بازار آریا

آخرين مطالب

تولید رانت با ارز چند نرخی/کنترل دستوری قیمتها به نفع چه کسی است؟ گفتگو

تولید رانت با ارز چند نرخی/کنترل دستوری قیمتها به نفع چه کسی است؟

  بزرگنمايي:

بازار آریا - معاون پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی، با بیان اینکه مافیای اقتصادی همچنان در ایران فعال است، گفت: کنترل دستوری قیمتها به زیان مردم و به سود این مافیا است.


کامران ندری با اشاره به سخنان معاون اول رئیس جمهور مبنی بر اینکه فعالان اقتصاد ی و اقتصاد دانان نظر دهند که دولت اقتصاد دولتی را تقویت کند یا اینکه راه اقتصاد آزاد را در شرایط فعلی به کار گیرد، گفت: دولت در حالی بر سر دو راهی اقتصاد دولتی و قیمت گذاری دستوری و در مقابل عمل به مکانیسم اقتصاد آزاد قرار گرفته که بدون شک توزیع کالاها باید بر اساس ساز و کار بازار انجام شود؛ چراکه تنها از این مسیر است که فساد و رانت از میان می‌رود.
اقتصاد آزاد و افزایش درآمد دولت
وی افزود: توجه به مکانیسم بازار آزاد در قیمت گذاری و توزیع کالاها موجب می‌شود دولت درآمدی را که از محل آزادسازی قیمت‌ها و افزایش درآمد شرکت‌های تولیدی و دریافت مالیات از تولیدکنندگان کسب می‌کند، بین مردم و اقشار آسیب پذیر توزیع کند که در این صورت، فساد در اقتصاد نیز کمتر شده و هدف دولت برای حمایت از مردم و رونق تولید بهتر محقق می‌شود.
ندری تصریح کرد: به عنوان نمونه، ارزی که به واردات کالاهای اساسی تعلق می‌گیرد، متعلق به دولت بوده و اگر قیمت آن واقعی شود، دولت می‌تواند با درآمد آن از اقشار ضعیف جامعه حمایت کند؛ اما اگر قیمت آن به صورت مصنوعی پایین باشد، درآمد دولت نیز کاهش می‌یابد؛ از این رو، توصیه اکید این است که ساز و کار مداخله‌ای در نظام بازار را کاهش داد.
ساز و کار بهینه کجا است؟
این کارشناس اقتصاد ی در ادامه به بستر شفاف بورس به عنوان بستری برای مبادله کالاهای اساسی و مواد اولیه اشاره کرد و گفت: ریشه مشکلاتی که در حوزه قیمت گذاری کالاها و تعادل عرضه و تقاضا به منظور تنظیم بازار به وجود می‌آید، در مداخلات دولت در مباحثی همچون عرضه محصولات با قیمتی ارزان‌تر از نرخ واقعی در بورس و ایجاد محدودیت‌های این چنینی است؛ به نحوی که دولت، تولیدکننده‌ها را مجبور به عرضه کالا با قیمت کمتر از نرخ‌های بازار آزاد می‌کند و این تفاوت نرخ‌ها در واقع موجب می‌شود که به شکل کاذب، شاهد هجوم تقاضا برای خرید از بورس و سو استفاده عده‌ای واسطه از این اوضاع باشیم؛ درست همان تجربه‌ای که سال گذشته به دلیل قیمت گذاری بر مبنای دلار 4200 تومانی در همه بخش‌ها رقم خورد و اختلاف قیمت ناشی از آن، امکان آربیتراژ و کسب سود در کوتاه مدت را برای گروه‌های خاص فراهم کرد.
وی افزود: در نتیجه این شرایط، در بازارهای کالایی، مافیا به وجود می‌آید؛ اما اگر دولت تصمیم بگیرد که در مکانیسم بازار و کشف قیمت مواد اولیه و کالاها در بورس کالا مداخله نکند، فاصله قیمتی به وجود نمی‌آید و از ایجاد رانت در اقتصاد جلوگیری می‌شود.
به گفته ندری، اگر دولت در روند معاملات بورس دخالت نکند، آن زمان است که شاهد کارایی حداکثری بورس کالا به عنوان یک بستر مبادله کالاهای مهم خواهیم بود که قابل نظارت بوده و دولت نیز می‌تواند در این بستر و بر اساس سیستم عرضه و تقاضا، بازار را تنظیم کند.
عدم امکان نظارت همه جانبه بر شبکه توزیع
ندری با تاکید بر ناکارآمدی اقتصاد دستوری و روش سهمیه بندی و تخصیص یارانه، اظهار داشت: نکته حائز اهمیت دیگر آن است که سال گذشته پس از محاسبه قیمت کالاها در بورس بر اساس دلار 4200 تومانی، دولت و نهادهای مختلف امکان نظارت بر فروش محصولات در زنجیره بعدی تولید را نداشتند؛ به عبارتی تولیدکنندگان کالاهای مصرفی و نهایی که مواد اولیه خود را از بورس با قیمت‌های دستوری خریداری کردند، مشخص نشد کالاهای تولیدی خود را چگونه و با چه مبنای قیمتی در شبکه توزیع عرضه کرده و کالاها با چه نرخی به دست مصرف کننده خرد و نهایی رسید.
این اقتصاد دان، مشکلات موجود را در عدم امکان نظارت همه جانبه بر شبکه توزیع کالاهای نهایی و مناسبات انحصارطلبانه و انحصارجویانه عنوان کرد و گفت: تجربه نشان داده که سیاست گذاران نمی‌توانند مناسبات انحصارطلبانه موجود را بر هم بزنند و در این شرایط، بهترین راهکار این است که قیمت‌ها را در بورس، آزاد و از مداخله در مکانیسم این بازار پرهیز کنیم؛ چراکه با آزاد شدن نظام قیمت‌ها در بورس، می‌توان مناسبات رانت جویانه در اقتصاد کشور را از بین برد؛ زیرا این مناسبات و رانت‌ها تحت تأثیر اختلاف قیمت کالاها ایجاد می‌شود و با حذف این اختلاف قیمت‌ها خود به خود و به صورت طبیعی از بین می‌رود.
تولد رانت با بازار دو نرخی
وی تصریح کرد: با توجه به اینکه قدرت برخورد با مافیای اقتصاد ی و از بین بردن انحصار و رانت موجود در اقتصاد را نداریم، بهترین نسخه، حرکت به سمت اقتصاد آزاد است، چراکه با از بین بردن تفاوت قیمت‌های دولتی و آزاد و کشف قیمت بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا در بازار، انگیزه استفاده از رانت نیز در کشور از بین می‌رود؛ راه تحقق این امر نیز در عدم مداخله در بورس و نظام قیمت گذاری است تا عرضه و تقاضا تعیین کننده روند قیمت‌ها باشد. در این شرایط باید نظارت‌های قوی و سیستم قوی و پیشرفته و مدیریت کارآمد را نیز در اقتصاد ایجاد کرد تا تنظیم بازار به شکل مطلوب رقم بخورد.
به گفته ندری، مداخلات قیمتی در بازارها و پایین نگه داشتن غیرواقعی و کاذب قیمت‌ها از جمله نرخ ارز ، حامل‌های انرژی و کالاهای اساسی نه تنها به نفع مردم و اقشار آسیب پذیر نیست، بلکه فقط و فقط سود سرشاری را به جیب مافیای اقتصاد ی روانه می‌کند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چرا قیمت‌ها به کاهش نرخ دلار بی‌تفاوتند؟

