بازار آریا

آخرين مطالب

نگاهی به ابعاد بازار فناوری نانو مقالات اقتصادي

نگاهی به ابعاد بازار فناوری نانو

  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد: فناوری ‌نانو واژه‌ای است کلی که به تمام فناوری‌های پیشرفته در عرصه کار با مقیاس نانو اطلاق می‌شود. موضوع اصلی آن نیز مهار ماده یا دستگاه‌های در ابعاد کمتر از یک میکرومتر، معمولاً حدود 1 تا 100 نانومتر است.
وجه منحصر به فرد فناوری نانو داشتن عناصری به نام نانو مواد و نانو ساختار است. اولین جرقه فناوری نانو در سال 1959 زده شد. در این سال ریچارد فاینمن طی یک سخنرانی با عنوان «فضای زیادی در سطوح پایین وجود دارد» ایده فناوری نانو را مطرح ساخت. وی این نظریه را ارائه داد که در آینده‌ای نزدیک می‌توانیم مولکول‌ها و اتم‌ها را به صورت مستقیم دستکاری کنیم.
اما در سال 1974 بود که نوریو تانیگوچی اصـطلاح «فنـاوری نـانو» را معرفـی کـرد و اریـک دکـسلر در بحث برانگیزترین کتاب خود به نام «موتورهای خلقـت: ظهـور عـصر فنـاوری نـانو» ایـن اصـطلاح را عمومیـت بخشید. در این کتاب آینده تحقیق و توسعه فناوری نانو به تصویر کشیده شـده اسـت و تمرکـز اصـلی آن روی یکی از جنبه‌های فناوری نانو به نام آرایش مولکولی است؛ به صورت تئوری آرایش مولکولی می‌توانـد امکـان تولید محصولات را از طریق آرایش پایین به بالا به صورت اتم به اتم فراهم آورد. این نظر بـسط نگـاه ریچـارد فاینمن در سخنرانی معروف وی در سال 1959 در موسسه فنـاوری کالیفرنیاسـت «فـضای زیـادی در آن پـایین وجود دارد (ستاد ویژه توسعه فناوری نانو, 1387).
روند 2020 فناوری نانو
تا سال 2020 احتمالاً چندین فناوری نانو که در اوایل قرن 21 ظهور یافتـه‌انـد، در محـصولات و کاربردهـای تجاری وارد خواهند شد. تا آن زمان گروه‌های جدیدی از حسگرها که هزینه پـایینی داشـته و بـه راحتـی قابـل استفاده در ساختمان‌ها و تأسیسات زیربنایی هستند، صورت خارجی به خـود خواهنـد گرفـت. شـبیه اسـتفاده از دوربین‌های ویدئویی برای نظارت فیزیکی، حسگرهای شیمیایی و زیستی همراه با سایر فناوری‌های مراقبتـی و ارتباطی برای تشخیص تهدیدهای ممکن مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
در برخی مـوارد ممکـن اسـت ایـن حسگرهای جدید با ساختارهای مراقبتـی و ارتبـاطی موجـود یکپارچـه شـوند (هماننـد دوربـین‌هـای ویـدیویی، حسگرهای حرکتی، و تلفن‌ها). مثلاً ساختمان‌ها و ساختارهای آینـده‌ای کـه بـه طـور خـاص در معـرض تهدیـد هستند، می‌توانند دارای سیستم‌های مراقبتی پیشرفته‌ای باشند که تصویر را با سیـستم‌هـای تشخیـصی شـیمیایی و زیستی یکپارچه نموده و به دخالت انسانی نیاز بسیار کمی دارند. بسیاری از این سیستم‌ها برای پایش محدودهای از عوامل مورد نظر طراحی شده و خواهند توانست نتایج را در عرض چنـد دقیقـه گـزارش دهنـد.
حسگرهای توانمند شده با فناوری نـانو کاربردهـای بالقوه دیگر حسگرهای توانمند شده با فناوری نـانو شـامل سیـستم‌هـای مـستقر در بخـش جلـویی سـاختمان‌هـا، سیستم‌های کنترل خودرو، و تجهیزات ایمنی منازل همچون شناساگرهای مونوکسیدکربن و دود می‌باشند. پیشرفت‌های آینده در زمینه حسگرهای با عمر بالا و بدون نیـاز بـه نگهداری، نیـاز بـه توسـعه بـسیار زیـادی در ظرفیـت و مـدیریت تـوان بـاتری‌هـا و بررسـی مایعـات بـرای سیـستم-هـای سـنجش میکـرو دارد.
بـرای برخـی عملکردهای خاص با خطر بالا یا مرتبط با امنیت ملی (هماننـد کاربردهـای نظـامی یـا واکنش‌های اورژانـسی) حسگرهای پوشیدنی به طور گسترده در دسترس خواهند بود؛ این حسگرها بـا یـک شـبکه ارتبـاطی فراگیـر در ارتباط بوده و قادر خواهند بود تماس هر فرد با عوامل (شیمیایی یا زیستی) مورد نظر و همچنـین محـل و سـطح تماس را به سرعت اطلاع دهنـد. همچنـین در 15 سـال بعـد پیـشرفت‌هـای روزافـزون بیـشتری در انتخـابگری و حساسیت شیمیایی و زیستی تمام حسگرها اتفاق خواهد افتاد.
