بازار آریا

آخرين مطالب

پیشران‌های تغییرات فناورانه در هر صنعتی مجموعه ای از نیروها هستند اقتصاد ايران

پیشران‌های تغییرات فناورانه در هر صنعتی مجموعه ای از نیروها هستند

  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد: از نگاه کلان، پاسخ به این پرسش که چرا تغییرات فناورانه در برخی کشورها سریع اتفاق می‌افتد و در برخی دیگر اصلاً وجود ندارد، با نگاه به ساختار بازار و سیاست‌های دولت قابل توضیح است.
سیاست‌های دولت و پیشران‌های تغییرات فناورانه
سیاست‌های دولت می‌تواند طیف وسیعی از مسائل را دربرگیرد. برخی از این سیاست‌ها به پشتیبانی مالی مستقیم مثل یارانه‌ها مربوط می‌شوند، برخی دیگر بار مالی کمتری دارند اما کارآمدترند.
در صنعت نفت و گاز متعارف، سرمایه‌گذاری همانند سرمایه‌گذاری در فناوری‌های جدید طولانی مدت است. این سرمایه‌گذاری‌ها سال‌ها بلکه دهه‌ها به طول می‌انجامند و به میزان سرمایه قابل توجهی نیاز دارند تا بتوانند منابع نفت و گاز زیر زمین را به تولید پایدار تبدیل کنند. به همین سان، تلاش زیادی لازم است تا ایده‎های خلاقانه به محصولات تجاری تبدیل شوند.
در طی این مدت، شرایط بیرونی غالباً بسیار تغییر کرده و این تغییرات نیز عموماً از کنترل دولت خارج است. با این وجود، دولت‌ها می‌توانند با اطمینان بخشی و علامت‌دهی درست به سرمایه‌گذاران، ریسک‎های مهم (که عمدتاً ریسک‌های مقررات‌گذاری و مالی هستند) را به حداقل برسانند.
داستان فناوری جداسازی و ذخیره‌سازی کربن (CCS) مثال خوبی در این زمینه است. براساس گزارش‎های منتشر شده توسط آژانس بین‌المللی انرژی ، سیاست پشتیبانی از این فناوری مهم به شدت نوسان داشته، به گونه‌ای که در اوایل دهه 2000 شتاب گرفته، اما پس از سال 2009 (یعنی پس از شکست نشست زیسط محیطی کپنهاگ در دستیابی به توافق و اندکی پس از بحران مالی جهانی) رو به افول رفت.

در نتیجه، طی سال‌های 2010 تا 2016 بیش از 20 پروژه پیشرفته و با مقیاس بزرگ CCS در سراسر اروپا، آمریکا و استرالیا متوقف شدند.
اما پشتیبانی دولت به تنهایی کافی نیست و باید آن را با ساختارهای بازار رقابتی تکمیل نمود. فناوری نفت شیل در آمریکای شمالی که بازار جهانی انرژی را از اساس متحول کرده، زاده همین نیروهای بازار است. بکارگیری ترکیبی از حفاری افقی و شکست هیدرولیکی امکان استخراج نفت و گازی را فراهم کرده که پیشتر استخراج آن غیرتجاری و در مواقعی غیرممکن بود.
نکته قابل توجه در این خصوص این است که آمریکا بزرگ‎ترین دارنده منابع نفت و گاز شیل نیست. براساس آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، چین دارای بزرگ‎ترین ذخایر گاز شیل و روسیه دارای بزرگ‎ترین ذخایر نفت شیل است.
اما ایالات متحده عوامل بسیاری از جنس دوستدار بازار بر روی زمین دارد که انقلاب شیل را به پیش رانده و بسیاری از این عوامل در کشورهای دیگر وجود ندارد. لذا حتی با وجود فناوری، امکان تکرار تجربه ایالات متحده برای دیگر کشورهای غنی از منابع نفت و گاز شیل دشوار است (برای مطالعه بیشتر در این خصوص به کتاب «اوپک در عصر نفت شیل» ترجمه نگارنده مراجعه نمایید).
انقلاب شیل مثال کاملی از فرآیندهای بازار محور است. در یک چرخه نوآوری کلاسیک، شرکت‌های کوچک و متوسط آزمون و خطا دارند و در نهایت راه‌های نوآورانه‌ای را برای دستیابی و بهره‌برداری از منابع قدیمی و شناخته شده پیدا می‌کنند.
این بدان خاطر است که این شرکت‌ها از فضایی که بازار برای ریسک کردن در اختیار آنها قرار می‌دهد استفاده می‌کنند.
عموماً بسیاری از این شرکت‌ها در تلاش برای نوآور شدن زیان می‌کنند و نهایتاً تنها اندکی موفق می‌شوند و متقابلاً پاداش خود را دریافت می‌کنند. این همان چیزیست که در انقلاب شیل ایالات متحده اتفاق افتاد؛ شرکت‌های بزرگ‎تر و ریسک گریزتر پس از آنکه شرکت‌های کوچک‎تر و مستقل پیشگام شده و راه را برای تحکیم و تکمیل یک فناوری جدید باز کردند، وارد عرصه شدند.
به هرحال فرقی نمی‌کند که موضوع تولید نفت شیل باشد یا استقرار یک فناوری بزرگ مقیاس و سرمایه‌بر در حوزه‌ای دیگر، این انگیزه حاصل از رقابت است که مرزهای فناوری را در یک صنعت جابجا می‌کند. چنانچه رقابت محرک نوآوری باشد، پس به بازار، علامت دهی آن برای آزمون و خطا و مشوق های پشتیبان رقابت نیاز داریم. این موضوع می‌تواند درس مهمی برای شرکت ملی نفت ایران باشد که هیچگاه در معرض رقابت قرار نگرفته است.
در پایان شایان ذکر است که تجربه و تاریخ نشان داده فناوری‌هایی که برای توسعه خود به بازارها تکیه می‌کنند، بسیار سریع‌تر از فناوری‌هایی توسعه پیدا می‌کنند که تنها به پشتیبانی دولت دلبسته‌اند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دیدار رئیسی با مراجع عظام

