بازار آریا

آخرين مطالب

جاوید ر.ف.شیرازی

ماشین اسقاطی و منافع زنگ زده اقتصاد ايران

ماشین اسقاطی و منافع زنگ زده

  بزرگنمايي:

بازار آریا - رویکرد اقتصادی جدید دستگاه های نظارتی نیز موظف شده اند تا بر فعالیت های خود بیفزایند. این دستگاه ها وظیفه دارند تا از فعالیت بخش ها و فعالان اقتصادی در چارچوب های هدف گذاری شده برای واردات، صادرات، توزیع و قیمت گذاری و حتی مصرف، اطمینان خاطر کسب کنند.

- به صورت معمول در واپسین روزهای سال ونزدیک شدن به روزهای آغازین فروردین ماه و نوروز باستانی، واپسین سرمقاله به تبریک و تهنیت و ابراز آرزوهای خوب برای مخاطبین نشریه اختصاص می یابد، ما نیز در اینجا عید باستانی نوروز را به همه ایرانیان و کسانی که این روز را جشن می گیرند در تمامی نقاط این کره خاکی تبریک و تهنیت می گوییم و آرزوی سالی پر بار و مملو از سلامتی، و صلح را برایشان آرزو مندیم.
اما بعد، ضعف ساختارهای اقتصاد کشور باعث شد تا فشارهای ناشی از تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ج.ا.ایران به ویژه در بخش بانکی و انرژی، بازارهای داخلی را دستخوش تلاطم هایی با بسامد های کوتاه و بلند بکند. این تلاطم ها به ویژه در بازار پول و ارز کشوری که اقتصادش تا 90 درصد به نظام بانکی متکی است، مشکل ساز شد. نتیجه این تلاطم ها کاهش شدید پول ملی و کاهش طرف عرضه دربازارهای داخلی به دلیل کاهش قدرت خرید شهروندان و در مقابل افزایش میل به صادرات چه به صورت رسمی و چه به صورت غیررسمی بود.
*1 تلاطم های بوجود آمده در نظام اقتصادی کشور باعث شد تا کارشناسان و سیاست گذاران توجیه شوند که برای حفظ ثبات بازارها و جلوگیری از بروز تنش های بزرگتر از جمله در بخش ارزی و پولی و حتی کالایی، مجبور به تغییر رویکرد از بازار محور به دولت محورهستند.
از سوی دیگر، پس از مدتها بحث و بررسی، در نهایت مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفت 100 هزار میلیارد تومان رایانه کالاهای اساسی را که در قالب بودجه 98 درنظر گرفته شده بود به دلیل مشکل تقویت تورم در صورت پرداخت نقدی و همچنین مساله وجود حفره های پرشمار چه در بخش واردات و چه در بخش توزیع، به وسیله کوپن های الکترونیکی در بین شهروندان ایرانی توزیع کند.
*2 موضوعی که خود به تنهایی گامی بلند در مسیر افزایش دخالت دستگاه های حکومتی در زندگی اقتصادی مردم تلقی می شود.
در رویکرد اقتصادی جدید دستگاه های نظارتی نیز موظف شده اند تا بر فعالیت های خود بیفزایند. این دستگاه ها وظیفه دارند تا از فعالیت بخش ها و فعالان اقتصادی در چارچوب های هدف گذاری شده برای واردات، صادرات، توزیع و قیمت گذاری و حتی مصرف، اطمینان خاطر کسب کنند. این موضوع که رویکرد اقتصاد دولت محور در کنترل و هدایت بازارها با ابزارهای حاکمیتی از جمله سازمان تعزیرات حکومتی تا چه حد موفقیت آمیز بوده
*3 و این که اصولا تا چه میزان قابلیت اجرا دارد موضوعی است مهم و محوری .
به هر ترتیب برای تحقق تغییر در رویکرد اقتصادی، تیم دولت تغییرات عمده ای را به خود دید به نحوی که طرفداران افزایش دخالت دولت در اقتصاد (طرفداران نظریه کینز) به سرعت بر سمت های حساس مدیریتی در وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار مسلط شدند و سیاست های کنترلی فوری را باتوجیه کنترل بازارها به مورد اجرا گذاشتند ، رویکردی که باعث شد نوسانات بلند بازارها به صورت قابل توجهی فروکش کند*4-
اما نکته جالب این است که بیش از 70 درصد اقتصاد 440 میلیارد دلاری کشور در دست دولت و بنگاه های دولتی است و از 30 درصد باقی مانده نیز دو سوم درصد در اختیار خصولتی ها است.
با توجه به موارد بالا پرسش بزرگ این است که چگونه اقتصاد دولتی در حال دولتی شدن است! مگر نه این که همچنان مالکیت و مدیریت اصلی واحد های بزرگ صنعتی، تولیدی و خدماتی کشور در اختیار بخش دولتی است و بیشترین تقاضای ارز نیز از سوی همین بنگاه ها صورت می گیرد. مگر نه این که بازاربورس ایران نسبت ارزش بازار سهام ایران از تولید ناخالص داخلی در حدود 31 درصد است و 41 درصد سهام متعلق به 10 شرکت بزرگ است و حقوقی ها و خصولتی ها نبض بازار را در دست دارند.