ابعاد بازار جهانی فناوری نانو
تاکنون تقریباً تمامی اجزای اقتصاد جهانی یعنی بخش صنعت، خدمات و کشاورزی تحت تأثیر فناوری نانو قرار گرفته‌اند که آمار و شواهد نشان‌دهنده‌ افزایش شدت و مقیاس این روند است، به طوری که انتظار می‌رود بازار جهانی فناوری نانو تا سال 2024 از مرز 125 میلیارد دلار عبور کند.
از نقطه نظر اقتصادی، بازار جهانی فناوری نانو را می‌توان بر اساس دو بعد بررسی کرد. این شامل “مؤلفه (Component)” و ” کاربرد (Application)” می‌شود. از حیث مؤلفه، بازار فناوری نانو را می‌توان در شکل (1) نشان داد.
شکل1: بازار نانو فناوری از جنبه مولفه برخی از پیش بینی‌های بازار جهانی فناوری نانو از حیث مؤلفه را می‌توان به شرح زیر بیان نمود:
نانو مواد بالاترین سهم را در بازار جهانی فناوری نانو به دست خواهد آورد. نانو ذرات تقریباً 85% از بازار جهانی نانو مواد را تصاحب می‌کنند. نانو ابزار دومین سهم بازار فناوری نانو را به دست می‌آورند. ابزارهای نانو لیتوگرافی بازار جهانی نانو ابزارها را تصاحب خواهند کرد. نانو دستگاه‌ها کمترین سهم از بازار فناوری نانو را به دست می‌آورند. افزون بر بعد مؤلفه، بازار فناوری نانو را می‌توان بر اساس بعد کاربرد نیز بررسی کرد. بعد کاربرد در واقع به کاربرد فناوری نانو در صنایع مختلف اشاره دارد. بازار جهانی فناوری نانو بر اساس کاربرد در شکل (2) نشان داده شده است.
شکل2: بازار جهانی نانو فناوری بر اساس کاربرد برخی از پیش بینی‌های بازار جهانی فناوری نانو از حیث مؤلفه را می‌توان به شرح زیر بیان نمود:
سه کاربرد بسیار بالای فناوری نانو در حوزه‌های الکترونیک، انرژی و بیوپزشکی مشاهده خواهد شد که تقریباً 70% سهم بازار جهانی فناوری نانو را شامل خواهند شد. بزرگ‌ترین کاربرد مخصوص بخش الکترونیک است. دومین حوزه پرکاربرد به بخش انرژی متعلق خواهد بود که بعد از آن بخش بیوپزشکی قرار دارد. صنعت لوازم آرایشی نیز یکی از فعال‌ترین پذیرندگان فناوری نانو خواهد بود. در سال 2017، بازار جهانی فناوری نانو فقط در حوزه دفاعی معادل با 3 میلیارد دلار بوده است. سهم بخش اتومبیل از بازار جهانی فناوری نانو به 5% خواهد رسید. محرک‌ها و موانع رشد بازار جهانی فناوری نانو
بازار جهانی فناوری نانو همچون هر بازاری دارای محرک‌ها و موانع خاص خود است. پیشرفت شتابان فناوری، افزایش حمایت دولت و بخش خصوصی از تحقیق و توسعه نانو، تقاضای فزاینده برای مینیاتوریزه کردن (کوچک سازی) تجهیزات و ائتلافات راهبردی بین کشورها به‌عنوان محرک‌های اصلی رشد بازار جهانی این فناوری شناخته می‌شوند و مواردی مانند دغدغه‌های محیط زیستی، سلامت و ایمنی و همچنین چالش‌های تجاری‌سازی آن به عنوان موانع ‌(کند‌کننده‌‌ی)رشد جهانی فناوری نانو به‌حساب می‌آیند.
تفاوت فناوری نانو با فناوری‌های دیگر
تفاوت اصلی فناوری نانو با فناوری‌های دیگر در مقیاس مواد و ساختارهایی است که در این فناوری مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته تنها کوچک بودن اندازه مدنظر نیست؛ بلکه زمانی که اندازه مواد در این مقیاس قرار می‌گیرد، خصوصیات ذاتی آن‌ها از جمله رنگ، استحکام، مقاومت خوردگی و … تغییر می‌یابد.
در حقیقت اگر بخواهیم تفاوت این فناوری را با فناوری‌های دیگر به صورت قابل ارزیابی بیان نماییم، می‌توانیم وجود «عناصر پایه» را به عنوان یک معیار ذکر کنیم. عناصر پایه در حقیقت همان عناصر نانومقیاسی هستند که خواص آن‌ها در حالت نانو مقیاس با خواصشان در مقیاس بزرگ‌تر فرق می‌کند. اولین و مهم‌ترین عنصر پایه، نانوذره است. منظور از نانوذره، همان‌گونه که از نام آن مشخص است، ذراتی با ابعاد نانومتری در هر سه بعد می‌باشد. نانوذرات می‌توانند از مواد مختلفی تشکیل شوند، مانند نانوذرات فلزی، سرامیکی، …

