بازار آریا

آخرين مطالب

سرپرست اسبق وزارت اقتصاد:

بانک مرکزی تعیین‌کننده نرخ ارز است / 600 صرافی جزء زیر نظر این بانک فعالیت می‌کنند

  بزرگنمايي:

بازار آریا - از ابتدای اردیبهشت‌ماه بود که شاهد کاهش نرخ ارز بودیم. این سیر نزولی قیمت انواع ارز تا جایی ادامه پیدا کرد که دلار بعد از گذشت نزدیک به 2 ماه، از 13 هزار و 700 تومان به کانال 11 هزار تومان رسید.
حال این سوال پیش می‌آید که دلار در بازار ایران که تا همین چندی قبل به‌ شدت تحت تاثیر تحولات سیاسی و بین‌المللی بود و با اولین شوک سیاسی آثار خود را در بازار ارز داخلی نمایان می‌کرد، چگونه در این چند هفته اخیر با وجود فشارهای متعدد آمریکا بر اقتصاد ایران و افزودن بر تحریم‌های اقتصادی کشورمان و همچنین اتفاقات و تحولات رخ‌داده در منطقه خاورمیانه اعم از سرنگونی پهپاد آمریکایی در خلیج‌فارس، توقیف غیرقانونی نفتکش ایرانی در تنگه جبل‌الطارق از سوی انگلستان و انفجارهای مشکوک نفتکش‌ها در آب‌های عمان، کماکان بر مدار نزولی می‌چرخد و قیمت آن تحت تاثیر این تحولات افزایش نیافته است؟
حسین صمصامی، اقتصاددان و سرپرست اسبق وزارت اقتصاد، درباره چرایی کاهش نرخ ارز طی یک ماه گذشته به خبرنگار اقتصادی اعتمادآنلاین گفت: «منظور از کاهش نرخ ارز در بازار، صرافی‌هایی است که زیر نظر بانک مرکزی کار می‌کنند، در حالی که در بازار آزاد تنها عده‌ای دلال، سفته‌باز و قاچاقچی حضور دارند.»
مشروح گفت‌وگو با حسین صمصامی، اقتصاددان، به شرح زیر است:
بانک مرکزی تعیین‌کننده نرخ ارز است
*از اردیبهشت‌ماه تاکنون قیمت دلار در بازار پایین آمده است. چه اتفاقی می‌افتد و چه دلایلی باعث می‌شود نرخ ارز در بازار سیر نزولی پیدا کند؟
منظور از کاهش قیمت ارز، نرخ موجود در صرافی است. نرخ صرافی‌ها در حال کاهش است، به‌ طوری که دو روز قبل اعلام کردند قیمت خرید دلار 12 هزار تومان و نرخ فروش آن 12 هزار و 100 تومان است.
باید ببینید قیمت صرافی چگونه تعیین می‌شود.
*پس الان موضوع بحث ما این است که نرخ صرافی‌ها پایین آمده، نگوییم نرخ در بازار کاهش یافته؛ باید ببینیم مکانیسم تعیین قیمت در این صرافی‌ها چگونه است؟
بانک مرکزی هر روز از طریق چند صرافی اصلی خود همچون صرافی بانک ملی و... ارزهایش را بین حدود 600 صرافی جزء توزیع می‌کند و هر شب این صرافی‌ها باید گزارش عملکرد خود را به بانک مرکزی اعلام کنند که چقدر فروش ارز داشته‌اند و این آمار در سامانه سنا ثبت و معادل ریالی آن به بانک مرکزی واریز می‌شود؛ در این فرایند بانک مرکزی است که نرخ ارز را تعیین می‌کند.
دلیل افزایش یا کاهش نرخ ارز بانک مرکزی است
اگر در بازار شایعه پخش شود که مثلاً ترامپ از برجام خارج می‌شود، به ناگاه جوی در بازار آزاد قاچاق پدید می‌آید که باعث می‌شود نرخ ارز بالا برود. در این صورت است که بانک مرکزی از این فرصت بهره می‌برد و ارز را به صرافی‌ها گران‌تر می‌فروشد. مگر نرخ صرافی تا 16، 17 هزار تومان پیش نرفت؟! چه کسی نرخ صرافی را بالا برد؟ یعنی صرافی‌های جزء ارز را از کجا می‌خریدند؟ از بانک مرکزی.
با نرخی که بانک مرکزی تعیین می‌کند صرافی‌ها ارز را خریدوفروش می‌کنند. بنابراین بانک مرکزی هر گاه اراده کند قیمت دلار بالا، و هر وقت بخواهد قیمت دلار پایین خواهد آمد.
با توجه به‌ تمامی این موارد، چه عواملی باعث شد نرخ دلار در بازار پایین بیاید؟! خود بانک مرکزی باعث شد نرخ ارز افزایش یا کاهش پیدا کند. البته اتفاقات دیگری هم در دنیا و در کشور ما رخ‌ داده است؛ مواردی همچون محدودیت‌های ارزی، تحریم‌ها و همچنین اتفاقاتی که در امارات متحده عربی پیش آمد، ولی در نهایت تعیین‌کننده قیمت در بازار بانک مرکزی بوده است.
*منظور از اتفاقات امارات، حمله‌ای است که به نفتکش‌ها شد؟
بله. حمله به نفتکش‌ها در امارات یا اتفاقاتی که در بازار ارز و صرافی‌ها رخ داد؛ از جمله اجرای قانون DAT که توسط آمریکا برای صرافی‌ها تعیین شد.
سوال من این است که چطور نفتکش ما توقیف می‌شود، تحریم‌ها شدیدتر می‌شود، ما غنی‌سازی را شروع می‌کنیم، موضع اروپایی‌ها نسبت به ما شدیدتر می‌شود، موضع آمریکایی‌ها نسبت به ما خصمانه‌تر می‌شود، ولی بازهم نرخ ارز پایین می‌آید؟ چرا چنین اتفاقی می‌افتد؟