اما واقعیت این است که الگوی اسلامی اقتصادی منطبق با ایجاد بیشترین مشارکت برای آحاد مردم و به عبارتی سپردن کار اقتصادی به مردم و اتکای دولت به فعالیت های ایشان با حفظ موقعیت حاکمیتی و اعمال وظیفه اعمال نظارت و تسهیل گری است. همانگونه که در سند بالادستی اقتصاد مقاومتی نسبت به آن تصریح و با تاکید به دستگاه ها ابلاغ شده است.
اما چرا در شرایط سخت اقتصادی، دولت به جای دادن فرصت به بخش خصوصی واقعی و تقویت مشارکت بیشتر شهروندان در "مقابله اقتصادی" باحجمه خارجی، به بهانه آوردن ثبات به بازارها و حفظ ساختار اقتصادی، سهم بیشتری از فعالیت را در اختیار می گیرد و هر چه بیشتر در فرایند قیمت گذاری مداخله می کند!
لزوم حضور و نظارت دولت در اقتصاد یک واقعیت غیر قابل انکار به ویژه در شرایط دخالت بی امان خارجی است اما این نیز یک واقعیت تاریخی است که مدیریت اقتصادی دولت در طول سالهای گذشته برای کشور بسیار گران تمام شده و با هدر دادن بخش زیادی از منابع و با بهره وری بسیار پایین، اگر نگوئیم صفر، مانع از جهش در نرخ رشد اقتصای شده است. بسیاری از کارشناسان در دانشگاه ها و نمایندگان در مجلس شورای اسلامی به این موضوع اشاره داشته اند که
کشورما بسیار گران اداره شده و می شود. تا جایی که حتی برخی مدعی هستند که با یک سوم هزینه های دولتی موجود می توان با اعمال مدیریت صحیح، همین خدمات را به شهروندان ارایه داد.
به نظر می رسد مشکل بزرگ و اصلی اقتصاد کشور نه تحریم های یکجانبه و ظالمانه خارجی و یا حتی فعالیت های ایذایی رقبای منطقه ای برای وارد آوردن ضربه به اقتصاد کشور، بلکه ساختار اقتصادی زنگ زده و اسقاطی است که در آن منافع خاص نهادینه شده آنقدر جذاب است که مانع از اجازه ایجاد فرصت تغییر واقعی و ایجاد فضای فعالیت برای دیگر شهروندان جهت مشارکت موثر و ثمربخش می شود.
همانگونه که تجربه نشان داده، شرایط نامطلوب اقتصادی موجود با ادامه همین دستفرمان در بهترین شرایط خواهد توانست وضعیت موجود را برای مدتی تثبیت کند، اما راه حل اقتصاد بیمار کشور نخواهد بود. راه حل را باید در مشارکت آحاد مردم در اقتصاد واقعی و در لابلای بند های سند اقتصاد مقاومتی جستجو کنیم. همانگونه که پیامبر اکرم حضرت محمد (ص) فرمودند: لا اسعار فی الله است. و این فرمولی است که به نظر می رسد برای خروج از مشکلات اقتصادی باید به صورت جدی بدان تاسی و عمل کرد.
*1- به عنوان مثل در شرایطی که قیمت یک لیتر بنزین در داخل ایران برای یک لیتر یک هزار تومان درنظر گرفته شده بود در کشورهای همسایه قیمت ها تا 5 هزار تومان نیز مشاهده می شد، موضوعی که باعث شد بسیاری از افراد، کار های کم بازده خود را رها کرده و به صف صادر کنندگان غیر قانونی سوخت در استانهای مرزی تبدیل شوند. این وضعیت رابه تناوب در باره سایر اقلام از جمله مواد خوراکی و مصرفی نیز مشاهده کردیم.
*2رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید داشت که بر اساس بررسی های انجام گرفته در سال 97 از 100 هزار میلیارد تومان یارانه تخصیص داده شده برای کالاهای اساسی، تنها چیزی در حدود 20 تا 30 درصد به دست مصرف کننده واقعی رسیده است! این بدین معنی است که 70 تا 80 درصداین مبلغ به صورت رانت توزیع شده است.
*3- ظهور سلطان های مختلف از جمله سلطان سکه، سلطان قیر، سلطان کاغذ، سلطان پوشک، سلطان گوشت، سلطان شکر، سلطان خودرو و ... علی رغم بازداشت و محاکمه و حتی اعدام برخی از آنان می تواند نمایانگر ضعف فعالیت های دستگاه های نظارتی قلمداد شود.
*4- رویکرد تیم جدید اقتصادی دولت نتوانست ارز 4200 تومانی را حفظ کند و برای جلوگیری از وضعیتی که برای دولت مادورو در ونزوئلا پیش آمد در ایران اجازه داد نرخ ارز باواسطه در ارتباط بازار قرار بگیرد.
مدیر مسئول گروه رسانه ای اخبار مالی





