بازار آریا

آخرين مطالب

دلالان از دلارهای دولت سیر نمی‌شوند اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.

دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.
اغلب رفتارهای اقتصادی در طول سال‌های گذشته بارها و بارها تکرار شده و پیامدهای مشابهی داشته‌اند. مجموع همین رفتارها و پیامدهای تکرار شونده اقتصادی باعث پدید آمدن علمی به نام "اقتصاد" شده است.
یکی از اصلی‌ترین موضوعات علم اقتصاد، مساله دخالت عدم دخالت دولت در بازار است؛ اختلافی که باعث به وجود آمدن دو طیف اصلی از اقتصاددانان تحت عنوان لیبرال‌ها و سوسیالیست‌ها یا راست‌ها و چپ‌ها به عنوان مخالفان و موافقان دخالت دولت در اقتصاد شده است.
در ایران نیز اقتصاددانان مخالف و مدافع دخالت دولت در بازار تحت عناوین کلی‌تری مانند راست‌گرایان و نهادگراها در مورد مسائل روز اقتصادی موضع‌گیری‌های متفاوتی دارند. در یک مورد از این مسائل اقتصادی در سال گذشته نهادگرایان و معتقدان به بازار آزاد رو در روی هم ایستادند.
ارز دولتی؛ آزمودن آزموده‌ها
بعد از جهش ارزی سال گذشته، نهادگرایان با برگزاری کرسی‌های مختلف در مؤسسات خود نسبت به این قضیه واکنش نشان دادند. آنها معتقدند بودند که در چنین شرایطی دولت باید هر چه در توان دارد دلار به اقتصاد تزریق کند تا از این طریق جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرد. در یک مورد از این سخنرانی‌ها، یکی از اقتصاددانانی که خود را رهبر اقتصاددانان نهادگرا می‌داند با لحنی تحکمی دولت را خطاب قرار داد و گفت که "دولت می‌خواهد با این همه دلار چه کند؟ چرا دلارهای خود را روانه اقتصاد نمی‌کند؟ "
کمی بعد دولت سیاستی مشابه توصیه‌های نهادگرایان در پیش گرفت و برای واردات کلیه کالاها دلار 4200 تومانی را در نظر گرفت. اما تنها مدتی کوتاه کافی بود تا ایرادات این ایده نمایان شود.
دولت بر اساس وعده‌ای که داده بود شروع به دادن دلار یارانه‌ای 4200 تومانی برای واردات انواع کالاها کرد اما تنها زمانی چند هفته‌ای نیاز بود تا نقص‌های بزرگ این دخالت بزرگ پدیدار شود. در آن زمان یکی از اقتصاددانان گفت که فقط در یک مورد برخی از واردکنندگان برای دریافت دلار 4200 تومانی عدس وارد می‌کردند و سپس همان عدس را از طرف دیگر صادر می‌کردند!
مشابه این خبر در کنار اخباری مانند دریافت ارز و وارد نکردن کالاها در ماه‌های بعد از تک نرخی کردن ارز به کرات شنیده شد و معلوم شد که سوءاستفاده از ارز یارانه‌ای علاوه بر اینکه هزینه‌های زیادی روی دست دولت گذاشته، باعث به وجود آمدن مفاسد زیادی هم شده است.
دلارهای دولتی به جیب مردم نمی‌رود
برای گریز از همین شرایط دولت در ماه‌های بعد دادن ارز یارانه‌ای به کالاهای وارداتی را متوقف کرد و با طراحی لیستی از اقلام اساسی اعلام کرد که ارز یارانه‌ای فقط برای ورود این اقلام به واردکنندگان پرداخت می‌شود و الباقی کالاهای وارداتی باید از طریق سامانه نیما تأمین شود.
علت تخصیص دلار یارانه‌ای از همان ابتدا جلوگیری از جهش قیمت‌ها در بازار و جلوگیری از وقوع تورم بود، نگرانی که در همان زمان تخصیص ارز هم با دخالت دولت برطرف نشد و ماهیانه به طور متوسط دو تا سه درصد به نرخ تورم اضافه می‌شد.
در مورد کالاهای اساسی هم همین اتفاق به وقوع پیوست. دولت ارز 4200 تومانی را به لیستی از کالاهای اساسی تخصیص داده که برآوردهای برخی کارشناسان نشان می‌دهد حالا نرخ تورم در اقلام همان لیست به حدود 50 درصد رسیده است . معنای این عبارت سوءاستفاده برخی از افراد در زنجیره واردات تا فروش کالا است؛ کسانی که کالاها را با ارز دولتی وارد می‌کنند اما با نرخ آزاد به فروش می‌رسانند.
بازی ارزی دلالان تمام نشده است
در همین باره فرهاد دژپسند - وزیر امور اقتصادی و دارایی - در یکی از نشست‌های خود با کارآفرینان در محل وزارت اقتصاد به صورت تلویحی به این مساله اشاره کرد و گفت که سوءاستفاده‌ها از تفاوت نرخ ارز رسمی با نرخ بازار آزاد تمام نشده است.
همچنین در روزهای گذشته یکی از اقتصاددان نیز به ادامه این ماجرا اشاره کرد و با بیان اینکه بازی واردکنندگان با نرخ ارز هنوز تمام نشده است، از "بازصادرات" برخی کالاهای وارداتی به کشورهای دیگر سخن گفت و اظهار کرد: زمانی که یارانه‌ای از سوی دولت به اقتصاد تزریق می‌شود هیچ تضمینی وجود ندارد که این یارانه به حوزه‌های برنامه‌ریزی شده اصابت کند.
حساسیت مجلس به دخالت دلالان در بازار
مجموع این نقایص باعث شد تا مجلس شورای اسلامی در اواخر سال گذشته طرحی را تصویب کند که بر اساس آن دولت در سال 1398 موظف می‌شد تا تخصیص ارز 14 میلیارد دلاری به کالاهای اساسی را متوقف کرده و به جای آن توزیع کوپن‌های الکترونیکی را در دستور کار خود قرار دهد؛ مصوبه‌ای که البته مورد موافقت مسئولان برنامه و بودجه قرار نگرفت.
علاوه بر ناکارآمدی دلار یارانه‌ای برای واردات کالاهای اساسی، به نظر می‌رسد بازی اصلی با اختلاف نرخ ارز این بار از طریق فاصله قیمت دلار در سامانه نیما با بازار آزاد انجام می‌شود. سامانه نیمایی که در واقع سیستمی مالی برای ورود ارزهای حاصل از صادرات به علاوه کمک‌های ارزی دولت برای تأمین ارز موردنیاز برای واردات است.
اقتصادآنلاین
لینک کوتاه خبر: bzna.ir/000Due