فناوری نانو در ایران
سال 1989 نقطه آغاز توجه کشورهای جهان به سمت فناوری نانو بود، هر چند قبل از آن برخی از مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی به صورت پراکنده بر روی این فناوری تحقیق می‌کردند. در سال 1379 بود که در سطح کلان سیاست‌گذاری ایران اهمیت توجه به فناوری نانو مطرح شد. در سال 1382 ستاد ویژه توسعه فناوری نانو به ریاست معاون رئیس‌جمهور و عضویت برخی وزارتخانه‌ها و تعدادی از مدیران و محققان تشکیل شد.
با شروع فعالیت این ستاد، تدوین برنامه ده ساله و در کنار آن اجرای برنامه‌های کوتاه‌مدت در چهار حوزه ترویج، توسعه منابع انسانی، زیرساخت آزمایشگاهی و طرح‌های کوتاه مدت آغاز شد. در نهایت با تلاش‌های انجام شده، تدوین سند بلند مدت توسعه فناوری نانو در مرداد 1384 به نتیجه ‌رسید. هدف کلی این سند رسیدن ایران به رتبه‌های برتر جهانی در زمینه فناوری نانو و همچنین استفاده از این فناوری به منظور تولید ثروت و ارتقای کیفیت زندگی مردم بود.
طبق آمارهای منتشر شده در سال 2017، حدود 37200 محقق در زمینه فناوری نانو در ایران مشغول به فعالیت هستند. به همین دلیل، در سال 2017 ایران در تولید علم و مقالات ISI منتشر شده در زمینه فناوری نانو دارای رتبه چهارم در جهان بعد از کشورهای چین و آمریکا و هند بوده است.
همچنین در زمینه تجاری‌ سازی فناوری نانو، 276 نوع محصول توسط 130 شرکت در ایران تولید شده است که بیشتر این محصولات در حوزه صنایع ساخت‌ و ساز، پزشکی و نساجی ‌است. تعداد استانداردهای ملی در زمینه فناوری نانو در ایران قابل توجه است و ایران در این شاخص رتبه 2 را در سال 2017 در جهان دارد.
آنچه مشخص است، ایران رشد قابل توجهی در فناوری نانو در طی این سال‌ها داشته است. اما نکته اصلی که باید به آن توجه شود بالا بردن ضریب تبدیل این علم به ثروت و بالا بردن سهم محصولات تولید شده با فناوری نانو از تولید ناخالص داخلی ایران است (ناظر اقتصاد، 1397).


