بازار آریا

آخرين مطالب

زیست توده (biomass) جایگزین سوخت‌های فسیلی مقالات اقتصادي

زیست توده (biomass) جایگزین سوخت‌های فسیلی

  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد: شوک نفتی دهه 1970 به عنوان یک نقطه گسست، لزوم توجه به منابع جایگزین مانند زیست توده (biomass) را بیش از پیش برای سیاست‌گذاران انرژی درکشورهای صنعتی مطرح نموده است.
با گذشت زمان و در اثر رشد جوامع و پیچیده‌تر شدن صنعت و تکنولوژی، نیاز بشر به منابع انرژی شدت یافته و کشف و بهره‌برداری وسیع از سوخت‌های فسیلی را ناگزیر نمود. با این حال، انفجار جمعیت، ارتقا سطح زندگی و رفاه انسان‌ها و آسیب و تهدیدات روز افزونی که استفاده بی‌رویه از سوخت فسیلی به طبیعت و محیط زیست وارد می‌کند، ادامه این روند را غیرممکن ساخته است.
بدین ترتیب، بشر با نگاهی به خورشید، باد، امواج دریا و سایر منابع طبیعی پایان ناپذیر (زیست توده)، در پی کاهش وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی است. گزارش حاضر به بررسی جایگاه و بازار انرژی‌ تجدید پذیر خواهد پرداخت.
زیست توده (Biomass) چیست؟
زیست توده یا بیومس یک منبع تجدیدپذیر انرژی است که از مواد زیستی به دست می‌آید. به‌طورکلی، ضایعات کشاورزی، باغداری، صنایع غذایی، جنگل‌ها، فضولات دامی، فاضلاب‌های شهری و صنعتی و سایر پسماندهای آلی و صنعتی می‌توانند به عنوان زیست توده مورد استفاده قرار گیرند. در واقع، زیست توده‌ها شامل تمامی زباله‌های زیستی قابل سوزاندن می‌شود، البته به جز سوخت‌های فسیلی (نفت، گاز و زغال سنگ) که طی فرایندهای زمین‌شناسی تغییر شکل یافته‌اند.
در واقع، به دلیل اینکه کربن موجود در سوخت‌های فسیلی از چرخه زیستی طبیعت خارج شده‌است و سوزاندن آن‌ها تعادل دی‌اکسید کربن موجود در جو را برهم می‌زند، عنوان زیست‌توده به آن‌ها اطلاق نمی‌شود.
تولید انرژی از زیست توده
روش‌های بسیاری وجود دارد که به واسطه آن‌ها مواد اولیه (مواد خام که باید تبدیل به فرآورده صنعتی شود به ویژه مواد نفتی لازم در صنایع پتروشیمی و بنزین سازی) می‌توانند به منابع تجدید پذیر انرژی تبدیل شده و به عنوان یکی از منابع درآمدی کشورها از طریق صادرات غیرنفتی محسوب شوند.

