بازار آریا

آخرين مطالب

قهرمانان و مسیریابی توسعه مقالات توليد و تجارت

قهرمانان و مسیریابی توسعه

  بزرگنمايي:

بازار آریا - توسعه در هر دوره و جامعه ای بر دوش گروهی از «قهرمانان یا پیشوایان توسعه» بنا نهاده می شود؛ گروهی که فرآیند توسعه در جامعه را پیش می برند. به عنوان مثال، قهرمانان توسعه در کره جنوبی، امیران ارتش بودند که به همراه ژنرال پارک از 1963 قدرت را در این کشور در دست گرفتند. در چین و با ظهور دنگ شیائوپینگ، اعضای یک حزب سیاسی (کمونیست) قهرمانان توسعه بودند. در اغلب کشورهای اروپایی، قهرمانان توسعه طبقه نخبه ای بوده اند که به لحاظ تاریخی از میان فئودال های تاریخی این جوامع بوده اند. قهرمانان توسعه اغلب تحت تاثیر ویژگی های مشترکی که دارند، فهم خاص خود را از توسعه دارند. دیکتاتورهای ارتشی توسعه های آمرانه و دستوری را پیش می برند، در حالی که اعضای احزاب سیاسی نگاه شان در توسعه به شدت معطوف به ارزش های ایدئولوژیک شان است.
پیشوایان توسعه البته همواره نیاز به یافتن، جذب و انتخاب افراد جدیدی در پیشبرد فرآیند توسعه دارند. استمرار توسعه چین از دهه 1970 تاکنون وجود فرآیندی برای انتخاب و جذب اعضای جدید و مناسب برای حزب بوده است.
قهرمانان توسعه در تاریخ ایران
شکل گیری دولت مدرن در ایران از شروع این قرن و با روی کار آمدن رضاخان آغاز شد. رضاخان برای جلو بردن اهداف توسعه خواهانه اش نیاز به قهرمانان توسعه داشت؛ قهرمانانی که هم وفادار به او و هم جاه طلبی توسعه داشته باشند. همچنین این قهرمانان باید برطرف کننده نقاط ضعف او، یعنی بی دانشی اش نسبت به سیاست و پایگاه طبقاتی پایینش باشند. هوشیاری رضاخان انتخاب درست این قهرمانان توسعه بود. او نه با نظامیان و نه با سیاستمداران کهنه کار و محافظه کار اتحاد تشکیل نداد. برعکس او حزب «تجدد»، شامل جوانان تحصیلکرده غرب و دموکرات را انتخاب کرد. تیمورتاش، تدین و داور مثلث اصلی این گروه بودند و روشنفکرانی مانند فروغی، ملک الشعرای بهار، تقی زاده، محمود افشار و مستوفی الممالک نیز به آنان پیوستند. آنان گروهی از روشنفکران بودند که به توده مردم بدبین بودند. با سقوط قاجار، آنها این فرصت را یافته بودند تا وارد سیاست شوند.
لشکری از قهرمانان توسعه
اما این گروه به خوبی می دانستند که توان شان برای پیاده سازی ایده های شان به اندازه کافی نیست. آنها با تصویب قانونی در مجلس، از سال 1307 تا 1312 با برگزاری یک آزمون سراسری 649 نفر دانشجو به خارج از کشور فرستادند، تا لشکر قهرمانان توسعه خود را شکل دهند. در زمان تصویب این قانون تقی زاده در نطق خود گفت: «مهم ترین قانونی که مجلس از زمان تاسیس تصویب کرده است، این قانون است». علی اکبرخان داور که همان دیدگاه را پیش می برد، این قانون را «مهم ترین سرمایه گذاری » کشور نامید. آنان به خوبی می دانستند که پروژه توسعه ذهنی شان ناکام خواهد ماند، اگر نتوانند لشکری از قهرمانان توسعه را شکل دهند.
در تحقیقی که درخصوص 418 نفر از میان 649نفر دانشجوی اعزام شده، انجام شده است، نشان می دهد، آنان پس از بازگشت به کشور این گونه بازیگران توسعه شدند؛ توسعه ای که هرچند از منظر امروز ما ناکامل و تک بعدی است:
80 سیاستمدار و دیپلمات، 32 وزیر، 4 معاون نخست وزیر، 18 معاون وزیر، 31 نماینده مجلس، 4سناتور، 9 سفیر، 23 مدیرکل، 1 شهردار، 4استاندار، 36 عضو هیات مدیره شرکت های دولتی، 2 مدیر موزه، 3 مدیر بانک، 98 منصب بالای دولتی، 12 مترجم و روزنامه نگار، و در مجموع 76.7درصد از آنان حداقل یک کتاب نوشتند!
گروه روشنفکران اطراف رضاخان، قهرمانان توسعه خود را شکل دادند، هرچند از نگاه امروز ممکن است به انتخاب و فهم آنان از توسعه ایراد بگیریم، اما آنان خوب می دانستند «توسعه نیاز به قهرمانان توسعه دارد»! نه تنها توسعه به قهرمانان خاص خود نیاز دارد، بلکه شکل دهی و پرورش این قهرمانان نیز نیاز به نهادهایی مدنی دارد؛ نهادی که بتواند استمرار شکل دهی به این قهرمانان توسعه را تضمین کند. به همین دلیل بود که دانشگاه به مثابه اصلی ترین نهاد پرورش و جذب این قهرمانان توسعه بود.
در سال 1313 به دلیل آنکه تعداد مناسبی از مدرسان و بازیگران ایجاد شده بود و از سوی دیگر به دلیل کنترل هرچه بیشتر بر این بازیگران و ترس از تغییر دیدگاه های سیاسی شان، تصمیم به تاسیس دانشگاه تهران گرفته شد؛ دانشگاهی که جایگزین طرح اعزام به خارج می شد و می توانست تداوم شکل دهی به قهرمانان توسعه را ایجاد کند. زمانی که دکتر صدیق در سال 1310 طرح تاسیس دانشگاه تهران را به درخواست تیمورتاش می نوشت، چنین آورد: «دانشگاه باید به عنوان اولویت اول خود بکوشد پیشوایان و روسای قوم را بسازد، در وهله دوم در پژوهش و تحقیق وارد شود!» صدیق که خود در همان زمان مشغول گرفتن دکترا در آمریکا بود، به خوبی می دانست توسعه بیش از هرچیز نیازمند قهرمانانی است که آن را پیش ببرند.
نتیجه گیری
1- توسعه نیاز به انتخاب صریح قهرمانان خود دارد . قهرمانانی که دارای فهم تقریبا مشترکی از توسعه و توافق بر حداقل هایی از شیوه دستیابی به توسعه را داشته باشند! قهرمانان توسعه از همین رو نیاز به نهاد دارند؛ نهادی که نه تنها وظیفه گزینش قهرمانان جوان تر را برعهده دارد، بلکه پرورش و ایجاد پیوندهایی غیررسمی را نیز میان آنان شکل می دهد.
2- دانشگاه از منظر کشورهای توسعه یافته، در سه نسل دیده می شود . نسل نخست که دانشگاه های آموزشی بوده اند. نسل دوم دانشگاه های آموزش و پژوهش که وظیفه تحقیق و تولید فناوری را نیز برعهده دارند. نسل سوم که ماموریت کارآفرینی را نیز در ادامه می یابد، اما خوانش نسل های دانشگاهی در سرزمین هایی مانند ایران، داستانی از نوع دیگر است. دانشگاه در کشورهای در حال توسعه به گونه ای غیرطبیعی و از یک فرآیند از بالا به پایین برخوردار است. همان طور که تاریخ تاسیس دانشگاه در ایران آشکار می سازد، دانشگاه در نسل نخست خود و در اولویت نخستش وظیفه پرورش قهرمانان توسعه را داشته است! ماموریت شکل دهی به قهرمانان توسعه، فراتر از آموزش است.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور*





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

صورت های مالی بیمه پاسارگاد منتشر شد

صدور انواع ضمانت نامه های بانکی، جهت تسهیل مبادلات اقتصادی و تجاری در بانک پاسارگاد