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ظهور قریب‌الوقوع یک ابرطبقه/ توزیع بی سابقه رانت در سال گذشته از ناآگاهی بود

تجارت الکترونیک

چالش‌های نظام بودجه‌ریزی کشور

جایگاه ارزش افزوده و اشتغال بخش خدمات در ایران و جهان

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در فصل دوم 2019

مروری بر وضعیت و چشم‌انداز صنعت پتروشیمی

ارزش افزوده بخش خدمات در جهان

کلید توسعه در دستان داگلاس نورث

نرخ شکست استارت آپ ها به تفکیک صنعت

بنگاه‌های نوآور ، اثر اندازه بنگاه بر نوآوری

الزامات نقش فعال دولت در ایجاد نوآوری و کارآفرینی

نوآورترین شرکت‌های 2019 ؛ تبلور هوش مصنوعی

آرای مازوکاتو : سرمایه گذاری دولت در نوآوری

سدسازی ترکیه : دیپلماسی آب و اثر بخشی توافقات

اقتصادهای شکننده سال 2019

تصویر 10ساله از نوسان نرخ آپارتمان

ایران در جمع 20 کشور برتر در شمار کاربران اینترنت

برآورد اولیه از عمق رکود مسکن در شهریور

سهم ایران از اقتصاد جهانی

شرط ماندگاری آرامش در اقتصاد ایران

رژیم موقتی آمارهای بانکی

سرگیجه در بازار نفت

خاموشی موتور افزایش سرمایه‌ها

حاکمیت قانون و مبارزه با فساد

توقف رشد مسکن در کلان‌شهرها

اقتصادهای شکننده سال 2019

3علت اصلی کسری بودجه

تاثیر نوآوری و خلاقیت بر رشد اقتصادی کشورها

سدسازی ترکیه : دیپلماسی آب و اثر بخشی توافقات

جزئیات پرداخت تسهیلات اشتغال در 31استان

مشق پر اشتباه مجلس در قانون تجارت

بهترین بازار برای سرمایه گذاری کجاست؟

برای ‌فیلترینگ هوشمند چه هزینه‌ای شد؟

آموزش 4مهارت اقتصادی به نوجوانان

ابهام ها و سوالها در باره خصوصی سازی بنیاد مستضعفان

آرای مازوکاتو : سرمایه گذاری دولت در نوآوری

کسی از سرنوشت مسکن مهر خبر ندارد؟

جزئیات منابع چهار برنامه اشتغالی 98

نوآورترین شرکت‌های 2019 ؛ تبلور هوش مصنوعی

کار مولد و نامولد در اقتصاد

دزدی صرافان قلابی در شرایط تحریم

مصائب مدرک داران بدون شغل

سایه بانکداری مجازی بر سر شعب بانکی

واکنش بازارها به رویدادهای دیپلماسی

نذر آب در سرزمین نیمروز

بخشنامه درمانی برای تجارت

طرح‌های خطا در کنترل مصرف بنزین

نقش حسابرسان و حسابداران در اقتصاد

عوامل کاهش قیمت خودرو

کلاه گشاد بر سر خریداران مسکن مهر