بازار آریا

آخرين مطالب

با لغو قانون انتزاع، وزارت صمت هم وارد موضوع کشاورزی شد

ماموریت دو وزارتخانه برای اصلاح یک بخش

  بزرگنمايي:

بازار آریا - محمدحسین بابالو دنیای اقتصاد : بازار فیزیکی محصولات کشاورزی در بورس‌کالا در روزهای اخیر خالی از عرضه است و از 19 مردادماه تاکنون، حجم معاملات کشاورزی در این بازار از تقریبا صفر به قطعا صفر رسیده است.
این یعنی حتی چند کیلوگرم عرضه قبل را هم تا دیروز شاهد نبوده‌ایم. بازار فیزیکی بورس‌کالا حتی در اواخر زمان برداشت خالی از عرضه است و این مطلب تنها به معنی نابودی بازار فیزیکی کشاورزی در بورس‌کالاست. شاید ابلاغ لغو قانون انتزاع و ورود بخش‌های زیرمجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت به حوزه معاملات محصولات کشاورزی بتواند به تقویت این بازار بینجامد؛ ولی تا پیگیری از سمت خود بورس‌کالا گسترش نیابد انتظار تقویت حجم معاملات را نمی‌توان با صراحت مطرح کرد. البته حمایت از ابلاغ لغو یک قانون مطلب جالبی نیست؛ ولی کاش تمام قوانین از جمله قانون قیمت تضمینی درست اجرا می‌شد که لغو یک قانون دیگر چندان جذاب نباشد. اینکه یک کالا همچون محصولات کشاورزی با فرض الزامات قانونی آن در بورس‌کالا معامله نشود، واقعیت‌های این روزهای بازار کشاورزی بورس است و تنها به معنی تلاش برای مخفی نگه‌داشتن برخی رخدادهای قیمتی است. این رفتار نه تنها پاک کردن صورت مساله است، بلکه چیزی است شبیه به شکستن آینه یا خاموش‌ کردن چراغ راهنمای قیمتی در بازار محصولات کشاورزی. اگر محصولات کشاورزی در بورس‌کالا با شفافیت کامل مورد معامله قرار می‌گرفت ساده‌تر می‌شد، نوسان قیمت‌ها را رصد کرد و برای مدیریت بازار نسخه پیچید.
نقد اصلی به ضعف معاملات در بورس‌کالا به این دلیل است که با مخفی‌کردن برخی داده‌ها با عدم ثبت معاملات شفاف در بورس، امکان خطا یا توزیع رانت به گروهی خاص یا بالعکس آن تضعیف در فاز تولید و تامین نیازهای کشور از محصولات کشاورزی وجود دارد؛ حتی اگر انبارها با واردات از کالاهای اساسی پر شود به این معنی نیست که فرآیند توزیع در کشور عادلانه خواهد بود. نگرانی از کاهش حجم تولید را هم باید در نظر گرفت که تجمیع این موارد در نهایت نیاز به استفاده از یک بازار رسمی، آزاد و عادلانه را برای دادوستد این گروه کالایی برجسته می‌سازد. البته در خبرها شاهد هستیم که برخی از افراد برجسته یا تصمیم‌سازان اقتصادی از رونق مجدد بازار کشاورزی بورس‌کالای ایران سخن می‌گویند که امید است در پس این اظهارنظرها، یک عزم جدی و واقعی برای حمایت از این بازار رسمی و رونق واقعی و تقویت حجم عرضه‌ها وجود داشته باشد. تا زمانی که حجم معاملات واقعی در بازار محصولات کشاورزی با محوریت محصولات برجسته و اصلی این بخش تقویت نشود، نمی‌توان از بهبود قطعی این بازار سخن گفت. این بازار از ارکان اصلی بورس‌کالاست و همین رکن بودن به معنی توجه جدی به این رویکرد معاملاتی است.
22 مرداد ماه یعنی حدود دو هفته قبل در گزارشی با عنوان «تقریبا صفر» ضمن اشاره به کاهش بسیار شدید حجم معاملات محصولات کشاورزی در بورس‌کالا، از این رخداد در بازار فیزیکی بورس انتقاد کردیم؛ ولی از آن زمان تاکنون حتی یک عرضه هم در این بازار مهم درج نشده و تنها به بهبود معاملات در بازار گواهی سپرده کالایی در رسانه‌ها پرداخته شده است. ذات بهبود حجم معاملات گواهی سپرده و آتی برای زیره یا حتی زعفران می‌تواند یک سیگنال مثبت باشد؛ ولی مقایسه دو بازار زیره و زعفران با بازارهای گندم و جو و ذرت مخصوصا از لحاظ حجم معاملات و اثرگذاری بر معیشت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان قیاس مع‌الفارق (مقایسه با وجود تفاوت) است. فقط درخصوص بازار فیزیکی می‌توان عنوان کرد که حجم معاملات سال گذشته بیش از یک میلیون و 85 هزار تن بوده که به نزدیکی 4هزار تن رسیده است.
