بازار آریا

آخرين مطالب

پیامد «تقابل» سیاست‌گذار پولی و مالی برای مردم چیست؟

ثمره آشتی دو سیاست‌گذار اقتصاد ايران

ثمره آشتی دو سیاست‌گذار

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دنیای اقتصاد : «تقابل» و «همکاری» دو سیاست‌گذار پولی و مالی با چه اثرات مثبت و منفی‌ای همراه خواهد شد؟ «حسین توکلیان» در تحقیقی در معاونت اقتصادی وزارت اقتصاد، به این پرسش پاسخ داده است. نتایج این تحقیق حاکی از 3 نکته مهم است. اول اینکه هماهنگی و تقابل بین سیاست مالی و پولی در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری متفاوت بوده است.
به‌علاوه، براساس این مطالعه، بهترین شرایط رفاهی در صورت همکاری دو سیاست‌گذار پولی و مالی و در نظر گرفتن وزن بیشتر به تورم رخ خواهد داد و در مجموع این رویکرد زیان پایین‌تری را نسبت به شرایط دیگر به همراه خواهد داشت. سومین نکته این است که سال‌های ابتدایی دوره اول ریاست جمهوری در نمونه مورد بررسی این مطالعه، دارای بالاترین سطح از هماهنگی بین سیاست‌های پولی و مالی است.
هماهنگی دو بال سیاست‌گذاری
در تحقیقی که به همت توکلیان انجام گرفته هماهنگی و اثر متقابل سیاست‌های مالی و پولی بررسی شده است. منظور از هماهنگی سیاست پولی با سیاست مالی این است که آیا فارغ از استقلال این دو سیاست، هر دو سیاست‌گذار اهداف واحدی را دنبال می‌کنند؟ یا دو سیاست اثر همدیگر را خنثی می‌کنند؟ سیاست‌های پولی و مالی، از جمله مهم‌ترین سیاست‌ها در اقتصاد به‌شمار می‌روند و هریک با ابزارهای سیاستی که در اختیار دارند می‌توانند موجبات ثبات قیمت‌ها، رشد اقتصادی پایدارو بهبود بسیاری از متغیرهای اقتصادی را فراهم سازند. اگرچه دستیابی سیاست‌های پولی و مالی به اهداف مورد‌نظر، مستلزم انتخاب ابزارهای سیاستی کارآمد جهت اثربخشی بالای سیاست‌های پولی و مالی است؛ اما نیل به اهداف موردنظر نیازمند هماهنگی میان مقام‌های دو حوزه پولی و مالی است.اهمیت هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی، با توجه به بحران‌های مالی دهه‌های اخیر، بیش از پیش افزایش یافته وکشورها را بر آن داشته تا ترکیبات سیاستی منسجم و هماهنگی به منظور مقابله با آثار نامطلوب بحران‌ها اتخاذ کنند. هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی بدان معناست که این سیاست‌ها به‌رغم داشتن اولویت‌های هدف‌گذاری متفاوت، در یک جهت حرکت کرده و آثار مثبت یکدیگر را تقویت یا دست‌کم اثربخشی یکدیگر را خنثی نکنند. درواقع، حتی اگر سیاست‌های پولی و مالی با به‌کارگیری ابزارهای کارآمد و هدفمند طراحی و پیاده‌سازی شوند؛ اگر با یکدیگر هماهنگ عمل نکنند، ممکن است به اهداف مطلوب خود دست نیابند؛ اگر این هماهنگی صورت نگیرد، اقتصاد در سطحی پایین‌تر از سطح بهینه حرکت خواهد کرد. به‌عنوان مثال، تحت شرایطی ممکن است هدف ثبات قیمت‌ها مدنظر مقام‌های پولی، منجر به افزایش کسری بودجه دولت شود. از سوی دیگر، از جمله مشکلاتی که در زمینه سیاست‌های پولی و مالی ناهماهنگ روی می‌دهد، عواقب ناشی از تفاوت زمان اثرگذاری این دو سیاست است. در حالت کلی، سیاست‌های مالی نسبت به سیاست‌های پولی دوره زمانی بیشتری نیاز دارند تا آثار خود را نشان دهند؛ از این‌رو فقدان هماهنگی میان نهادهای پولی و مالی، منجر به دور شدن سیاست‌های پولی و مالی به سطح بهینه اهداف خود خواهد شد. به‌علاوه هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی به هیچ‌عنوان نافی استقلال مقام‌های پولی نیست، بلکه بدان معناست که مقام‌های پولی در اهداف با مقام‌های مالی هماهنگ و در ابزار مستقل باشند؛ از این‌رو هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی نمی‌تواند به معنای تسلط مالی یا پولی باشد که در آن یک حوزه غالب و حوزه دیگرتابع است.
اثر دو سویه سیاست مالی و پولی
