بازار آریا

آخرين مطالب

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟! مقالات اقتصاد جهاني

موانع مهم خلق شغل در صنعت چیست؟!

  بزرگنمايي:

آریا بازار - یکی از پرسش‌های مهم در اقتصاد ایران اینست که چرا رشد صنعتی محرک ایجاد اشتغال در کشور نیست؟ افزایش رشد صنعتی، زمینه افزایش تقاضا برای نیروی کار و کاهش نرخ بیکاری را فراهم می‌سازد، اما شواهد نشان می‌دهند که به رغم تحقق رشد صنعتی در دهه‌های گذشته، این رشد نتوانسته نرخ بیکاری را کاهش دهد. بر اساس مطالعات بعمل آمده، سه دلیل عمده برای پاسخ به پرسش مزبور وجود دارد:
1- فراز و فرود فراوان نرخ رشد صنعتی
در ادبیات اقتصادی، رشدی اشتغال‌زا است که پایدار و مستمر باشد. این وضعیت موجب می شود که بنگاه‌ها براساس چشم‌انداز باثبات رشد اقتصادی، نسبت به جذب نیروی کار اقدام نمایند. اما اگر اقتصاد دارای رشدی نوسانی و پر فرازو نشیب و فاقد ثبات لازم باشد، بنگاه‌ها به جای افزایش تعداد شاغلان برای افزایش تولید، ساعات کار کارگران را افزایش می‌دهند و یا حتی از شاغلان با قراردادهای موقتی استفاده می‌کنند. این روند در حال حاضر نیز در بازار کار ایران جریان دارد. این نکات موجب می شود که تغییرات چشمگیری در بهبود وضعیت نرخ بیکاری بوجود نیاید. بنابراین هر نوع رشدی متضمن افزایش اشتغال ‌نمی‌باشد، بلکه تنها در صورتی وضعیت اشتغال افزایش می‌یابد و نرخ بیکاری کاهش پیدا می‎کند که رشد اقتصادی تداوم داشته باشد(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
بررسی‌ها نشان می‌دهد نرخ رشد اقتصادی در بخش صنعت، در سالهای 93-1378 ، دارای تغییرات و نوسانات فراوانی بوده است. جدول ذیل وضعیت رشد بخش صنعت و معدن را نمایان می سازد.

رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن
سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد) سال (درصد)
1378 10.1 1382 9.8 1386 2.3 1390 6.2
1379 10.4 1383 4.0 1387 3.8 1391 8.4-
1380 12.9 1384 9.8 1388 7.5 1392 3.6-
1381 11.8 1385 8.0 1389 10.6 1393 6.9
همانطور که مشاهده می شود، نوسان رشد اقتصادی در بخش صنعت و معدن در سالهای مزبور بسیار زیاد بوده است. رشد 9/12 درصدی در سال 1380 به رشد منفی 6/3 درصدی در سال 1392، کاهش پیدا کرده است.
2- ساختار بخش صنعت
از دیگر عوامل عدم اشتغال‌زایی بالا در بخش صنعت، به ساختار بخش صنعت و معدن در ایران بازگشت دارد. بدین معنی که تمرکز فعالیت‌های صنعتی بر صنایعی است که اشتغال‌زایی آنها به‌طور نسبی کمتر است. بالاترین سهم فعالیت‌های صنعتی در ایران طی دوره زمانی 1383 تا 1392 ،به ‌طور متوسط متعلق به صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی، تولید فلزات اساسی و تولید وسایل نقلیه موتوری بوده است. در مقابل صنایعی مانند نساجی و پوشاک که توان اشتغال‌زایی بالایی به ازای هر واحد سرمایه‌گذاری دارند، سهم کمتری در بخش صنعت دارند و حتی این رشته فعالیتها رو به افول هستند. این موضوع سبب شده است تا بخش صنعت در ایران به ‌طور نسبی اشتغال‌زایی بالایی نداشته باشد؛ چراکه عمده فعالیت در آن به صنایع بزرگی تمرکز یافته است که سرمایه ‌برمی‎باشند(مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی،1395).
صندوق بین‌المللی پول در گزارش اخیر توان پایین خلق شغل در صنایع ایران را مورد توجه قرار داده است. بر این اساس، متوسط کشش اشتغال در کل اقتصاد ایران بین سال‌های 1990 تا 2011 میلادی 3/0 بوده است؛ بدین معنی که با افزایش هر یک درصد به رشد اقتصادی، تنها 3/0 درصد به میزان شاغلان اضافه می‌شود که در مقایسه با اقتصادهای نوظهور و کشورهای نزدیک به اقتصاد ایران پایین‎تر است.
3- فقدان زنجیره ارزش در صنعت
رشته فعالیتهای صنعتی در ج.ا.ایران، اصل زنجیره ارزش را رعایت نمی نمایند. بعبارت دیگر، بیش از آنکه به اکوسیستم فعالیتها توجه شود، به تولید محصول تاکید می شود. بعنوان نمونه، می توان به کاستی های اساسی زنجیره ارزش در حوزه پتروشیمی و بخش کشاورزی اشاره داشت.در بخش کشاورزی و امور دامی به تولید محصولاتی همچون گندم و گوشت توجه می شود، اما به حوزه های بالا دستی (بذر و یانژاد اصلاح شده) و یا پایین دستی (صنایع تبدیلی و بازار) توجه نشده است. این امر ضایعات فراوان در بخش کشاورزی را بدست داده است. حال آنکه هرگاه به زنجیره ارزش (حوزه های بالا دستی، تولید و پایین دستی) تاکید گردد، از یکسو منجر به کاهش ضایعات و از سوی دیگر به افزایش میزان ارزش آفرینی و اشتغال زایی در این بخش می شود. بر اساس محاسبات بعمل آمده ضریب اشتغال فزاینده در تولید کشاورزی 1.4 است ، اما ضریب مزبور در صنایع کشاورزی حدود 4.4 است. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 3.4 شغل غیر مستقیم بدست می‏آید. ضریب فزاینده اشتغال در بخش تولیدات نفت و گاز 1.6 است، اما ضریب مزبور در صنایع ساخت فراوردهای نفتی، مواد و محصولات شیمیایی، لاستیک و پلاستیک حدود 2.1 می باشد. یعنی به ازای هر شغل مستقیم، حدود 1.1 شغل غیر مستقیم بدست می ‏آید.
راهکارهای خلق شغل درصنعت
با توجه به موارد ذکر شده، به نظر می‌رسد راهبرد رشد صنعتی که متناسب با اهداف اشتغال‌زایی باشد، باید به سه محور زیر توجه نماید:
* ایجاد ثبات اقتصادی و پیروی از یک راهبرد رشد صنعتی پایدار،
* رفع موانع تولید و احیای صنایع اشتغال‌زا و کاربر مانند صنایع نساجی.
* تکمیل حلقه‌های مفقوده بخش صنعت و تقویت پیوندها بین فعالیت‌های صنعتی بزرگ و سرمایه‌بر و سایر صنایع به منظور سرریز کردن آثار رشد صنایع بزرگ به صنایع کوچک و اشتغال‌زا.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مهاجران اقتصادی و شغلی به کدام کشورها تمایل دارند؟

