بازار آریا

آخرين مطالب

نقد لایحه بودجه 98 و مصوبات کمیسیون تلفیق مقالات اقتصادي

نقد لایحه بودجه 98 و مصوبات کمیسیون تلفیق

  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد: در این نوشتار به نقد لایحه و مصوبات کمیسیون تلفیق در بودجه 98 پرداخته شده است. شکل زیر تصویری کلی از لایحه بودجه دولت را نشان می‌دهد. در ادامه تغییراتی که در کمیسیون تلفیق انجام شده است نیز ذکر می‌شود.
جدول 1: تصویر کلی لایحه بودجه 98 (ارقام به هزار میلیارد تومان) دولت همچنین سقف دومی نیز برای بودجه 98 تعریف نموده است. دولت در قالب تبصره ب ماده واحده بودجه و تحت عنوان سقف دوم بودجه حق برداشت 40 هزار میلیارد تومانی از مازاد درآمد نفت و گاز و همچنین برداشت مجاز از صندوق توسعه ملی را برای مصارفی مانند تقویت بنیه دفاعی، بازپرداخت بدهی‌ها، افزایش بودجه عمرانی و برخی هزینه‌های دیگر درنظر گرفته است.
با این حال لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق دچار تحولاتی شد که حذف سقف دوم و افزایش در سقف بودجه عمومی به میزان 35 هزار میلیارد تومان از جمله مهم‌ترین نکات آن بود.
نمودار 1: مقایسه ارقام بودجه سال‌های 97 و 98 و مصوبه کمیسیون تلفیق همانطور که در نمودار فوق نمایان است بودجه شرکت‌های دولتی در کمیسیون تلفیق تغییری نیافت. همچنین بودجه عمرانی کشور تغییری نیافت و تنها هزینه‌های جاری افزایش یافت.
درصد تغییرات لایحه بودجه 98 نسبت به سال قبل
جدول زیر درصد تغییر اقلامی که در لایحه بودجه سال 1398 مد نظر قرار گرفته است را نشان می‌دهد.
جدول 1: تغییرات اقلام بودجه 98

خلاصه بودجه
شرح
نوع بودجه
بر اساس تعدیل نرخ تورم انقباضی است.
سرانه منابع عمومی بودجه
رشد 4 درصدی
هزینه های جاری
رشد 4 درصدی
میزان منابع در نظر گرفته شده برای بازپرداخت اوراق مالی
افت 18 درصدی
درآمدهای نفتی رشد 41 درصدی
سهم صندوق توسعه ملی از صادرات از درآمدهای نفتی 20 درصد
سهم شرکت ملی نفت یا گاز از درآمدهای نفتی 14.5 درصد
نرخ ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی 4200 تومان

