بازار آریا

آخرين مطالب

در جست وجوی اقتصاد دانش بنیان مقالات توليد و تجارت

در جست وجوی اقتصاد دانش بنیان

  بزرگنمايي:

بازار آریا - اقتصاددانان معتقدند راه میان بر برای رسیدن به توسعه، تکیه بر اقتصاد دانش بنیان است؛ موضوعی که اگرچه در سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی نیز به چشم می خورد، اما موانعی ساختاری برای دستیابی به آن وجود دارد. امروزه نقش فناوری در توسعه اقتصادی، امری بدیهی است و بی تردید فناوری مهم ترین عامل توسعه اقتصادی در هزاره سوم میلادی است؛ چنانچه اقتصادهایی که بر پایه تولید دانش فنی و محصولات دانش بنیان بنا نهاده شده اند، روند پایدارتری در فرآیند توسعه دارند. ایجاد چنین ساختارهای اقتصادی مستلزم فراهم کردن زیرساخت‎های مناسب برای رشد و تعالی شرکت های دانش بنیان به عنوان ستون های اصلی توسعه اقتصادی است، بنابراین در نبود بخش خصوصی توانمند و شرکت های صنعتی قدرتمند در اقتصاد ایران، این وظیفه به عهده نهادهای دولتی است تا با سیاست های حمایتی بتوانند پایه های توسعه اقتصاد دانش بنیان را در کشور بنا کنند.
به گفته تیِری جانسِن، چرخه حیات یک شرکت دانش بنیان به هفت مرحله دانه گذاری (Seed)، شروع(Start-up)، رشد(Growth)، ثبات (Established)، توسعه(Expansion)، بلوغ (Mature) و خروج (Exit) تقسیم شده است و نگاهی به این چرخه حیات نشان می دهد که شرکت های دانش بنیان در مراحل اول تا سوم، نیاز به حمایت های مستقیم دولتی در ایران دارند.
این همان نکته ای است که بازوی پژوهشی مجلس نیز با آن موافق است و باور دارد با وجود سیاست ها و قوانین حمایتی، اغلب چالش های موجود در حوزه اقتصاد دانش بنیان، متأثر از عدم اجرای قوانین است و این موضوع، اراده دولت را در اجرای کامل و دقیق قانون می طلبد.
البته مرکز پژوهش های مجلس در تازه ترین گزارش خود بیشتر بر چالش ها و راهکارهای توسعه صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان متمرکز شده است.
این گزارش با بیان اینکه میزان صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان به عنوان یکی از معیارهای تحقق اقتصاد دانش بنیان و اقتصاد مقاومتی در کشور مطرح است، آورده است: با اینکه سیاست های کلان و قوانین مختلف بر توسعه صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان تأکید دارد، اما با این حال، متولی رسمی برای اندازه گیری و گزارش دهی منظم آن در کشور تعیین نشده است و در نتیجه آمار رسمی وجود ندارد. در این خصوص برآوردها نشان می دهد در سال 1395 میزان صادرات محصولات با فناوری بالا که در گمرک ثبت شده، حدود 425میلیون دلار بوده است و با در نظر گرفتن صادرات خدمات فناوری اطلاعات به میزان 180میلیون دلار می توان گفت که کل صادرات خدمات و محصولات دانش بنیان در سال 1395 حدود 605 میلیون دلار بوده است.
گزارش مرکز پژوهش های مجلس نشان می دهد که ارزش دلاری صادرات محصولات با فناوری بالا در سال 1395 نسبت به سال های قبل، رشد قابل توجهی نداشته است و حتی در مقایسه با متوسط سال های 1388 تا 1390 کاهش هم دارد و این میزان تنها حدود یک درصد از کل ارزش صادرات غیرنفتی را تشکیل می دهد.
