بازار آریا

آخرين مطالب

آخرین گزارش شاخص صادراتی بررسی شد

پارادوکس در کنش صادراتی مقالات اقتصادي

پارادوکس در کنش صادراتی

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دنیای اقتصاد : آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد که شاخص بهای صادراتی در آذر ماه رشد منفی را ثبت کرده است؛ روندی که همسان حرکت نرخ ارز در بازار آزاد بوده است. با این حال، شاخص بهای صادراتی در آذر 97 نسبت آذر 96، معادل 5/ 162 درصد رشد داشته است؛ یعنی جذابیت قیمتی صادرات در سطح قابل توجهی قرار دارد. اگر تولیدکننده قصد داشته باشد کالای خود را داخل کشور عرضه کند، نسبت به سال گذشته از رشد قیمت به مراتب کمتری بهره‌مند می‌شود. روند شاخص بهای تولیدکننده این گزاره را تایید می‌کند.
مطابق آمار بانک مرکزی، شاخص قیمت تولیدکننده در آذر ماه 97، تورم نقطه به نقطه 9/ 53 درصدی را ثبت کرده است. مقایسه تورم نقطه به نقطه شاخص بهای صادراتی و شاخص بهای تولیدکننده نشان می‌دهد که به‌طور میانگین، اگر کالایی قابلیت صادرات داشته باشد، در خارج از کشور می‌تواند بیش از 100 درصد درآمد بیشتری را برای تولیدکننده به ارمغان آورد. اما با این حال، پارادوکس قضیه اینجاست که مطابق آمار گمرک، میزان صادرات کشور در سال جاری تا انتهای آذر ماه، از نظر حجمی کمتر از سال قبل بوده و از نظر ارزشی نیز تنها 5 درصد ارزآوری بیشتر را رقم زده است. اینکه چطور موتور انگیزشی قیمت نتوانسته ارزآوری صادراتی بیشتر را برای کشور به دنبال داشته باشد، نقطه‌ای است که می‌توان نقش مقررات دست‌وپاگیر دولت و موانع تحریمی صادراتی را در آن به دید.
عبور از فیلتر
«شاخص بهای کالاهای صادراتی در ایران» جزو معدود آمارهایی است که از فیلتر آماری بانک مرکزی عبور کرده است. بانک مرکزی که اخیرا از انتشار آمار شاخص بهای مصرف‌کننده(تورم)، شاخص بهای کالاهای قابل تجارت و غیرقابل تجارت، قیمت خرده‌فروشی مواد خوراکی در تهران و حساب‌های ملی(رشد اقتصادی) خودداری کرده است، آخرین به‌روزرسانی روند شاخص صادراتی را در تارنمای خود قرار داده است. این شاخص، یکی از انواع شاخص‌های قیمت است که سطح عمومی قیمت کالاهای غیرنفتی صادراتی را بر اساس قیمت بازار آزاد نشان می‌دهد. دو فاکتور در تعیین این شاخص نقش بازی می‌کنند، قیمت کالاهای صادر شده در بازارهای جهانی و نوسانات نرخ ارز. در حقیقت در تعیین شاخص صادراتی، قیمت ارزی کالاهای صادر شده به قیمت ریالی تبدیل می‌شود. از این‌رو روند شاخص می‌تواند میزان جذابیت صادرات را برای صادرکنندگان کشور نشان دهد؛ در واقع این شاخص می‌تواند نشان دهد که تا چه حد صادرات، انگیزش قیمتی را برای صادرکننده برانگیخته است. طبیعتا انگیزش قیمتی هنگام رشد نرخ ارز، در بهترین حالت است، اگر در چنین حالتی آمار حجم صادرات روند دیگری را بر می‌گزیند، حتما موانع جدی وجود دارد که توانسته این انگیزش قیمتی را خنثی کند. در تهیه این شاخص، کلیه واحدها و شرکت‌های صادرکننده کالاهای غیرنفتی در کل کشور بررسی می‌شوند.
آخرین آمار
شاخص بهای کالاهای صادراتی در آذر ماه 97، به عدد 2/ 749 واحد رسید. شاخص بهای صادراتی در آذر ماه نسبت به ماه قبلش، 2/ 20 درصد(تورم ماهانه) عقب‌نشینی کرد. از دید سالانه نیز، رشد شاخص صادراتی در 12 ماه منتهی به آذر 97 نسبت به 12 منتهی به آذر 96، معادل 4/ 130 درصد شده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد تغییرات شاخص بهای کالاهای صادراتی، همپای شاخص نرخ ارز در سال جاری حرکت کرده است. آمارهای رسمی بانک مرکزی از قیمت دلار در بازار آزاد تهران و شاخص کالاهای صادراتی حاکی از این است که این دو عدد، روند تقریبا یکسانی را در سال جاری ثبت کرده‌اند. مثلا در ماه آذر که قیمت دلار در بازار آزاد، معادل 5/ 19 درصد افت کرده، شاخص قیمت کالاهای صادراتی نیز افت تقریبا مشابه 2/ 20 درصدی را ثبت کرده تا منفی‌ترین ماه شاخص بهای صادراتی در پایان پاییز رقم بخورد. رشد نقطه به نقطه این شاخص نیز(رشد شاخص بها در آذر 97 نسبت به آذر 96) با توجه به روند منفی شاخص، کند شد؛ ‌طوری که رشد نقطه به نقطه که در مهرماه به 2/ 282 واحد رسیده بود، در نهمین ماه سال به 5/ 162 درصد نزول کرد. این عدد نیز تقریبا متقارن با رشد نقطه به نقطه نرخ ارز در بازار آزاد است(رشد نقطه به نقطه نرخ دلار در آذر ماه 5/ 166 درصد بوده است).