لاریجانی: مالک تامین اجتماعی کارگران هستند، نه دولت

ظریف: نمی‌توان تنگه هرمز را برای ایران ناامن کرد و برای دیگران امن

کارت سوخت جایگاه‌داران تا مدت محدودی فعال خواهد بود/ اینستکس بدون دریافت پول نفت به درد نمی‌خورد

سالاری: بیشترین نارضایتی مردم در حوزه شهرسازی است

اقتصاد کشور را طی 4 ماه اخیر بدون نفت مدیریت کردیم

ایران در انگلیس اموالی ندارد که بخواهند مصادره کنند

توافق موقت، بهترین گزینه مقابل ایران و 1+4 است

رئیس سابق کمیسیون اقتصادی: سیاست‌ها و برنامه‌های اخیر ارزی هوشمندانه بود/حباب قیمت ارز در حال شکستن است

وزارت بازرگانی باز می‌گردد؟

نابودی 7/8هزار میلیارد تومان سرمایه کشور/ خسارت سیل در جهان در کمتر از 2 دهه 7برابر افزایش یافته است

بانک مرکزی تعیین‌کننده نرخ ارز است / 600 صرافی جزء زیر نظر این بانک فعالیت می‌کنند

فلاحت‌پیشه: آمریکا در ایجاد جنگ روانی نسبت به ایران خلع سلاح شده است

نوسان غیر معقول نرخ دلار زیان‌بار است/ بانک مرکزی مراقب طایفه‌‌های مخرب بازار باشد

