بازار آریا

آخرين مطالب

راه پیشگیری از فرصت‌سوزی‌ها اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - محسن مصطفی‌پور چه کسی مسوول فرصت‌سوزی‌های کشور در بازارهای بین‌المللی است؟ پنج کشور عمده مقصد صادرات غیرنفتی ایران در سال 97 عبارتند از: چین با سهم ارزشی 8/ 20 درصد، عراق با سهم ارزشی 2/ 20درصد، امارات‌متحده‌عربی با سهم ارزشی 4/ 13درصد، افغانستان با سهم ارزشی 6/ 6درصد، جمهوری کره با سهم ارزشی 8/ 5درصد و سایر کشورها با سهم ارزشی 1/ 33 درصد. این ارقام نشانگر آن است که ظرفیت صادرات غیرنفتی ایران، هنوز به نحو شایسته‌ای در خدمت اقتصاد کشور قرار نگرفته و همزمانی افزایش نرخ ارز در برابر نرخ ریال، موجب توجیه‌پذیر بودن صادرات شده است. می‌دانیم ﺻﺎدرات ﻏﻴﺮﻧﻔتی‌ در ﻃﻮل ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺠﺎرت ﺧﺎرجی ایران ﺑﺎ اﻓﺖ و ﺧﻴﺰﻫﺎی فراوانی ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮده و اقتصاد ایران همیشه مستقیم و غیرمستقیم (در اغلب موارد) وابسته به نفت بوده است، به همین دلیل و در هیچ زمانی نتوانسته به‌صورت جدی با تجار بزرگ خارجی که اغلب پیشینه نفوذ در بازار ایران را نیز دارا هستند، رقابت کند. این مساله و البته عوامل سیاستی و نظارتی در اقتصاد کشور باعث شده تا زمینه‌های مناسبی برای تجارت و به‌ویژه صادرات در کشور خصوصا برای بخش‌خصوصی آن‌طور که باید فراهم نباشد و نشود.
برنامه کاهش تصدی‌گری دولت در اقتصاد هم با کم‌وکاستی‌ها و چسبندگی‌های دولت‌ها به اقتصاد نفتی، باعث شد در حد شعارهای زیبا باقی بماند و هرگز فرصت جامعی برای تحقق اهداف آن برای بخش‌خصوصی واقعی فراهم نشود. آنجا که قرار بود آن برنامه تحقق سیاست‌های توسعه‌ای و اعتلای حضور و میزان نقش‌آفرینی بخش‌خصوصی در اقتصاد را فراهم آورد، لکن هرگز پیش‌نیازهای خود را به درستی نیافت و محقق نشد. نیاز به فعال‌سازی بخش‌های مختلف اقتصادی و از بین بردن موانع پیش‌روی این امر درحال‌حاضر نیز با چالش‌های درون و بیرونی روبه‌رو شده است، چنانکه آمار مقایسه‌ای صادرات سال 97 با سال 96، نشان می‌دهد صادرات از نظر وزنی 7/ 11 درصد و از نظر ارزش دلاری 6/ 5درصد کاهش داشته است.اما با شکل‌گیری بازار جدید ارز و سامان نیمه‌سامان آن، شاهد نوسانات کمتری در نرخ ارز و به‌ازای آن ریال بودیم. انتظار بازار این بود که شرکت‌های مهم بخش‌خصوصی و حتی دولتی ضمن توجه به تامین نیاز داخل در ایران با استفاده از مزیت فاصله ریال و دلار بتوانند با اتخاذ سیاست‌های بازرگانی مبتنی بر صادرات، ارزش افزوده خوبی را نصیب سهامداران خود کنند و منابع ارزی مورد نیاز کشور را نیز تامین کنند، اما روند کنونی ابلاغ مقررات و دستورالعمل‌های پی‌درپی و گاه خلق‌الساعه، مانع بزرگی برای صادرات در بخش‌های مختلف اقتصاد غیرنفتی ایجاد کرده است. این مساله باعث شده است به‌جای افزایش ظرفیت بهره‌برداری و تولید خوراک برای تامین نیازهای مختلف اقتصاد غیرنفتی در کشور به تسهیم تولیدات بین مصرف‌کنندگان نهاده‌های پایه مبادرت شود و این بدان معناست که تولیدکنندگان داخلی مجبورند به نفع شرکت‌های مصرف‌کننده محصولات تولیدی میانی از بازارهای بین‌المللی عقب‌نشینی کنند. نگاه کوتاهی به مقاصد عمده صادرات غیرنفتی ایران در سال 97 نشان می‌دهد، تا چه اندازه، صادرات غیرنفتی می‌تواند به کمک اقتصاد کشور بیاید، بنابراین به‌نظر می‌رسد راه برون‌رفت از این مشکل و گره پیچ‌درپیچ اقتصاد بخش‌خصوصی در دراز مدت، افزایش سرمایه‌گذاری داخلی برای تولید مواد اولیه و بهره‌برداری از تمام ظرفیت‌ها در جهت مصرف تولیدکنندگان عمده است؛ در غیر این‌صورت، هرگاه که شرکت‌های تولیدکننده داخلی متقاضی محصولات میانی و نهاده‌های پایه باشند، شرکت‌های تولیدکننده محصولات فرآوری شده، مجبور به عقب‌نشینی از بازارهای بین‌المللی خواهند بود. این درحالی است که هزینه فرصت و هزینه فرصت‌سوزی‌ها توسط دولت نه محاسبه می‌شود و نه‌جایی برای آن در بخش‌خصوصی دیده شده است. بدیهی است مقدمه مهم تقویت بخش‌خصوصی واقعی، اجرای کامل برنامه کاهش تصدی‌گری دولت و واگذاری فعالیت‌های اقتصادی به مجموعه‌هایی است که دارای صلاحیت، امکانات و تجربه مناسب هستند که جهت‌گیری آن تقویت بازار داخلی و بین‌المللی است. امید است تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران در آینده توجه به این موضوع که اقتصاد باید بر مبنای مزیت مدیریت شود را مدنظر قرار دهند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