بازوی پژوهشی مجلس، عوامل متعددی را بر توسعه صادرات متکی بر فناوری های بالا موثر می داند که از آن جمله به میزان نوآوری، سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه، نیروی کار متخصص (سرمایه انسانی) و شرایط اقتصادی از قبیل رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی، درجه باز بودن اقتصاد و نوسانات نرخ ارز اشاره می کند. در نظر گرفتن این عوامل برای بهبود صادرات این بخش نیازمند رویکردی بلندمدت است، اما در کوتاه مدت برای بهره برداری از ظرفیت های تولیدی موجود نیز موانع بسیاری وجود دارد. رفع این موانع که اغلب در انتهای زنجیره عرضه این محصولات به خارج از کشور هستند، تقاضای بیشتری را برای تولید پدید می آورد و بر افزایش تولید این محصولات مؤثر خواهد بود.
شرایط اقتصادی موجود در کشور به دلایل متعددی باعث می شود هزینه صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان برای صادرکنندگان گران تر از دیگر کشورها تمام شود. تأمین منابع مالی به علت نرخ بالای بهره بانکی در کشور در مقایسه با دیگر کشورها شرایط رقابتی را سخت می کند. همچنین عدم عضویت در سازمان جهانی تجارت به پرداخت تعرفه های بالاتری نسبت به سایر کشورهای عضو برای ورود کالا به کشور مقصد منجر می شود. علاوه بر این دو مورد، عدم برقراری روابط بانکی بر اثر تحریم ها نیز می تواند هزینه بازگشت پول به کشور را افزایش دهد.
به علت اینکه غالب محصولات دانش بنیان توسط شرکت های کوچک و متوسط با شرایط بسیار متنوع تولید می شوند، این شرکت ها دارای چالش های صادراتی متنوعی هستند. برای مثال، مشکل صادرات بعضی از محصولات دانش بنیان صرفا با کوتاه شدن زمان توقف کالا در مبادی خروجی از کشور رفع خواهد شد و برخی دیگر صرفاً به تضمین های مالی در کشور مقصد نیازمندند.
با مرور سیاست ها و قوانین مرتبط با توسعه صادرات محصولات و خدمات دانش بنیان می توان مشاهده کرد که سیاست ها و قوانین مختلفی در اکثر حوزه های موضوعی مربوط به توسعه صادرات این بخش وجود دارد، بنابراین به نظر می رسد اغلب چالش های موجود متأثر از عدم اجرای قوانین است. برای مثال، چالش هایی مثل عدم شناخت بازارهای دارای پتانسیل صادرات و عدم بهره برداری کامل از ظرفیت شرکت های دانش بنیان در جهت افزایش صادرات محصولات شان نشان دهنده این موضوع است که سیاست های مرتبط با توسعه این حوزه به خوبی پیاده سازی و اجرا نشده است. همچنین این حوزه نیازمند تغییر رویکرد با هدف گسترش مذاکرات دیپلماتیک با کشورهای هدف صادراتی است. راهکارهای ارائه شده در مورد شرایط اقتصادی، مشوق ها، جوایز صادراتی، معافیت های مالی و حمایت های گمرکی نیز ناظر به اجرای بهتر و دقیق تر قوانین است.
بنابراین، با وجود سیاست ها و قوانین حمایتی برای توسعه صادرات دانش بنیان، اجرای کامل و دقیق قانون توسط دولت می تواند به شناسایی موانع توسعه صادرات این بخش کمک کند و انتظار می رود سیاستگذاران از طریق رفع چالش های اقتصادی و ساختاری و به کارگیری راهکارهای ارائه شده در بهبود دیپلماسی اقتصادی، زیرساخت مدیریتی داخلی، زیرساخت های توسعه صادرات در داخل کشور، حمایت های گمرکی، مشوق ها، جوایز صادراتی و معافیت های مالی برای ارتقای صادرات دانش بنیان اهتمام جدی بورزند.
ارتباط با نویسنده : [email protected]