دامنه گسترده‌ای از ضایعات و باقی مانده محصولات می‌توانند به صورت مستقیم و به عنوان سوخت مورد نیاز سرمایش، گرمایش و تولید الکتریسیته مورد استفاده قرار گیرند. همچنین از آن‌ها می‌توان به جای سوخت پتروشیمی به عنوان سوخت مورد نیاز برای حمل و نقل ( به ویژه وسائطی که گاز سوز هستند) استفاده کرد. لازم به ذکر است که بسیاری از فناوری‌های مربوط به انرژی‌های زیستی (bioenergy) در حال حاضر به خوبی عملیاتی شده و به مرحله تجاری سازی رسیده‌اند.
در سال‌های اخیر، مسائل زیست محیطی محلی و جهانی، افزایش تقاضا و امنیت انرژی همچنان در حال افزایش است (در زمینه تولید و استفاده از انرژی زیستی). با این وجود، در برخی از کشورها قیمت پایین سوخت فسیلی در طی سال‌های گذشته منجر به کم اهمیت بودن سرمایه‌گذاری بر روی منابع تجدید پذیر انرژی مانند زیست توده‌ها شده است. نمودار زیر نشان دهنده سهم زیست توده در مصرف نهایی انرژی می‌باشد
نمودار 1: سهم زیست توده در مصرف نهایی انرژی بازار زیست توده
بر اساس آخرین آمار در دسترس، در سال 2016 بازار انرژی زیستی حدود 6 درصد افزایش داشته است، رهبر تولید برق از زیست توده‌ها در سال 2016 ایالات متحده بوده است (68 میلیون مگاوات بر ساعت) و پس از آن نیز کشورهای چین با 54 میلیون مگاوات، آلمان با 52 میلیون مگاوات ساعت، برزیل با 51 میلیون مگاوات ساعت، ژاپن با 38 میلیون مگاوات ساعت و هند و بریتانیا با 30 میلیون مگاوات ساعت قرار دارند.
گرچه ایالات متحده بزرگترین تولید کننده برق از منابع زیست توده است، تولید این کشور در سال 2016 حدود 2 % کاهش داشته است.
وضعیت تولید و مصرف زیست توده در مناطق جغرافیایی
در اروپا رشد تولید برق از زیست توده و زیست گاز به رشد خود ادامه داده است. در آلمان، به عنوان بزرگترین تولید کننده الکتریسیته از زیست توده در اروپا ظرفیت کل تولید قدرت زیستی 2 درصد افزایش داشته است. بیش از 50 درصد از ظرفیت نیروگاه‌های نصب شده برق در آلمان تجدیدپذیر است و با وجود پیشرفتی که این کشور تاکنون در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر داشته، قصد دارد تا سال 2030، ظرفیت نیروگاهی تجدیدپذیر خود را به بیش از 65 درصد افزایش دهد.
حال حاضر 30 درصد ظرفیت نیروگاهی نصب شده در اسپانیا نیز انرژی‌های تجدیدپذیر است و تا سال 2050 این عدد به 100 درصد می‌رسد، علاوه بر این در شیلی نیز تا سال 2050، ظرفیت نیروگاه‌های نصب شده تجدیدپذیر به 70 درصد خواهد رسید.
در رابطه با وضعیت کشورهای آسیایی بایستی گفت که در حال حاضر، دو درصد از ظرفیت نیروگاه‌های نصب شده در مالزی را نیروگاه‌های تجدیدپذیر تشکیل می‌دهند و قرار است تا سال 2030 ظرفیت این نیروگاه‌ها به 20 درصد برسد.
نمودار 2: روند تولید زیست توده در مناطق مختلف جغرافیایی سرمایه‌گذاری در زیست توده
با وجود اینکه سرمایه‌گذاری جهانی در ظرفیت‌های جدید برق و سوخت تجدیدپذیر، تقریبا دو برابر سوخت-های فسیلی بوده، اما سرمایه‌گذاری (در سال 2016) در احداث سیستم‌های تجدیدپذیر جدید 23 درصد نسبت به سال 2015 کمتر بود.
در میان کشورهای دارای بازار نوظهور و در حال توسعه، سرمایه‌گذاری در انرژی تجدید پذیر( زیست توده) با 30 درصد کاهش به 125 میلیارد دلار رسیده است. سطح پایین سرمایه‌گذاری‌ها در 2016 تا حد زیادی به دلیل کاهش حجم سرمایه‌گذاری در بازارهای چین و ژاپن و دیگر اقتصادهای نوظهور و به ویژه هند و آفریقای جنوبی بوده.
چین همچنان بیشترین سطح سرمایه‌گذاری را داراست (32 درصد از کل تامین مالی انرژی تجدید پذیر در جهان، به غیر از پروژه‌های برق آبی بزرگ‌تر از 50 مگاوات). اما پس از اینکه در سال 2015 بالاترین رکود در میزان سرمایه‌گذاری در تجدیدپذیرها به ثبت رسید، بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها در سال 2016 بهبود شبکه و اصلاح بازار برق به منظور استفاده بهتر از منابع موجود انرژی تجدیدپذیر معطوف شد.
در ژانویه 2017، دولت چین اعلام کرد تا سال 2020 مقدار 360 میلیارد دلار جهت تقویت جایگاه خود به عنوان پیشتاز در زمینه سرمایه‌گذاری انرژی تجدید پذیر صرف خواهد کرد.
نمودار 3: سرمایه‌گذای جدید جهانی در برق و زیست توده، کشورهای توسعه یافته، نوظهور و در حال توسعه در گذار به انرژی تجدید پذیر، بخش انرژی مصرف شده برای گرمایش و بسیار عقب‌تر از لوازم الکترونیک و روشنایی است. در سال 2016، انرژی مصرف شده برای گرمایش بیش از نصف کل مصرف نهایی انرژی در دنیا را به خود اختصاص داد که 25 درصد آن از تجدید پذیرها تامین شد.
بیش از دو سوم سهم تجدیدپذیرها مربوط به زیست توده است که غالبا در کشورهای در حال توسعه به منظور پخت و پز و گرمایش استفاده می‌شود. اما این سوخت تجدید پذیر اغلب به طور ناپایدار به دست می‌آید و در صورت سوختن ناکارآمد، بسیار آلاینده و آسیب رسان است. به طوری که بیش از 4 میلیون نفر به دلیل بیماری‌های ناشی از آلودگی ایجاد شده بر اثر پخت و پز با سوخت‌های جامد خود را از دست می‌دهند. گرمای تامین شده از راه منابع نوین انرژی تجدید پذیر عموما (56 درصد) برای مقاصد صنعتی استفاده می‌شود.
جمع‌بندی
در این گزارش به بررسی بازار و روند استفاده از زیست توده به جای سوخت‌های فسیلی پرداخته شد. استفاده از زیست توده بعنوان یک منبع انرژی نه تنها بدلایل اقتصادی بلکه به دلیل توسعه زیست محیطی نیز جذاب است و از طرفی آنرا عامل تسریع در رسیدن به توسعه پایدار می‌دانند.
سیستم‌هایی که زیست توده را به انرژی قابل مصرف تبدیل می‌کنند، می‌توانند در ظرفیت‌های کوچک به صورت ماژول و ظرفیت‌های متوسط و بالا بکار روند. صنایع کشاورزی و جنگلداری از ذخایر اصلی زیست توده هستند که فرصت‌های اساسی را برای توسعه اقتصادی مناطق روستایی و دورافتاده فراهم می‌کند. میزان نشر مواد آلاینده ناشی از احتراق زیست توده، معمولاً کمتر از سوخت‌های فسیلی است.
استفاده و بهره‌برداری تجاری از زیست توده می‌تواند مشکلات مربوط به انهدام ضایعات و زباله در سایر صنایع از جمله جنگلداری و تولیدات چوب، فرآوری مواد غذایی و بخصوص ضایعات جامد شهری در مراکز شهری را حذف و یا کاهش دهد.
رفع مشکلات زیست محیطی حاصل از رهاسازی منابع زیست توده در طبیعت (آلودگی آب، خاک، هوا و بو و …)؛ کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای بویژه متان در جو؛ امکان تولید انرژی در محل مصرف(کاهش تلفات شبکه)؛ امکان تحویل انرژی پاک به شکل جامد، مایع و گاز؛ امکان تحویل انرژی به فرم برق، حرارت و سوخت خودروها و یا خوراک واحدهای پتروشیمی و ایجاد ارزش افزوده و اشتغال مولد قابل توجه از جمله مواردی است که ضرورت تغییر رویکرد کشور از سوخت فسیلی به زیست توده را نمایان می‌سازد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ظهور قریب‌الوقوع یک ابرطبقه/ توزیع بی سابقه رانت در سال گذشته از ناآگاهی بود

