بازار آریا

آخرين مطالب

مرکز پژوهش‌های مجلس بررسی کرد

وزن مذهبی بودجه 98 اقتصاد ايران

وزن مذهبی بودجه 98

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دنیای اقتصاد : فصل دین و مذهب در لایحه بودجه 98 نسبت به بودجه 97، بیش از 20 درصد منقبض شده است. انقباضی که موجب شد سهم دین و مذهب از اعتبارات امور فرهنگ نیز از 5/ 20 درصد به 4/ 16 درصد برسد. مرکز پژوهش‌های مجلس در یک گزارش، به بررسی اعتبارات مربوط به حوزه دین و تبلیغ پرداخته و پیشنهادهایی را برای اصلاح آن ارائه کرده است.
فصل دین و مذهب
یکی از بخش‌های لوایح بودجه سالانه، اعتبارات امور فرهنگ است که هر سال مبالغ متفاوتی از سوی دولت در این حوزه پیش‌بینی می‌شود. در سال‌های اخیر، گستردگی و تنوع حوزه‌های فرهنگ موجب شده تا سطح وسیعی از جامعه و حتی سایر دستگاه‌ها نسبت به افزایش اعتبارات این بخش حساس شوند. سرجمع اعتبارات امور ده‌گانه در بودجه 98 معادل 3/ 384 هزار میلیارد تومان بوده است که سهم امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری حدود 1/ 2 درصد از کل این رقم را در برگرفته است. در این میان یکی از حوزه‌های شاخص امور فرهنگ، فصل دین و مذهب است. در لایحه بودجه 98 همانند بودجه 97، فصل دین و مذهب ذیل امور فرهنگ، تربیت‌بدنی و گردشگری قرار دارد. سرجمع اعتبارات امور فرهنگی، تربیت بدنی و گردشگری در لایحه بودجه 98 حدود 8 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به سال جاری، تقریبا 6/ 0 درصد کاهش را نشان می‌دهد. این مساله نشان می‌دهد که دولت مجموعا در امور فرهنگی، ترجیح داده تا رویکرد انقباضی را پیش گیرد تا از افزایش حقوق کارمندان عقب نماند. امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری به 8 فصل تقسیم می‌شود که سهم فصل دین و مذهب جایگاه سوم را در بین فصول دارد. این در حالی است که در قانون بودجه سال جاری، سهم فصل دین و مذهب از سایر فصول بیشتر بود و در جایگاه نخست قرار داشت. 8 فصل امور فرهنگ، تربیت‌بدنی و گردشگری شامل دین و مذهب، ورزش و تفریحات، فرهنگ و هنر، میراث فرهنگی، رسانه، گردشگری، صنایع دستی و تحقیق و توسعه می‌شود. برای فصل دین و مذهب در لایحه بودجه سال آتی، 3/ 1 هزار میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی شده که نسبت به بودجه سال جاری، معادل 4/ 20 درصد کاهش داشته است. در سال جاری، فصل دین و مذهب یک پنجم از بودجه فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری را شامل می‌شد؛ اما در سال آتی این سهم به حدود یک ششم رسید.
اعتبارات برنامه‌های دینی
در ذیل فصل دین و مذهب، 33 برنامه وجود دارد. بیشترین سهم را در بین برنامه‌ها، برنامه «تامین، توسعه، مقاوم‌سازی و تعمیر و تجهیز فضاها، ساختمان‌ها، اماکن و ماشین‌آلات» دارد. این برنامه بیش از یک‌چهارم از کل اعتبارات فصل دین و مذهب(معادل 5/ 360 میلیارد تومان) را در اختیار خواهد داشت. اما بیشترین رشد را در لایحه بودجه 98 نسبت به قانون بودجه 97، کدام برنامه دینی و مذهبی داشته است؟ مطابق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، بیشترین رشد اعتبارات در برنامه «شناسایی و تامین نیازهای فکری-دینی» دیده شده که در لایحه بودجه 98 نسبت به سال جاری، به نزدیک 4 برابر خود رسیده و معادل 7/ 29 میلیارد تومان شده است. در رتبه دوم بیشترین افزایش، برنامه «تامین خدمات فرهنگی و تبلیغی مبلغان» قرار دارد که در لایحه بودجه 98 نسبت به قانون بودجه امسال، 183 درصد رشد را ثبت کرده و معادل 7/ 6 میلیارد تومان شده است. در مقابل برنامه‌های مذهبی نیز وجود دارند که در لایحه بودجه 98 دچار انقباض اعتباری شده‌اند. بیشترین کاهش در برنامه «حمایت از اجرای اسناد سه‌گانه منشور توسعه فرهنگ قرآنی» پیش‌بینی شده است؛ اعتبار این برنامه که در قانون بودجه سال جاری، معادل 100 میلیارد تومان بود، در لایحه بودجه سال آتی با 73 درصد کاهش، به 28 میلیارد تومان رسیده است. برنامه‌های دیگر چون «فعالیت‌های فرهنگی حوزه‌های علمیه»، «حمایت و هدایت فعالیت‌های فرهنگی عبادی»، «حمایت و سازماندهی اجرای مراسم ملی و مذهبی در کشور»، «شناسایی، جذب، آموزش و اعزام مبلغان دینی» نیز بیش از 40 درصد از اعتبار خود را در بودجه 98 از دست داده‌اند. همچنین بودجه برنامه «حمایت از امور اهل سنت» نیز در بودجه 98 با افت 3 درصدی نسبت به بودجه 97 روبه‌رو شده است.
بودجه دستگاه‌های دینی و تبلیغی
دستگاه‌های دینی و تبلیغی در لایحه بودجه 98 به لحاظ ساختاری در مقایسه با قانون بودجه 97، تغییر خاصی نداشته‌اند. در حقیقت تعداد دستگاه‌های اصلی این حوزه که ردیف مستقل دریافت می‌کنند، ثابت مانده است. در این حوزه، اعتبارات هزینه‌ای با کاهش شدید همراه شده و در اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای اندکی رشد رخ داده است. به‌طور کلی، مجموع اعتبارات دستگاه‌های دینی و تبلیغی با کاهش نزدیک به 14 درصدی نسبت به قانون بودجه امسال مواجه بوده‌اند. در بین دستگاه‌ها، بودجه «بنیاد دایره‌المعارف اسلامی» با کاهش 78 درصدی، بیشترین افت را نسبت به بودجه 97 ثبت کرده است. اعتبار در نظر گرفته شده برای این دستگاه، در سال جاری 1/ 9 میلیارد تومان بوده که برای سال آتی 2 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. بودجه نهادهای دیگری چون ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر، شورای عالی هماهنگی تبلیغات اسلامی، شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران، جامعه‌المصطفی‌ العالمیه، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و سازمان تبلیغات اسلامی نیز با انقباض در بودجه 98 مواجه شده‌اند. در مقابل بودجه دستگاه‌هایی مانند دفتر تبلیغات اسلامی در حوزه علمیه قم، سازمان حج و زیارت، مرکز خدمات حوزه‌های علمیه و حق بیمه طلاب و روحانیون غیرشاغل با رشد اعتبار در لایحه بودجه 98 همراه است. بررسی مرکز پژوهش‌ها در مورد اعتبارات هزینه‌ای دستگاه‌های اصلی این حوزه حکایت از این دارد که عمده این اعتبارات در فصول هزینه‌ای «استفاده از کالا و خدمات» و نیز «کمک‌های بلاعوض» مصروف می‌شود و بخش اندکی از آن ذیل فصول «جبران خدمت کارکنان» و «رفاه اجتماعی» قرار دارد. از این رو مرکز پژوهش‌ها معتقد است که با توجه به سهم اندک اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دستگاه‌ها، بیشتر دستگاه‌های دینی و تبلیغی در انجام اهداف و رسالت‌های خود با چالش اساسی در سال آتی مواجه خواهند شد. اما یک ردیف تحت عنوان «اعتبار متمرکز کمک به اشخاص حقوقی غیردولتی» وجود دارد که از سال 95 تاکنون به‌عنوان یک ردیف مستقل ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منابعی را به خود اختصاص می‌دهد. این اعتبارات توسط کمیته‌ای با عضویت سازمان تبلیغات اسلامی، شورای عالی حوزه‌های علمیه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان برنامه و بودجه کشور، با نظارت نمایندگان عضو کمیسیون‌های فرهنگی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس، بین نهادهای ذی‌ربط توزیع می‌شود. اعتبارات این ردیف در سال 95 و 96 معادل 28 میلیارد تومان بوده که در قانون بودجه 97 به 128 میلیارد تومان جهش کرده است. علت اصلی آن نیز انتقال اعتبارات جدول 17 سابق به این بخش بوده است. در لایحه بودجه 98 سهم این بخش 100 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد داده تا در راستای تحقق عدالت توزیعی، سهم هر دستگاه دینی و تبلیغی از کمک‌های بلاعوض مشخص شود و با همین عنوان ذیل دستگاه مزبور در بودجه نوشته شود.