خرید امنیت خارجی، تجربه شکست خورده

آغاز مذاکرات سرمایه گذاری مشترک «تهران-پکن»

یارانه واقعی کم درآمدها چقدر است؟

استقبال مجلس از پیشنهادات فعالان اقتصادی در مورد لایحه تجارت

مصدومان دوچرخه‌سواری رایگان درمان می‌شوند؟

تلفات سنگین فوتبال ایران در 18سال

ترس عربستان از بردن نام ایران

مرگ دلخراش عابر پیاده در چرداول

7قانون برای زنده ماندن در کوه

خواب دیروقت شما را «چاق» می‌کند

وزیر دفاع سابق انگلیس: برجام مرده و لندن هم باید از آن خارج شود

گفت‌وگوی بوریس جانسون با محمد بن سلمان درباره حمله به آرامکو

با این رژیم خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهید

اختلاف در تیم امنیتی ترامپ بر سر نحوه پاسخ به حملات علیه آرامکو

ترامپ لیست گزینه‌هایش را برای جایگزینی بولتون اعلام کرد

ایران به راحتی از سد چین گذشت

ماجرای قرارداد 400میلیارد دلاری ایران و چین چیست؟

بلومبرگ: ایران به ترامپ نشان داد بزرگتر از آن است که منزوی شود

گذرنامه خود را چگونه بگیریم؟

پنج شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در رشته‌های بدون آزمون

قلیان‌، عامل انتقال بیماری بوسه

مرگ جوان 22ساله در حادثه واژگونی سمند

صید ماهی دایناسوری توسط صیاد +عکس

چگونه حلقه نامزدی یک زن سر از معده او درآورد؟!

آیا آمریکا در آستانه اقدام نظامی علیه ایران است؟

برنامه‌های بانکداری الکترونیک، نیازمند نیروهای تازه‌نفس است/ تاکید بر ضرورت راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیکی جدید

لایحه حمایت از سهامداران خرد تصویب شد/ اصلاح موادی از قانون تجارت

آمار روزانه بازار سهام - 1398/06/27

اولین‌های بورس - 1398/06/27

تجارت جنوب در دوره اول حکومت قاجار

گفته‌ها

انتخاب انتظام به‌عنوان رئیس مجمع عمومی سازمان ملل

لغو قرارداد الجزایر

چالش مفاهیم جدید

انتقاد پگاه آهنگرانی از برخی سلبریتی‌های اینستاگرامی

انتشار خاطرات وندی شرمن

درگذشت شاعر و حافظ پژوه پیشکسوت در 83 سالگی

رکورد پرخرج‌ترین فیلم نولان شکست

درخواست تپ‌سی بدون استفاده از اینترنت

کیف پول بیت‌کوین روی گوشی HTC

دیدار مقامات فیس‌بوک با بانک‌های مرکزی 26 کشور

تغییر سیستم رتبه‌بندی گوگل برای انتشار اخبار

ستاره‎ مربع‎ها رایگان شد

اروپا در انتظار کویید برقی

ادامه دردسرهای تاکاتا برای تویوتا

اعتصاب کارگران جی‌ام در آمریکا

ورود قوه قضائیه به مساله خودروهای دپویی

محمد کریمی دبیر کل سندیکای بیمه‌گران شد

تقسیم سود 10 درصدی بیمه معلم

بیانیه بانک‌ها درباره مطالبات غیرجاری