بررسی نقشه راه مالی دولت در سال 1398، نکات کلیدی را منعکس می‌کند. نخست اینکه به لحاظ اسمی بودجه از لحاظ منابع و مصارف عمومی با رشد 5 درصدی روبه‌رو بوده، اما براساس تعدیل نرخ تورم ، بودجه سال آتی نسبت به سال‌ جاری انقباضی خواهد بود. مچنین محاسبات حاکی از آن است که «سرانه منابع عمومی بودجه» در سال 1398 نسبت به سال ‌جاری 4 درصد رشد کرده است.
انتقادات به لایحه بودجه 98
بی‌توجهی کامل به شرایط کشور
دولت لایحه بودجه سال جاری را بدون توجه به اتفاقات بین‌المللی از جمله تحریم‌های کشور تدوین کرده است. به عنوان مثال در بخش درآمدها دولت درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز و میعانات گازی و فروش ارزی به پتروشیمی‌ها را بیش از 40 درصد افزایش داده است.
این در حالی است که مطابق پیش‌بینی مرکز پژوهش‌ها و با توجه به روند کنونی تنها قریب 53 درصد این درآمد تحقق خواهد یافت و دولت از این ناحیه با کسری بودجه شدیدی مواجه خواهد شد که قریب به 70 هزار میلیارد تومان است.
وضعیت نامناسب بودجه عمرانی
افزایش هزینه جاری در کنار ثابت ماندن بودجه عمرانی از جمله اشکالات اساسی در لایحه بودجه است. امری که تاثیرات منفی آن در سال‌های آتی نمایان‌تر می‌شود.
عدم شفافیت
تعریف دو سقف برای بودجه، مشخص نمودن میزان برداشت از صندوق توسعه ملی که با درج عدد یک در جلوی آن در بودجه ذکر شده است. عدم راه‌اندازی سامانه سامانه ثبت حقوق و مزایا و فراهم آوردن امکان تجمیع کلیه پرداختها به مقامات، رؤسا، مدیران کلیه دستگاههای اجرایی، تغیر فصول که به عنوان مثال در مورد حقوق و دستمزد کارکنان دولت روی داده است و بررسی را مشکل کرده است، همگی از مصادیق افزایش عدم شفافیت در بودجه است.
فروش آینده
همانطور که در در نمودار فوق نمایان است دولت در درآمد مالیاتی به اهداف بودجه دست نیافته است اما در سایر زمینه‌ها از سقف مصوب عدول نموده است. در واقع دولت کمبود درآمد مالیاتی خود را با فروش دارایی‌ها(به ویژه نفت و گاز) و استقراض جبران نموده است که به نوعی آینده‌فروشی محسوب می‌شود.
نمودار2: بررسی انطباق بودجه 98 با برنامه ششم(هزار میلیارد تومان)
حرکت در جهت تشدید فاصله طبقاتی
دولت پایه‌های مالیاتی حقوق کارکنان بخش عمومی و خصوصی در قانون بودجه سال 1397 شامل چهار پایه بود که اکنون به دو پایه کاهش یافته است امری که بیش از هر چیز به نفع افراد با حقوق بالاست.
نکته دوم تعیین سقف معافیت مالیاتی پایین‌تر از خط فقر است. در حالی که بر اساس اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس خط فقر برای یک خانواده چهار نفره در تهران در تابستان 1397 در حدود دومیلیون وهفتصدوبیست وهشت هزار تومان برآورد شده است، تعیین سقف 2میلیون و سیصد هزار تومان برای معافیت مالیاتی نشان از بی‌توجهی به وضعیت طبقات پایین جامعه است.
بی‌توجهی به ساماندهی شرکت‌های دولتی و تخلفات فراوان
این مساله شامل موارد ذیل است:
تخلف ازبرنامه ششم در زمینه راه‌اندازی سامانه ثبت حقوق و مزایا و افزایش تعداد شرکت‌ها اصرار غیرقانونی بر واگذار‌ها اموال با وجود فساد اداری فراوان بر اساس لایحه بودجه 98 میزان فروش اموال منقول و غیر منقول دولت سه برابر سقف مجاز در برنامه ششم است. اصرار دولت بر افزایش غیرقانونی سقف خصوصی سازی در ایران در حالی است که بر اساس گزارش تفریغ بودجه 96 دولت در این زمینه عملکرد بسیار نامناسبی داشته است:
به عنوان مثال ارزش سهام شرکت مجتمع کشت و صنعت و دامپروری مغان بیش از چهار هزار میلیارد تومان بوده که به ارزش هزار و هشتصد و پنجاه میلیارد تومان واگذار شده است.
عدم توجه به اصلاح ساختاری
دولت در هنگام تقدیم لایحه بودجه عنوان نمود که 12 اصلاح ساختاری در بودجه به عمل آورده است. با این حال نگاهی به 12 بند پیشنهادی دولت که شامل مواردی مانند زیر است نشان می‌دهد دولت عزمی جدی برای اصلاح ساختار بودجه‌ریزی در کشور ندارد.
کاهش استفاده دولت از درآمدهای ارزی (از 27 میلیارد دلار به 7/ 21 میلیارد دلار) دانشگاه‌های وابسته به دستگاه اجرایی به وزارت علوم منتقل شوند. ایجاد واحدهای اداری جدید در شهرستان‌ها و بخش‌ها ممنوع است. اما اصلاحات واقعی که بودجه نیازمند آن است بسیار فراتر از اقدامات دولت است.افزایش هرساله سهم بودجه جاری و کاهش بودجه عمرانی که در لایحه بودجه 98 به وضع قابل مشاهده است، افزایش برداشت از صندوق توسعه ملی، کاهش شفافیت در بودجه همگی مواردی است که اصلاح ساختاری بودجه در جهت تغییر روندهای فوق را الزامی می‌کند.زبنابراین ادعاء دولت در زمینه اصلاح ساختاری واقعی به نظر نمی‌رسد.
بررسی مصوبات کمیسیون تلفیق و نقد آن
در کمیسیون تلفیق نیز تغییراتی در بودجه لحاظ شد. از جمله نکات مثبت این تغییر مشخص کردن یک سقف مشخص برای بودجه، افزایش سقف معافیت مالیاتی به 2میلیون و 750 هزار تومان در ماه و الزام دولت به راه‌اندازی سامانه حقوق و دستمزد است. با این حال تغییراتی نامناسبی نیز در بودجه روی داده است که برخی از آنها به شرح زیر است.
1- افزایش درامدها
در حالی که مهم‌ترین انتقاد به لایحه بودجه 98 غیرواقعی بودن درآمدهای آن بود. کمیسیون تلفیق در اقدامی عجیب این درآمدها را افزایش داد.
این افزایش در برخی موارد در تضاد کامل با سیاست‌های موجود است. به عنوان مثال در حالی در کمیسیون تلفیق درآمد 5.6 هزار میلیارد تومان دولت از عوارض واردات خودرو در نظر گرفته شده است که واردات خودرو اکنون ممنوع است.
در برخی موارد نیز تحقق افزایش درآمد‌های وعده داده شده به ویژه در زمینه مالیات بسیار بعید به نظر می‌رسد. با توجه به این نکات عملا اقدام کمیسیون تلفیق در افزایش سقف درآمدها و به تناسب آن هزینه‌ها را می‌توان افزایش بیش از پیش کسری بودجه محسوب نمود.
2- افزایش برداشت از صندوق توسعه ملی
در حالی که در لایحه دولت برداشت‌های گوناگونی از صندوق توسعه ملی دیده می‌شود کمیسیون تلفیق نیز قریب 13.8 هزار میلیارد بر آن افزود که به معنی خالی کردن بیش از پیش این صندوق است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حقایق و تجربیات نوآوری

