بازار آریا

آخرين مطالب

قهرمانان و مسیریابی توسعه مقالات توليد و تجارت

قهرمانان و مسیریابی توسعه

  بزرگنمايي:

بازار آریا - توسعه در هر دوره و جامعه ای بر دوش گروهی از «قهرمانان یا پیشوایان توسعه» بنا نهاده می شود؛ گروهی که فرآیند توسعه در جامعه را پیش می برند. به عنوان مثال، قهرمانان توسعه در کره جنوبی، امیران ارتش بودند که به همراه ژنرال پارک از 1963 قدرت را در این کشور در دست گرفتند. در چین و با ظهور دنگ شیائوپینگ، اعضای یک حزب سیاسی (کمونیست) قهرمانان توسعه بودند. در اغلب کشورهای اروپایی، قهرمانان توسعه طبقه نخبه ای بوده اند که به لحاظ تاریخی از میان فئودال های تاریخی این جوامع بوده اند. قهرمانان توسعه اغلب تحت تاثیر ویژگی های مشترکی که دارند، فهم خاص خود را از توسعه دارند. دیکتاتورهای ارتشی توسعه های آمرانه و دستوری را پیش می برند، در حالی که اعضای احزاب سیاسی نگاه شان در توسعه به شدت معطوف به ارزش های ایدئولوژیک شان است.
پیشوایان توسعه البته همواره نیاز به یافتن، جذب و انتخاب افراد جدیدی در پیشبرد فرآیند توسعه دارند. استمرار توسعه چین از دهه 1970 تاکنون وجود فرآیندی برای انتخاب و جذب اعضای جدید و مناسب برای حزب بوده است.
قهرمانان توسعه در تاریخ ایران
شکل گیری دولت مدرن در ایران از شروع این قرن و با روی کار آمدن رضاخان آغاز شد. رضاخان برای جلو بردن اهداف توسعه خواهانه اش نیاز به قهرمانان توسعه داشت؛ قهرمانانی که هم وفادار به او و هم جاه طلبی توسعه داشته باشند. همچنین این قهرمانان باید برطرف کننده نقاط ضعف او، یعنی بی دانشی اش نسبت به سیاست و پایگاه طبقاتی پایینش باشند. هوشیاری رضاخان انتخاب درست این قهرمانان توسعه بود. او نه با نظامیان و نه با سیاستمداران کهنه کار و محافظه کار اتحاد تشکیل نداد. برعکس او حزب «تجدد»، شامل جوانان تحصیلکرده غرب و دموکرات را انتخاب کرد. تیمورتاش، تدین و داور مثلث اصلی این گروه بودند و روشنفکرانی مانند فروغی، ملک الشعرای بهار، تقی زاده، محمود افشار و مستوفی الممالک نیز به آنان پیوستند. آنان گروهی از روشنفکران بودند که به توده مردم بدبین بودند. با سقوط قاجار، آنها این فرصت را یافته بودند تا وارد سیاست شوند.
لشکری از قهرمانان توسعه
اما این گروه به خوبی می دانستند که توان شان برای پیاده سازی ایده های شان به اندازه کافی نیست. آنها با تصویب قانونی در مجلس، از سال 1307 تا 1312 با برگزاری یک آزمون سراسری 649 نفر دانشجو به خارج از کشور فرستادند، تا لشکر قهرمانان توسعه خود را شکل دهند. در زمان تصویب این قانون تقی زاده در نطق خود گفت: «مهم ترین قانونی که مجلس از زمان تاسیس تصویب کرده است، این قانون است». علی اکبرخان داور که همان دیدگاه را پیش می برد، این قانون را «مهم ترین سرمایه گذاری » کشور نامید. آنان به خوبی می دانستند که پروژه توسعه ذهنی شان ناکام خواهد ماند، اگر نتوانند لشکری از قهرمانان توسعه را شکل دهند.
در تحقیقی که درخصوص 418 نفر از میان 649نفر دانشجوی اعزام شده، انجام شده است، نشان می دهد، آنان پس از بازگشت به کشور این گونه بازیگران توسعه شدند؛ توسعه ای که هرچند از منظر امروز ما ناکامل و تک بعدی است:
80 سیاستمدار و دیپلمات، 32 وزیر، 4 معاون نخست وزیر، 18 معاون وزیر، 31 نماینده مجلس، 4سناتور، 9 سفیر، 23 مدیرکل، 1 شهردار، 4استاندار، 36 عضو هیات مدیره شرکت های دولتی، 2 مدیر موزه، 3 مدیر بانک، 98 منصب بالای دولتی، 12 مترجم و روزنامه نگار، و در مجموع 76.7درصد از آنان حداقل یک کتاب نوشتند!
گروه روشنفکران اطراف رضاخان، قهرمانان توسعه خود را شکل دادند، هرچند از نگاه امروز ممکن است به انتخاب و فهم آنان از توسعه ایراد بگیریم، اما آنان خوب می دانستند «توسعه نیاز به قهرمانان توسعه دارد»! نه تنها توسعه به قهرمانان خاص خود نیاز دارد، بلکه شکل دهی و پرورش این قهرمانان نیز نیاز به نهادهایی مدنی دارد؛ نهادی که بتواند استمرار شکل دهی به این قهرمانان توسعه را تضمین کند. به همین دلیل بود که دانشگاه به مثابه اصلی ترین نهاد پرورش و جذب این قهرمانان توسعه بود.
در سال 1313 به دلیل آنکه تعداد مناسبی از مدرسان و بازیگران ایجاد شده بود و از سوی دیگر به دلیل کنترل هرچه بیشتر بر این بازیگران و ترس از تغییر دیدگاه های سیاسی شان، تصمیم به تاسیس دانشگاه تهران گرفته شد؛ دانشگاهی که جایگزین طرح اعزام به خارج می شد و می توانست تداوم شکل دهی به قهرمانان توسعه را ایجاد کند. زمانی که دکتر صدیق در سال 1310 طرح تاسیس دانشگاه تهران را به درخواست تیمورتاش می نوشت، چنین آورد: «دانشگاه باید به عنوان اولویت اول خود بکوشد پیشوایان و روسای قوم را بسازد، در وهله دوم در پژوهش و تحقیق وارد شود!» صدیق که خود در همان زمان مشغول گرفتن دکترا در آمریکا بود، به خوبی می دانست توسعه بیش از هرچیز نیازمند قهرمانانی است که آن را پیش ببرند.
نتیجه گیری
1- توسعه نیاز به انتخاب صریح قهرمانان خود دارد . قهرمانانی که دارای فهم تقریبا مشترکی از توسعه و توافق بر حداقل هایی از شیوه دستیابی به توسعه را داشته باشند! قهرمانان توسعه از همین رو نیاز به نهاد دارند؛ نهادی که نه تنها وظیفه گزینش قهرمانان جوان تر را برعهده دارد، بلکه پرورش و ایجاد پیوندهایی غیررسمی را نیز میان آنان شکل می دهد.
2- دانشگاه از منظر کشورهای توسعه یافته، در سه نسل دیده می شود . نسل نخست که دانشگاه های آموزشی بوده اند. نسل دوم دانشگاه های آموزش و پژوهش که وظیفه تحقیق و تولید فناوری را نیز برعهده دارند. نسل سوم که ماموریت کارآفرینی را نیز در ادامه می یابد، اما خوانش نسل های دانشگاهی در سرزمین هایی مانند ایران، داستانی از نوع دیگر است. دانشگاه در کشورهای در حال توسعه به گونه ای غیرطبیعی و از یک فرآیند از بالا به پایین برخوردار است. همان طور که تاریخ تاسیس دانشگاه در ایران آشکار می سازد، دانشگاه در نسل نخست خود و در اولویت نخستش وظیفه پرورش قهرمانان توسعه را داشته است! ماموریت شکل دهی به قهرمانان توسعه، فراتر از آموزش است.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور*