نه‌تنها شاهد بازگشت معاملات محصولات کشاورزی به بازار فیزیکی بورس‌کالا نیستیم و حتی همان معاملات گواهی سپرده کالایی برای محصولاتی همچون ذرت و جو هم آغاز به‌کار نکرده است، بلکه خبرهای نگران‌کننده‌ای به گوش می‌رسد که از آن جمله می‌توان به مخلوط کردن گندم با فضولات حیوانی توسط سودجویان اشاره کرد. در خبرها عنوان شده: تعدادی از کارکنان سیلوی گنبدکاووس که نخاله‌ها و فضولات حیوانی را با گندم ترکیب و روانه بازار می‌کردند، دستگیر شدند. اگر همین گندم در بورس‌کالا عرضه و معامله می‌شد حداقل خروجی آن کاهش شدید احتمال وقوع چنین رخدادهایی است. حال در شرایطی که حجم معاملات محصولات کشاورزی در بورس‌کالا به صفر میل کرده است شنیده‌هایی از کاهش کارمزد معاملاتی در بورس‌کالا هم به گوش می‌رسد که گویی این بار به جز بازار محصولات کشاورزی، کل بورس‌کالا از زاویه دیگری هدف قرار گرفته است که اولین اثرگذاری آن برای صنعت کارگزاری است. اندک آشنایی با واقعیت‌های معاملات در بورس‌کالا نشان می‌دهد که رقم کارمزد با فرض اعمال سقف، به اندازه‌ای نیست که برای بهبود معاملات به این رقم نه چندان بزرگ توجه شود.به‌نظر می‌رسد هجمه‌های اخیر به بورس تمامی ندارد؛ ولی موضع بورس‌کالا فعلا منفعلانه است.
فراموش نخواهد شد که این بازه زمانی در تاریخ فعالیت بورس‌کالا مثال‌زدنی است و از حافظه تاریخی اهالی بازار هم خارج نمی‌شود. شاید باز هم باید یادآور شد که رفتار طبقه مدیریتی بورس‌کالا و مخصوصا صنعت کارگزاری در این شرایط پیچیده هیچ شباهتی به عملکرد همین بخش‌ها در زمان هجمه خروج محصولات پتروشیمی از بورس‌کالا ندارد. با این تحولات باید گفت ذات وجود بورس‌کالا و حتی صنعت کارگزاری در حوزه معاملات کالایی مورد تهدید واقعی قرار گرفته است. شاید این دوره سپری شود؛ ولی هزینه‌های آن چه از لحاظ اقتصادی و چه روانی فراموش نشده اما تداوم این وضعیت جبران ناپذیر خواهد بود؛ هرچند که امسال هم هزینه بسیاری در بر داشته است.
خروج کشاورزی از بورس‌کالا بی‌سر و صدا نخواهد بود
حجم عرضه‌ها نشان می‌دهد که خروج محصولات کشاورزی از بورس‌کالا نه تنها شروع شده بلکه قطعی است و هم‌اکنون در بطن این اتفاق بزرگ قرار داریم. زمان برداشت اغلب محصولات کشاورزی فرارسیده است، ولی گویی قرار است قانون قیمت تضمینی در بورس‌کالا اصلا اجرا نشود. سال‌های گذشته بارها از مزایای این قانون در افزایش بهره‌وری محصولات کشاورزی سخن گفته بودیم؛ ولی در روزهای سختی که دنیایی نگرانی پیدا و پنهان به ثبت رسیده و حتی در برخی شنیده‌ها به‌صورت غیررسمی از رواج قاچاق محصولات کشاورزی سخن گفته می‌شود قرار نیست این قانون مترقی اجرا شود. اما دود این آتش عدم اجرا در ابتدا به چشم کشاورز رفته و در فاز بعدی گریبان دولت را خواهد گرفت و در نهایت مردم و مصرف‌کنندگان نهایی هستند که تاوان همه چیز را جمعا پرداخت خواهند کرد.
