بازار آریا

آخرين مطالب

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟! مقالات اقتصاد جهاني

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟!

  بزرگنمايي:

آریا بازار - یکی از پرسش‌های مهم در اقتصاد ایران اینست که چرا رشد صنعتی محرک ایجاد اشتغال در کشور نیست؟ افزایش رشد صنعتی، زمینه افزایش تقاضا برای نیروی کار و کاهش نرخ بیکاری را فراهم می‌سازد، اما شواهد نشان می‌دهند که به رغم تحقق رشد صنعتی در دهه‌های گذشته، این رشد نتوانسته نرخ بیکاری را کاهش دهد. بر اساس مطالعات بعمل آمده، سه دلیل عمده برای پاسخ به پرسش مزبور وجود دارد:
1- فراز و فرود فراوان نرخ رشد صنعتی
در ادبیات اقتصادی، رشدی اشتغال‌زا است که پایدار و مستمر باشد. این وضعیت موجب می شود که بنگاه‌ها براساس چشم‌انداز باثبات رشد اقتصادی، نسبت به جذب نیروی کار اقدام نمایند. اما اگر اقتصاد دارای رشدی نوسانی و پر فرازو نشیب و فاقد ثبات لازم باشد، بنگاه‌ها به جای افزایش تعداد شاغلان برای افزایش تولید، ساعات کار کارگران را افزایش می‌دهند و یا حتی از شاغلان با قراردادهای موقتی استفاده می‌کنند. این روند در حال حاضر نیز در بازار کار ایران جریان دارد. این نکات موجب می شود که تغییرات چشمگیری در بهبود وضعیت نرخ بیکاری بوجود نیاید. بنابراین هر نوع رشدی متضمن افزایش اشتغال ‌نمی‌باشد، بلکه تنها در صورتی وضعیت اشتغال افزایش می‌یابد و نرخ بیکاری کاهش پیدا می‎کند که رشد اقتصادی تداوم داشته باشد(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
بررسی‌ها نشان می‌دهد نرخ رشد اقتصادی در بخش صنعت، در سالهای 93-1378 ، دارای تغییرات و نوسانات فراوانی بوده است. جدول ذیل وضعیت رشد بخش صنعت و معدن را نمایان می سازد.

رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن
سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد)
1378 10.1 1382 9.8 1386 2.3 1390 6.2
1379 10.4 1383 4.0 1387 3.8 1391 8.4-
1380 12.9 1384 9.8 1388 7.5 1392 3.6-
1381 11.8 1385 8.0 1389 10.6 1393 6.9
همانطور که مشاهده می شود، نوسان رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن در سالهای مزبور بسیار زیاد بوده است. رشد 9/12 درصدی در سال 1380 به رشد منفی 6/3 درصدی در سال 1392، کاهش پیدا کرده است.
2- ساختار بخش صنعت
از دیگر عوامل عدم اشتغال‌زایی بالا در بخش صنعت، به ساختار بخش صنعت و معدن در ایران بازگشت دارد. بدین معنی که تمرکز فعالیت‌های صنعتی بر صنایعی است که اشتغال‌زایی آنها به‌طور نسبی کمتر است. بالاترین سهم فعالیت‌های صنعتی در ایران طی دوره زمانی 1383 تا 1392 ،به ‌طور متوسط متعلق به صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی، تولید فلزات اساسی و تولید وسایل نقلیه موتوری بوده است. در مقابل صنایعی مانند نساجی و پوشاک که توان اشتغال‌زایی بالایی به ازای هر واحد سرمایه‌گذاری دارند، سهم کمتری در بخش صنعت دارند و حتی این رشته فعالیتها رو به افول هستند. این موضوع سبب شده است تا بخش صنعت در ایران به ‌طور نسبی اشتغال‌زایی بالایی نداشته باشد؛ چراکه عمده فعالیت در آن به صنایع بزرگی تمرکز یافته است که سرمایه ‌برمی‎باشند(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
صندوق بین‌المللی پول در گزارش اخیر توان پایین خلق شغل در صنایع ایران را مورد توجه قرار داده است. بر این اساس، متوسط کشش اشتغال در کل اقتصاد ایران بین سال‌های 1990 تا 2011 میلادی 3/0 بوده است؛ بدین معنی که با افزایش هر یک درصد به رشد اقتصادی، تنها 3/0 درصد به میزان شاغلان اضافه می‌شود که در مقایسه با اقتصادهای نوظهور و کشورهای نزدیک به اقتصاد ایران پایین‎تر است.
3- فقدان زنجیره ارزش در صنعت
رشته فعالیتهای صنعتی در ج.ا.ایران، اصل زنجیره ارزش را رعایت نمی نمایند. بعبارت دیگر، بیش از آنکه به اکوسیستم فعالیتها توجه شود، به تولید محصول تاکید می شود. بعنوان نمونه، می توان به کاستی های اساسی زنجیره ارزش در حوزه پتروشیمی و بخش کشاورزی اشاره داشت.در بخش کشاورزی و امور دامی به تولید محصولاتی همچون گندم و گوشت توجه می شود، اما به حوزه های بالا دستی (بذر و یانژاد اصلاح شده) و یا پایین دستی (صنایع تبدیلی و بازار) توجه نشده است. این امر ضایعات فراوان در بخش کشاورزی را بدست داده است. حال آنکه هرگاه به زنجیره ارزش (حوزه های بالا دستی، تولید و پایین دستی) تاکید گردد، از یکسو منجر به کاهش ضایعات و از سوی دیگر به افزایش میزان ارزش آفرینی و اشتغال زایی در این بخش می شود. بر اساس محاسبات بعمل آمده ضریب اشتغال فزاینده در تولید کشاورزی 1.4 است ، اما ضریب مزبور در صنایع کشاورزی حدود 4.4 است. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 3.4 شغل غیر مستقیم بدست می‏آید. ضریب فزاینده اشتغال در بخش تولیدات نفت و گاز 1.6 است، اما ضریب مزبور در صنایع ساخت فراوردهای نفتی، مواد و محصولات شیمیایی، لاستیک و پلاستیک حدود 2.1 می باشد. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 1.1 شغل غیر مستقیم بدست می ‏آید.
راهکارهای خلق شغل درصنعت
با توجه به موارد ذکر شده، به نظر می‌رسد راهبرد رشد صنعتی که متناسب با اهداف اشتغال‌زایی باشد، باید به سه محور زیر توجه نماید:
* ایجاد ثبات اقتصادی و پیروی از یک راهبرد رشد صنعتی پایدار،
* رفع موانع تولید و احیای صنایع اشتغال‌زا و کاربر مانند صنایع نساجی.
* تکمیل حلقه‌های مفقوده بخش صنعت و تقویت پیوندها بین فعالیت‌های صنعتی بزرگ و سرمایه‌بر و سایر صنایع به منظور سرریز کردن آثار رشد صنایع بزرگ به صنایع کوچک و اشتغال‌زا.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بازارهای جهانی؛ قربانی ماجراجویی ترامپ