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

صورت های مالی بیمه پاسارگاد منتشر شد

صدور انواع ضمانت نامه های بانکی، جهت تسهیل مبادلات اقتصادی و تجاری در بانک پاسارگاد

قیمت طلا و قیمت سکه در بازار امروز تهران 98/02/29 (Copy)

قیمت دلار و قیمت ارز در بازار امروز تهران 98/02/30

قیمت خودرو در بازار کشور - 98/02/30

قیمت طلا و قیمت سکه در بازار امروز تهران 98/02/29

قیمت دلار و قیمت ارز در بازار امروز تهران 98/02/29

قیمت خودرو در بازار کشور - 98/02/29

تکمیل زنجیره اعتماد، با گشایش اعتبار اسنادی داخلی بانک پاسارگاد

ضرر آلومینیومی‌ها از جنگ تجاری جهانی

هواوی و سامسونگ به دعوای حقوقی چندین ساله خود خاتمه دادند

چرا مهاجران ایرانی به کشور پول نمی فرستند؟

افزودن امکانات جدید بر روی دستگاه های خودپرداز بانک پاسارگاد

اگر جنگ تجاری تشدید شود قدرت چانه‌زنی آمریکا کاهش می‌یابد

آخرین تحولات قیمتی در بازار طلا، ارز و خودرو | 22 اردیبهشت 98 (Copy)

هوگو بارا از سرپرستی تیم واقعیت مجازی فیس بوک کناره گیری کرد

در جنگ تجاری چین و آمریکا 3 اختلاف اساسی باقی است

نکات کاربردی برای بهبود فرآیندهای ادغام و خرید شرکت ها

در شرایط جنگ اقتصادی کنونی سیاست ارزی مناسب کدام است؟

عرضه عمومی سهام اوبر به بازار بورس آمریکا

نرخ بیکاری در بهشت شغلی اروپا باز هم کاهش یافت!

«کتاب پلاس» نخستین پلتفرم در صنعت نشر

جف بزوس: بلو اوریجین امسال انسان به فضا می‏فرستد

مایکروسافت ورد به کمک هوش مصنوعی نوشته های تان را بی عیب ونقص می کند

سال 97 برای تجارت ایران چگونه رقم خورد؟

احتمال جریمه 26 میلیارد دلاری اپل به خاطر شکایت اسپاتیفای

جوایز برندگان مسابقه اینستاگرامی هفتسینواره بانک پاسارگاد اهدا شد

ساعات کار شعبه های بانک پاسارگاد در ماه مبارک رمضان اعلام شد

تیم کوک: حریم خصوصی در فضای آنلاین به بحران تبدیل شده است

رانت بیشتر با اقتصاد کوپنی

رمز دوم کارت به صورت رمز پویا دریافت کنید

رضایت عمومی از مسیر اقتصاد

34درصد از کل پتنت های 5G دنیا توسط چین ثبت شده است

قیمت جهانی نفت امروز 1398/02/14| قیمت نفت مجدد صعودی شد

دانشگاه خاتم سرآمد ایران و جهان خواهد شد

اریک اشمیت بعد از 18 سال هیات مدیره آلفابت را ترک می کند

ایلان ماسک دیگر بدون اجازه وکلای تسلا اجازه انتشار برخی توییت ها را ندارد

تسهیلات ارزان قیمت بانک پاسارگاد محدودیت ندارد

نه به جدایی صنعت از تجارت

8 وعده ایلان ماسک که عملی نشدند

تصویر حقوق مالکیت در ایران

ارزش سهام اینتل پس از کاهش درآمد و پیش بینی های سال 2019 ریزش کرد

اهدای جوایز نفیس در سومین جشنواره فیلم 180 ثانیه ای بانک پاسارگاد

نگاهی راهبردی به فرآیند ادغام و انتزاع صنعت، معدن و بازرگانی

اخراج کارمندان آمازون توسط هوش مصنوعی

رشد اقتصاد آمریکا چقدر شد؟

عرضه عمومی سهام اوبر، شاید خسروشاهی را به ثروت 100 میلیون دلاری برساند

گاز ایران به‌جای صادرات به کجا می‌رود؟

5کسب‌وکار عجیب و پول‌ساز دنیا

شماره 1297 روزنامه فرصت امروز