آغاز به کار فرمانده جدید کل سپاه

ادعاهای پسر پادشاه سعودی علیه ایران

تخت روانچی استوارنامه خود را تقدیم گوترش کرد

پیام ظریف تحویل لودریان شد

انتقاد روسیه از تصمیم ترامپ علیه ایران

ایرانی‌ها به التماس در نمی‌آیند

آمریکا طرف مذاکراتی معتبری نیست

شروط ایران برای مذاکره با آمریکا

کاهش وابستگی به نفت را نوعی فرصت می‌دانیم

وزارت برق عراق: به واردات گاز از ایران ادامه می‌دهیم

تامین سرمایه امین و تجارت الکترونیکی ارتباط فردا توافق‌نامه امضا کردند

تکمیل و اخذ اطلاعات شناسه شهاب توسط شبکه بانکی

تداوم اقدامات بانک مرکزی موجب ثبات بیشتر اقتصاد کشور می شود

بیمه مرکزی در اندیشه بنگاه داری نیست

امکان پرداخت عوارض آزادراهی با گوشی های آیفون فراهم شد

راه‌اندازی سامانه جامع بانکی «امید» در بانک سپه

تاکید لاریجانی بر ضرورت فرماندهی واحد در بحران‌ها

توقف خانگی یاران میلاد محمدی در لیگ روسیه

سید ابراهیم رئیسی به مسجد جمکران رفت

مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل جلسه داد

اولین فیلم از پشت صحنه «متری شیش و نیم»

المهندس: اگر ایران نبود در جنگ با داعش سلاح نداشتیم

دیدار معاون نخست‌وزیر روسیه با برهم صالح در بغداد

تیراندازی در شمال فرانسه +فیلم

اسکاتلند برای جدایی از انگلیس همه‌پرسی برگزار می‌کند

نفت اوپک گران شد

دیدار ظریف با دبیرکل سازمان ملل متحد +تصاویر

قتل پدر توسط پسر در فسا

توییت پسر نتانیاهو: کشوری به‌نام فلسطین وجود نداشته

جستجوی 4 ملوان مفقودشده بوشهری بی‌نتیجه ماند

شهادت یک نیروی سپاه کامیاران در تیراندازی اشرار

واکنش آمریکا به سخنان ظریف درباره تبادل زندانیان

بخشی از میدان هفت تیر به پیاده راه تبدیل می‌شود

باز شدن قفل تامین مالی صنایع با کلید اوراق سلف موازی استاندارد

راه اندازی گواهی سپرده زیره و شمش طلا در سال 98

تفاهم نامه شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس با سمات

نقش موثر بازرسان در وصول و تعیین تکلیف مطالبات بانک ملی

رونمایی از سپر ریسک مالی و نرم افزار جامع مدیریت ریسک نهادهای مالی

افتتاح جدید در خط 7متروی تهران

واعظی: دو نفر برای سخنگویی دولت معرفی شده‌اند

واکنش رییس محیط زیست به هجوم ملخ‌ها و ملخ‌خوری

نقص فنی در پرواز تهران-کیش

آیت‌الله جوادی آملی: خلأهای قانونی عامل اختلاس است

ترامپ به مرز مکزیک نیرو فرستاد +عکس

ترامپ اوباما را به جاسوسی متهم کرد +عکس

ظریف با دبیرکل سازمان ملل متحد دیدار کرد

وحشتناک‌ترین زلزله‌هایی که در آمریکا رخ داده‌اند

آمریکا 2 شخص و 3 نهاد وابسته به حزب‌الله را تحریم کرد

شوخی باشگاه فولام با کیت جدید یوونتوس +عکس