بازار آریا

آخرين مطالب

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان اقتصاد ايران

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان

  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد : تولید ناخالص داخلی یا GDP یکی از مقیاس‌های اندازه‌گیری در اقتصاد است و در میان شاخص‌های اقتصاد کلان، تولید ناخالص داخلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زیرا نه تنها به‌ عنوان مهم‌ترین شاخص عملکرد اقتصادی در تجزیه و تحلیل‌ها و ارزیابی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، بلکه در محاسبه بسیاری از دیگر شاخص‌های اقتصادی نقش دارد.
تولید ناخالص داخلی در برگیرنده مجموع ارزش کالاها و خدمات نهایی است که در طی یک دوره معین (معمولاً یک سال) در یک کشور تولید می‌شود. در این تعریف منظور از کالاها و خدمات نهایی، کالا و خدماتی است که در انتهای زنجیره تولید قرار گرفته‌اند و خود آنها برای تولید و خدمات دیگر خریداری نمی‌شوند. روش‌های مختلفی برای محاسبه تولید ناخالص داخلی موجود است. محاسبه مجموع ارزش افزوده، محاسبه با نگرش مصرف و محاسبه با نگرش درآمد، سه روش متداول انجام این کار هستند.
شکل 1. مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‏های ایران با کشورهای جهان تولید ناخالص داخلی (GDP) نباید با تولید ناخالص ملی (GNP) اشتباه گرفته شود. متاسفانه در برخی سایت‌های علمی GDP را به اشتباه تولید ناخالص ملی ترجمه می‌کنند. تولید ناخالص ملی بیانگر ارزش افزوده تولید شده توسط عوامل و بخش‌های مختلف اقتصادی یک ملت، برای یک دوره زمانی (مثلا یکساله) است. در واقع تولید ناخالص ملی، ارزش مجموع کالاهای تولیدی و خدمات نهایی، که توسط یک نظام اقتصادی در سراسر دنیا و در یک سال معین تولید شده ‌است را بیان می‌کند. این در حالی است که، کل ارزش ریالی محصولات نهایی تولید شده، توسط واحدهای اقتصادی مقیم کشور در دوره زمانی معین (سالانه یا فصلی) را تولید ناخالص داخلی می‌نامند. این‌ها، یعنی واحدها یا افرادی که متعلق به سایر کشورها (مثلاً کشور ب) هستند، وقتی در خاک یک کشور (مثلا کشور الف) تولیدی انجام بدهند آن تولید جزء تولید ناخالص داخلی کشور الف حساب شده و همچنین در محاسبه تولید ناخالص ملی کشور ب هم محسوب می‌شود. باید توجه داشته که رقم GDP و GNP برای یک اقتصاد مشخص اختلاف جزئی با هم دارند. با این حال، استفاده از رقم GDP به عنوان شاخص توسعه اقتصادی متداول‌تر است. در واقع، می‌توان گفت تمامی آمارهای ارائه شده در مورد تولید کل یک کشور همان تولید ناخالص داخلی است.
آمارهای کشوری در زمینه تولید ناخالص داخلی به دو صورت اسمی و واقعی ارائه می‌شود. در تولید ناخالص اسمی برآورد خامی از تولید کل اقتصاد است که در آن افزایش قیمت‌ها لحاظ شده است. برای مثال تولید ناخالص داخلی اسمی ایران در سال 1396 در حدود 15 میلیون میلیارد ریال گزارش شد که این رقم 130 درصد افزایش نسبت به سال 1390 نشان می‌دهد (تولید ناخالص داخلی اسمی سال 1390 در حدود 6.4 میلیون میلیارد ریال بوده است). با این حال رشد اقتصادی ایران در این سال‌ها کمتر از 130 درصد بوده است. در واقع عامل اصلی چنین افزایشی تورم بوده است. برای حل این مشکل، سالی را به عنوان سال پایه انتخاب می‌کنند و قیمت‌ها را بر اساس آن سال تعدیل می‌کنند. به بیان دیگر با انتخاب سال پایه به عنوان مبنای اندازه گیری، تاثیر تورم حذف می‌شود. حال اگر سال 1390 را سال پایه در نظر بگیریم، تولید ناخالص داخلی واقعی در سال 1396 برابر با 6.9 میلیون میلیارد ریال بوده است. به عبارت دیگر، افزایش تولید ناخالص داخلی در این سال‌ها نه 130 درصد بلکه تنها 9 درصد بوده است.