تجارت الکترونیک

چالش‌های نظام بودجه‌ریزی کشور

جایگاه ارزش افزوده و اشتغال بخش خدمات در ایران و جهان

روند سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در فصل دوم 2019

مروری بر وضعیت و چشم‌انداز صنعت پتروشیمی

ارزش افزوده بخش خدمات در جهان

کلید توسعه در دستان داگلاس نورث

نرخ شکست استارت آپ ها به تفکیک صنعت

بنگاه‌های نوآور ، اثر اندازه بنگاه بر نوآوری

الزامات نقش فعال دولت در ایجاد نوآوری و کارآفرینی

نوآورترین شرکت‌های 2019 ؛ تبلور هوش مصنوعی

آرای مازوکاتو : سرمایه گذاری دولت در نوآوری

سدسازی ترکیه : دیپلماسی آب و اثر بخشی توافقات

اقتصادهای شکننده سال 2019

تصویر 10ساله از نوسان نرخ آپارتمان

ایران در جمع 20 کشور برتر در شمار کاربران اینترنت

برآورد اولیه از عمق رکود مسکن در شهریور

سهم ایران از اقتصاد جهانی

شرط ماندگاری آرامش در اقتصاد ایران

رژیم موقتی آمارهای بانکی

سرگیجه در بازار نفت

خاموشی موتور افزایش سرمایه‌ها

حاکمیت قانون و مبارزه با فساد

توقف رشد مسکن در کلان‌شهرها

اقتصادهای شکننده سال 2019

3علت اصلی کسری بودجه

تاثیر نوآوری و خلاقیت بر رشد اقتصادی کشورها

سدسازی ترکیه : دیپلماسی آب و اثر بخشی توافقات

جزئیات پرداخت تسهیلات اشتغال در 31استان

مشق پر اشتباه مجلس در قانون تجارت

بهترین بازار برای سرمایه گذاری کجاست؟

برای ‌فیلترینگ هوشمند چه هزینه‌ای شد؟

آموزش 4مهارت اقتصادی به نوجوانان

ابهام ها و سوالها در باره خصوصی سازی بنیاد مستضعفان

آرای مازوکاتو : سرمایه گذاری دولت در نوآوری

کسی از سرنوشت مسکن مهر خبر ندارد؟

جزئیات منابع چهار برنامه اشتغالی 98

نوآورترین شرکت‌های 2019 ؛ تبلور هوش مصنوعی

کار مولد و نامولد در اقتصاد

دزدی صرافان قلابی در شرایط تحریم

مصائب مدرک داران بدون شغل

سایه بانکداری مجازی بر سر شعب بانکی

واکنش بازارها به رویدادهای دیپلماسی

نذر آب در سرزمین نیمروز

بخشنامه درمانی برای تجارت

طرح‌های خطا در کنترل مصرف بنزین

نقش حسابرسان و حسابداران در اقتصاد

عوامل کاهش قیمت خودرو

کلاه گشاد بر سر خریداران مسکن مهر