اینکه رسانه‌ها کمتر به این رخداد مهم می‌پردازند به این معنی نیست که خروج محصولات کشاورزی را فراموش کرده‌اند یا تاکنون نادیده گرفته بودند، بلکه اندک خوش‌بینی به آینده بود که به سکوت منتهی شد اما هم‌اکنون این خوش‌بینی جای خود را به یک نگرانی عمیق داده است. اگر این روند در تار و پود تصمیمات و حتی کم‌کاری‌ها تداوم یابد به معنی از بین رفتن یکی از ارکان اصلی بورس‌کالاست آن‌هم در شرایطی که حجم معاملات در این بازار در مجموع چنگی به دل نمی‌زند. تا پایان مردادماه حجم معاملات سال‌جاری در بازار فیزیکی بورس‌کالا 25 درصد کاهش یافته است که برای یک بازار نسبتا انحصاری که هیچ مشابهی در کشور ندارد رقم بسیار بزرگی است. به صورت دقیق‌تر حجم معاملات محصولات صنعتی و معدنی در بازار فیزیکی 4 درصد، بازار کشاورزی 100 درصد، محصولات پتروشیمی 17درصد، فرآورده‌های نفتی 26 درصد و بازار فرعی 37 درصد کاهش داشته است.
این شرایط به خوبی واقعیت‌های معاملات را در بازار فیزیکی بورس‌کالا ترسیم می‌کند آن هم در شرایطی که حجم معاملات محصولات کشاورزی در بازار فیزیکی بورس‌کالا بیشترین افت را به خود اختصاص داده و همچون گزارش قبلی، شاهد افت نزدیک به 100 درصدی حجم معاملات محصولات کشاورزی هستیم یعنی به‌صورت واقعی محصولات کشاورزی از بورس‌کالا خارج شده است. تنها می‌توان به معاملات سپرده کالایی زعفران و زیره اشاره کرد که در مقایسه با آمارهای سال قبل در معاملات جو و ذرت و حتی گندم شاید اصلا اهمیتی نداشته باشد.در شرایط فعلی باید واقعیت‌های بورس‌کالا را فریاد کشید، زیرا صفر شدن حجم معاملات برای این بازار بسیار مهم چیزی نیست که بتوان به آن کم‌توجه بود.
پیچیدگی ارائه راهکار
ارائه راهکار برای شرایط پیچیده فعلی به شدت دشوار است، زیرا ناخودآگاه از یک ضعف شناخت برخوردار شده‌ایم. روند اطلاع‌رسانی رخدادهای موجود در بورس‌کالا یا حوزه محصولات کشاورزی با یک وقفه روبه‌رو شده و معلوم نیست که دقیقا چه خبر یا دستورالعمل جدید یا رویکرد خاصی حاکم شده که خروجی آن به صفر میل کردن حجم معاملات محصولات کشاورزی است. این نقیصه را باید جدی گرفت. شاید با شفاف‌تر شدن اوضاع حجم انتقادات از بورس‌کالا هم کاهش یابد ولی هفته‌هاست چنین رویکردی در پیش گرفته نشده است. در کل ساده‌ترین راهکار همان جذب بیشتر عرضه‌کنندگان به بورس‌کالا و تقویت معاملات است اگرچه با ابلاغ لغو قانون انتزاع اوضاع اندکی دگرگون شود. البته تا زمانی که دولت واقعیتی به نام نوسان آزادانه قیمت‌ها را نپذیرد داستان ورود محصولات کشاورزی به بورس‌کالا حل نخواهد شد. این درحالی است که با ورود محصولات در همین شرایط فعلی و حتی اعمال سقف مجاز رشد قیمت‌ها، می‌توان به وضوح برتری تقاضا بر عرضه‌ها را مشاهده کرد و برای اصلاح بازار سریع‌تر واکنش نشان داد. رخدادی که هم‌اکنون گویا در دستور کار بورس‌کالا به دلایل مختلف قرار ندارد.
ابلاغ لغو قانون انتزاع
با ابلاغ معاون اول رئیس‌جمهور، رسما بخشی از وظایف بازرگانی بخش کشاورزی به وزارت صنعت، معدن و تجارت انتقال یافت و میان دو وزارتخانه تقسیم کار صورت گرفت.به گزارش خبرگزاری تسنیم؛ بر این اساس شرکت بازرگانی دولتی به وزارت صنعت، معدن و تجارت رفت و مکلف شد که به خرید تضمینی محصولات کشاورزی شامل گندم، دانه‌های روغنی، برنج و خرید توافقی شکر، مطابق مصوبات شورای اقتصاد و دستورالعمل‌های مربوط اقدام کند؛ شرکت پشتیبانی امور دام اما در وزارت جهاد کشاورزی ماند و مکلف شد در اجرای سیاست‌ها و مصوبات کارگروه تنظیم بازار، همکاری و هماهنگی لازم را انجام دهد.بر این اساس، مسوولیت ذخایر راهبردی کالاهای نهایی شامل گندم، برنج، روغن، شکر، گوشت قرمز و مرغ و همچنین تنظیم بازار این کالاها به وزارت صنعت، معدن و تجارت منتقل می‌شود و نهاده‌های دامی شامل ذرت، انواع کنجاله و جو برعهده وزارت جهاد کشاورزی است. به این ترتیب در مورد وظایف تنظیم بازار محصولات کشاورزی میان دو وزارتخانه تقسیم کار به‌عمل آمد.

