بازار آریا

آخرين مطالب

بررسي روند تورم، قبل و بعد از پيروزي روحاني

قدرت خريد بعد از خرداد 92 تحليل آريا بازار

قدرت خريد بعد از خرداد 92

  بزرگنمايي:

آريا بازار- روز گذشته در کنفرانس مطبوعاتي رئيس‌جمهور، سوالي درخصوص ملموس نبودن روند کاهشي تورم براي مردم مطرح شد. رئيس‌جمهور در پاسخ به اين پرسش، حرکت تورم را به سرعت يک خودرو تشبيه کرد. سرعتي که از 100کيلومتر در ساعت به 20 کيلومتر کاهش يافته است. به گفته روحاني، مجموعه دولت در ماه‌هاي اخير به‌گونه‌اي عمل کرده که رشد قيمتي «يک ماه» در سال‌جاري به اندازه رشد قيمتي دو روز در سال گذشته شده است. به منظور انجام اين مقايسه، «دنياي اقتصاد» روند تورم قبل و بعد از خرداد 92 را بررسي کرده است. اين بررسي نشان مي‌دهد که متوسط تورم ماهانه از 9/2 درصد در 17 ماه قبل از خرداد 92، به رقمي معادل 1/1 درصد در يازده ماه گذشته کاهش يافته است. اثر کاهش شتاب قيمت‌ها موجب شده به‌طور متوسط در هر ماه 40 هزار تومان از درآمد خانوارها در مقابل تبعات تورم حفظ شود. آمارهاي موجود حکايت از آن دارد تا پايان سال نيز، در‌صورتي‌که واقعه‌اي غيرمترقبه رخ ندهد، نرخ تورم به حدود 18 درصد يا کمتر نزول خواهد يافت. پيش از اين دولت هدف تورمي سال‌جاري را نرخ 25درصد عنوان کرده بود اما به دليل کند شدن آهنگ تورم اين هدف در نيمه تابستان محقق خواهد شد.
پيامدهاي تورم ماهانه 1/1 درصدي براي خانوارها
چقدر از قدرت خريد مردم حفظ شد؟
گروه بازار پول: بررسي‌ها نشان مي‌دهد کاهش تورم ماهانه در يک سال گذشته، موجب شده بخشي از درآمد متوسط خانوارها در مقابل زيان ناشي از افزايش قيمت‌ها حفظ شود و کاهش درآمد واقعي آنها، سرعت قبلي خود را از دست بدهد. مطابق آمارها، متوسط نرخ تورم ماهانه در اقتصاد ايران، از حدود 9/2 درصد (در بازه 17 ماهه از بهمن 1390 تا خرداد سال گذشته) به حدود 1/1 درصد (در بازه 11 ماهه از تير سال گذشته تا ارديبهشت سال‌جاري) کاهش يافته است. محاسبات صورت گرفته روي اين آمارها با استفاده از اطلاعات بودجه خانوار بانک مرکزي، نشان مي‌دهد که با فرض ثبات درآمد اسمي، تورم ماهانه 9/2 درصدي در هر ماه به ميزان 66 هزار تومان از درآمد «واقعي» متوسط هر خانوار شهري کم مي‌کند. اين در حالي است که با اين فروض، نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي موجب کاهش 26 هزار توماني درآمد «واقعي» متوسط خانوارها در هر ماه مي‌شود. بر اين اساس، مي‌توان گفت کاهش متوسط نرخ تورم ماهانه از 9/2 درصد به 1/1درصد، موجب شده هر خانوار شهري ايراني با درآمد اسمي ثابت، به طور متوسط در هر ماه، 40 هزار تومان از درآمد خود را در مقابل تبعات منفي تورم حفظ کند. صرفه‌جويي ماهانه هر شهروند ايراني نيز از اين کاهش تورم، تقريبا 12 هزار تومان بوده است.
کاهش تورم ماهانه از تير 92