تبعات خروج ایران از بازار جهانی نفت

ارزش پول سوئد زیر و رو شد

قمار پرخطر آمریکا در بازارهای نفت

" منتظر بمانید":این برگزیت است که سرمایه گذاران را در موقعیت خنثی قرار داده است

امکان حذف دلار از معاملات نفتی وجود دارد؟

سودآورترین شرکت‌های جهان کدامند؟/ شرکت ملی نفت عربستان، در صدر لیست

طلای جهانی عقب نشست

آیا بوئینگ پس از دو فاجعه مرگبار دوباره سرپا می‌شود؟

ثبت بدترین عملکرد هفتگی دلار جهانی در سال 2019

رشد استارت آپ ها در چین و افول ایالات متحده

فهرست بهشت‌های مالیاتی جهان منتشر شد

آیا عربستانی‌ها 190 برابر یک شهروند ایرانی یارانه می‌گیرند؟!

چینی‌ها را در مشتمان داریم

تداوم سقوط بورس‌های جهانی

هواوی از آمریکا شکایت می‌کند

یورو به ضرر همه اعضایش است به جز هلند و آلمان!

تنش های ژئو پلتیکی می توانند از طلا حمایت کنند / سهام قوی ممکن است نقش اول را از طلا بگیرد

کشورهایی با بالاترین نرخ رشد اقتصادی در دهه آینده

شمارش معکوس صلح تجاری

گوگل با تأسیس شرکت های پوششی از مزایای مالیاتی و ملکی بهره برداری می کند

پوند، بازنده ماجرای برگزیت

اختصاصی / بعد از انتشار متن نشست فدرال رزرو طلا نزدیک سقف 10 ماه قرار گرفت و دلار تثبیت شد

مسائل سیاسی اقتصاد جهان را به خطر انداخته است

چرا روند صعودی نفت هنوز پایان نیافته است؟

قدرتمندترین ارزهای جهان کدام‌اند؟

بزرگان انرژی به اوضاع نفت بدبین ماندند

احتمال وقوع رکود اقتصادی در آمریکا چند درصد است؟

نفت در مسیر گرانی

ناامیدی آمریکایی‌ها از وضع اقتصادی خود در آینده

نوپک یا قانون نه به اوپک چیست؟

ونزوئلا به دنبال رهایی از دلار

ترکیه سال گذشته چقدر طلا خرید؟

چینی ها سال گذشته چقدر طلا مصرف کردند؟

تحت تاثیر نگرانی های رشد و توجه به مذاکرات ،طلای جهانی در حال مقاومت است

حداقل دستمزد در کشورهای مختلف اروپایی چقدر است؟

اقتصاد: یک مقدمه بسیار کوتاه

بحران بدهی آمریکا، داد اقتصاددانان را درآورد!

چگونه آسیا برای اولین بار در سودآوی برندها، سایر قاره‌ها را جا گذاشت

آمریکا پس از چین به جنگ تجاری با اتحادیه اروپا می‌رود

صعود طلا به بالای بهترین قیمت در بیش از 7 ماه

اختصاصی/ نگرانی های اقتصادی از ادامه رشد حمایت می کنند

4 عامل تاثیرگذار بر قیمت نفت در سال 2019

بن بست سیاسی در آمریکا؛ طرح بازگشایی دولت فدرال در سنا رای نیاورد

حال ناخوش اقتصاد جهان

2 گزارش مجمع جهانی اقتصاد درباره رکود و مهاجرت

10 حقیقت جالب در مورد یورو

بلومبرگ: چین برنامه 6 ساله برای ایجاد توازن تجاری با آمریکا پیشنهاد داد

آیا به سوی جهانی بدون اپلیکیشن در حرکتیم؟

چگونه سرمایه گذاری کنیم؟