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

استعفای هم‌بنیانگذار توییتر پس از 12 سال فعالیت

تلویزیون‌های اولد پاناسونیک 2 برابر می‌شوند!

مهم ترین وجه توسعه ملی، توسعه علمی است

مهجوریت انجمن های علمی ایران

وام‌های بانکی از کجا سر در می‌آورند؟

سهم رو به افزایش نفت خام در بودجه+اینفوگرافیک

زیر پوست اقتصاد

آمازون در 2 سال گذشته هیچ مالیاتی در آمریکا پرداخت نکرده است

آخرین تحولات قیمتی در بازار طلا، ارز و خودرو | 30 بهمن 97

افزایش حقوق کارگران فعلا پَر!

نگاهی راهبردی به مولفه های اقتصادی گام دوم انقلاب

ال جی: به جای تولید موبایل تاشو باید به فکر نجات برندمان باشیم

توییتر احتمالا به جای امکان ویرایش توییت ها، میزبان قابلیت «شفاف سازی» می شود

اپل استارتاپی در حوزه اپلیکیشن های صوتی خریداری کرد

ایران کجای جهان ایستاده است؟

آمازون استارتاپ Eero را برای توسعه خانه های هوشمند می خرد

ساخت یک کتابخانه در منطقه کوهدشت توسط بانک پاسارگاد

سازو کارهای تخصصی برای تامین مالی ارزی صادرات

توهم رشد صادرات با افزایش نرخ ارز

گاوصندوق بودجه

با حمایت و حضور بانک انصار هشتمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام های پرداخت برگزار شد

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/15

تورم قانونی در کمین اقتصاد ایران

اپل، فیس بوک را از استفاده از برنامه های iOS منع کرد

استراتژی ثروتمندترین مرد جهان چیست؟

20 راهکار برای افزایش انرژی بدن در محل کار (اینفوگرافی)

آخرین قیمت خودرو: تازه ترین تحولات بازار خودرو – بروز رسانی در 14 بهمن 97

اوبر و استارباکس برای تحویل قهوه با یکدیگر همکاری می کنند

شمارش معکوس برای راه اندازی SPV

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/06

انتشار بروشور خدمات بانک پارسیان ویژه نابینایان

نگاهی به هزینه و فایده صنعت خودرو برای اقتصاد ملی

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/07 / حباب در بازار سکه

تنگنای بانک های دولتی در بودجه 98

گوگل در دیوان عالی آمریکا از اوراکل شکایت کرد

جایزه مسئولیت های اجتماعی به فولاد مبارکه اختصاص یافت

قیمت طلا در بازارهای جهانی ثابت ماند

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/08

مک آفی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شرکت می کند

استقبال کم نظیر مشتریان از بسته حمایتی ویژه بانک پاسارگاد

صعود قیمت طلا در بازارهای جهانی به بالاترین رکورد در هفت ماه گذشته

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/09

چرتکه چین

اپل تا پایان فروردین از سرویس استریم ویدئویی خود رونمایی می کند

قیمت طلا در بازارهای جهانی باز هم رکورد زد

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز در بازار 1397/11/10

قیمت طلا در نظرسنجی جدید رویترز در سال 2019 بالاتر خواهند رفت

مدیرعامل جدید اینتل منصوب شد

نرخ بیکاری آمریکا به بالاترین سطح در 7 ماه اخیر رسید

قیمت طلا در بازارهای جهانی از روند صعودی خود بازماند