بررسي آمارهاي مربوط به تورم در چند سال گذشته حاکي از اين است که از تيرماه سال گذشته به بعد، به ميزان قابل‌ملاحظه‌اي از «رشد ماهانه قيمت‌ها» کاسته شده است. به اين معنا که اگرچه تورم (رشد سطح عمومي قيمت‌ها) همچنان وجود دارد و بهاي کالاها و خدمات مصرفي هنوز به صورت ماهانه افزايش مي‌يابد، اما سرعت اين افزايش در مقايسه با ماه‌هاي قبل از اين دوره، کاهش قابل‌ملاحظه‌اي يافته است. بر اساس آمارها، متوسط نرخ «تورم ماهانه» از تيرماه سال گذشته تا ارديبهشت‌ماه سال‌جاري، معادل 1/1 درصد بوده است، در حالي که متوسط نرخ تورم ماهانه در دوره قبلي؛ يعني از بهمن 1390 تا خرداد سال گذشته، معادل با 9/2درصد بوده است که فاصله کاملا معناداري را نشان مي‌دهد. تورم ماهانه 9/2 درصدي به اين معنا است که هر ماه معادل با اين نرخ به سطح عمومي قيمت‌ها در اقتصاد افزوده مي‌شود. محاسبات نشان مي‌دهد درصورتي که تورم ماهانه 9/2 درصدي به مدت يک سال ادامه يابد، نرخ تورم سالانه در آن سال معادل 7/37درصد مي‌شود. اين در حالي است که تداوم تورم ماهانه 1/1 درصدي به مدت يک سال، به تورم سالانه 0/14 درصدي منجر مي‌شود. اين دو محاسبه، نشان مي‌دهد که يک تفاوت به ظاهر جزئي در نرخ تورم ماهانه، در بازه سالانه چه اختلاف‌هاي قابل‌توجهي را در رشد قيمت‌ها به‌دنبال خواهد داشت. علاوه‌بر اين، دو روند گفته شده نشان مي‌دهد در 28 ماه گذشته، اقتصاد ايران دو دوره کاملا متفاوت را از لحاظ شاخص «تورم ماهانه» طي کرده است: يک دوره 17 ماهه با متوسط نرخ تورم ماهانه 9/2 درصدي و در ادامه، يک دوره 11 ماهه با متوسط نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي؛ اما کاهش تورم ماهانه چه پيامدهايي براي «قدرت خريد خانوارها» در کشور به جاي مي‌گذارد؟
محاسبه درآمد خانوارها و اشخاص
آخرين «گزارش بودجه خانوار» بانک مرکزي، آمارهاي مربوط به سال 1391 را در برمي‌گيرد و بيانگر اين است که هر خانوار شهري ايراني در سال 1391، به‌طور متوسط درآمدي حدود 9/20 ميليون تومان در سال داشته است (مجموع درآمدهاي «پولي» و «غيرپولي» خانوارها). اين درآمد در مقياس ماهانه، معادل يک ميليون و 742 هزار تومان مي‌شود. گزارش بررسي بودجه خانوار در سال 1391، «بعد خانوارهاي شهري ايراني»؛ يعني تعداد متوسط اعضاي هر خانوار را نيز، معادل 46/3 نفر معرفي مي‌کند. بر اين اساس، مي‌توان گفت هر شهروند ايراني در سال 1391، در هر سال درآمدي به طور متوسط معادل 6 ميليون و 42 هزار تومان و در هر ماه نيز، درآمد متوسطي معادل 503 هزار تومان داشته است. تا کنون گزارش بودجه خانوار مربوط به سال 1392 منتشر نشده است، اما با استفاده از داده‌هاي مربوط به سال 1392 مثل تورم اين سال، مي‌توان به صورت «تقريبي» محاسبه کرد که هر شهروند و هر خانوار ايراني در سال گذشته چه درآمدي داشته‌اند. با فرض اينکه درآمدها در سال گذشته متناسب با تورم 7/34 درصدي اين سال افزايش يافته باشد، مي‌توان گفت هر خانوار شهري در سال گذشته درآمد ماهانه‌اي معادل 2 ميليون و 347 هزار تومان داشته و درآمد ماهانه متوسط هر شهروند نيز، به ميزان 678 هزار تومان بوده است.