*سوال من هم دقیقاً همین است؛ در حالی که روابط بین‌المللی ایران با اروپا و آمریکا رو به افول است و تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی وجود دارد، چه اتفاقی می‌افتد که همچنان نرخ ارز کاهش می‌یابد؟
این نشان می‌دهد بانک مرکزی نرخ ارز را در کشور پایین می‌آورد. در واقع کنترل نرخ انواع ارز در کشور دست بانک مرکزی است. هدف بانک مرکزی و دولت این بود که نرخ سه هزار و 500 تومان دلار را به 10 الی 12 هزار تومان برساند و ثابت نگه دارد.
سال گذشته رشد اقتصادی ما حدود منفی پنج درصد بود و تورم حدود 36، 37 درصد شد. بیکاری تقریباً افزایش پیدا کرد، سرمایه‌گذاری‌ها منفی بود، شاخص تولید کارگاه‌های بزرگ صنعتی ما به‌ شدت کاهش پیدا کرد و رشدشان منفی بود.
بنابراین کنترل نرخ ارز در اختیار بانک مرکزی است. بانک مرکزی می‌تواند فردا اعلام کند: «صرافی‌ها، دلار را با قیمت 11 هزار و 900 بخرید و 11 هزار و 900 بفروشید!»
*به نظر شما افق دید بانک مرکزی برای کاهش نرخ ارز تا کجاست؟
بانک مرکزی در حال حاضر این نرخ را به‌ اصطلاح خودش تثبیت می‌کند. چون عوامل بانک مرکزی در التهابات بازار بی‌تقصیر نبودند و به هر دلیلی نرخ را بالا بردند. در اقتصاد رشد تورم، نرخ ارز و... که از طریق مکانیسم بازار عمل می‌کند هیچ‌کدام تحت کنترل قرار نگرفتند.
مگر سال گذشته صادرات غیرنفتی ما افزایش یافت؟ مگر تولید ما افزایش پیدا کرد؟ مگر رشد نقدینگی ما کم شد؟ هم رشد نقدینگی‌مان نسبت به سال قبل زیاد شد، هم رشد اقتصادی کم شد، هم صادرات غیرنفتی‌مان کم شد، چطور می‌شود که نرخ ارز پایین می‌آید؟ این موارد نشان می‌دهد نرخ ارز اصلاً از بازار تبعیت نمی‌کند؛ یعنی ما برای نرخ ارز بازاری نداریم و بانک مرکزی کنترل‌کننده و تعیین‌کننده افزایش و کاهش نرخ ارز است
کاهش نرخ ارز، دلیل افزایش ارزش پول ملی
* بلومبرگ گزارشی منتشر کرده مبنی بر اینکه طی یک ماه گذشته ارزش پول ملی ایران هشت درصد افزایش پیدا کرده است. آیا افزایش ارزش پول ملی مولفه‌های خاص اقتصادی دارد یا نه، به دلیل همان برنامه‌های بانک مرکزی است؟
نه اصلاً مولفه‌های اقتصادی ندارد. چرا؟ چون اگر مولفه‌های اقتصادی داشته باشد باید این نرخ در بازار تعیین شود، در صورتی‌ که این نرخ نه در بازار که توسط بانک مرکزی تعیین می‌شود. اگر مولفه‌های اقتصادی داشته باشد این نرخ باید بر اساس مولفه‌ها بالاتر برود.
*یعنی می‌گویید در کاهش یا افزایش ارزش پول ملی فقط بانک مرکزی دخیل است؟
بله. می‌توانید از چند صرافی بپرسید نرخی که در صرافی است چگونه تعیین می‌شود. مکانیسم تعیین چیست؟ مکانیسم تعیین این است که بانک مرکزی صبح به صبح از طریق صرافی‌های عمده ارز را توزیع می‌کند، آنها هم بین صرافی‌های جزء توزیع، و با نرخی که بانک مرکزی اعلام می‌کند، خریدوفروش می‌کنند.
فشار حاکمیت بر دولت برای کاهش نرخ ارز
*قرار است در آینده نزدیک گام سوم عقب‌گرد از برجام توسط ایران اعلام شود. به نظر شما در آن مرحله آیا باز هم شاهد تغییر و نوسانات بازار ارز و نرخ دلار خواهیم بود یا سیاست‌های بانک مرکزی به همین شکل باقی خواهد ماند؟
وقتی گام‌های اول و دوم برداشته شد، گام سوم نیز به همین ترتیب برداشته می‌شود. اساساً کاری که بانک مرکزی برای کاهش نرخ ارز انجام می‌دهد کار درستی است و نرخ ارز باید به چهار پنج هزار تومان برسد.
اصولاً این‌گونه است که وقتی نرخ ارز را کاش می‌دهیم از آن‌ طرف هم ارزش پول‌ ملی‌مان تقویت می‌شود، چراکه افزایش نرخ ارز نه به خاطر تحریم‌ها بود نه خروج آمریکا از برجام. اینها محرک‌های اولیه است.
دولت باعث بالا رفتن قیمت ارز در کشور شد و به‌ رغم تمامی اتفاقاتی که در عرصه بین‌الملل و منطقه رخ می‌دهد فکر می‌کنم در حال حاضر حاکمیت به دولت فشار آورده که نرخ ارز را پایین بیاورد.
اگر دولت عاقلانه رفتار کند، باید گام‌های برجامی را قدم‌به‌قدم در راستای خروج از برجام بردارد و از آن‌ سو نیز به روند کاهش نرخ ارز به همین ترتیب ادامه دهد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حمله به آرامکو محصول رقابت مثلث عربستان، امریکا و چین