کار سخت اوپک برای تمدید توافق کاهش تولید نفت در نیمه دوم سال

با ارزش‌ترین برندهای جهان در سال 2019/ غول‌های تکنولوژی در صدر لیست

قربانی بعدی جنگ تجاری چین و آمریکا کیست؟

«بی نظمی» جدید جهانی

تله تقاضا برای نفت 2020

رهاوردهای دهه 2020 برای کسب و کارهای نوپا

اپل تا چه زمانی گوشی‌های قدیمی خود را ساپورت می‌کند؟

پایان رهبری ترزا می؛ برکسیت و زندگی سیاسی نخست وزیر مستعفی بریتانیا

کاهش ارزش دلار با موج بیکاری در آمریکا

آسیب دیدن ساخت‌وساز انگلستان از سرنوشت مبهم برگزیت

چه کشورهایی با آمریکا در منازعه اقتصادی هستند؟

کاهش تورم آلمان

کاهش رشد اقتصادی فرانسه

کاهش رشد اقتصادی استرالیا

کاهش رشد اقتصادی کانادا

هند رکورد سریع‌ترین رشد اقتصادی جهان را از دست داد

تاوان سنگین نفت برای جنگ طلبی ترامپ

سرانجام جنگ قدرت غول‌های تکنولوژی

برگ برنده چین در جنگ با آمریکا رو می‌شود؟

استرالیا برنده جنگ تجاری چین و آمریکا

10خودرو الکتریکی برتر 2019 را بشناسید/ شورلت در صدر لیست نشست

عقب گرد مجدد دلار

دردسر پایان ناپذیر نفت آلوده برای روسیه

چشم‌انداز تیره و تار اقتصاد جهانی

عاملی که می تواند قیمت نفت را به 50 دلار برساند

بازار سهام آمریکا رقیب طلا

اختصاصی/ امروز تنش تجاری و تهدید ترامپ باعث مقاومت طلا شد

سناریوهای احتمالی برای تصمیم جدید اوپک

نتیجه نظرسنجی از اقتصاددانان برجسته جهان؛ خطر رکود آمریکا با داغ‌تر شدن تنش‌های تجاری بالا رفته است

کاهش محسوس شمار میلیاردرها در آسیا

خوشبینی ها نسبت به مذاکرات تجاری باعث افت طلا و رشد شاخص دلار شد

گمانه زنی برای افزایش قیمت نفت تا 100 دلار

کدام کشورها از فهرست ارزی خزانه‌داری آمریکا حذف می‌شوند؟

ملاقات احساسی پوتین با اولین معلم زندگی‌اش +فیلم

اختصاصی/ اقتصاد امریکا دلیل درد و غذاب طلا /میانگین قیمت امسال 1330 دلار است و در کوارتر چهارم طلا 1380 دلاری می شود

عجله‌ای برای امضای توافق با چین نداریم

بازی خطرناک ترامپ با قیمت نفت

سقوط 2 درصدی قیمت نفت، با تهدید تعرفه‌ای جدید ترامپ

جنگ تجاری چین و آمریکا بالا گرفت

نفت روی موج کاهش قیمت ماند

نفت 100 دلاری برای اقتصاد دنیا چه معنایی دارد؟

رشد سهام آسیایی بعد از انتشار سودهای صنعتی در چین

نگرانی مردم هند از شرایط اقتصادی+اینفوگرافیک

اصرار از ترامپ و انکار از اوپک!

اختصاصی/ رشد طلا تحت تاثیر آمارهای اقتصادی

بازارهای جهانی؛ قربانی ماجراجویی ترامپ

تبعات خروج ایران از بازار جهانی نفت

ارزش پول سوئد زیر و رو شد

قمار پرخطر آمریکا در بازارهای نفت