بازار آریا

آخرين مطالب

در لزوم مسکوت گذاشتن یک لایحه اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - کامبیز نوروزی تغییر کامل قانون تجارت، با نظم تجاری و اقتصادی و نهایتا نظم اجتماعی کشور چه می‌کند؟ بسیاری به نقایص یا کمبودهای قانون تجارت اشاره می‌کنند و می‌گویند این نقایص و کمبودها موجب بروز مشکلات حقوقی در اداره امور تجاری، بازرگانی و اقتصادی است. تغییر کامل قانون تجارت این نقص‌ها و کسری‌ها را از بین می‌برد و کارهای تجاری اشخاص و شرکت‌ها و نظارت دولتی و امور دیگر سر و سامان پیدا کند.
اما بنده در پاسخ به آن سوال عرض می‌کنم که اصلاح قانون تجارت موجب توسعه و تثبیت بی‌نظمی در تجارت و حقوق تجارت می‌شود و بی‌سر و سامانی گسترده و طولانی مدتی را به فضای کسب و کار تجاری و نظم حقوقی تجارت و روابط تجاری و اقتصادی تحمیل می‌کند و شرایط را آشفته‌تر از چیزی می‌کند که الان وجود دارد. چرا؟
ابتدا درکی عمیق‌تر و واقعی از قانون را مرور کنیم. قانون به زبان ساده طرز رفتار و زندگی ما در جامعه را تعیین می‌کند. هر قانون بیانگر یک الگوی رفتاری است و موجب تولید یک عادت و رویه رفتاری است. این الگو و عادت همگان را شامل می‌شود. از سازمان‌های حکومتی مجری قانون تا انواع اشخاص حقیقی و حقوقی. به این ترتیب وقتی یک قانون تغییر می‌کند، فقط یک سند حقوقی به نام قانون نیست که تغییر یافته است، بلکه با تغییر قانون همه عادت‌ها و رویه‌هایی که طبق قانون قبلی شکل گرفته‌اند باید تماما تغییر کنند. می‌توان قانون را ظرف مدت کوتاهی نوشت و تصویب کرد و تغییر داد؛ اما تغییر مقررات وابسته به آن، رویه‌ها، عادت‌ها و عرف‌هایی که سال‌ها در سازمان‌های اجرایی و اشخاص حقیقی و حقوقی شکل گرفته است، کاری بسیار دشوار و طولانی مدت است. گویی که زلزله‌ای شده است و همه چیز باید از نو ساخته شود. به این ترتیب با تغییر کامل قانون که موجب بی‌اعتباری قانون قبلی و اغلب مقررات و رویه‌ها و عادات قبلی می‌شود، سرگردانی و آشفتگی و بی‌نظمی گسترده‌ای رخ می‌دهد که همه چیز را برای مدت طولانی به‌هم می‌ریزد. چنین وضعیتی چه‌بسا موجب ساختاری شدن بی‌نظمی شود و قانون جدید را هم به شدت ناکارآمد کند. هر قدر یک قانون مهم‌تر، گسترده‌تر و فراگیرتر باشد، احتمال وقوع چنین نابهنجاری و بی‌نظمی بیشتر و خطرناک‌تر است.
بعد از قانون اساسی، قانون تجارت یکی از چند قانون مهم و بنیادین هر جامعه است. در ایران، قانون تجارت یکی از 8 قانون بزرگ، فراگیر و پراهمیت است که بخش عظیمی از زندگی اجتماعی اقتصادی کشور را از نظر حقوقی سازماندهی کرده است. بقیه این قوانین عبارتند از: ثبت، مدنی، مالیات‌ها، مجازات اسلامی، کار، آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری. قانون تجارت، بنیادی‌ترین قانون در قلمرو فعالیت‌های اقتصادی و تجاری است. قانون تجارت ایران در سال 1311، یعنی 87 سال پیش تصویب شد و سپس در سال 1347 یعنی 51 سال پیش،تنها در قسمت مربوط به شرکت‌ها اصلاح شد. در تمام این مدت سازمان‌های بزرگی مانند اداره ثبت شرکت‌ها در چارچوب این قانون تشکیل شدند. هزاران تصویب‌نامه، بخشنامه، رای قضایی و دستورالعمل برای انواع قسمت‌های مختلف قانون تجارت صادر شده است. این مقررات عظیم سال‌ها مورد عمل بوده‌اند؛ به شکلی که اکنون از دولت تا شرکت‌ها و اشخاص تقریبا همه می‌دانند باید چه کنند. چندین دهه تجربه، بسیاری از موارد حقوقی قلمرو تجارت را به رویه و عادت بدل کرده است. تجار، حقوقدان‌ها، حسابدارها و دیگران رویه‌هایی دیرپا و گسترده یافته‌اند، تمامی بانک‌ها، شرکت‌های عظیم، بزرگ، متوسط، کوچک، دولتی یا خصوصی و اشخاص حقیقی در چارچوب قانون تجارت فعالیت می‌کنند. به این ترتیب از نظر حقوقی وضعیت روشن است.
وقتی قانون تجارت به‌طور کامل تغییر کند، ابتدا اصلا قانون جدید باید فهم شود. همین مرحله بسیار سخت و تعارض آفرین است. همه آن مجموعه عظیم از مقررات و آرای قضایی، به‌کنار می‌روند. از اولین روز اجرایی شدن قانون جدید تجارت، همه چیز تقریبا از نقطه صفر شروع می‌شود. همان‌طور که گفته شد، تغییر قانون کاری ساده است؛ ولی آن مجموعه مقررات عادات و رویه‌ها را نمی‌توان به سرعت تغییر داد. اداره ثبت شرکت‌ها سردرگم می‌ماند. اداره تصفیه بلاتکلیف می‌شود. نزدیک به یک و نیم میلیون شرکت که در ایران به ثبت رسیده و دو سوم آنها فعالند، در تطبیق خود با قانون جدید دچار انواع ابهام‌ها می‌شوند. اگر کسی ادعا کند که این روند ساده است و می‌توان آن را به راحتی پشت سر گذاشت، نه حقوق می‌داند، نه مفهوم جامعه را درک کرده است، نه از جزئیات تجارت و زندگی تجاری آگاه است. به زبان ساده شرایط حقوقی تجارت در بی‌نظمی عمیقی فرومی‌رود که شاید درمانی برای آن یافت نشود. به یک تجربه یادآوری می‌کنم که از میان قوانین هشت‌گانه مذکور در بالا، در سال 1372 با تصویب قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی (معروف به دادگاه‌های عام) قانون آیین دادرسی دچار تغییرات کلی شد. همه قضات و وکلا و کسانی که در دهه 70 کارشان به دادگستری افتاد، می‌دانند که این قانون آن چنان رژیم قضایی ایران را درهم ریخت که با وجود آنکه سال‌ها پیش این قانون تغییر کرد، ولی آثار مخرب آن هنوز باقی است.
اینک با تغییر کامل قانون تجارت و وضع قانون بسیار مفصلی با حدود 1100 ماده، نظام حقوقی تجار و اقتصاد ایران در آستانه یک بی‌نظمی بی‌سابقه و گسترده قرار دارد. این شیوه قانون‌گذاری مبدع بی‌نظمی است. برای گریز از این مخاطره درست آن است که مجلس محترم لایحه قانون تجارت را مسکوت بگذارد. این نکته درست است که قانون تجارت نیازمند اصلاحات است. اما این اصلاحات باید تدریجی و متناسب با میزان امکان تغییر در عادت‌ها و رویه‌ها باشد و می‌توان آن را به‌صورت سیستماتیک، بخشی و تدریجی اصلاح کرد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