در گزارشات جهانی، آمار تولید ناخالص داخلی کشورها را معمولا به دلار آمریکا بیان می‌کنند تا بتوان تولید کشورهای مختلف را با هم مقایسه کرد. با این حال، به دلیل این که در برخی کشورها هزینه‎های زندگی پایین‌تر از آمریکا است، برای مقایسه بهتر یک شاخص دیگری نیاز است. تولید ناخالص داخلی بر اساس برابری قدرت خرید (PPP)، تولید ناخالص داخلی کشورها را بر اساس قدرت خرید آن‌ها نسبت به بازار آمریکا مقایسه می‌کند. برای مثال، تولید ناخالص داخلی اسمی (به دلار) ایران در سال 2017 در حدود 430 میلیارد دلار گزارش شده است، این در حالی است که همین شاخص بر اساس برابری قدرت خرید در حدود 1.6 تریلیون دلار برآورد شده است. حال برای مقایسه کشورهایی با جمعیت متفاوت، از سرانه تولید ناخالص داخلی استفاده می‌شود. این معیار از تقسیم تولید ناخالص داخلی بر تعداد ساکنان یک کشور به دست می‌آید و مشخص‌کننده‌ استاندارد زندگی در یک کشور است.
تولید ناخالص داخلی ایران
طبق سالنامه آماری سال 1395 که توسط مرکز آمار ایران منتشر شده، سهم نسبی استان‌های کشور از تولید ناخالص داخلی برای سال 1394 ارائه شده است. در همین حین، طبق برآورد بانک جهانی در سال 2015 تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس قیمت‌های جاری 375 میلیارد دلار بود. با توجه به این که آخرین آمار رسمی برای سهم نسبی استان‌ها از تولید ناخالص داخلی متعلق به همین سال است، در این مقاله به مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان در سال 2015 پرداخته‌ایم. نقشه 2 سهم استانهای کشور از تولید ناخالص داخلی ایران در سال 1394 را نشان می‌دهد. در این آمارها، سهم تولید برون‌مرزی ایران 1.45 درصد اعلام شده بود.
نقشه 2. سهم استان‎های ایران از تولید ناخالص داخلی سال 1394 استان تهران با 23 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی، معادل 89 میلیارد دلار تولید داشته است که از این نظر با کشور اوکراین برابری می‌کند. دومین استان ایران، با احتساب نفت، خوزستان می‌باشد که با 14.5 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی، معادل 53 میلیارد دلار تولید داشته است که از این نظر با کشور آذربایجان برابری می‌کند. استان اصفهان با 5.7 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی معادل 21 میلیارد دلار، با کشور استونی در اروپای شرقی برابری می‌کند.
سایر استان‌های کشور نیز هر کدام با یک کشور از لحاظ تولید ناخالص داخلی برابری می‌کنند، از جمله خراسان رضوی با افغانستان، آذربایجان شرقی با مغولستان و مازندران با گرجستان. نقشه 1 کشورهای متناظر با هر یک از استان‌های کشور را نشان می‌دهد.
جمع‌بندی
در این گزارش به تعریف مفهوم تولید ناخالص داخلی و نحوه محاسبه آن پرداخته شد. همچنین تفاوت بین تولید ناخالص داخلی و ملی مورد توجه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به تولید ناخالص داخلی ایران به تفکیک استان‌ها به صورت شکل ارائه گشت و مقایسه‌ای نیز بین تولید ناخالص داخلی استان‌ها با کشورهای مختلف جهان انجام شد. استان خوزستان به دلیل تولید نفت و استان تهران به دلیل تمرکز واحدهای اقتصادی با بازده بالا در این استان سهم بالاتری از GDP را نسبت به دیگر استان‌ها به خود اختصاص داده‌اند. برای توسعه هر چه بیشتر کشور باید برنامه‌هایی را برای افزایش تولید ناخالص داخلی استان‌های محروم که در حال حاضر سهم ناچیزی از GDP ایران را به خود اختصاص داده‌اند اجرا شود. با این کار، توسعه متوازن تمامی مناطق ایران رخ خواهد داد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تصویر یک ریاضیدان وارد اسکناس پوند می شود

