بازار آریا

آخرين مطالب

پول ملی به حذف صفر نزدیک شد مقالات توليد و تجارت

پول ملی به حذف صفر نزدیک شد

  بزرگنمايي:

بازار آریا - با ارسال لایحه حذف چهار صفر از پول ملی توسط بانک مرکزی به هیات دولت در ابتدای این هفته و رونمایی از اسکناس 50 هزار تومانی جدید در هفته گذشته به نظر می رسد طرح حذف صفر از پول ملی بار دیگر قوت گرفته است. اولین بار کشور آلمان بود که پس از پایان جنگ جهانی دوم به حذف صفر از اسکناس های خود (مارک) دست زد و تجربه موفق این کشور در حذف صفر و کنترل تورم باعث شد تا دست کم 50 کشور جهان به حذف صفر از پول ملی خود اقدام کنند.
در ایران نیز حذف صفر از پول ملی دو بار در سال های 72 و 86 مطرح شد، اما هر بار به دلایلی مسکوت ماند و رفته رفته فراموش شد. در سال 95 اما دولت یازدهم به طور جدی این بحث را دنبال کرد و در جلسه هیات وزیران، واحد پول ایران، تومان و برابر با 10ریال تعیین شد. با این اتفاق به نظر می رسید که اپیزود بعدی، حذف صفر از پول ملی باشد، اما این اتفاق هرگز رخ نداد و دولت یازدهم حتی مصوبه تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان را به مجلس و شورای نگهبان ارجاع نداد و درنهایت این طرح در همین مرحله مسکوت و نیمه تمام باقی ماند.