ردیف‌های متفرقه و موقت
معمولا در ردیف‌های متفرقه بودجه‌های سنواتی، اعتباراتی به حوزه دین و تبلیغ اختصاص می‌یابد.
به گزارش مرکز پژوهش‌ها اعتبارات متفرقه دینی و تبلیغی شامل «استرداد مالیات نهادها و بنیادهای انقلاب اسلامی» و «استرداد مالیات شرکت‌ها و موسسات وابسته به آستان قدس رضوی» با کاهش روبه‌رو شده‌اند. استرداد مالیات شرکت‌های تابعه آستان قدس معادل 100 درصد بوده که به آن معناست که دولت قصد دارد در سال آتی، مالیات این نهاد را دریافت کند. در مقابل اعتبار «تکمیل و توسعه زیرساخت‌های استان ایلام در راستای اربعین» با رشد 30 درصدی منابع به 26 میلیارد تومان رسیده است. اعتبار «احداث مساجد و اماکن فرهنگی و مذهبی» نیز بدون تغییر نسبت به قانون بودجه 97، معادل 10 میلیارد تومان لحاظ شده است. اما در لایحه بودجه 98، همچون قانون بودجه 97، برخی اعتبارات ردیف‌های متفرقه به ردیف دستگاه اصلی انتقال یافته است. دو ردیف «کمک به ستاد بازسازی عتبات عالیات» و «بیمه هنرمندان» به ترتیب به بودجه دستگاه‌های سازمان اوقاف و امور خیریه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتقل شده است. بررسی مرکز پژوهش‌ها نشان می‌دهد که اعتبار ردیف کمک به ستاد بازسازی عتبات عالیات با رشد 6/ 4 درصدی در لایحه بودجه 98 به 250 میلیارد تومان رسیده است. اعتبار این ردیف از محل افزایش درآمد حاصل از صادرات نفت حاصل خواهد شد. اما در مورد بیمه هنرمندان(فعالان قرآنی، مداحان و سایر هنرمندان)، اعتبار مربوطه(5/ 8 میلیارد تومان) در لایحه بودجه 98، معادل 10 درصد کاهش را نشان می‌دهد.
پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها
کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس پس از بررسی ردیف‌های بودجه مربوط به فصل دین و مذهب، پیشنهادهایی را مطرح کردند.
توسعه زیرساخت‌های اربعین: اولین پیشنهاد، اختصاص 15 درصد از کل عوارض خروج از کشور به ردیف متفرقه «تکمیل و توسعه زیرساخت‌های استان ایلام در راستای مراسم اربعین» است. همچنین در متن بودجه به جای عبارت «استان ایلام» عبارت «استان‌های ایلام، خوزستان و کرمانشاه» گنجانده شود. در حقیقت دو استان دیگر که مسیر عبور زائران اربعین هستند، از اعتبارات برای توسعه زیر ساخت‌ها بهره‌مند شوند و میزان تخصیص اعتبار با توجه به نیازهای زیرساختی سه استان مذکور، برعهده ستاد اربعین(وزارت کشور) قرار گیرد.
مستثنی شدن نهادهای فرهنگی ذیل مقام معظم رهبری: در جزء 3 و 4 بند «ز» تبصره 21 لایحه بودجه 98 به دولت اجازه داده می‌شود که نسبت به شناسایی، حذف یا ادغام نهادها، سازمان‌ها و فعالیت‌های موازی در دستگاه‌های اجرایی که به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از بودجه عمومی استفاده می‌کنند، اقدام کند. همچنین سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است فعالیت‌هایی که خارج از حوزه ماموریتی دستگاه‌های اجرایی است را شناسایی و اقدامات لازم برای انتقال فعالیت مربوطه به دستگاه اصلی را انجام دهد؛ علاوه براین سازمان اداری و استخدامی باید موضوع را برای عدم تخصیص اعتبار بودجه سال جاری و حذف بودجه دستگاه مربوطه، به سازمان برنامه و بودجه اعلام کند. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی معتقد است برخی دستگاه‌های فرهنگی که ذیل مقام معظم رهبری فعالیت می‌کنند هم به‌عنوان دستگاه اجرایی شناخته شده و هم از بودجه عمومی استفاده می‌کنند؛ از این‌رو مرکز پژوهش‌ها پیشنهاد داده تا در تبصره 21، همراه عبارت «دستگاه‌های اجرایی»، عبارت «به استثنای دستگاه‌ها و نهادهای زیرنظر مقام معظم رهبری» نیز اضافه شود.