حال با توجه به اين آمارها، مي‌توان برآورد کرد که يک نرخ تورم ماهانه مشخص، در هر ماه چقدر از قدرت خريد واقعي درآمد خانوارها کم مي‌کند. بر اين اساس، محاسبه مي‌شود در صورتي که نرخ تورم ماهانه 9/2 درصدي گذشته (که از بهمن 1390 تا خرداد 1392 وجود داشت) در حال حاضر نيز ادامه پيدا مي‌کرد، چه کاهشي را به «درآمد واقعي» هر شخص و خانوار تحميل مي‌کرد. براي اين منظور، اگر فرض کنيم خانوار شهري در ابتداي ماه، درآمدي به ميزان 2 ميليون و 347 هزار تومان داشته باشد، تورم ماهانه 9/2 درصدي موجب مي‌شود که درآمد واقعي اين خانوار در انتهاي آن ماه، معادل 2 ميليون 281 هزار تومان شود؛ يعني 2 ميليون و 347 هزار تومان اوليه خانوار در ابتداي ماه، در انتهاي ماه تنها به ميزان 2 ميليون و 281 هزار تومان با قيمت‌هاي ابتداي ماه، قدرت خريد خواهد داشت. به عبارت ديگر، يک تورم ماهانه 9/2 درصدي، در يک ماه حدود 66 هزار تومان از درآمد واقعي خانوارهاي ايراني کم مي‌کند. به همين ترتيب، نرخ تورم ماهانه 9/2 درصدي، موجب مي‌شود که درآمد واقعي هر شهروند از 678 هزار تومان در ابتداي ماه، به 659 هزار تومان در انتهاي آن ماه کاسته شود. به بيان ديگر، هر شهروند ايراني به طور متوسط در يک ماه، حدود 19 هزار تومان از يک نرخ تورم ماهانه 9/2 درصدي زيان «مستقيم» مي‌بيند.
حال مي‌توان همين اثرات را در خصوص يک نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي نيز بررسي کرد تا تفاوت اين دو تورم بر دخل و خرج خانوارها مشخص شود. با محاسباتي به شيوه قبل، يک نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي موجب مي‌شود که درآمد واقعي هر خانوار شهري، از مقدار 2ميليون و 347 هزار تومان در ابتداي ماه، به مقدار 2 ميليون و 321 هزار تومان در پايان ماه کاسته شود. به عبارت ديگر، يک نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي، موجب زيان 26 هزار توماني هر خانوار در هر ماه مي‌شود. به همين منوال، درآمد واقعي هر شهروند نيز با وقوع تورم ماهانه 1/1 درصدي، از حدود 678 هزار تومان به حدود 671 هزار تومان کاسته مي‌شود. بر اين اساس مي‌توان گفت هر شهروند ايراني، از نرخ تورم ماهانه 1/1 درصدي در هر ماه حدودا هفت هزار تومان زيان مستقيم مي‌بيند.
برخي جزئيات براي محاسبه دقيق‌تر
البته، بايد توجه کرد که محاسبه دقيق‌تر، نيازمند ورود فرض‌هاي دقيق‌تر و اطلاعات بيشتر است. به‌عنوان مثال، معمولا درآمد خانوارها با وقوع تورم، در طول سال يا در پايان سال تعديل مي‌شود و افزايش مي‌يابد. به‌عنوان مثال در ابتداي هر سال به ميزاني مشخص بر درآمد و حقوق کارمندان دولت و بخش خصوصي اضافه مي‌شود. هر چند اين افزايش در سال‌هاي گذشته در سطحي پايين‌تر از تورم بوده است و به ميزاني نبوده که افت قدرت خريد به دليل تورم را جبران کند، اما به هر طريق، اين تعديل موجب مي‌شود که بخشي از قدرت خريد از دست رفته، با افزايش سطح حقوق‌هاي دريافتي به خانوار بازگردد. اما نکات ديگري نيز وجود دارد. به‌عنوان مثال، براساس آمارها اقتصاد ايران در سال 1391 حدود منفي 6 درصد کوچک شده و آمارهاي مقدماتي سال 1392 نيز، از رشد اقتصادي حدود منفي 3درصدي در اين سال خبر مي‌دهد؛ بنابراين به طور تقريبي مي‌توان گفت در دو سال گذشته، اقتصاد ايران مجموعا رشد اقتصادي منفي 10 درصدي را تجربه کرده است که انقباض شديدي را در مقدار توليد در کشور نشان مي‌دهد. اما به دليل اينکه آن روي سکه «توليد»، «درآمد» قرار