قیمت طلا و قیمت سکه در بازار امروز تهران 98/02/29 (Copy)

قیمت دلار و قیمت ارز در بازار امروز تهران 98/02/30

قیمت خودرو در بازار کشور - 98/02/30

قیمت طلا و قیمت سکه در بازار امروز تهران 98/02/29

قیمت دلار و قیمت ارز در بازار امروز تهران 98/02/29

قیمت خودرو در بازار کشور - 98/02/29

تکمیل زنجیره اعتماد، با گشایش اعتبار اسنادی داخلی بانک پاسارگاد

ضرر آلومینیومی‌ها از جنگ تجاری جهانی

هواوی و سامسونگ به دعوای حقوقی چندین ساله خود خاتمه دادند

چرا مهاجران ایرانی به کشور پول نمی فرستند؟

افزودن امکانات جدید بر روی دستگاه های خودپرداز بانک پاسارگاد

اگر جنگ تجاری تشدید شود قدرت چانه‌زنی آمریکا کاهش می‌یابد

آخرین تحولات قیمتی در بازار طلا، ارز و خودرو | 22 اردیبهشت 98 (Copy)

هوگو بارا از سرپرستی تیم واقعیت مجازی فیس بوک کناره گیری کرد

در جنگ تجاری چین و آمریکا 3 اختلاف اساسی باقی است

نکات کاربردی برای بهبود فرآیندهای ادغام و خرید شرکت ها

در شرایط جنگ اقتصادی کنونی سیاست ارزی مناسب کدام است؟

عرضه عمومی سهام اوبر به بازار بورس آمریکا

نرخ بیکاری در بهشت شغلی اروپا باز هم کاهش یافت!

«کتاب پلاس» نخستین پلتفرم در صنعت نشر

جف بزوس: بلو اوریجین امسال انسان به فضا می‏فرستد

مایکروسافت ورد به کمک هوش مصنوعی نوشته های تان را بی عیب ونقص می کند

سال 97 برای تجارت ایران چگونه رقم خورد؟

احتمال جریمه 26 میلیارد دلاری اپل به خاطر شکایت اسپاتیفای

جوایز برندگان مسابقه اینستاگرامی هفتسینواره بانک پاسارگاد اهدا شد

ساعات کار شعبه های بانک پاسارگاد در ماه مبارک رمضان اعلام شد

تیم کوک: حریم خصوصی در فضای آنلاین به بحران تبدیل شده است

رانت بیشتر با اقتصاد کوپنی

رمز دوم کارت به صورت رمز پویا دریافت کنید

رضایت عمومی از مسیر اقتصاد

34درصد از کل پتنت های 5G دنیا توسط چین ثبت شده است

قیمت جهانی نفت امروز 1398/02/14| قیمت نفت مجدد صعودی شد

دانشگاه خاتم سرآمد ایران و جهان خواهد شد

اریک اشمیت بعد از 18 سال هیات مدیره آلفابت را ترک می کند

ایلان ماسک دیگر بدون اجازه وکلای تسلا اجازه انتشار برخی توییت ها را ندارد

تسهیلات ارزان قیمت بانک پاسارگاد محدودیت ندارد

نه به جدایی صنعت از تجارت

8 وعده ایلان ماسک که عملی نشدند

تصویر حقوق مالکیت در ایران

ارزش سهام اینتل پس از کاهش درآمد و پیش بینی های سال 2019 ریزش کرد

اهدای جوایز نفیس در سومین جشنواره فیلم 180 ثانیه ای بانک پاسارگاد

نگاهی راهبردی به فرآیند ادغام و انتزاع صنعت، معدن و بازرگانی

اخراج کارمندان آمازون توسط هوش مصنوعی

رشد اقتصاد آمریکا چقدر شد؟

عرضه عمومی سهام اوبر، شاید خسروشاهی را به ثروت 100 میلیون دلاری برساند

گاز ایران به‌جای صادرات به کجا می‌رود؟

5کسب‌وکار عجیب و پول‌ساز دنیا

شماره 1297 روزنامه فرصت امروز