بازار آریا

آخرين مطالب

جاوید ر.ف.شیرازی

ماشین اسقاطی و منافع زنگ زده اقتصاد ايران

ماشین اسقاطی و منافع زنگ زده

  بزرگنمايي:

بازار آریا - رویکرد اقتصادی جدید دستگاه های نظارتی نیز موظف شده اند تا بر فعالیت های خود بیفزایند. این دستگاه ها وظیفه دارند تا از فعالیت بخش ها و فعالان اقتصادی در چارچوب های هدف گذاری شده برای واردات، صادرات، توزیع و قیمت گذاری و حتی مصرف، اطمینان خاطر کسب کنند.

- به صورت معمول در واپسین روزهای سال ونزدیک شدن به روزهای آغازین فروردین ماه و نوروز باستانی، واپسین سرمقاله به تبریک و تهنیت و ابراز آرزوهای خوب برای مخاطبین نشریه اختصاص می یابد، ما نیز در اینجا عید باستانی نوروز را به همه ایرانیان و کسانی که این روز را جشن می گیرند در تمامی نقاط این کره خاکی تبریک و تهنیت می گوییم و آرزوی سالی پر بار و مملو از سلامتی، و صلح را برایشان آرزو مندیم.
اما بعد، ضعف ساختارهای اقتصاد کشور باعث شد تا فشارهای ناشی از تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ج.ا.ایران به ویژه در بخش بانکی و انرژی، بازارهای داخلی را دستخوش تلاطم هایی با بسامد های کوتاه و بلند بکند. این تلاطم ها به ویژه در بازار پول و ارز کشوری که اقتصادش تا 90 درصد به نظام بانکی متکی است، مشکل ساز شد. نتیجه این تلاطم ها کاهش شدید پول ملی و کاهش طرف عرضه دربازارهای داخلی به دلیل کاهش قدرت خرید شهروندان و در مقابل افزایش میل به صادرات چه به صورت رسمی و چه به صورت غیررسمی بود.
*1 تلاطم های بوجود آمده در نظام اقتصادی کشور باعث شد تا کارشناسان و سیاست گذاران توجیه شوند که برای حفظ ثبات بازارها و جلوگیری از بروز تنش های بزرگتر از جمله در بخش ارزی و پولی و حتی کالایی، مجبور به تغییر رویکرد از بازار محور به دولت محورهستند.
از سوی دیگر، پس از مدتها بحث و بررسی، در نهایت مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفت 100 هزار میلیارد تومان رایانه کالاهای اساسی را که در قالب بودجه 98 درنظر گرفته شده بود به دلیل مشکل تقویت تورم در صورت پرداخت نقدی و همچنین مساله وجود حفره های پرشمار چه در بخش واردات و چه در بخش توزیع، به وسیله کوپن های الکترونیکی در بین شهروندان ایرانی توزیع کند.
*2 موضوعی که خود به تنهایی گامی بلند در مسیر افزایش دخالت دستگاه های حکومتی در زندگی اقتصادی مردم تلقی می شود.
در رویکرد اقتصادی جدید دستگاه های نظارتی نیز موظف شده اند تا بر فعالیت های خود بیفزایند. این دستگاه ها وظیفه دارند تا از فعالیت بخش ها و فعالان اقتصادی در چارچوب های هدف گذاری شده برای واردات، صادرات، توزیع و قیمت گذاری و حتی مصرف، اطمینان خاطر کسب کنند. این موضوع که رویکرد اقتصاد دولت محور در کنترل و هدایت بازارها با ابزارهای حاکمیتی از جمله سازمان تعزیرات حکومتی تا چه حد موفقیت آمیز بوده
*3 و این که اصولا تا چه میزان قابلیت اجرا دارد موضوعی است مهم و محوری .
به هر ترتیب برای تحقق تغییر در رویکرد اقتصادی، تیم دولت تغییرات عمده ای را به خود دید به نحوی که طرفداران افزایش دخالت دولت در اقتصاد (طرفداران نظریه کینز) به سرعت بر سمت های حساس مدیریتی در وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار مسلط شدند و سیاست های کنترلی فوری را باتوجیه کنترل بازارها به مورد اجرا گذاشتند ، رویکردی که باعث شد نوسانات بلند بازارها به صورت قابل توجهی فروکش کند*4-
اما نکته جالب این است که بیش از 70 درصد اقتصاد 440 میلیارد دلاری کشور در دست دولت و بنگاه های دولتی است و از 30 درصد باقی مانده نیز دو سوم درصد در اختیار خصولتی ها است.
با توجه به موارد بالا پرسش بزرگ این است که چگونه اقتصاد دولتی در حال دولتی شدن است! مگر نه این که همچنان مالکیت و مدیریت اصلی واحد های بزرگ صنعتی، تولیدی و خدماتی کشور در اختیار بخش دولتی است و بیشترین تقاضای ارز نیز از سوی همین بنگاه ها صورت می گیرد. مگر نه این که بازاربورس ایران نسبت ارزش بازار سهام ایران از تولید ناخالص داخلی در حدود 31 درصد است و 41 درصد سهام متعلق به 10 شرکت بزرگ است و حقوقی ها و خصولتی ها نبض بازار را در دست دارند.