افزایش اعتبار از محل درآمد دخانیات: بر اساس ماده 10 قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر، برخی دستگاه‌ها مکلفند شرایط اقامه امر به معروف را از طریق آموزش و اطلاع‌رسانی فراهم کنند. مرکز پژوهش‌ها استدلال کرده که با توجه به قاعده لاضرر در فقه اسلامی، استعمال دخانیات ضرر به نفس و غیر محسوب شده و تبلیغ و ترویج و استعمال آن در دیدگاه بسیاری از مجتهدین حرمت دارد؛ از این‌رو پیشنهاد داده تا 50 درصد از درآمدهای حاصل از صدور مجوز توزیع دخانیات و حق انحصار دریافتی بابت واردات و تولید محصولات دخانی، به اعتبارات دو برنامه «حمایت و هدایت فعالیت‌های فرهنگی عبادی» و «اطلاع‌رسانی و تبلیغات دینی رسانه‌ای» اضافه شود.
افزایش بودجه پژوهشی: در لایحه بودجه 98، اعتبارات فصل تحقیق و توسعه در امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری 9 درصد کاهش یافته است. از طرفی مطابق بند «ز» تبصره 9 لایحه بودجه، حداقل یک درصد از اعتبارات هزینه‌ای تخصیص یافته به دستگاه‌های اجرایی به امور پژوهشی و توسعه فناوری تعلق می‌گیرد. از این‌رو شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان باید از سرجمع اعتبارات هزینه‌ای استان کسر و با هماهنگی وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، منابع را جهت امور پژوهشی و توسعه فناوری دستگاه‌های اجرایی اختصاص دهد. مرکز پژوهش‌ها پیشنهاد داده تا با اصلاح این بند از بودجه، علاوه بر وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به این مجموعه افزوده شود.
حمایت از پژوهش‌های حوزه علمیه: آخرین پیشنهاد مرکز پژوهش‌ها، ارائه سازوکاری برای حمایت از پژوهش‌های حوزه‌های علمیه است. به گفته این مرکز، برخی نهادها و دستگاه‌های مرتبط به حوزه‌های علمیه از جمله مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، شورای برنامه‌ریزی مدیریت حوزه‌های علمیه خراسان و شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران برنامه‌ای با عنوان «حمایت از پژوهش‌های حوزه علمیه» دارند، که در لایحه بودجه 98 اعتبار آنها با کاهش حدود 46 درصد مواجه شده است. از طرفی در بودجه تدارک دیده شده (بند «ح» تبصره 9)تا دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و جهاد دانشگاهی از طریق توافقنامه با شرکت‌ها، بانک‌ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت، بودجه پژوهشی دریافت کنند. در حقیقت برخی از مسائل و مشکلات شرکت‌ها، بانک‌ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت در قالب پروژه‌های کاربردی، عناوین پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی و پروژه‌های تحقیقاتی با دانشگاه‌ها مطرح و بررسی شود. مرکز پژوهش‌ها پیشنهاد کرده تا حوزه‌های علمیه نیز تحت شمول این قاعده قرار گیرند؛ خصوصا اینکه نظام بانکی و برخی موسسات انتفاعی در راستای تحقق بانکداری بدون ربا نیاز به تحقیق و پژوهش فقهی در این زمینه دارند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اعضای کمیسیون انرژی با طرح سهمیه بندی بنزین مخالفند

