بازار آریا

آخرين مطالب

ردپای نظامی ترکیه در قفقاز اقتصاد جهان

ردپای نظامی ترکیه در قفقاز

  بزرگنمايي:

بازار آریا - قدیر گلکاریان استاد دانشگاه نییرایست قبرس از اوایل شنبه مانور نظامی مشترک جمهوری آذربایجان و ترکیه تحت نام «برادری پایدار 2019» در منطقه خودمختار نخجوان برگزار شد. فارغ از اهمیت خبری این رخداد منطقه‌ای، توجه به وجوه آن از نظر تحلیلی الزامی است. هدف از انجام این مانور، تبادل تجربیات نظامی با یکدیگر و هماهنگی لازم بین ارتش‌های دو کشور و ارتقای سطح توانمندی‌های اجرایی در بخش نظامی اعلام شده است که روز دوشنبه 21 خرداد به پایان می‌رسد. انجام مانور کنونی بعد از گذشت یک ماه از رزمایش «مصطفی کمال آتاترک 2019» از نقطه نظر راهبردی اهمیت بسزایی دارد. تحولات موجود در راستای همکاری‌ها و توافقات مشترک بوده است. توافق‌نامه همکاری‌های استراتژیک نظامی میان دو کشور در دو چارچوب حقوقی به امضا رسیده که نخستین بار در سال 1990 همکاری نظامی ترکیه با آذربایجان با هدف آموزش پرسنل نظامی آغاز شد و در سال 2010 دومین معاهده مشترک منعقد شد که ضمن برخورداری از مبنای قانونی در سطح بین‌المللی از نظر معاهده بسیار مهم امنیتی- نظامی قابل‌توجه بوده است.
براساس همین معاهده علاوه بر اینکه بر ارتقای همکاری در سطوح نظامی اشاره شده است؛ در بند دوم این معاهده با اشاره به ماده 51 منشور سازمان ملل اعلام می‌شود که هر دو کشور در برابر تهدیدات بالقوه از سوی کشورهای ثالث مقید به تشکیل نیروی نظامی مشترک برای دفاع برحق از خود هستند. گفتنی است که از نظر فنی این ماده منطبق با توافق‌نامه‌های نظامی همسان بوده که حتی نمونه آن را در ماده 5 همکاری و اهتمام به تشکیل نیروی مشترک در قالب نیروهای ناتو نیز می‌توان دید. در بند هفتم معاهده امضا شده در سال 2010 آمده است که نیروهای نظامی دو کشور می‌توانند تحت هماهنگی ستاد مشترک در سطوح برنامه‌ریزی تئوریک و همچنین هماهنگی عملی برای ارتقای مداوم سطح تاکتیکی و عملیاتی و ظرفیت‌های دفاعی عمل کنند. براساس همین اصول است که طی سال‌های 2017 تا به امروز رزمایش‌های متنوعی اعم از «عقاب» 2017، «شاهین ترک- آذ» 2018 به اجرا گذاشته شده و در طول دو ماه گذشته نیز دو رزمایش «مصطفی کمال آتاتورک» از اول تا سوم ماه مه و رزمایش «برادری پایدار» برگزار شده است. چارچوب همکاری‌های نظامی میان جمهوری آذربایجان و ترکیه را توسعه زیرساخت‌های نظامی و تقویت بنیه‌های فیزیکی و علمی تشکیل می‌دهد. هر دو کشور با جمهوری ارمنستان روابط تیره و مناقشه‌آمیز داشته و اهمیت نفوذ استراتژیک، ترکیه را در منطقه قفقاز بر آن داشته است که تنها در نیمه اول سال میلادی دو مانور نظامی مشترک انجام بدهند. این درحالی اتفاق می‌افتد که در روزهای گذشته نقض شرایط آتش‌بس توسط ارمنستان در منطقه قره‌باغ کوهستانی رخ داده است. ترکیه چندی است که درصدد ایجاد پایگاه نظامی در نخجوان بوده و این درخواست که از سوی منابع مطلع بیان شده است، در راستای تقویت موقعیت مشترک دو کشور آذربایجان و ترکیه در ژئواستراتژیک قفقاز به‌شمار می‌رود. پیش‌تر ارمنستان نیز خبر از برگزاری رزمایش مشترک تحت عنوان «آرارات- آنتی‌ترور 2019» داده بود که هدف آن مبارزه با اهداف تروریستی با همکاری کشورهایی همچون بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه، تاجیکستان و ازبکستان است. در تحلیل این رخداد از چند زاویه می‌توان موضوع را مورد دقت و توجه قرار داد.