سیاست مالی و پولی به‌عنوان دو بال اصلی سیاست‌گذاری اثرات مثبت و منفی بر عملکرد یکدیگر می‌گذارند؛ این اثرات متقابل به‌ویژه در اقتصاد ایران که این دو نهاد سیاست‌گذاری ارتباط موثری دارند، اهمیت بیشتری دارد. به همین دلیل کشف مکانیزم اثر سیاست مالی بر سیاست پولی و بالعکس، نقش مهمی در سیاست‌گذاری ایفا می‌کند. مقام‌های پولی می‌توانند با افزایش نقدینگی اوراق بهادار از طریق عملیات بازار باز و شرایط تنزیل مجدد، به کاهش هزینه خدمات بدهی عمومی کمک کنند. در انجام عملیات بازارباز، بانک مرکزی باید تصمیم بگیرد که از طریق معامله سپرده‌های خود یا اوراق دولتی دخالت کند که انتخاب میان این دو ابزار می‌تواند سیاست مالی را به حد قابل‌توجهی تحت‌تاثیر قرار دهد. در ایران که سیستم بانکی نقش مهمی در تامین مالی دولت دارد، مجرای بین سیاست مالی و پولی اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. در طرف مقابل، سیاست مالی هم اثرات کلیدی بر سیاست پولی خواهد داشت؛ این اثر به میزان قابل‌توجهی به درجه استقلال بانک مرکزی بستگی دارد؛ هرچه درجه وابستگی بانک مرکزی بیشتر باشد، جریان سیاست مالی اثر بزرگ‌تری روی سیاست پولی خواهد داشت. درواقع، چگونگی مدیریت بدهی عمومی بر بسیاری از متغیرهای پولی از جمله نرخ‌های بهره و سطح قیمت‌ها اثر می‌گذارد و عملکرد صحیح و کارآمد تامین مالی دولت قادر است وظیفه بانک مرکزی را در تنظیم حجم پول تکمیل کند. به‌عنوان مثال، در صورتی که دولت در دوره جاری سیاست مالی انبساطی اعمال کند و با کسری مواجه شود، احتمالا بخشی از این کسری از طریق انبساط پایه پولی جبران خواهد شد؛ به تعبیری دیگر، بخشی از سیاست پولی در چنین حالتی متاثر از افزایش کسری بودجه، از کنترل سیاست‌گذار پولی خارج خواهد شد. به‌علاوه، در صورتی که بانک مرکزی بر اساس قانون، موظف به خرید ارزهای دولت باشد، افسار سیاست پولی تا حدی از دستان بانک مرکزی خارج خواهد شد.
پیامدهای همکاری و تقابل
در مطالعه یاد شده، ابزار سیاست پولی به جای نرخ بهره، نرخ رشد اسمی پایه پولی است که خود به مفهوم باز کردن اجزای ترازنامه بانک مرکزی در پایه پولی است؛ استفاده از پایه پولی امکان مرتبط کردن این ترازنامه با وضعیت مالی دولت و کانال ارتباطی بین دو سیاست را مهیا می‌سازد. نتایج مطالعه مذکور حاکی از آن است که هماهنگی و تقابل بین سیاست مالی و پولی در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری متفاوت بوده است. سال‌های ابتدایی دوره اول ریاست جمهوری در نمونه مورد بررسی این مطالعه، دارای بالاترین سطح از هماهنگی بین سیاست پولی و مالی است؛ این هماهنگی بالا ممکن است به دلیل متغیر جنگ باشد؛ در سال‌های ابتدایی پس از جنگ، منابع مختلف تامین مالی دولت منتهی به تولید و کمتر منجر به تورم شده است. دلیل این مدعا را می‌توان روند رو به صعود تقابل بین سیاست پولی و مالی در این دوره دانست به‌نحوی که بالاترین انحراف این تقابل نیز در این دوره اتفاق افتاده است. در صورت کنار گذاشتن سال‌های ابتدایی با این استنباط، می‌توان گفت که بالاترین سطح هماهنگی بین دو سیاست‌گذار در سال‌های انتهایی دوره دوم ریاست جمهوری رخ داده است. بااین حال در دوره سوم ریاست جمهوری سطح تقابل دو سیاست‌گذار رو به فزونی گذاشته و بالاترین مقدار عدم هماهنگی در سال‌های میانی این دولت رخ داده است. نهایتا این روند در دوره ریاست‌جمهوری بعدی نیز تداوم یافته و کمترین تلاطم در این هماهنگی نیز در دوره آخر اتفاق افتاده است.
مطالعه «حسین توکلیان» در بخشی دیگر، به وضعیت رفاهی در دو حالت «همکاری» و «تقابل» دو بال سیاست‌گذاری می‌پردازد. بر اساس این مطالعه، بهترین شرایط رفاهی در صورت همکاری دو سیاست‌گذار و لحاظ وزن بیشتر به تورم رخ خواهد داد و در مجموع این رویکرد زیان پایین‌تری را نسبت به شرایط دیگر به همراه خواهد داشت. در صورت عدم نیل به همکاری سیاست‌گذاران مالی و پولی، رهبری سیاست‌گذارپولی باید در اولویت دوم باشد چراکه این حالت زیان کمتری برای هر دو سیاست‌گذار به همراه خواهد داشت. در این الگو زیان دولت به نحو قابل‌توجهی از حالتی که سیاست‌گذار مالی رهبری را در اختیار دارد، کمتر است. در صورت رهبری پولی برای دولت بهتر است که وزن یکسانی برای اهداف خود قائل شود در حالی که برای سیاست‌گذار پولی بهتر است اولویت را به تورم دهد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ظرفیت محدود کشورهای صادر کننده نفت برای جایگزینی نفت عربستان

