10 هزار دلار از آن در بازار آزاد به ازاي هر دلار 800 تومان سود خواهد داشت و اين سود بدون زحمت بسيار شيرين و وسوسه برانگيز است».
گريزي جز تک نرخي کردن ارز نداريم
توصيه معاون ارزي اسبق بانک مرکزي براي رهايي از چنبره مفاسد و پيامدهاي ارز چند نرخي، چيزي نيست جز حرکت به سمت تک نرخي کردن ارز. سيدعلي در تشريح دغدغه هاي دولت براي تک نرخي کردن ارز اين گونه تحليل کرد:« با اين توصيفات همگان مي پذيرند که حساسيت يکسان سازي نرخ ارز بسيار بالا است و به دليل انواع فسادي که در ارز دو نرخي وجود دارد دولت و بانک مرکزي بايد هرچه زودتر به سمت يکسان سازي ارز برود ولي واقعيت اين است که دولت به دليل اينکه کنترل تورم را هدف گذاري کرده است هر موضوعي را در چارچوب پايين آوردن تورم توجه مي کند. شايد مجلس هم فکر مي کند اگر ارز را بالا ببريم به تورم دامن زده ايم اما من اين اعتقاد را ندارم چراکه ما سال هاست با تورم روبرو هستيم و هيچوقت در ارتباط با نرخ ارز و تورم نتوانستيم به تنهايي و با تکيه بر نرخ ارز، تورم را کنترل کنيم».
از تجربه هاي پيشين شجاعت بگيريم
ياداوري اقداماتي که پيش از اين براي رهايي از پديده نامبارک ارز چند نرخي در سال هاي پيشين انجام گرفته است، روشي است که شايد مرد کهنه کار مناصب ارزي براي تشويق دولت يازدهم به اجراي سياست هاي ناظر بر تک نرخي کردن ارز به آن متوسل شد و گفت:« در سال هاي 81 تا 85 شيب افزايش دلار خيلي عالي بود و رو به يکسان سازي رفتيم. به اين دليل که قيمت مناسبي روي ارز گذاشته بوديم. در آن مقطع زماني 22 ميليارد دلار درآمد نفتي و 3 ميليارد دلار هم ارز حاصل از صادارت غير نفتي داشتيم، درست است که درآمد بالايي نبود اما به دليل اينکه تک نرخي شدن ارز را تا حدود بسيار زيادي اجرا کرده بوديم موفقيت هاي خوبي در عرصه اقتصاد حاصل شد. اينطور نبود که بازار قيمت ارز را بالا ببرد و بعد دولت به دنبال آن برود بلکه برعکس بود؛ دولت قيمت ارز را 800 تومان اعلام کرده بود بازار هم به تبع همين قيمت حرکت مي کرد و اختلاف زيادي ايجاد نشد.»
سيدعلي اما تفسير ديگري از عدم افزايش قيمت ارز طي سال هاي 85 تا 91 داشت و افزود:« بالا نرفتن قيمت ارز طي سال هاي 85 تا91 به دليل ادامه راهکارهاي صحيح پيشين نبود بلکه به اين خاطر بود که درآمدهاي ارزي بسيار زيادي از محل فروش نفت داشتيم. در مقطع زماني 85 تا 90 به محض اينکه قيمت کالاي داخل به خاطر تورم بالا ميرفت چون درآمد ارزي حاصل از نفت زياد بود و با استفاده از اين درآمدها به سرعت اقدام به وارد کردن کالا آن هم در حجم بسيار بالا ميکردند. درست است که به اين ترتيب تقاضا را پاسخ مي دادند اما به طور مستقيم و غيرمستقيم آسيب هاي جبران ناپذيري به توليد و صنعت و اشتغال داخلي وارد مي آمد».
دولت چگونه بايد قيمت ارز را کنترل کند؟
مديرعامل اسبق صندوق ضمانت صادرات پيش از اينکه به تشريح راهکار مديريت نرخ ارز بپردازد، با طرح اين پرسش که اساسا چرا در اين شرايط بايد توقع ثبات نرخ ارز را داشته باشيم به پيشواز نقد توقعات غيرمنطقي جامعه از دولت رفت و گفت: « به چه دليل بايد توقع داشته باشيم که قيمت ارز بالا نرود؟ با چه ابزاري از دولت توقع داريم جلوي افزايش قيمت ارز را بگيرد؟ واقعيت اين است که براي ثبات يا کاهش قيمت ارز نيازمند يکي از اين اتفاقات هستيم؛ تقاضاي ارز کم شود، عرضه افزايش يابد، تورم کنترل شود، درآمدهاي ارزي افزايش پيدا کند، قيمت نفت بالا برود يا مسائل بين المللي و تحريم ها حل شود. کاهش قيمت ارز در گروي وقوع حداقل يکي از اين احتمالات است. حال پرسش اينجاست که در حال حاضر کدام يک از اين موارد محقق يا حتي دردسترس است که بر مبناي ان توقع کاهش قيمت ارز را داشته باشيم!؟ چنين توقعي با هيچ يک از معادلات اقتصادي همخواني ندارد».