دارد، مي‌توان گفت در دو سال گذشته هر خانوار ايراني، حدود 10درصد از درآمد واقعي خود را از دست داده است، اما اين افت قدرت خريد، به‌صورتي متوازن توزيع نشده و اثرات متفاوتي بر خانوارهاي مختلف داشته است. موضوع ديگري که در محاسبات دقيق‌تر تغييرات درآمدي بايد لحاظ شود، «اثر بازتوزيعي» تورم است. برخي از مطالعات صورت گرفته نشان مي‌دهد اثر تورم بر کاهش قدرت خريد خانوارهاي دهک‌هاي پايين‌تر، متفاوت از اثر آن بر دهک‌هاي بالاتر بوده است. به‌عنوان مثال، در برخي از سال‌هاي گذشته رشد قيمتي کالاي مصرفي‌تر، شديدتر از متوسط کلي تورم بوده و در نتيجه دهک‌هاي پايين‌تر که بخش بيشتري از درآمد خود را صرف کالاهاي مصرفي و ضروري مي‌کرده‌اند، در عمل با تورم بزرگ‌تري مواجه بوده‌اند که قدرت خريد بيشتري از آنان را کاهش داده است. بنابراين آمارهاي محاسبه شده اطلاعات دقيقي از جزئيات تغييرات درآمد خانوارهاي ايراني را نشان نمي‌دهد، اما به صورت ساده بيان مي‌کند که يک تفاوت به ظاهر جزئي در نرخ‌هاي تورم ماهانه، در ابعاد بزرگ‌تر چه اثراتي بر بودجه خانوارها در پي دارد.
علاوه‌بر اين، با توجه به آمارهاي موجود، مي‌توان نشان داد که ادامه روند کنوني تورم ماهانه، تا پايان سال منجر به ثبت تورم زير 20 درصدي خواهد شد. پيش از اين دولت هدف تورمي سال‌جاري را نرخ 25 درصد عنوان کرده بود. بررسي‌هاي «دنياي اقتصاد» حاکي از اين است که تا مردادماه، نرخ تورم به کمتر از 25 درصد خواهد رسيد و تا پايان سال نيز، در‌صورتي‌که واقعه‌اي غيرمترقبه رخ ندهد، نرخ تورم به حدود 18 درصد يا کمتر نزول خواهد يافت.
حسن روحاني، رئيس‌جمهور، روز گذشته در نشستي خبري در پاسخ به اين سوال که «چرا کاهش تورم در ايران براي مردم کشور محسوس نيست؟»، گفت: «تورم در زماني که دولت عهده‌دار امور شد، رشد فزاينده‌اي داشت. دولت اين رشد را متوقف و حرکت آن را کند کرد. به‌عنوان مثال اگر قيمت اجناس مصرفي مردم در سال گذشته، طي دو روز افزايش مي‌يافت، در حال حاضر مدت اين افزايش قيمت به يک ماه رسيده است. کاري که دولت کرده و همه دستگاه‌هاي نظارتي و آمار و ارقام رسمي گواه آن هستند، اين است که عنان اسب سرکش تورم را کشيده‌ايم.» در اين زمينه، آمارهاي منتشر شده گوياي آن هستند که در مسير طي شده از سوي تورم در کشور، دو روند کاملا متفاوت وجود داشته است: روند اول که از بهمن 1390 به مدت 17 ماه آغاز شد و رشد ماهانه قيمت‌ها در آن به ميزان 9/2 درصد بود؛ اين روند در خرداد سال گذشته به پايان رسيد. روند دوم اما از تيرماه 1392 آغاز شد و مطابق آخرين آمارها، تا ارديبهشت‌ماه سال‌جاري نيز ادامه داشته است. اين موضوع به اين معناست که هنوز «افزايش قيمت‌ها» به پايان نرسيده، اما از «سرعت افزايش قيمت‌ها» کاسته شده است. در اين زمينه، بررسي‌هاي «دنياي اقتصاد» حاکي از اين است که کاهش متوسط نرخ تورم ماهانه از 9/2 درصد به 1/1 درصد، اثرات قابل‌ملاحظه‎اي بر حفظ «قدرت خريد درآمد خانوارها» داشته است و «درآمد واقعي» خانوارها را از کاهش شديد، دور کرده است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آیا یورو به کمک ایران می‌آید؟