انگیزه قیمتی در اوج
آمارهای صادرات در سال جاری تایید می‌کند که به اندازه کافی انگیزه قیمتی برای افزایش صادرات وجود داشته است. برای دانستن اینکه هزینه تمام شده کالاهای تولید داخل نسبت به سال قبل تا چه حد بیشتر شده است، شاخص قیمت تولیدکننده می‌تواند چراغ راهنمای مناسبی باشد. شاخص قیمت تولیدکننده تغییرات قیمتی کالاهای تولیدی را بلافاصله پس از تولید (به تعبیری درب کارخانه) رصد می‌کند. از این رو می‌تواند معرف مناسبی برای روند تورمی تحمیل شده بر تولیدکنندگان باشد. مطابق آخرین گزارش بانک مرکزی، در آذر ماه 97 شاخص قیمت تولیدکننده نسبت به آذر 96، معادل 9/ 53 درصد رشد داشته است. در نتیجه قیمت فروش محصولات تولیدی در آذر ماه امسال نسبت به آذر ماه سال گذشته، حدود54 درصد رشد داشته، درحالی‌که صادرات آن محصول، می‌تواند رشد بیش از 160 درصدی قیمت را در بازه یکساله برای تولیدکننده ثبت کند.
با این حساب انگیزه قیمتی صادرات در سال جاری متناسب با رشد نرخ ارز افزایش داشته و در مجموع ورای روند شاخص قیمت مصرف‌کننده و تولیدکننده بوده است. اما مساله اینجاست که این مزیت صادراتی ایجاد شده، چندان در آمار حجمی صادرات نمود پیدا نکرده است. مطابق گزارش گمرک از 9 ماه ابتدایی سال جاری، حجم صادرات نسبت به سال گذشته با افت 2 درصدی مواجه شده است. از نظر ارزشی نیز تنها 4/ 5 درصد ارزآوری بیشتر نسبت به سال گذشته ثبت شده است. در حقیقت رشد شاخص صادراتی موجب رشد صادرات کشور نشده است. در اینکه چرا رشد نرخ ارز و شاخص بهای صادرات، نتوانسته میل به صادرات را چندان تحریک کند، به نظر مشکلات تحریمی و وجود موانع متعدد دولتی بر راه صادرات(ممنوعیت گسترده صادرات) بهترین توضیح‌دهنده می‌توانند باشند.
تغییرات گروه‌ها
در گزارش‌های بانک مرکزی، تحولات قیمت کالاهای صادراتی به تفکیک 15 گروه ارائه می‌شود که عبارتند از: «محصولات حیوانی»، «محصولات نباتی»، «چربی‌ها و روغن‌های حیوانی و نباتی»، «محصولات صنایع غذایی و توتون»، «محصولات معدنی»، «محصولات صنایع شیمیایی»، «مواد پلاستیک»، «پوست و چرم و محصولات چرمی»، «چوب و اشیای چوبی»، «مواد نسجی و مصنوعات از این مواد»، «انواع کفش»، «مصنوعات ساخته شده از سنگ»، «فلزات معمولی و مصنوعات آنها»، «ماشین‌آلات مکانیکی» و «ادوات برقی و وسایل نقلیه زمینی و تجهیزات ترابری». تمامی گروه‌ها در آخرین ماه پاییز، روند کاهشی را ثبت کردند. جالب اینکه، میزان افت ماهانه شاخص اغلب گروه‌ها تقریبا مشابه یکدیگر و حول عدد میانگین(2/ 20 درصد) بوده است که نشان می‌دهد تغییرات قیمت‌های جهانی در آذر ماه نتوانسته بر کاهش نرخ ارز در داخل کشور بچربد. بیشترین افت شاخص در گروه مواد پلاستیک، کائوچو و مصنوعات آنها با تورم منفی 6/ 23 درصد رخ داده است. این گروه جزو گروه‌های وزین در شاخص بهای صادراتی با ضریب اهمیت 5/ 10 درصدی به حساب می‌آید. به گزارش بانک مرکزی، کاهش شاخص این گروه بیشتر ناشی از پایین آمدن شاخص قیمت پلی‌اتیلن سبک، پلی‌اتیلن سنگین و شیلنگ پلاستیکی و آلکید رزین بوده است. در مقابل، کمترین افت ماهانه در شاخص گروه چوب و اشیای چوبی گزارش شده که تورم منفی 1/ 16 درصدی را ثبت کرده است.
بانک مرکزی علاوه بر ارائه تغییرات شاخص به تفکیک 15 گروه، روند یک گروه اختصاصی را نیز بررسی می‌کند: محصولات پتروشیمی. با توجه به اینکه فرآورده‌های نفتی نقش مهمی در صادرات کشور دارند، بررسی مجزای تغییرات شاخص محصولات پتروشیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. گروه محصولات پتروشیمی، به تنهایی 3/ 46 درصد در شاخص کل سهیم است. شاخص گروه پتروشیمی نیز 21 درصد افت را در سومین ماه پاییز ثبت کرده است. رشد نقطه به نقطه شاخص محصولات پتروشیمی در آذر ماه معادل 1/ 178 درصد بوده که تندتر از میانگین شاخص کل بهای صادراتی است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تفاوت تولید ناخالص داخلی و ملی چیست؟