رانت خواری با لباس بخش خصوصی/سواستفاده گران از بیت المال باید حذف شوند

متن طرح تأمین و توزیع کالاهای اساسی توسط بسیج +سند

جدیدترین موبایل‌های دوسیمکارته چند؟ +جدول

افزایش قیمت 11گروه کالایی در دی ماه/ رشد 76.5درصدی نرخ گوشت

تورترکیبی بمبئی و گوا در هند، چند؟

انتشار 30 هزار میلیارد ریال اوراق منفعت برای نگه داشت تولید

جابه‌جایی مدیران خودروسازی وضعیت این بازار را تغییر نمی‌دهد

امام جمعه‌ ای که در استخر به منبر رفت! +عکس

تصاویری دیدنی از اولین خودروی اسپرت لامبورگینی

نرخ بیکاری چین 4.9 درصد شد

صورت‌های مالی بانک دی به تصویب رسید

بدهی شرکت ملی نفت به 48.66 میلیارد دلار رسید

قاچاق روزانه 5 میلیون لیتر سوخت

مانعی برای صادرات نفت وجود ندارد

دلار به زیر 12 هزار تومان بازگشت/درهم ثابت ماند

حدود 10 میلیارد دلار وام ارزی هنوز وصول نشده است

دست دولت در صنعت خودرو کوتاه می‌شود

6شب اقامت در آنتالیا چقدر آب می‌خورد؟

چالش عکس همین یکسال قبل! (کاریکاتور)

بیشترین صفر حذف شده از پول ملی برای کدام کشورهاست؟ + اینفوگرافیک

مظنه واحدهای 70 متری در تهران؟ +جدول

ثبت اختراع یک گوشی هوشمند با نمایشگر تاشو

اعلام نرخ فوب پنج فرآورده‌ نفتی اصلی در بهمن ماه

در اتاقهای بازرگانی چه خبر است؟

پوری حسینی ظاهرا ممنوع الخروج نیست

کرار جاسم به رسما به الشرطه عراق پیوست + عکس

صادرات گوجه فرنگی و محصولات آن آزاد شد

اختصاصی/ طلا به نزدیک کمترین قیمت سه هفته گذشته افت کرد / وانگ تائو امکان افت به 1268 دلار را مطرح کرد

نتوانسته‌ایم خاوری را برگردانیم/ پرونده عراقچی دوباره در دادسرا/ سلطان، سکه نداشت

سه خبر کوتاه از اقتصاد جهان

سهام آسیایی و آمریکایی با نگرانی از رشد اقتصادی جهان افت کرد

اختصاصی/ صندوق پیش بینی خود را نسبت به رشد اقتصادی جهان کاهش داد/ اعتراض های جاری در برخی از کشور ها عمدتا ریشه در مسائل اقتصادی دارد

تاکتیک‌های آمریکا برای کنترل صادرات نفت ایران / میانبر طلای سیاه ایران از مسیر طوفانی سیاست داخلی ایالات متحده

مرکز آمار: نرخ تورم دی نسبت به آذرماه 2.6 درصد رشد کرد

مسدودسازی 6923 پایانه متخلف/1273 کدملی در لیست سیاه قرار گرفت

تکلیف خودروهای دپو شده در گمرک چه می شود؟

نفت گران شد

قیمت خرید دلار در بانک‌ها امروز 97/11/02

عرضه چهارم نفت خام در بورس انرژی؛ دو هفته دیگر

بانک انصار تندیس نقره ای گرفت

​بانک صادرات ایران استخدام می‌کند

پوری حسینی ممنوع الخروج نیست

صورت های مالی 9ماهه بانک ملت منتشر شد

6340 میلیارد ریال مطالبه اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان از سهم دولت زنده شد

اعطای مجوز قانونی به بانک مرکزی برای اجرای عملیات بازار باز

احتمال راه‌اندازی کارت پرداخت واحد بین ایران و 7 کشور دیگر

سود خالص بیمه ما 107 درصد رشد کرد

بانک ملی در کردستان مدرسه می سازد

کاهش 22 برابری بدهی بانک ایران زمین به بانک مرکزی