بازار آریا

آخرين مطالب

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟! مقالات اقتصاد جهاني

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟!

  بزرگنمايي:

آریا بازار - یکی از پرسش‌های مهم در اقتصاد ایران اینست که چرا رشد صنعتی محرک ایجاد اشتغال در کشور نیست؟ افزایش رشد صنعتی، زمینه افزایش تقاضا برای نیروی کار و کاهش نرخ بیکاری را فراهم می‌سازد، اما شواهد نشان می‌دهند که به رغم تحقق رشد صنعتی در دهه‌های گذشته، این رشد نتوانسته نرخ بیکاری را کاهش دهد. بر اساس مطالعات بعمل آمده، سه دلیل عمده برای پاسخ به پرسش مزبور وجود دارد:
1- فراز و فرود فراوان نرخ رشد صنعتی
در ادبیات اقتصادی، رشدی اشتغال‌زا است که پایدار و مستمر باشد. این وضعیت موجب می شود که بنگاه‌ها براساس چشم‌انداز باثبات رشد اقتصادی، نسبت به جذب نیروی کار اقدام نمایند. اما اگر اقتصاد دارای رشدی نوسانی و پر فرازو نشیب و فاقد ثبات لازم باشد، بنگاه‌ها به جای افزایش تعداد شاغلان برای افزایش تولید، ساعات کار کارگران را افزایش می‌دهند و یا حتی از شاغلان با قراردادهای موقتی استفاده می‌کنند. این روند در حال حاضر نیز در بازار کار ایران جریان دارد. این نکات موجب می شود که تغییرات چشمگیری در بهبود وضعیت نرخ بیکاری بوجود نیاید. بنابراین هر نوع رشدی متضمن افزایش اشتغال ‌نمی‌باشد، بلکه تنها در صورتی وضعیت اشتغال افزایش می‌یابد و نرخ بیکاری کاهش پیدا می‎کند که رشد اقتصادی تداوم داشته باشد(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
بررسی‌ها نشان می‌دهد نرخ رشد اقتصادی در بخش صنعت، در سالهای 93-1378 ، دارای تغییرات و نوسانات فراوانی بوده است. جدول ذیل وضعیت رشد بخش صنعت و معدن را نمایان می سازد.

رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن
سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد)
1378 10.1 1382 9.8 1386 2.3 1390 6.2
1379 10.4 1383 4.0 1387 3.8 1391 8.4-
1380 12.9 1384 9.8 1388 7.5 1392 3.6-
1381 11.8 1385 8.0 1389 10.6 1393 6.9
همانطور که مشاهده می شود، نوسان رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن در سالهای مزبور بسیار زیاد بوده است. رشد 9/12 درصدی در سال 1380 به رشد منفی 6/3 درصدی در سال 1392، کاهش پیدا کرده است.
2- ساختار بخش صنعت
از دیگر عوامل عدم اشتغال‌زایی بالا در بخش صنعت، به ساختار بخش صنعت و معدن در ایران بازگشت دارد. بدین معنی که تمرکز فعالیت‌های صنعتی بر صنایعی است که اشتغال‌زایی آنها به‌طور نسبی کمتر است. بالاترین سهم فعالیت‌های صنعتی در ایران طی دوره زمانی 1383 تا 1392 ،به ‌طور متوسط متعلق به صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی، تولید فلزات اساسی و تولید وسایل نقلیه موتوری بوده است. در مقابل صنایعی مانند نساجی و پوشاک که توان اشتغال‌زایی بالایی به ازای هر واحد سرمایه‌گذاری دارند، سهم کمتری در بخش صنعت دارند و حتی این رشته فعالیتها رو به افول هستند. این موضوع سبب شده است تا بخش صنعت در ایران به ‌طور نسبی اشتغال‌زایی بالایی نداشته باشد؛ چراکه عمده فعالیت در آن به صنایع بزرگی تمرکز یافته است که سرمایه ‌برمی‎باشند(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
صندوق بین‌المللی پول در گزارش اخیر توان پایین خلق شغل در صنایع ایران را مورد توجه قرار داده است. بر این اساس، متوسط کشش اشتغال در کل اقتصاد ایران بین سال‌های 1990 تا 2011 میلادی 3/0 بوده است؛ بدین معنی که با افزایش هر یک درصد به رشد اقتصادی، تنها 3/0 درصد به میزان شاغلان اضافه می‌شود که در مقایسه با اقتصادهای نوظهور و کشورهای نزدیک به اقتصاد ایران پایین‎تر است.
3- فقدان زنجیره ارزش در صنعت
رشته فعالیتهای صنعتی در ج.ا.ایران، اصل زنجیره ارزش را رعایت نمی نمایند. بعبارت دیگر، بیش از آنکه به اکوسیستم فعالیتها توجه شود، به تولید محصول تاکید می شود. بعنوان نمونه، می توان به کاستی های اساسی زنجیره ارزش در حوزه پتروشیمی و بخش کشاورزی اشاره داشت.در بخش کشاورزی و امور دامی به تولید محصولاتی همچون گندم و گوشت توجه می شود، اما به حوزه های بالا دستی (بذر و یانژاد اصلاح شده) و یا پایین دستی (صنایع تبدیلی و بازار) توجه نشده است. این امر ضایعات فراوان در بخش کشاورزی را بدست داده است. حال آنکه هرگاه به زنجیره ارزش (حوزه های بالا دستی، تولید و پایین دستی) تاکید گردد، از یکسو منجر به کاهش ضایعات و از سوی دیگر به افزایش میزان ارزش آفرینی و اشتغال زایی در این بخش می شود. بر اساس محاسبات بعمل آمده ضریب اشتغال فزاینده در تولید کشاورزی 1.4 است ، اما ضریب مزبور در صنایع کشاورزی حدود 4.4 است. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 3.4 شغل غیر مستقیم بدست می‏آید. ضریب فزاینده اشتغال در بخش تولیدات نفت و گاز 1.6 است، اما ضریب مزبور در صنایع ساخت فراوردهای نفتی، مواد و محصولات شیمیایی، لاستیک و پلاستیک حدود 2.1 می باشد. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 1.1 شغل غیر مستقیم بدست می ‏آید.
راهکارهای خلق شغل درصنعت
با توجه به موارد ذکر شده، به نظر می‌رسد راهبرد رشد صنعتی که متناسب با اهداف اشتغال‌زایی باشد، باید به سه محور زیر توجه نماید:
* ایجاد ثبات اقتصادی و پیروی از یک راهبرد رشد صنعتی پایدار،
* رفع موانع تولید و احیای صنایع اشتغال‌زا و کاربر مانند صنایع نساجی.
* تکمیل حلقه‌های مفقوده بخش صنعت و تقویت پیوندها بین فعالیت‌های صنعتی بزرگ و سرمایه‌بر و سایر صنایع به منظور سرریز کردن آثار رشد صنایع بزرگ به صنایع کوچک و اشتغال‌زا.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اینفوگرافیک | نسبت بدهی کشورها از بدهی جهانی (2017)