اما واقعیت این است که الگوی اسلامی اقتصادی منطبق با ایجاد بیشترین مشارکت برای آحاد مردم و به عبارتی سپردن کار اقتصادی به مردم و اتکای دولت به فعالیت های ایشان با حفظ موقعیت حاکمیتی و اعمال وظیفه اعمال نظارت و تسهیل گری است. همانگونه که در سند بالادستی اقتصاد مقاومتی نسبت به آن تصریح و با تاکید به دستگاه ها ابلاغ شده است.
اما چرا در شرایط سخت اقتصادی، دولت به جای دادن فرصت به بخش خصوصی واقعی و تقویت مشارکت بیشتر شهروندان در "مقابله اقتصادی" باحجمه خارجی، به بهانه آوردن ثبات به بازارها و حفظ ساختار اقتصادی، سهم بیشتری از فعالیت را در اختیار می گیرد و هر چه بیشتر در فرایند قیمت گذاری مداخله می کند!
لزوم حضور و نظارت دولت در اقتصاد یک واقعیت غیر قابل انکار به ویژه در شرایط دخالت بی امان خارجی است اما این نیز یک واقعیت تاریخی است که مدیریت اقتصادی دولت در طول سالهای گذشته برای کشور بسیار گران تمام شده و با هدر دادن بخش زیادی از منابع و با بهره وری بسیار پایین، اگر نگوئیم صفر، مانع از جهش در نرخ رشد اقتصای شده است. بسیاری از کارشناسان در دانشگاه ها و نمایندگان در مجلس شورای اسلامی به این موضوع اشاره داشته اند که
کشورما بسیار گران اداره شده و می شود. تا جایی که حتی برخی مدعی هستند که با یک سوم هزینه های دولتی موجود می توان با اعمال مدیریت صحیح، همین خدمات را به شهروندان ارایه داد.
به نظر می رسد مشکل بزرگ و اصلی اقتصاد کشور نه تحریم های یکجانبه و ظالمانه خارجی و یا حتی فعالیت های ایذایی رقبای منطقه ای برای وارد آوردن ضربه به اقتصاد کشور، بلکه ساختار اقتصادی زنگ زده و اسقاطی است که در آن منافع خاص نهادینه شده آنقدر جذاب است که مانع از اجازه ایجاد فرصت تغییر واقعی و ایجاد فضای فعالیت برای دیگر شهروندان جهت مشارکت موثر و ثمربخش می شود.
همانگونه که تجربه نشان داده، شرایط نامطلوب اقتصادی موجود با ادامه همین دستفرمان در بهترین شرایط خواهد توانست وضعیت موجود را برای مدتی تثبیت کند، اما راه حل اقتصاد بیمار کشور نخواهد بود. راه حل را باید در مشارکت آحاد مردم در اقتصاد واقعی و در لابلای بند های سند اقتصاد مقاومتی جستجو کنیم. همانگونه که پیامبر اکرم حضرت محمد (ص) فرمودند: لا اسعار فی الله است. و این فرمولی است که به نظر می رسد برای خروج از مشکلات اقتصادی باید به صورت جدی بدان تاسی و عمل کرد.
*1- به عنوان مثل در شرایطی که قیمت یک لیتر بنزین در داخل ایران برای یک لیتر یک هزار تومان درنظر گرفته شده بود در کشورهای همسایه قیمت ها تا 5 هزار تومان نیز مشاهده می شد، موضوعی که باعث شد بسیاری از افراد، کار های کم بازده خود را رها کرده و به صف صادر کنندگان غیر قانونی سوخت در استانهای مرزی تبدیل شوند. این وضعیت رابه تناوب در باره سایر اقلام از جمله مواد خوراکی و مصرفی نیز مشاهده کردیم.
*2رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید داشت که بر اساس بررسی های انجام گرفته در سال 97 از 100 هزار میلیارد تومان یارانه تخصیص داده شده برای کالاهای اساسی، تنها چیزی در حدود 20 تا 30 درصد به دست مصرف کننده واقعی رسیده است! این بدین معنی است که 70 تا 80 درصداین مبلغ به صورت رانت توزیع شده است.
*3- ظهور سلطان های مختلف از جمله سلطان سکه، سلطان قیر، سلطان کاغذ، سلطان پوشک، سلطان گوشت، سلطان شکر، سلطان خودرو و ... علی رغم بازداشت و محاکمه و حتی اعدام برخی از آنان می تواند نمایانگر ضعف فعالیت های دستگاه های نظارتی قلمداد شود.
*4- رویکرد تیم جدید اقتصادی دولت نتوانست ارز 4200 تومانی را حفظ کند و برای جلوگیری از وضعیتی که برای دولت مادورو در ونزوئلا پیش آمد در ایران اجازه داد نرخ ارز باواسطه در ارتباط بازار قرار بگیرد.
مدیر مسئول گروه رسانه ای اخبار مالی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سفر نوبخت به چهارمحال و بختیاری