اما این بار و با گذشت دو سال از آن اتفاق، به نظر می رسد حذف صفر از پول ملی ایران، رنگ و بوی جدی تری به خود گرفته است و عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی دیروز در بهارستان و در نشستی که به دعوت فراکسیون ولایی مجلس برگزار شد، از ارسال لایحه حذف چهار صفر از پول ملی به هیات دولت خبر داد.
این اما تنها شاهد مثال برای طرح دوباره حذف چهار صفر از پول ملی ایران نیست و بانک مرکزی در هفته گذشته از اسکناس 50هزار تومانی جدیدی رونمایی کرد که گمانه زنی ها در این زمینه را قوت بخشید. ازجمله نکات مهم در طراحی این اسکناس، رنگ آمیزی متفاوت در ارقام چاپ شده روی اسکناس است که چهار صفر بعد از عدد 50 با رنگ متفاوت و کم رنگ تر طراحی شده و در قسمت پایینی اسکناس نیز عدد 50 به طور جداگانه نوشته شده است. نکته دوم، تصویر کوه دماوند پشت اسکناس 50 هزار تومانی جدید است که البته پیش از این در اسکناس های هزار تومانی هم به کار رفته بود و این موضوع می تواند اشاره دیگری به حذف چهار صفر از پول ملی باشد.
سپید و سیاه حذف صفر از پول ملی
اما هر بار که بحث حذف صفر از پول ملی در ایران به طور جدی مطرح می شود هجمه ای به راه می افتد و اقتصاددانان و کارشناسان اقتصادی به دو دسته موافق و مخالف تقسیم شده و از مزایا و معایب طرح، دفاع یا انتقاد می کنند.
مهم ترین دلیل منتقدان و مخالفان حذف صفر از پول ملی، بحث تورم روانی و افزایش مقطعی قیمت هاست. تغییر سیستم های مالی و حسابداری، پیچیدگی محاسبات و اشکال در تطبیق ارقام نیز از دیگر مشکلاتی است که تا مدت ها، موجب ثبت نادرست ارقام جدید و قدیم می شود. آسیب دیدن بایگانی ها و بانک های اطلاعاتی داده ها که روند تطبیقی سری زمانی خود را تا حدودی از دست می دهند و همچنین بالابودن هزینه چاپ و توزیع اسکناس جدید و جمع آوری اسکناس های قدیمی از دیگر موضوعاتی است که منتقدان مطرح می کنند. آنها در توجیه این اتفاق به تجربه کشورهایی نظیر فرانسه پس از جنگ جهانی دوم اشاره می کنند که تداوم تورم در سال های طولانی، رقم مورد استفاده در واحد پول را افزایش داده بود، با این حال اما در کشور فرانسه پس از پنج دهه از اجرای این سیاست، هنوز مشکلات پول جدید و قدیم در میان سالخوردگان وجود دارد.
دشواری جریان معاملاتی در بین اقشار مردم نیز یکی دیگر از مشکلات است. به عنوان مثال سالخوردگان اشتباهات زیادی را در جریان تبدیل این معاملات مرتکب می شوند. در عین حال، تمام نرم افزارها و برنامه های کامپیوتری نیز باید نسبت به واحد پول جدید تغییر کنند که این هم هزینه زیادی را بر سیستم بانکی تحمیل می کند.
در مقابل این استدلال ها، اما موافقان این طرح، دلایل خود را دارند. آنها می گویند حذف صفرها از حمل ونقل اسکناس به میزان زیادی جلوگیری می کند و آسانی مبادلات را در پی خواهد داشت. این گروه از کارشناسان همچنین تورم زا بودن اجرای این سیاست را به شدت رد می کنند و معتقدند این پدیده اثرات اقتصادی ندارد و تنها اسکناس رایج در مبادلات را تغییر می دهد.
در ادامه گزارش، نگاهی می کنیم به تجربیات کشورهای جهان در حذف صفر از پول ملی.
برزیل رکورددار حذف صفر
برزیل در دهه 60 و 70 میلادی به یکی از سنگین ترین تورم های آن زمان دچار شد، به گونه ای که پول ملی این کشور ماهانه 30 تا 40درصد ارزش خود را از دست می داد. پیش از آن از سال 1930 تا 1942 پول ملی برزیل دو بار تغییر نام پیدا کرده بود. در سال 1967 میلادی برای اولین بار سه صفر از پول ملی برزیل با نام Cruzeiro حذف و این پول به Cruzeiro Noro تبدیل شد. با این وجود برزیل نتوانست در کنترل تورم موفق عمل کند و تا سال 1981 تورم این کشور بار دیگر به 151درصد رسید. در این میان بار دیگر سه صفر از پول ملی برزیل حذف شد. در سال 1989 بار دیگر تورم برزیل افزایش یافته و به هزار و 431درصد رسید. در این هنگام بار دیگر دولت برزیل اقدام به حذف صفرهای بازگشته همراه با تغییر نام پول ملی کرد. در سال 1993 زمانی که تورم این کشور در مرز 2 هزار درصد قرار داشت بار دیگر حذف سه صفر اعمال شد. این بار دولت توانست در مهار تورم توفیقاتی کسب کند. با این حال برزیل همچنان یکی از گران ترین کشورهای آمریکای لاتین به حساب می آید. از سال 1930 تاکنون طی شش مرحله 18صفر از پول ملی برزیل حذف شده است و هشت بار نیز نام واحد پولی این کشور تغییر پیدا کرده است.
هلند، تجربه توسعه یافته
بیماری هلندی اکنون واژه ای آشنا در ادبیات اقتصادی است. ورود منابع درآمدی غیرمنتظره از محل استخراج گاز، اقتصاد هلند را با تورم پیش بینی نشده ای در دهه 60 میلادی روبه رو کرد. دولت مجبور به چاپ اسکناس های درشت شد تا بتواند پاسخگوی نیاز مبادلات مردم باشد. در همین حال تورم نیز از مرز 100درصد عبور کرد. البته این وضعیت در هلند چندان نپایید و دولت با اعمال سیاست شدید انقباضی در سیاست های پولی توانست حجم پول را کنترل کرده و به همراه آن چهار صفر از اسکناس های این کشور حذف شد. هلند نمونه برجسته ای از جوابگو بودن سیاست حذف صفر از اسکناس در شرایطی است که این کار با اعمال دیگر سیاست های کنترل نقدینگی همراه باشد.
ترکیه، تجربه موفق
ترکیه کشوری اروپایی با بستری جهان سومی است که به یک باره شش صفر را از پول ملی خود را در سال 2005 میلادی حذف کرد. تورم در ترکیه از ابتدای دهه 80 آغاز شده و با شتاب به پیش رفت. هر دلار آمریکا که در سال 1988 با 1422 لیر قدیم ترکیه مبادله می شد در سال 2003 به بیش از 1/5 میلیون لیر قدیم رسید. در این شرایط قیمت یک ساندویچ در ترکیه به 3 میلیون لیر رسید. از سال 1981 به این سو در ترکیه هر دو سال یک بار نیاز به اسکناس های درشت تر احساس می شد. در یک چرخه 25 ساله. درشت ترین اسکناس ترکیه از 5 هزار لیر به یک میلیون لیر تبدیل شد. تعداد بی شمار صفرها در ارقام اقتصادی و مبادلات که گاه تا چند تریلیون لیر می رسید مشکلات فراوانی را در مسیر عملیات حسابداری و نگهداری حساب ها به وجود آورده بود. از آغاز سال 2005 اسکناس های جدید ترکیه با عنوان لیر جدید منتشر شدند. هر لیر جدید معادل یک میلیون لیر قدیم است و به این ترتیب ترکیه در یک مرحله شش صفر را از اسکناس حذف کرد. مهار تورم در ترکیه با نظارت و دستورالعمل های صندوق بین المللی پول انجام گرفت. این کشور به عنوان یک نمونه برگزیده در مهار تورم از سوی این نهاد بین المللی معرفی شد. ترکیه پیش از آنکه اقدام به حذف صفرها کند تورم را به طور کامل مهار کرد.
زیمبابوه، یک شکست تمام عیار
دولت زیمبابوه در سال 2003 زمانی که تورم این کشور یک هزار درصد بود اقدام به حذف سه صفر از اسکناس های این کشور کرد. با این وجود دولت عملاً هیچ گونه اقدامی درخصوص مهار تورم انجام نداده و صرفاً به وجهه روانی حذف صفرها اتکا کرد. بدیهی آنکه این کارکرد به زودی از میان رفت و تورم تازنده سرانجام اقتصاد این کشور را ویران کرد و دلار زیمبابوه از هم پاشید. هم اکنون تورم این کشور آفریقایی از مرز 11 میلیون درصد گذشته است و دولت برای تامین اسکناس مورد نیاز مردم ناگزیر از چاپ اسکناس های یکصد میلیارد دلاری شده است. این در شرایطی است که بانک مرکزی این کشور اعلام کرده دیگر کاغذ اسکناس کافی برای نشر پول در اختیار ندارد.
ارتباط با نویسنده : [email protected]