قضاوت درباره اینستکس زود است/ اینستکس باید بانک مرکزی اروپا را با خود همراه کند/ ایران از طریق سیستم‌های مبادله‌ای، اقتصاد خود را نجات دهد

اسلامی: ساخت و سازها باید از دست سوداگران مسکن خارج شود

ترامپ به دنبال حمله محدود است؛ نه جنگ/ پاریس نقطه کانونی کاهش تنش میان تهران- واشنگتن

سیگنال‌های مهم همتی برای بازار ارز

نرخ واقعی ارز، نرخ بازار آزاد است

غذای 15‌میلیون نفر در سطل زباله!

زمینه‌های شکل‌گیری «رانت»

یک راهکار ساده برای جلوگیری از ایجاد تورم

چینی‌ها برای آزاد کردن پول‌های خودمان 15 درصد کارمزد می‌گیرند!/ واردات به سختی و با کندی انجام می‌شود/ از وزارت بهداشت شکایت کرده‌ایم

قیمت اجناس متناسب با نرخ ارز کاهش پیدا نکرده است/ ستاد تنظیم بازار نظارت کند

وضع و معافیت مالیاتی جدید نیازمند حکم قانونگذار است/ تلاش کارکنان سازمان مالیاتی برای وصول عادلانه مالیات شایسته تقدیر است

چرا تخم مرغ گران شد؟

ژاپن شریک تجاری تهران نیست/ مسافت زیاد و گران بودن کالا علت پایین بودن حجم تجارت دو کشور

مکانیزم ماشه قابل اجرا نیست/ توقیف نفتکش ارتباطی با مبادله زاغری ندارد

انگلیسی‌ها آغازگر ناامنی در دریاها هستند و تبعات آن را درک خواهند کرد/نمی‌پذیریم غنی سازی برای دیگران خوب و برای ایران بد باشد

دولت نگاهی جامع و استراتژیک به بودجه داشته باشد/ مکانیزم فروش طرح‌های عمرانی ساده می‌شود

باید به دنبال درآمدهای غیر نفتی باشیم

جعفرزاده: دولت هرچه سریع‌تر لایحه ممنوعیت بیت‌کوین را تدوین کند

تحریم‌ها فرصت طلایی برای بهره‌مندی از ظرفیت بالقوه مالیات است/ ثمرات پرداخت مالیات مشارکت در توسعه و پیشرفت و آبادانی کشور است

چرا دولت یارانه نقدی پردرآمدها را حذف نمی‌کند؟

نسخه شفابخش برای نصف شدن قیمت مسکن

آذری جهرمی: شرکت زیرساخت باید به شرکت‌ها جریمه بدهد

استاندارد‌های 85گانه خودرو اجرا خواهد شد/ حذف برخی خودروها از چرخه تولید

چرخه تولید زیان‌‍‌ده خودروسازی‌ها درحال تکرار است/ رکودکامل صنعت خودرو با ادامه روند فعلی

پیش‌بینی‌ مسیر حرکت دلار در هفته آینده

سهم استارت‌آپ‌ها در صنعت نفت

دولت تسهیلات را در ساخت‌وساز مسکن هزینه کند/ آمارهای بانک مرکزی با واقعیت بازار مسکن مطابقت ندارد

اداره بنگاه‌های اقتصادی در شرایط کنونی بسیار سخت شده است/ دولت پشتیبان صنعت و معدن است

پنج هزار بیکار ایرانی امسال به کانادا، استرالیا و دانمارک اعزام می‌شوند

بازارهای مالی ایران چقدر در جهان تاثیرگذارند؟

سهم 25درصدی اشتغال روستایی از اشتغالزایی کل کشور/ بیشترین اشتغالزایی مربوط به کدام سال است؟

ضرورت شناسایی فعالیت‌های سوداگرانه و وضع مالیات/ راهکارهای غیرجذاب کردن فعالیت‌های غیرمولد

برخی کالاها توجیه‌پذیری برای قاچاق ندارند/ مناطق آزاد کارایی خود را از دست نداده‌اند

ضرورت پرداخت 15هزار میلیارد تومان وام به دو شرکت خودروسازی/ دولت خصوصی‌سازی را جدی بگیرد

تسریع در روند بازسازی مناطق سیل‌زده/ افزایش تنخواه گردان خزانه از 3به 5.5درصد بودجه عمومی دولت

تحریم‌های جدید آمریکا از روی استیصال است