روند بازسازی پلاسکو سرعت می‌گیرد

بورس در یک قدمی قله تاریخی 270 هزار واحد

درخواست مجوز سرمایه‌گذاری خارجی با وجود تحریم‌ها

شمار مشترکان اینترنت ثابت ایران از 9میلیون عبور کرد

رژیم‌های غذایی سالم

مدت زمان یک‌ساله برای حذف صفر از پول ملی

رکود صنعت هتل داری در فصل رونق سفر

عصبانیت ترامپ از رئیس فدرال رزرو

گمرک ایران: ترخیص محموله‌های لوبیا قرمز ممنوع است

تسهیلات ویژه مدیران خودرو در کمپین تابستانی

نرخ رسمی یورو و پوند بانکی افزایش یافت

مصوبه سران قوا متناسب با شرایط جنگ اقتصادی نیست

قیمت انواع ماشین ظرفشویی در بازار؟ +جدول

کارت‌های بانکی 4برابر جمعیت ایران

بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان کدام هستند؟/ چین از آمریکا پیشی گرفت

با ثبات نرخ ارز قیمت کالاها کاهش می‌یابد/ بازگشت برچسب قیمت به فروشگاه‌ها

واردات 11 میلیون تن کالای اساسی در 5 ماه/سهم 60 درصدی بندر امام

فرصت‌های تجاری امارات برای ایرانی‌ها

تذکر شدید درباره «پرداخت خارج از شمول» به مدیران

معرفی 6 خودروساز به تعزیرات به دلیل تخلف در قیمت گذاری

امسال 250 هزار تن پسته در کرمان تولید می‌شود

ماجرای ممنوعیت ترخیص لوبیا قرمز از گمرک

اتمام پروژه مترو هشتگرد تا پایان شهریور 98

ماجرای اکران حقوق کارکنان و مدیران دولتی از شروع تاکنون

بخشودگی 100 درصدی جرایم مالیاتی در سال رونق تولید

بازداشت چند مدیر دولتی و خصوصی و 2 نماینده مجلس

برجام با یا بدون آمریکا سوژه رایزنی‌ها در پاریس

با جدیدترین ویژگی‌های همراه کارت بانک آینده آشنا شوید

مردم ، شما درست انتخاب کردید

اعضای اتحادیه آسانسور بیمه‌تکمیل درمان می‌شوند

سواری دیزلی؛ عقبگرد محیط زیستی

واردات 11میلیون تن کالای اساسی در 5ماه

انحصارزدایی از صادرات برق‌

شمارش معکوس تا پایان فصل اجاره و ساخت

تصمیم‌گیری در مناقصات نفتی سخت‌تر از همیشه

افزایش آمار مهاجرت برای پیدا کردن کار

جیب خالی و پزعالی در سرزمین‌های شمالی

نرخ انواع تلویزیون‌‌LED در بازار؟ +جدول

سفر زمینی به وان ترکیه چقدر آب می‌خورد؟

با 20 میلیون هم می‌توان خودرو خرید؟ +جدول

فرصت ویژه بخشودگی 100درصدی جرایم مالیاتی/ بدهی مالیاتی چه کسانی قابل بخشودگی نیست؟

قیمت خودرو و 80قلم کالای پرمصرف کاهشی شد/ ورود بسیج به کنترل بازار

قیمت گازوئیل افزایش می‌یابد

گفت‌وگوی دکتر عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی با شبکه تلویزیونی NBC + ویدئو

خاطره وزیر سابق اقتصاد از لابی گری نماینده دستگیر شده مجلس +فیلم

اعطای کمک‌های بلاعوض رانتی از سوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها به افراد خاص

نرخ تورم خوارکی‌ها و دخانیات به 63.3 درصد افزایش یافت

مقایسه علایم و نشانه های سکته قلبی و مغزی

قیمت ظروف یکبار مصرف نسبت به پارسال سه برابر شد