سایه سنگین اقتصاد کلان بر بازار مسکن

فناوری نوین مالی یا فین تک (FinTech)

افزایش وام مسکن، خوب یا بد

بازار ارز در وضعیت انتظار

ظرفیت خلق شغل کسب و کارهای کوچک و متوسط (با تاکید بر ایالات متحده آمریکا)

آسیب شناسی طرح‌های اشتغالزایی

بهره‌برداری از فرصت در اکوسیستم فناوری ساختمان

آخرین آمارها از فروش نفت ایران/ در دور زدن تحریم‌ها موفق بودیم

بررسی تولید و تجارت فولاد در جهان

افـق تجـارت 20 میلیارد دلا‌ری با عراق

اقتصاد ایران در سال 1398

بیت کوین، رایج‌ترین ارز دیجیتال

شرایط بیرونی و درونی اقتصاد ایران

مالیات بر ارزش افزوده (Value Added Tax) در ایران و جهان

نگاهی به ابعاد بازار فناوری نانو

محرومیت

برندگان و بازندگان اقتصاد 97

لطفا مسئولان دلشان به رحم بیاید!

برنامه مشتریان نفت ایران در راستای چشم‌انداز تمدید معافیت‌های آمریکا

اتفاقات خوب برای نفت ایران

برای سرمایه گذاری طلا بخریم یا سکه؟

آسمان تاریک اقتصاد جهان : گزارش بانک جهانی

سرمایه گذاری در بازار خودرو سودده است یا زیان ده؟

بازار مسکن در انتظار گرانی سال آینده؟

آسیب شناسی ارز 4200 تومانی در دولت

از اسفند 96 تا اسفند 97 چه بر سر بازارها آمد؟

مروری بر آمار ادغام و اکتساب

عوامل موثر بر شکست کسب و کارها

قاچاق یارانه به آن سوی مرزها!

قیمت خودرو تا پایان سال کاهش می‌یابد؟

اکوسیستم صادرات غیرنفتی کشور

از موافقتنامه پاریس بیشتر بدانیم

زیست توده (biomass) جایگزین سوخت‌های فسیلی

مردم در بانک‌ ها چقدر پول دارند؟

تنها 5 درصد از نقدینگی کشور می‌تواند بازار ارز را دچار بحران کند

اختلاف پارادایمی اقتصاددانان نسبت به فرصت‌ های کارآفرینانه

تاثیر سیاست علم و فناوری بر عملکرد صادراتی ایران

سیاست‌های صنعتی و تجاری در قرن 21 و دلالت‌های آن برای اقتصاد ایران

آیا نفت و گاز می‌تواند موتور توسعه کشور در برنامه ششم باشد؟

توسعه در اشتغال، درآمد و مهارت (نوشتاری از مک‌کینزی)

نااطمینانی‌های بازار نفت در سال 2019

چارچوب کارآفرینانه در ایران مطابق با داده‌های دیدبان جهانی کارآفرینی

بررسی لایحه بودجه سال 1398 + جدول خلاصه و نمودار

توسعه و اصلاحات اقتصادی چین

میزان تولید شیر در استان‌های کشور

هفت روند تحول دیجیتال در سال 2019

گذار از اقتصاد دولتی به اقتصاد رقابتی

اقتصاد دریا در ایران

نقد لایحه بودجه 98 و مصوبات کمیسیون تلفیق