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تغییرات 4 ماهه نرخ ارزهای عربی در بازار ایران

وزارت مسکن برای کنترل اجاره‌بها آستین‌ها را بالا زد

پشت‌پرده گرانی خرما و شکر

شرایط جدید صادرات و واردات اعلام شد

خبر خوش به مشترکان کم مصرف برق

هشدار پلیس فتا در مورد کلاهبرداری با پیامک یارانه

اختصاصی/طلا بالای 1280 دلار در هر اونس مقاومت می کند/ امکان حرکت به سمت 1290 دلار وجود دارد

پیشنهادی تازه درباره قیمت بنزین

افزایش ذخایر موقت نفت ایران در خشکی و دریا

تسهیلات ویژه برای متقاضیان مسکن مهر تمدید شد

جدیدترین قیمت نفت و طلا در دنیا

درخشش بورس در هفته آخر اردیبهشت

تکذیبیه همتی درباره یک خبر ارزی

صادرات ایران به چین آب رفت

هشدار درباره نفت 200 دلاری

نظر یک نماینده درباره طرح ساماندهی بازار خودرو

2 مالیات ضد سفته‌بازی در بازار ملک

سوت گرانی بلیت قطار از نیمه خرداد

قدغن شدن واردات غذای سگ و گربه

تبریک به رئیس بازنشسته «بنز» به سبک کمپانی «بی‌ام‌و»

توصیه‌ معاون وزیر به مردم در بازار لوازم خانگی

سایه سنگین اموال مازاد بانک‌ها بر سر اقتصاد کشور

مسیر دریایی هندوستان-قشم افتتاح شد

کاهش 92 درصدی واردات اروپا از ایران

رشد بیش از 90 درصدی تخلیه کالای اساسی در بندر امام

تغییر ساعت کاری بانک‌ها در دو روز پس از شب‌های قدر

دپوی 103 هزار تنی شکر در بندر امام

مظنه آپارتمان‌های 100 متری پایتخت

تامین اجتماعی در گرفتن حق بیمه رکورد شکنی کرد

پیش‌بینی25 صاحب‌نظر درباره بازار مسکن در ماه‌های آتی

رونمایی از مدل جدید تقویت قدرت خرید مسکن

​آغاز ارائه تسهیلات به ناشران و حمایت از کتاب‌فروشان

افزایش نرخ تورم خانوار‌ها به 34 درصد

ارائه خدمات بانکی به روشندلان در بانک دی امکان پذیر شد

قدردانی از رویکرد فرهنگی بانک صادرات و حمایت از نشر و ترویج قرآن کریم

حرکت الاکلنگی قیمت سکه و دلار در روز آخر هفته

کاهش قیمت نفت به زیر 70 دلار

قیمت طلا و قیمت سکه در بازار امروز تهران 98/03/02

ارزانی شکر در گروی واردات 800.000 تنی

پیش ثبت نام بازار متشکل ارزی آغاز شد

ترکیه خرید نفت از ایران را متوقف کرد

خرما در عمده‌فروشی‌ها به 42 هزار تومان رسید

قیمت طلا و سکه کاهش یافت

ابهام در نحوه کار بازار متشکل ارزی

نرخ دلار و یورو در صرافی ملی

علت تحقق نیافتن برنامه اشتغال زایی سال 97

رشد 85 درصد ورود کشتی های حامل کالای اساسی به بندر امام در 2 ماه اخیر

روش حرفه‌ای خرید و فروش خودرو، تنها با 1 تماس و در 1 روز

اختصاصی/ تقاضای مکان امن سرمایه دلار باعث درجا زدن طلا شد

قیمت امروز دلار و یورو در صرافی بانک‌ها