آیا اتحادیه اروپا مى تواند از تنش درونى رهایى یابد؟

آیا بحران نفتی سال 2014 دوباره تکرار می‌شود؟

چشم‌انداز 2050 : دستور کار جدید برای کسب‌وکارها (سناریو خوش‌بینانه)

نتایج نشست نوامبر فدرال رزرو آمریکا چه بود؟

شرکت‌های آلمانی چقدر به ترامپ در انتخابات کمک کردند؟

انتخابات هضم شد ،حالا توجه به سمت نشست فدرال رزرو است

تورم افسارگسیخته در ترکیه

تغییر معادلات در بازار پول

باورهای متناقض در بازار ارز

پارادوکس تقاضا در دو بازار

پیشران آتی بازار جهانی نفت

آدرس غلط از شوک ارزی

تقاضای صعودی فلز سرخ تا سال 2027

عامل اصلی ریزش قیمت نفت کیست؟

تازه ترین نظرسنجی کیتکو نیوز درباره روند قیمت طلا

درس استرالیا برای اقتصاد جهان

کدام کشورها ارزشمندترین برندها را دارند؟ +اینفوگرافیک

مواضع FATF در قبال رمزارزها

چین و آمریکا از هم‌گرایی تا رقابت

تجربه کشور‌های توسعه یافته در مالیات بر عایدی سرمایه (CGT)

چرا حرف اقتصاددانان دیگر خریدار ندارد / سیاستمداران علیه اقتصاددانان

قیمت طلای جهانی افزایش یافت

بررسی آخرین گزارش سازمان جهانی گردشگری

تحلیل بانک اچ اس بی سی از روند قیمت جهانی طلا در ماه های آتی

کاهش قیمت جهانی طلا تحت تاثیر آمارهای مثبت اقتصادی آمریکا

رشد اقتصادی جهان در سال 2018 و 2019 کاهش خواهد داشت

پس لرزه جنگ تجاری امریکا و چین

اقتصاد سایبری چیست؟

توافق کانادا و آمریکا برای نجات پیمان تجاری نفتا

«ترامپ» جنگ سایبری را آغاز کرد

روسیه در مقابل ارزهای مجازی ملی چه کرد؟

تحلیل موسسه میتسوبیشی از 2 عامل موثر بر قیمت طلا در کوتاه مدت

گرانبهاترین فلزات جهان کدامند؟

نگرانی های مالی موجب افزایش قیمت جهانی طلا خواهد شد

کاهش رشد تولید نفت آمریکا در سال 2019 میلادی

تحلیل موسسه تی دی اس درباره عوامل موثر بر قیمت جهانی طلا در کوتاه مدت

10 درصد پرتفوی خود را به طلا اختصاص دهید

تعرفه جدید 267 میلیارد دلاری ترامپ در راه است / هدف ، تمام کالاهای چینی

اگوست 201 هزار شغل ایجاد شده است / تاثیر تنش ها بر اقتصاد امریکا کم بوده

تقویم اقتصادی روزهای آینده شامل چه اتفاقات مهمی است؟

ادامه روند نزولی ذخایر نفت خام آمریکا

تحلیلگران اقتصادی: تعرفه های جدید ترامپ به ضرر تولید ناخالص داخلی چین خواهد بود

کامرز بانک :طلا برای رالی کوتاه مدت آماده می شود / انتهای سال طلا 1300 و سال آینده 1500 دلاری خواهد شد

اهداف مجازی مسابقات

پیش بینی دفتر بودجه کنگره درباره رشد اقتصادی آمریکا

تحلیل کارشناسان اینوستینگ درباره روند قیمت فلزات گرانبها در روزهای آتی

رویدادهای مهم و تاثیر گذار اقتصادی طی روزهای آینده

واکنش رسمی آنکارا به محدودیت جدید اقتصادی آمریکا علیه ترکیه

تقویم اقتصادی روزهای آینده شامل چه رویدادهای مهمی است؟