ترین‌های بورس ترین‌های فرابورس اخبار مجامع
صنایع بورسی شرکت‌های بورسی بازار نفت
بازار طلا بازار فلزات بازار پتروشیمی‌ها
بورس کالا شاخص‌های بورس تحلیل بورس


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قیمت خودرو‌های پر فروش در 31 شهریور 98

مافیای خودرو در خانه ملت!

انتقاد نماینده مشهد از بودجه شرکت نفت

کاهش سی هزار میلیاردی ارزش سهام سهامداران خرد بازار پایه

بورس به کانال 300 هزار واحد برگشت

تحریم جدید بانک مرکزی بر واردات غذا و دارو تاثیری ندارد

سامانه ثبت دارایی مقامات رونمایی شد

درخواست بازاریان برای برخورد با متخلفان از قانون قاچاق

10معضل ماه مدرسه در سال جاری

6 ترفند برای حرفه‌ای شدن در کروم

چگونه یک کیف مناسب بخریم؟

ایران چقدر در جنگ تحمیلی خسارت دید؟

آتش‌سوزی، راه‌اندازی بازار متشکل ارز را به تاخیر نمی‌اندازد

سفر به پوکت تایلند چقدر آب می‌خورد؟

روحانی فردا به نیویورک سفر می‌کند

شفاف‌سازی صورت‌های مالی بانک‌ها/ مجلس آماده تدوین قوانین

رویارویی پلیس با جلیقه زردها در فرانسه +فیلم

با کمبود تایر سنگین در کشور روبرو نیستیم/ دیگر امکان عرضه تایر با قیمت آزاد وجود ندارد

عدم استفاده پزشکان از کارتخوان از ابتدای مهرماه جرم است

شرط بخشودگی جرائم مالیات اعلام شد

ثبت نام کارتخوان پزشکان به 24 درصد رسید

راه اندازی سامانه ثبت اموال و دارایی های مسئولان

کودکانی که قید تحصیل را زده‌اند!

محدودیت سرمایه‌گذاری بانک‌ها در اوراق بهادار دولتی لغو شد

موافقت شورا با مجوز انجام هزینه شهرداری برای مشارکت در مراسم اربعین

نمایشگاه هفته دفاع مقدس در کاراکاس

بلایای طبیعی در آمریکا باعث ترس شرکت‌های بیمه شد

ماه مهر و داستان دنباله‌دار ترافیک تهران

نتیجه نهایی کاردانی علمی‌کاربردی اعلام شد

مظنه انواع لامپ‌های LED COB در بازار؟ +جدول

قیمت آپارتمان در شمال تهران +جدول

افزایش ربات‌ها به نیروی کار لطمه می‌زند؟

حذف گام به گام یارانه پردرآمدها/ اسم 200هزار خانوار در گام اول خط می‌خورد

عرضه ارز مورد نیاز زوار اربعین حسینی در بانک‌های منتخب و صرافی‌های مجاز / هر زائر 100یورو یا معادل آن به سایر ارزها

40درصد اقتصاد از مالیات معاف است/ عدم وابستگی درآمد کشور به منابع نفتی با مالیات میسر می‌شود

لاریجانی: صدام توهم داشت که با تکیه به امریکا می‌تواند آقای منطقه شود +فیلم

رونمایی از سامانه موشکی باور 373 +فیلم

اختصاصی/ تحلیلگری که طلارا 1500 دلاری پیش بینی کرد ، حالا قیمت آینده نقره را 20 دلار در هر اونس می داند

بگو بخند همتی با نمایندگان

اختصاص 100 یورو به هر زائر اربعین

نماینده مجلس: دولت‌ها خودروسازی را واگذار نمی کند چون ابزار قدرت هستند

اطلاعیه جدید بانک مرکزی درباره ارز زائران اربعین

نرخ طلا و سکه ثابت ماند

طرح ساماندهی صنعت خودرو باعث ورود مافیا به این صنعت شد؟

پای زغال سنگ دوباره به بورس انرژی باز شد

عقب گرد 50 تومانی دلار

بهره برداری از 450 هزار واحد مسکن مهر در کشور، تا پایان امسال

100 درصد نیاز کشور به بذر گندم در داخل تولید می‌شود

چند می‌گیری تیمت رو بفروشی؟!

ایران هیچ ارتباطی با حمله به پالایشگاه عربستان ندارد