نخست اینکه با توجه به توسعه صنایع نظامی در ترکیه، بخش مهمی از تجهیزات نظامی تولیدی در ترکیه اعم از موشک‌‌اندازها، راکت‌ها، توپ‌های 122 میلی‌متری ساکاریا، سیستم پدافند 300 میلی‌متری گردباد و دیگر تجهیزات و ادوات زرهی و توپخانه‌ای ساخت ترکیه در فهرست تسلیحات نظامی آذربایجان جای گرفته است. نکته دوم انتخاب محل رزمایش است که در منطقه خودمختار نخجوان برگزار می‌شود. همین امر احتمال احداث پایگاه نظامی ترکیه در اراضی تحت قلمرو جمهوری آذربایجان را قریب به یقین کرده است. زیرا در اثنای رزمایش‌های ماه‌های مه و ژوئن تعدادی از واحدهای نظامی اعزامی از ترکیه پیش‌تر از تقویم رزمایش در منطقه حضور داشته و در یکی از پادگان‌ها منطقه‌ای مستقر شده‌اند. سومین موضوع در این قضیه پیام واضح به ارمنستان و حضوری گسترده در ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، امنیتی ترکیه- آذربایجان است که تجلی نظر حیدر علی‌اف، رئیس‌جمهور فقید جمهوری آذربایجان محسوب می‌شود که در زمان حیاتش جمله مهم «یک ملت در قالب دو دولت» را مطرح کرده بود. از سوی دیگر هماهنگی و رزمایش پیوسته میان دو کشور در ایامی که ترکیه با روسیه رابطه خوبی دارد، خود فرصت‌سازی برای حضور نیروی نظامی ترکیه در منطقه قفقاز محسوب می‌شود. بدیهی است که ارمنستان تا به امروز با تکیه بر مسکو یا براساس پیمان مینسک حضور خود را با توجه به امضای آتش‌بس در منطقه قره‌باغ کوهستانی تداوم بخشیده است. در صورت حضور دائمی نیروهای ترکیه در اراضی آذربایجان به‌عنوان هم‌پیمان نظامی و تاسیس نیروی مشترک میان دو کشور، روسیه لاجرم با گرهی جدید در مناسبات خود با آنکارا مواجه خواهد شد و باید نگاه دیگری از روابط مشترک را داشته باشد. با توجه به منافع حاصل از قراردادهای کلان اقتصادی با ترکیه و همچنین فرصتی که آنکارا در همگرایی با سیاست چند جانبه‌گرایی روسیه در قبال ایالات‌متحده ایجاد می‌کند، روسیه را بر آن می‌دارد که برابر آنکارا سیاستی دوراندیشانه اتخاذ کند. اگر چه در تاریخ سی‌ام نوامبر 2016 تفاهم‌نامه همکاری نظامی میان ارمنستان- روسیه به امضا رسید ولی در آن به صراحت اعلام شده است که ارمنستان با استناد به معاهده همکاری حق ورود به مناقشات نظامی را ندارد. به مثابه همین، طبیعی است که تشکیل نیروی مشترک میان آذربایجان و ترکیه نیز نمی‌تواند منجر به جنگ شود. چراکه ماده گنجانده شده در تفاهم‌نامه مشترک روسیه– ارمنستان به نوعی می‌تواند در روابط مشترک میان آنکارا- مسکو نیز قابل‌تامل و توجه بوده باشد. از سوی دیگر شرایط کنونی منطقه‌ای و جهانی به گونه‌ای است که ترکیه و جمهوری آذربایجان از امنیت کامل برخوردار نبوده و رزمایش‌های کنونی با اهداف استراتژیک انجام می‌گیرد که می‌تواند ادامه اهداف مقابله با تهدیدهای بالقوه و آمادگی در برابر شرایط نابهنگام غیرقابل پیش‌بینی باشد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ترامپ با مون جائه دیدار می‌کند؛ دستور کار، آغاز مذاکرات مجدد با کره شمالی