ضرورت تعیین مرجع واحد برای قیمت‌گذاری خودرو/ شورای رقابت عامل گرانی خودرو نبود

مطالبات گندم‌کاران پرداخت شد/ پرداخت مطالبات یک ماه زودتر از پارسال انجام شد

سوءمدیریت‌ها در کشور با نفت پر می‌شود/ وقتی بی‌پول می‌شویم به منابع علمی و مدیریتی بیشتر توجه می‌کنیم

قرارداد افسانه ای ایران و چین در برزخ خبری

شفافیت، مهم ترین دستاورد بازار سرمایه

تا سال 1401، 21هزار معلم بازنشسته می‌شوند/ با بحران نیروی انسانی مواجه هستیم

مهرفرد: هیچ اختیاری در تخصیص ارز واردات برنج نداریم

دیگر تحت تحریم مذاکره نخواهیم کرد/ استراتژی ما در سیاست خارجی تعمیق روابط گسترده با همسایگان است

آرامش اقتصادی، در گرو پایبندی موسسات پولی و بانکی به نرخ سود مصوب بانک مرکزی

بهزاد نبوی: کارشکنی مخالفان روحانی نگذاشت مشکلات اقتصادی حل شود

پژویان : خودروسازان، با دستکاری در ترازنامه، اعلام سود ساختگی می کردند/مناطق آزاد ما، دروازه واردات است/نه قبل و نه بعد از انقلاب برنامه توسعه موفق نداشتیم

اگر توافقات با اروپا نهایی شود، به برجام بازمی گردیم /فرانسه باید نقش خود را برای حفظ برجام به خوبی ایفا کند

