بازار آریا

آخرين مطالب

دلالان از دلارهای دولت سیر نمی‌شوند اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.

دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.
اغلب رفتارهای اقتصادی در طول سال‌های گذشته بارها و بارها تکرار شده و پیامدهای مشابهی داشته‌اند. مجموع همین رفتارها و پیامدهای تکرار شونده اقتصادی باعث پدید آمدن علمی به نام "اقتصاد" شده است.
یکی از اصلی‌ترین موضوعات علم اقتصاد، مساله دخالت عدم دخالت دولت در بازار است؛ اختلافی که باعث به وجود آمدن دو طیف اصلی از اقتصاددانان تحت عنوان لیبرال‌ها و سوسیالیست‌ها یا راست‌ها و چپ‌ها به عنوان مخالفان و موافقان دخالت دولت در اقتصاد شده است.
در ایران نیز اقتصاددانان مخالف و مدافع دخالت دولت در بازار تحت عناوین کلی‌تری مانند راست‌گرایان و نهادگراها در مورد مسائل روز اقتصادی موضع‌گیری‌های متفاوتی دارند. در یک مورد از این مسائل اقتصادی در سال گذشته نهادگرایان و معتقدان به بازار آزاد رو در روی هم ایستادند.
ارز دولتی؛ آزمودن آزموده‌ها
بعد از جهش ارزی سال گذشته، نهادگرایان با برگزاری کرسی‌های مختلف در مؤسسات خود نسبت به این قضیه واکنش نشان دادند. آنها معتقدند بودند که در چنین شرایطی دولت باید هر چه در توان دارد دلار به اقتصاد تزریق کند تا از این طریق جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرد. در یک مورد از این سخنرانی‌ها، یکی از اقتصاددانانی که خود را رهبر اقتصاددانان نهادگرا می‌داند با لحنی تحکمی دولت را خطاب قرار داد و گفت که "دولت می‌خواهد با این همه دلار چه کند؟ چرا دلارهای خود را روانه اقتصاد نمی‌کند؟ "
کمی بعد دولت سیاستی مشابه توصیه‌های نهادگرایان در پیش گرفت و برای واردات کلیه کالاها دلار 4200 تومانی را در نظر گرفت. اما تنها مدتی کوتاه کافی بود تا ایرادات این ایده نمایان شود.
دولت بر اساس وعده‌ای که داده بود شروع به دادن دلار یارانه‌ای 4200 تومانی برای واردات انواع کالاها کرد اما تنها زمانی چند هفته‌ای نیاز بود تا نقص‌های بزرگ این دخالت بزرگ پدیدار شود. در آن زمان یکی از اقتصاددانان گفت که فقط در یک مورد برخی از واردکنندگان برای دریافت دلار 4200 تومانی عدس وارد می‌کردند و سپس همان عدس را از طرف دیگر صادر می‌کردند!
مشابه این خبر در کنار اخباری مانند دریافت ارز و وارد نکردن کالاها در ماه‌های بعد از تک نرخی کردن ارز به کرات شنیده شد و معلوم شد که سوءاستفاده از ارز یارانه‌ای علاوه بر اینکه هزینه‌های زیادی روی دست دولت گذاشته، باعث به وجود آمدن مفاسد زیادی هم شده است.
دلارهای دولتی به جیب مردم نمی‌رود
برای گریز از همین شرایط دولت در ماه‌های بعد دادن ارز یارانه‌ای به کالاهای وارداتی را متوقف کرد و با طراحی لیستی از اقلام اساسی اعلام کرد که ارز یارانه‌ای فقط برای ورود این اقلام به واردکنندگان پرداخت می‌شود و الباقی کالاهای وارداتی باید از طریق سامانه نیما تأمین شود.
علت تخصیص دلار یارانه‌ای از همان ابتدا جلوگیری از جهش قیمت‌ها در بازار و جلوگیری از وقوع تورم بود، نگرانی که در همان زمان تخصیص ارز هم با دخالت دولت برطرف نشد و ماهیانه به طور متوسط دو تا سه درصد به نرخ تورم اضافه می‌شد.
در مورد کالاهای اساسی هم همین اتفاق به وقوع پیوست. دولت ارز 4200 تومانی را به لیستی از کالاهای اساسی تخصیص داده که برآوردهای برخی کارشناسان نشان می‌دهد حالا نرخ تورم در اقلام همان لیست به حدود 50 درصد رسیده است . معنای این عبارت سوءاستفاده برخی از افراد در زنجیره واردات تا فروش کالا است؛ کسانی که کالاها را با ارز دولتی وارد می‌کنند اما با نرخ آزاد به فروش می‌رسانند.
بازی ارزی دلالان تمام نشده است
در همین باره فرهاد دژپسند - وزیر امور اقتصادی و دارایی - در یکی از نشست‌های خود با کارآفرینان در محل وزارت اقتصاد به صورت تلویحی به این مساله اشاره کرد و گفت که سوءاستفاده‌ها از تفاوت نرخ ارز رسمی با نرخ بازار آزاد تمام نشده است.
همچنین در روزهای گذشته یکی از اقتصاددان نیز به ادامه این ماجرا اشاره کرد و با بیان اینکه بازی واردکنندگان با نرخ ارز هنوز تمام نشده است، از "بازصادرات" برخی کالاهای وارداتی به کشورهای دیگر سخن گفت و اظهار کرد: زمانی که یارانه‌ای از سوی دولت به اقتصاد تزریق می‌شود هیچ تضمینی وجود ندارد که این یارانه به حوزه‌های برنامه‌ریزی شده اصابت کند.
حساسیت مجلس به دخالت دلالان در بازار
مجموع این نقایص باعث شد تا مجلس شورای اسلامی در اواخر سال گذشته طرحی را تصویب کند که بر اساس آن دولت در سال 1398 موظف می‌شد تا تخصیص ارز 14 میلیارد دلاری به کالاهای اساسی را متوقف کرده و به جای آن توزیع کوپن‌های الکترونیکی را در دستور کار خود قرار دهد؛ مصوبه‌ای که البته مورد موافقت مسئولان برنامه و بودجه قرار نگرفت.
علاوه بر ناکارآمدی دلار یارانه‌ای برای واردات کالاهای اساسی، به نظر می‌رسد بازی اصلی با اختلاف نرخ ارز این بار از طریق فاصله قیمت دلار در سامانه نیما با بازار آزاد انجام می‌شود. سامانه نیمایی که در واقع سیستمی مالی برای ورود ارزهای حاصل از صادرات به علاوه کمک‌های ارزی دولت برای تأمین ارز موردنیاز برای واردات است.
اقتصادآنلاین
لینک کوتاه خبر: bzna.ir/000Due