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

طرح تأمین مسکن کارمندان به زودی در دولت تصویب می‌شود

کاهش 9 درصدی واردات در سه ماه سال 98 / حمایت از تولید داخل و تنظیم بازار از برنامه‌های وزارت صنعت

​​​​​​​سرنوشت ارزهای دریافتی یک شرکت دارویی

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: حذف 4 صفر با تورم 40 درصدی فعلی جایز نیست / این طرح درد مردم را مضاعف می‌کند

افزایش 18.5 درصدی مبادله چک در تیر ماه

کاهش قیمت تلفن همراه در پی کاهش قیمت دلار

بازاری که در مناطق آزاد از دست رفت

طلا و دلار ثابت ماند

عید غدیر شیرینی گران نمی‌شود

کنایه مجری تلویزیون به 1800 میلیارد تومان پول در حساب های بی استفاده

معاملات 12 هزار میلیارد ریالی در بورس

هدفگذاری ایجاد 100هزار شغل در روستاها تا پایان سال

تب پروازهای میلیونی فروکش می‌کند؟

ظریف: همه وامدار ایثارگران، شهدا و آزادگان هستیم

لاریجانی تشکیل وزارت میراث فرهنگی را به روحانی ابلاغ کرد

ثبت رضایت‌نامه بدون قید وشرط برای بخشش نجفی

موج گرانی مسکن درشهرهای اطراف تهران

علل بروز بی‌خوابی چیست؟

قیمت لوازم‌التحریر 2برابر شد

چگونه می‌توان مشکلات تغذیه ای کودکان را از بین برد؟

تحویل 20000خودروی دپوشده به مردم

مردم از عملکرد ستاد تنظیم بازار ناراضی هستند/ شکست سنگین مدافعان قیمت گذاری با رای 92 درصدی

طرح تشکیل استان آذربایجان مرزی اعلام وصول شد

داخلی سازی 7قطعه از قطعات میز اول تعمیق ساخت داخل به تولید انبوه رسید

رمزعبور کاربران قابل حدس و ضعیف است!

چند دقیقه مکالمه انجام شده؟

رشد 170و 129درصدی حجم و ارزش معاملات بورس کالای ایران

محافظه‌کاری شرکت‌های بزرگ در ارائه اطلاعات دقیق به سهامداران

بازدید مدیران خدمات پس از فروش ایران‌خودرو از استان مازندران

پیشنهاد عجیب استراماچونی به استقلال

محموله سوخت قاچاق در آب‌های بوشهر کشف شد

مظنه انواع دریل در بازار؟ +جدول

تور 7روزه بالی اندونزی چند؟

آپارتمان‌های متری 4 میلیون تهران کجاست؟ +جدول

چگونه ساتوشی را تبدیل به بیت کوین کنیم؟

با700 میلیون چه خودرویی می‌توان خرید؟ +جدول

خبر خوش برای مستاجران

احتیاط و تغییر رفتار سازندگان مسکن/ 40‌درصد جمعیت شهری اجاره نشین هستند

عقب‌نشینی‌های بی‌فایده اوپک/ ساز مخالف قیمت نفت

بیش از 50درصد کشورها به منحنی بازدهی نزولی دچار شده‌اند/ یک نشانه قوی از رکودی که بارها گفته شد

طلا و سکه امروز چند؟/ قیمت دلار و یورو ثابت ماند

واگذاری 100درصدی سهام پالایشگاه‌ها به صلاح نیست/ لزوم حضور حاکمیت در کنار بخش خصوصی

شکسته‌بند: زمان دقیق راه‌اندازی بازار متشکل ارزی مشخص نیست/ اخباری غیر از این را تکذیب می‌کنم

اختصاصی/بوگاتی از قدرتمندترین خودرو ساخت خود ، " سنتودیسی" رونمایی کرد

ترامپ حقوق سه ماهه دوم امسال خود را وقف خدمات بهداشت عمومی آمریکا کرد

انحصار واردات تخم ماهی قزل‌آلای کشور در دست یک شرکت فرانسوی

رشد 170 و 129 درصدی حجم و ارزش معاملات بورس کالا

مبادله 7.8 میلیون فقره چک در تیرماه 98

"وملل" به سود رسید

حمایت بانک شهر از جشنواره فیلم‌ کودکان و نوجوانان