ندری:رسانه ها درباره مداخله دولت در بازار ارز، از مسئولان سوال کنند/نباید سوءاستفاده کنندگان از ارز دولتی را رها کرد

کشتی آرای: حباب سکه تمام به صفر رسیده است

ربیعی: شفافیت‌ها نتیجه مبارزه با فساد است/ عدم پیوستن به FATF خود تحریمی است

روحانی: منطق ما در برجام ، تعهد در برابر تعهد است/ آمریکا باید جنگ‌طلبان و سیاست‌ جنگ‌طلبی و فشار حداکثری را رها کند

وزیر بهداشت: تا پایان شهریور سامانه تی تک شسته رفته خواهیم داشت

اوضاع بد صادرات فرش دستباف ایرانی

کیک اقتصاد ایران ظرفیت ایجاد چه میزان شغل را دارد؟ / توزیع ناعادلانه شغل نتیجه نبود برنامه‌ریزی منطقه‌ای است

نماینده مجلس: چرا قیمت بلیط قطار 40 درصد در سال زیاد می شود؟

از بیمه مرکزی انتظار می‌رود یک برنامه جامع نظارتی طراحی و به مورد اجرا بگذارد/ صنعت بیمه نباید گرفتار بنگاه داری شود

قیمت مسکن تا چه حد کاهش می‌یابد؟

کاهش 15 درصدی اجاره مسکن در تهران

تاجمیر ریاحی : "حساب اجاره ای" یعنی وقوع جرم/بانک اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی، متخلفین را شناسایی خواهد کرد

وابستگی بودجه به نفت، ریشه اصلی ناکارآمدی‌ها/ حفظ آرامش و ثبات اقتصادی وظیفه همه ماست

فصل مقررات‌زدایی از صنعت

روند دستگیری متخلفان و اختلاس‌گران نشان می‌دهد اقتصاد ما مبتنی بر تولید نیست/ کارگران قربانیان دلالی هستند

مسعود خوانساری: مانع اتلاف منابع ارزی شویم

رئیس اتاق ایران: سهم ایران در گردشگری دنیا کمتر از نیم درصد است

گران فروشی برنج در شهرهای بزرگ

جریان بیهوده و گردش ناسالم مالی کنکور

واعظی: درباره اقدامات بعدی ایران براساس برجام تصمیم گیری می‎شود

مدیرعامل فرابورس ایران: دامنه نوسان بازار پایه از فردا 3 درصد می شود

امروز در مبانی بانکداری اسلامی دچار مسئله هستیم/ بانکدارى اسلامى باید بر اساس بازدهى شکل گیرد

قاضی مسعودی مقام: بیت کوین با مقررات کشور انطباق ندارد

تعیین اقلام قابل ورود به مناطق آزاد/ امسال 528میلیون دلار کالا وارد مناطق آزاد می‌شود

فقط 4درصد تخلفات مدیران، با برنامه است/ بقیه‌اش برداشت متفاوت از قانون و حتی از سر دلسوزی است

تورم را کنترل خواهیم کرد/ تلاش دولت برای تکمیل پروژه‌های عمرانی نیمه تمام

نماینده مجلس: چین برنده جنگ اقتصادی با آمریکا

نوسان نه، ثبات نرخ ارز مهم است

خصولتی‌ها همان شرکت‌های دولتی هستند اما بدون ناظر

اگر خودروسازی خصوصی بود از کره هم جلو زده بودیم/ ناهماهنگی‌های دولت مانع روند خصوصی‌سازی است

ضرورت حرکت در مسیر انقلاب صنعتی چهارم پس از خصوصی‌سازی

بحران بیکاری در آینده

صادراتمان 6 برابر وارداتمان است/سنگ پا،نمی‌تواند پوشش قاچاق باشد

ثبات بازار به معنای کاهش قیمت نیست/امید به بهبود شرایط اقتصادی افزایش یافته است

موسوی:فقط 50 درصد تهرانی‌ها صاحب خانه هستند/مشکل، عرضه نیست، آدرس غلط ندهید!/طوری بانکی‌ها را نمایش دادیم که گویا یک عده اسرائیلیِ بی دینِ نفوذی، پشت باجه بانک نشسته اند

دولت در مدیریت تورم موفق بوده است / انتظار کاهشی بودن نرخ ارز همچنان وجود دارد

به کام زندانیان مهریه