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

لایحه موافقت‌نامه تشکیل منطقه آزاد تجاری ایران و اوراسیا به مجلس می‌رود

صف طولانی کشتی ها در بندر امام

حال ناخوشِ بازار تخم‌مرغ

صادرات آلمان به ایران کاهش یافت

پورابراهیمی: بازار متشکل ارزی تا پایان خرداد عملیاتی می‌شود

افزایش ناچیز نرخ طلا در بازارهای جهانی

در یک سال گذشته مردم چقدر مرغ مصرف کرده‌اند؟

جزییات آتش سوزی بازار کفش زنانه تهران

هوای تهران سالم است

نامه حجتی به رحمانی فضلی درباره ملخ‌های صحرایی

دریافت مالیات از متخلفان ارزی علاوه بر جریمه و مجازات کیفری

علائم اولیه سکته مغزی چیست؟

نامه سازمان برنامه و بودجه به تاکسیرانی

سامانه 137تغییر می‌کند

وزیر کشور: مترو مشهد پروژه‌ای ملی است

خدمات ارزش افزوده تلفن همراه؛ صادرات بدون تحریم

دخالت دولت در بازار اجاره امکان‌پذیر نیست

راه‌آهن شمال بازگشایی شد

روسیه ارز مجازی با پشتوانه طلا راه‌اندازی می‌کند

بخشودگی و تقسیط مالیات واحدهای تولیدی

اعلام سهمیه ایران توسط AFC

واکنش یورو به نتایج انتخابات اروپا

خطر بزرگی که خانواده افراد زندانی را تهدید می‌کند

صادرات کالای ایرانی به کره جنوبی رشد 30درصدی داشت

عرضه ریتالین بدون نسخه پزشک ممنوع است

انتقاد رئیس قوه قضائیه از حجم بالای ‌‌پرونده در دادگستری‌ها

نرخ انواع بسته لوازم‌التحریر دربازار؟ +جدول

قیمت انواع تبلت‌های تک سیمکارت در بازار تهران؟ +جدول

کمترین رشد اقتصادی در کدام کشورهاست؟

واگذاری باقیمانده سهام دولت در شرکت‌های بورسی/ ایران خودرو و سایپا خصوصی می‌شود

ساختار جدید بودجه ریزی کشور تا دو ماه آینده تکمیل می‌شود/ مقاومت در برابر تحریم ها، اولویت نخست کشور است

واگذاری سهام 3 بانک و 2 شرکت بیمه ای توسط دولت

وقت سرمایه‌گذاری در بورس رسیده است؟

بزرگترین درد مردم از زبان نماینده مجلس

آنالیز رفتار پوند در بازار ارز ایران

درخواست از دولت درباره حقوق کارمندان

افزایش قیمت نفت به دنبال کاهش تولید اوپک

راهکارهای رئیس کمیسیون عمران برای کاهش قیمت مسکن

حمایت وزارت راه از لایحه مالیات بر عایدی سرمایه

شرط وزیر نیرو برای عبور بدون مشکل از تابستان

توافق مجلس و بانک مرکزی برای بازار ارز

گوشت ارزان می‌شود؟

با گران‌ترین خانه پاریس آشنا شوید

غرق شدن یک جوان در دریاچه زاینده رود

پیشنهاد افزایش 20 تا 25درصدی قیمت شوینده‌ها

مسئولان در حال آماده‌سازی کوپن هستند

ترامپ: به دنبال تغییر نظام در ایران نیستیم

پافشاری برای دخالت شورای رقابت در بازار خودرو

بازار کفش زنانه تهران آتش گرفت

اولین گام درمان «ام‌اس» چیست؟