تحریم مجدد بانک مرکزی نشان می‌دهد که دست آمریکا تا چه حد خالی است/ تحریم‌ها بی‌اثرتر از هر زمان دیگری شده‌اند

سوال دلاوری درباره عدم وجود کارتخوان از قاضی زاده هاشمی

جراحی کمیاب و نجات بخش معده یک ماهی بسیار کوچک

تولیدات شیل در کما/ سیل قلب صنعت نفت تگزاس را تهدید کرد

معمار تحریم‌های آمریکا تحریم‌های جدید علیه ایران را مسخره کرد

تحریم مجدد بانک مرکزی چه فرقی با تحریم قبلی دارد؟

ادعای جدید ترامپ برای حمله به 15نقطه در ایران

تشکیل شورای عالی کار با هدف تامین مسکن کارگران

عملکرد ناامیدکننده اقتصاد استرالیا

کشف بیش از یک تن مواد مخدر

فیفا درمورد ورود زنان ایرانی به ورزشگاه چه میگوید؟

عربستان به شورای حکام آژانس انرژی اتمی راه یافت

بزرگترین خطری که اقتصاد جهان را تهدید میکند

مشکل ویزای روحانی و ظریف حل شد

خبرنگاران؛ همچنان تحت حمایت بیمه

شمارش معکوس برای به روز شدن نرخ نان

کمک دیوان عدالت اداری به ساخت و ساز مسکن

قبض کاغذی تلفن ثابت هم حذف می‌شود

معترضان به قطع یارانه نقدی چکار کنند؟

روسیه تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران را غیرقانونی خواند

بلندترین ساختمان مسکونی جهان دارای 112طبقه خواهد بود

خزانه‌داری آمریکا جزئیات تحریم‎‌ها علیه ایران را اعلام کرد

چرا نوزادان تازه متولد شده اشک نمی‌ریزند؟

نامه ایران به دبیر کل سازمان ملل و شورای امنیت تحویل شد

ترامپ از تحریم بانک مرکزی ایران خبر داد

صحبت های جدید بیرانوند درمورد خداحافظی اش

مدرسه هایی که از آب گل آلود ماهی میگیرند

دو پیامد تصویب نهایی قانون تجارت

رشد 30درصدی حجم صادرات ایران به رغم تحریم‌ها

اسکناس‌های 20دلاری ترامپ خبرساز شد +عکس

ترامپ از تحریم یکی از بانک‌های ایران خبر داد

تصاویر از میزان آسیب‌های وارده به تاسیسات نفتی خریص

ایران فینالیست والیبال قهرمانی آسیا شد

تصادف در محور بوشهر- دیر 2کشته برجای گذاشت

جدیدترین تصاویر از وضعیت آرامکو بعد از حمله +فیلم

تحولات جدید طرح ترافیک در راه است

ایران باید بی طرفانه داوری شود

یک کشته در تیر اندازی حوالی کاخ سفید

ممنوعیت موقت شنا در دریای خزر

فرصت تحصیل برای اتباع غیر مجاز

ظریف به نیویورک پرواز کرد

گام های اولیه دانشمندان برای خواندن فکر!

رژیم غذایی برای کاهش خطر سرطان

آغاز پرداخت سود سهام عدالت از اواخر آذرماه

معترضان به قطع یارانه نقدی چه کنند؟

خبر بد درباره علیرضا جهانبخش

اسکناس‌های 20دلاری ترامپ خبرساز شد

پرسپولیس به برزیل دعوت شد

سوئیس می خواهد تحریم ها را دور بزند