اختصاصی/اسکوتیا بانک: طلا در سطح 1400 دلاری خریداران بیشتری نسبت به 1300 دلار خواهد داشت

وال‌استریت ژورنال: احتمالا اینستکس امروز تحریم می‌شود

واشنگتن‌پست: استدلال ترامپ درباره عدم حمله به ایران یک دروغ فاحش بود

طلای جهانی رکورد 6ساله را شکست/ سقوط دلار به پایین‌ترین سطح در سه ماه اخیر

بدهی آمریکا در مسیر ناپایداری قرار گرفته است

یک پنجم اروپایی‌ها شغل تمام وقت ندارند

اونس جهانی به بالاترین رکورد 6ساله صعود کرد

توقف فروش هیبریدی‌های تویوتا در استرالیا

جمعیت هند تا سال2027 از چین پیشی می‌گیرد

هواوی علیه دولت آمریکا شکایت کرد/ آمریکا تجهیزات هواوی را ضبط کرده است

بهای جهانی طلا رکورد زد

عشق آباد گران‌ترین شهر جهان برای خارجی‌ها!

رفع آسیب‌پذیری جدید فایرفاکس

آمریکا 5 تولیدکننده ابررایانه چینی را تحریم کرد

جمع‌آوری مک‌بوک‌های قدیمی به علت مشکل باتری

ساخت کارخانه ام‌جی در مصر

همکاری فورد و ماهیندرا در تولید شاسی‌بلندها

پایان جنگ بی‌پایان در افغانستان؟

ترامپ به دنبال جنگ نبود

هزینه 12 میلیارد دلار مصرف‌کنندگان آمریکایی‌ بابت تعرفه‌های ترامپ

پالایشگاه های ژاپن به فکر جایگزین برای نفت خاورمیانه افتادند

بانک مرکزی روسیه به دنبال راه اندازی ارز مجازی

افزایش 9 درصدی قیمت نفت آمریکا پس از سرنگونی پهباد متجاوز

آمریکا شرکت‌های بزرگ چینی را در آستانه مذاکره تجاری تحریم کرد

جهش خیره‌کننده نرخ طلای جهانی ادامه دارد

اتحادیه اروپا ترکیه را تهدید به تحریم کرد

بیت کوین 10هزار دلاری شد

لیست ورزشکاران پناهجو برای المپیک 2020اعلام شد

با تبلت‌های گوگل خداحافظی کنید

ترامپ تحریم‌ها علیه کره شمالی را یک سال تمدید کرد

اختصاصی / فلز زرد در انتهای هفته رشد قیمت داشت / طلا بهترین قیمت از اوایل سپتامبر 2013 را ثبت کرد

چین با جهانی کردن یوان سلطه دلار آمریکا را به چالش می‌کشد

نظرسنجی کیتکو نیوز درباره افزایش بیشتر قیمت طلا در روزهای آینده

روسیه در حال بالا بردن ذخایر طلای خود برای آمادگی برای سقوط دلار است

قیمت جهانی طلا امروز 1398/04/01

تحلیلگر ارشد موسسه آر جی او:طوفان کامل قیمت طلا در راه است

قیمت جهانی نفت امروز 1398/04/01

دلار جهانی به کمترین سطح 5 ماه اخیر رسید

کره شمالی برگ برنده چین در برابر آمریکا

آمریکا پیمانکاران نظامی خود را از پایگاه عراقی خارج می‌کند

آمریکا: عربستان از بدترین کشورها در محاکمه‌های مذهبی است

ترامپ «مارک اسپر» را به عنوان وزیر دفاع آمریکا تعیین کرد

تعلیق مجوزهای صادرات تسلیحات انگلیس به عربستان

هواپیمای جاسوسی P-8 بر فراز تنگه هرمز پرواز می‌کرد

واکنش بورس آمریکا به حادثه پهپاد ادامه دارد

اختصاصی/ مین استریتی ها و وال استریتی ها همچنان به ادامه صعود اعتقاد دارند

جولیا رابرتز، اسپایک لی و بتمن ستاره‌دار می‌شوند

سرنگونی پهپاد آمریکایی نفت را گران کرد

واکنش نتانیاهو به سقوط پهپاد جاسوسی آمریکا