همتی برنامه‌های بعدی بانک مرکزی را اعلام کرد

آمریکا به وزیر لبنانی ویزا نداد

تعداد مهاجران از رشد جمعیت جهان بیشتر شد

چیپس نخورید، نابینا می‌شوید

"اپل" یک نشان تجاری جدید ثبت کرد

تورم کانادا به کمترین سطح امسال خود رسید

سارقانی که زباله‌های عفونی بیمارستان‌ها را می‌دزدیدند!

ترامپ: خوب است با ایران به راه‌حلی مسالمت‌آمیز برسیم

گوشت ارزان شد!

دلایل بدبو شدن تنفس+درمان

به زمان نیاز داریم

راز جسد سوخته خانم پرستار

90 هزار سیگار قاچاق کشف شد

کلانتری: خودکفایی تولید گندم اشتباهی تاریخی بود

رشد غیرنفتی اقتصاد ایران مثبت شد

تخریب ویلای 12 میلیاردی

ماجرای خط اعتباری 400 میلیارد دلاری چین چه بود؟

زنگنه: این آخرین نبرد من است

پالایشگاه‌های ژاپن عرضه نفت عربستان را پس از حملات بررسی می‌کنند

ساختمان 3طبقه در مشهد به دلایل نامعلوم ناگهان ویران شد!

آب گل آلود آرامکو و صیادی به اسم ترامپ

ظریف: آمریکا هنوز هم از تعهد صدور روادید طفره می‌رود

ضرورت تضمین خوراک برای توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی

توافق جدید با آمریکا درحال حاضر محال است

کدام خطوط مترو در 31شهریور تعطیل هستند؟

پایان شمارش آراء انتخابات رژیم صهیونیستی

برای ائتلاف فراگیر، گانتز باید نخست‌وزیر اسرائیل شود

تشکر پامپئو از ریاض و ابوظبی به خاطر پیوستن به ائتلاف آمریکا

نشست مجمع عمومی؛ آمریکا به وزیر لبنانی ویزا نداد

جدیدترین اظهارات استراماچونی درباره دربی90

نرخ انواع دوربین‌های‌ عکاسی نیکون در بازار؟ +جدول

اطلاعیه هواشناسی: در شمال کشور منتظر سرما باشید

تور ترکیبی کوالالامپور و سنگاپور چند؟

نرخ انواع لنز دوربین‌ عکاسی در بازار؟ +جدول

ارسال پیام ایران به آمریکا از طریق سوییس

کنایه سنگین ظریف به پامپئو با یادآوری گذشته وی +فیلم

عربستان: با پشتیبانی ایران حمله به تاسیسات نفتی آرامکو با 18 پهپاد و 7 موشک کروز صورت گرفت / ایران : «نمایش رسانه ای فاجعه آمیز» بود / ظریف: [جنگ‌ افروزان] دعا کنند جنگ نشود

شروع دوباره تنش بین ترامپ و پاول

عجیب ترین شغل های دنیا

چرا باتری خودرو خراب می شود؟

این درد ها را جدی بگیرید

دختری که بدون ثبت نام در کلاس های دانشگاه شرکت میکرد

هدف آمریکا از مقصر جلوه دادن ایران چیست؟

رضا رحمانی: خودروسازی ایران، در شان مردم نیست/اصلاح صنعت خودروسازی، مانند تعمیر قطار در حال حرکت است

یک سد هیدروالکتریک در سال 1336!

سالانه چقدر صرف یارانه ی پولدار ها میشد؟

امروز؛ آخرین فرصت ثبت نام دانشگاه آزاد بدون کنکور

پلیس میوه فروشان گُل فروش را دستگیر کرد

تحریم های آمریکا علیه ایران مانع از درگیری مستقیم دو کشور می شود؟

آرزو های بزرگ و حقوق کم مردم!