اهمیت عملیات بازار باز در سیاست‌گذاری پولی

پرداخت هزینه ناکارآمدی شرکت‌های دولتی از جیب ملت

تولید پیوسته و بی‌وقفه، عامل کلیدی موفقیت صنعت ساخت واگن

تمدید حمایت از کسب‌وکارها

پیش‌بینی بازار سفرهای تابستانی

معرفی 20 ریسک کلیدی در حسابرسی داخلی

بررسی شانس تحریم پتروشیمی از دریچه قیمت

سه ناهنجاری در بخش آب

برگشت تورم از قله نقطه‌ای

چگونه یک قلک اضطراری داشته باشیم؟

کوچولوها کجا سپرده گذاری کنند؟

راه های آسان برای خودداری از ولخرجی

افزایش 9 درصدی قیمت نفت آمریکا پس از سرنگونی پهپاد متجاوز

عوارض آزادراه ها‏ در ایران و مقایسه آن با ترکیه

چرا دیپلمه‌ها راحت‌تر از لیسانسه‌ها کار پیدا می‌کنند؟

نوسازی از بالا

نخبگان تجددگرا

بنادر و جایگاه آن در ‏اقتصاد کشورها

آیا اقتصاد جهان برای یک شوک جدید نفتی آماده است؟

چند نکته برای رونق صنعت غذا

سه چالش صنعت روغن نباتی

دو تهدید برای «زمین رایگان گردشگری»

چرا مدیران ایده‌های کارمندان را نادیده می‌گیرند؟

میزان جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی استان‌های ایران

مصائب دستفروش، آسیب‌های دستفروشی

بررسی خورد و خوراک در دوره قاجار

کارآفرینی اجتماعی: ایجاد مدل کسب و کار جدید در راستای خدمت به فقرا

چالش استارت‌آپ‌های گردشگری

گروه سنی املاک پرمتقاضی در بازار مسکن

پاکسازی اقتصاد از درآمد نفتی

برنامه بانک مرکزی برای کنترل تورم

کم‌فروشی در نان همچنان ادامه دارد

بازار سرمایه گذاری خطرپذیر در سه ماهه نخست 2019

کم مصرف کنید تا بستانکار شوید!

تجربیات جهانی و آسیب شناسی بیکاری فارغ التحصیلان در کشورهای مختلف

دلایل کاهش رتبه ایران در رقابت‌پذیری اقتصادی

قیمت امروز مسکن واقعا غیرعادی است؟

سقوط قیمت خودرو در راه است؟

آخرین وضعیت اقتصادی ایران

چگونه فروشنده‌ای موفق تر باشیم؟

بزرگترین اشتباه‌های برندها در اینستاگرام کدام است؟

5 راهکار برای ارتباط تاثیرگذار با کارمندان

چگونه کودک کارآفرین بار بیاوریم؟

چراغ سبز دولت به مالیات مسکن

وضعیت مناطق آزاد تجاری و حمل و نقل صادرات غیرنفتی ایران

کمترین رشد اقتصادی در کدام کشورهاست؟ + رتبه ایران

آغاز عصر جدید بازار مالی ایران

استراتژی تامین مالی خرد

اما و اگرهای بازار متشکل ارزی