بررسی مسکن اجتماعی در ایران

3 نشانه تضعیف اقتصاد ایران

چرا برخی‌ به میز مدیریت چسبندگی دارند؟

کارنامه رفاهی دلا‌ر 4200 تومانی

در اهمیت نرخ ارز در بازار آزاد

12 اقدام فوری مقابله با تحریم‌های اقتصادی

6 پیش‌شرط مداخله در بازار ارز

چرا به جمعیت زنان بیکار افزوده شده است؟

چرایی تفاوت در نرخ ارز واقعی و عدم کارایی آن

6 پیش‌شرط مداخله در بازار ارز

آیا فضای مجازی در افزایش آمار تجرد قطعی مقصر است؟

دریافت مالیات بر عایدی سرمایه (CGT) چه تاثیری بر اقتصاد کشور دارد؟

متن کامل الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت

این سپر جلوی تحریم ایران را می‌گیرد؟

چالش‌های موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران

دسترسی ایران به سوییفت برقرار می‌ماند؟

نفوذ تأخیری تحریم در بازار مسکن

پنج حوزه رو به رشد راه اندازی استارتاپ

هماهنگی بین‌دستگاهی؛ رمز ایجاد ثبات در فضای کار

تولید ملی و مثلث نفت، رانت و فساد!

ایران در شرایط اقتصادجنگی چه می‌کند؟/ راه‌هایی برای دورزدن تحریم وجود دارد

چالش آبی توسعه پایدار در شهرها

پتروشیمی‌ها چقدر ارز و با چه نرخی به نیما آوردند؟

توپ زیر پای زنگنه!

مهار نقدینگی چگونه ممکن است؟

اندک‌های حیاتی و بسیار‌های کم اهمیت

سناریوهای پیش‌روی آینده صنعت نفت

مبارزه با احتکار کالا، شگرد کلاهبرداری از بازاریان

آیا یک ابرتورم در راه است؟

مانع همگرایی در بازار ارز

درمان درد تورم کجاست

اثر بحران ارزی بر رشد بخش های اقتصادی

بحران اقتصادی در ترکیه و فرصت‌های پیش رو

سراب خرید ملک در خارج

محتکران؛ برنده بحران اقتصادی

آیا ایالات متحده، چین را به دلیل خرید نفت ایران تحریم خواهد کرد؟

تذکر رهبری و آینده اقتصاد ایران

طلاق صوری برای دریافت مستمری؟

بازتاب ارائه بسته ارزی بانک مرکزی در رسانه‌‎های خارجی

میلیون‌ها کارگر به زیر خط فقر سُر خوردند

چگونه با پس انداز کم سرمایه‌گذاری کنم؟

کدام معامله‌گران بیشتر ضرر می‌کنند؟

چینی‌ها همه رشته‌های آمریکا را پنبه می‌کنند

راه علاج بحران ارزی ایران از دید هنکه

تشدید مشکلات تولید دارو با تحریم و کمبودنقدینگی

آینده ارز مسافرتی در انتظار تصمیم دولت

تجربه گذشته و تکلیف آینده کارت سوخت چیست؟

میزان افت صادرات نفت ایران با تحریم آمریکا چقدر است؟

ایرانی‌ها سال گذشته چقدر مالیات دادند؟