سيدعلي البته اين نکته را هم اضافه کرد:« البته خوشبختانه با تلاش دولت سفته بازي روي ارز تا حد زيادي کم شده است. يعني هم سود بازارهاي مالي ديگر بهتر و منطقي تر شد و هم اينکه با افزايش ريسک سرمايه گذاري در بازار ارز، بسياري از سرمايه گذاران ديگر در اين بازار که احتمال زيان دارد، ورود نمي کنند».
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي در ادامه تحليل خود ازشرايط بازار و عوامل مؤثر بر قيمت ها، گفت:« به نظر من امروز که شرايط براي کم کردن فاصله نرخ ارز مبادلاتي با ارز بازار آزاد وجود دارد و در چارچوب مسائل اقتصادي و استانداردها ديگر امکار بازگرداندن نرخ ارز به 2700 تومان نيست، هم دولت و هم مجلس که قيمت ارز را زير قيمت منطقي اعلام کرده اند، مسير درستي را طي نمي کنند. به دليل اينکه اين قيمت اعلام شده در بودجه فاصله قيمت ارز مبادلاتي با قيمت ارز آزاد را تشديد مي کند آن هم در حالي که ما امکان بازگرداندن نرخ ارز را از 3500 تومان به 2800 تومان نداريم. در چنين شرايطي بهتر است دولت با افزايش آرام قيمت ارز به سمت يکسان سازي حرکت کند و اجازه ندهد نرخ ارز به قدري پايين نگه داشته شود که قيمت کالاي وارداتي ارزان تر از توليد داخل شود. در غير اين صورت دقيقا اشتباهي که طي سال هاي 85 تا 91 رخ داد، تکرار مي شود».
ارز، حلال همه مشکلات کشور نيست
اين کارشناس ارزي در ادامه گفت و گوي خود با خبرنگار ما بر اين واقعيت نيز تأکيد که « تعيين صحيح نرخ ارز نيز حلال تمام مشکلات اقتصاد کشور نيست» و افزود: « واقعيت اين است که مشکلات ما با بهره وري، اشتغال، تزريقسرمايه هاي جديد ، تشويق سرمايه گذاران به توليد يا ورود سرمايه گذاري خارجي حل مي شود. مگر نه اينکه نفت را در برهه اي از زمان بشکه اي 110 و 120 دلار عرضه ميکرديم اما از درآمدهاي آن هيچ اثر مثبتي در اقتصاد اتفاق نيفتاد؟ درآمدهاي هنگفت نفتي وارد کشور شد اما با سوء مديريت اقتصادي، تنها به افزايش واردات، کاهش قدرت خريد مردم، تعطيلي توليد داخل و بسياري معضلات ديگر دامن زده شد. مشکل بيماري هلندي در کشور ما بوجود آمد . ارز را اضافه تر فروختيم و بانک مرکزي در مقابل آن ريال چاپ کرد».
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي ادامه داد:« يکي از وظايف دولت در چنين شرليطي اين است که در شرايط خاص از خروج ارز براي کالاهاي تجملي پيشگيري کند. خروج ارز براي وارد کردن خوردروهايي که ميليون ها دلار صرف آن مي شود يا براي مصالح ساختماني از ايتاليا و اسپانيا و ... براي کشوري با درآمد ارزي فعلي ما حکم خودکشي دارد. زمان جنگ مسئولان توانسته بودند فرهنگ پرهيز از بريز و بپاش را گسترش دهند و مردم به کمک دولت آمدند. اکنون نيز بايد دوباره مردم را به آن سمت هدايت کرد تا از خروج ارز به بهانه هاي مختلف حذر کنند».
سيدعلي البته اين نکته را هم يادآور شد که « يکي از شرايط يکسان سازي ارز در کشور اين است که سياست هاي آزادسازي در اقتصاد پياده شود. محدوديت ارائه ارز برداشته شود يعني واردات و صادرات يکسان باشد. مقررات زدايي به بهترين روش اجرا شود و متقاضيان براحتي بتوانند ارز مورد نياز خود را تامين کنند. در اين وضعيت است که بازار غيررسمي از بين مي رود و قيمت کالا و ارز در يک مسير صحيح قرا مي گيرد».