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

5کسب‌وکار عجیب و پول‌ساز دنیا

شماره 1297 روزنامه فرصت امروز

کمک های بانک پاسارگاد به مناطق سیل زده ادامه دارد

تغییرات امنیت سرمایه گذاری در ایران

ایلان ماسک: تکنولوژی اتصال مغز انسان و کامپیوتر به زودی رونمایی می شود

10 محصول هوش مصنوعی در سال 2019

تولید ثروت با بهره گیری از درمانگری مالی

رویداد ارائه به سرمایه گذار (TrigUp Day) توسط شتابدهنده تریگ آپ

«مفلوک ترین» کشورهای جهان در سال 2019

بزرگترین مشتریان چای جهان در سال 2018

شماره 1295 روزنامه فرصت امروز

ارائه انواع خدمات بانکی در همراه بانک پاسارگاد

کسب درآمد 4.5 میلیارد دلاری نت فلیکس با 149 میلیون کاربر

ایلان ماسک در اندیشه افزودن بال اژدها به فضاپیمای استارشیپ

برنامه اساسی و بنیادی بانک پاسارگاد برای جبران آسیب های سیل اخیر

جک دورسی سال قبل 1.40 دلار از توییتر حقوق گرفت

شماره 1290 روزنامه فرصت امروز

اوبر در شرف ورود به تالار بورس و عرضه عمومی سهام

شماره 1291 روزنامه فرصت امروز

بانک پاسارگاد با تمام توان در مناطق سیل زده امدادرسانی خواهد کرد

فیس بوک سال قبل 20 میلیون دلار برای امنیت زاکربرگ خرج کرد

تبلیغات خلاق

شماره 1292 روزنامه فرصت امروز

قدردانی بیمه پاسارگاد از اقدامات بیمه گذار خسارت دیده

تخفیف اعیاد شعبانیه بیمه پاسارگاد

مدیرعامل وان پلاس: فعلا تصمیمی برای ساخت گوشی تاشدنی نداریم

شماره 1293 روزنامه فرصت امروز

شماره 1289 روزنامه فرصت امروز

راکت اینترنت در سال 2019 شرکت های بیشتری تأسیس می کند

دست‌اندازهای رونق تولید

شماره 1288 روزنامه فرصت امروز

ستاد پشتیبانی در بانک پاسارگاد تشکیل شد

خالق لینوکس: شبکه های اجتماعی زباله ای بیش نیستند

شماره 1287 روزنامه فرصت امروز

سال تعیین سرنوشت به روایت رئیس کل بانک مرکزی

موسس هوآوی: درگیری با آمریکا به نفع ماست

اولویت نظام بانکی در سال 98 از زبان همتی

شماره 1286 روزنامه فرصت امروز

مدیرعامل دایملر: سانحه بوئینگ 737 مکس نشانگر ضعف فناوری خودران است

اوبر با پرداخت 3.1 میلیارد دلار کریم را تصاحب می کند

شماره 1285 روزنامه فرصت امروز

چرا باید با هواپیما سفر کنیم!

تقویم دیجیتال بانک پاسارگاد، قابل نصب روی انواع تلفن همراه

هشدار واتس اپ: فیس بوک خود را پاک کنید!

نرخ‌های چندگانه آجیل در آستانه سال نو/آجیل‌فروشان ناراضی‌اند

تمدید مجوز قبولی اتکایی بیمه پاسارگاد

مراسم رونمایی از مدل Y تسلا تحت تاثیر کفش ‏های ایلان ماسک

آینده قیمت نفت در سال 98

درآمد اپل از سرویس ویدئو تا سال 2024 به 10 میلیارد دلار می رسد

خلاقیت جدید زاکر برگ؛ تولید رایانه ای برای خواندن فکر انسان ها