کاهش 22 درصدی واردات کشور

اصلاح ساختار بودجه برای حذف سرمایه‌داران یارانه‌بگیر

ترکیه با چه اقداماتی بر بحران بانکی غلبه کرد؟

از دست رفتن رشد وال‌استریت با توقیف نفتکش انگلیسی

مرغ 15 هزار تومانی تخلف است

ارزانی دلار هم کمکی نکرد

بورس باز هم درجا زد

آیا طلا به روند صعودی ادامه خواهد داد؟

تازه ترین قیمت خودروهای داخلی در بازار

سیب زمینی کمی ارزان شد

برنگشتن 4 میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات به کشور

انتقاد یک کارشناس مسکن به وزیر راه

ما ایرانی ها با پولمان چه می کنیم؟

طلای جهانی رکورد 6 ساله را شکست

طلا و سکه ارزان شد

وقتی پول کم داریم پروژه کوچک مقیاس افتتاح کنیم

واکنش گوترش به اتفاقات اخیر در تنگه هرمز

تداوم هوای گرم در بیشتر نقاط کشور

حمله تند و تیز مجدد ترامپ به بانک مرکزی آمریکا

عقد قرارداد 420 میلیارد تومانی ساپکو با 17 سازنده داخلی برای تولید قطعات با تکنولوژی بالا

تنها درمان فشار حاد خون برای زنان باردار چیست؟

مرکل: توییت‌های ترامپ خلاف شعار آمریکاست

نا امن کردن خلیج فارس، پروژه‌ای برای به دست آوردن دلارهای نفتی اعراب

60 درصد شاغلان کشور بیمه تامین اجتماعی‌اند

برای سامان امر تولید در حوزه خودرو، باید تصدی‌گری دولت برداشته شود

بدهی 20هزار میلیاردی دولت به فرهنگیان تا پایان سال

دختر پولدار ، پشت پرده خودروهای لوکس رها شده!

اپلیکیشن‌های فروش کیک به قوانین صنفی توجهی ندارند

خیزش موقتی گرد و خاک در پایتخت

موکول شدن برگزاری مجمع 4بانک به زمان دیگر/ موسسه‌های اقتصادی جهت برگزاری مجمع نیازمنداخذ مجوز از سوی بانک مرکزی

ایران باید مستقیم با ترامپ وارد گفتگو شود/ ترامپ مرد عمل است

قتل زن جوان مقابل پسر 12ساله

تأثیر رخدادهای اخیر در خصوص نفتکش‌ها در صنعت بانکرینگ جهان

بقایی دچار سکته مغزی شد

موسوی: پیشنهاد مذاکره آمریکا تاکتیکی برای تکمیل راهبرد ضد ایرانی است

واحدهای صنعتی جزء آخرین واحدهای قطعی برق باشند نه اولین

فراهم آوردن امکان استفاده از فناوری بلاک چین در بازار سرمایه

آتش‌نشانان پشت درهای بسته ساختمان‌های ناایمن

اجاره بهای مدارس از میزان افزایش شهریه‌ها جلو زد

واکنش شمخانی به اظهارات بولتون در نفی غنی‌سازی ایران

ظریف: با ایران بازی نکنید

برجام نشان داد آمریکا دیگر تحریم‌ها را برنخواهد داشت

نرخ انواع فرش دستباف در بازار؟ +جدول

ما ایرانی‌ها، با پولمان چه می‌کنیم؟

نتیجه نظرسنجی این هفته کیتکو در باره تغییر قیمت طلا

نرخ دلار در اولین روز هفته

فیس اپ، اپلیکیشنی سرگرم کننده یا جاسوس؟!

قیمت انواع تبلت‌های تک سیمکارت در بازار؟ +جدول

وصول 929هزار فقره چک رمزدار در کشور