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شرط لازم برای افزایش بیشتر قیمت طلا چیست؟

ارزش صنعت ارزهای دیجیتالی در سال 2024

روند صعودی قیمت طلا تا کجا ادامه خواهد داشت؟

الزامات حرکت به سمت بانکداری سبز

تحلیل موسسه تی دی اس از ادامه روند قیمت طلا

تقاضای طلا در سه ماه سوم امسال به 964 تن رسید

اختصاصی/ طلا رشد کرد و در حال ثبت طولانی ترین روند افزایشی از ژانویه است

افزایش قیمت جهانی طلا به 1400 دلار تا پایان 2019

تحلیل موسسه ام کی اس از روند قیمت طلا در کوتاه مدت

گزارش روزانه بورس | چهارشنبه 2 آبان 97

ریسک جهانی به سود طلا

قیمت طلا همزمان با کاهش شاخص سهام آسیا افزایش یافت

تحلیل روند هفتگی بورس | منتهی به 18 مهر

چشم انداز کوتاه مدت قیمت طلا از نگاه تحلیلگران اینوستینگ

علت ریزش بورس؟

افزایش قیمت طلا تحت تاثیر افت شاخص سهام آسیا

بورس زیر ذره‌بین قوه قضاییه

گزارش روزانه بورس | 18 مهر 97

گزارش روزانه بورس | یک‌شنبه 15 مهر 97

نظرسنجی کیتکو نیوز درباره روند قیمت جهانی طلا در هفته آتی

گزارش روزانه بورس | 11 مهر 97

تازه ترین پیش بینی دبلیو تی او از روند مبادلات تجاری جهان

اختلاف نظر مجدد تحلیلگران اقتصادی و سرمایه گذاران درباره روند قیمت طلا

افزایش قیمت اونس جهانی

سه آلارم شتاب بورس تهران

تحلیل موسسه سرمایه گذاری بی ام او از روند نوسانات قیمت طلا

گزارش روزانه بورس | 31 شهریور 97

عیارسنجی رشد بورس

افزایش قیمت طلا در بازارهای آسیایی با وضع تعرفه های جدید آمریکا

گزارش روزانه بورس | 20 شهریور 97

آمار معاملات و اخبار بورس کالای ایران، عرضه

آمار معاملات و اخبار بورس انرژی، عرضه

دلار در بازار کشور جهش هفتگی داشت / طلای بازار جهانی کمی افت کرد

نظر تحلیلگران اقتصادی درباره چشم انداز قیمت فلزات گرانبها در روزهای آتی

جزییات تحرک سهامداران حقیقی‌ و حقوقی در بورس

پیش بینی تحلیلگر ارشد متال بولتن درباره روند قیمت طلا تا پایان امسال

پیش بینی کاپیتال اکونومیکس درباره قیمت 1200 دلاری اونس طلا تا پایان سال

پیش بینی ساکسو بانک درباره افزایش 50 دلاری قیمت طلا

پیش بینی تحلیلگران اقتصادی و سرمایه گذاران درباره افزایش قیمت طلا در هفته آینده

فشار خودشیفتگی بر بازارهای جهان

ضرورت اصلاح ساختار مالیاتی کشور

امیدواری موسسه کاپیتال اکونومیکس نسبت به افزایش مجدد قیمت طلا

پیش بینی موسسه ای بی ان درباره روند قیمت طلا در ماه های آتی

شوک سیاستی به بورس تهران

اختصاصی/ در نظرسنجی کیتکو وال استریتی ها و مین استریتی ها به افزایش قیمت اعتقاد داشتند

نماگر بازار سهام / رشد 35232 واحدی شاخص بورس در 89 روز معاملاتی

چشم انداز هفتگی بهای جهانی طلا و سایر فلزات گرانبها

پیش بینی موسسه تحقیقاتی "آسبوری" درباره کاهش قیمت طلا به 1000 دلار

اختصاصی/ در ادامه روند روز جمعه ،قیمت طلا از کف 17 ماهه فاصله گرفت / قدرتنمایی دلار میزان افزایش را محدود کرد/ طلای 1194 دلاری امکان دارد

بانکداری پیوندی؛ گسستی بر چرخه فقر و بیکاری