بازار آریا

آخرين مطالب

گزارش مرکز پژوهش ها از وضعیت پارک های علم و فناوری در ایران / شاخص های عملکردی پارک های علم و فناوری مقالات توليد و تجارت

گزارش مرکز پژوهش ها از وضعیت پارک های علم و فناوری در ایران / شاخص های عملکردی پارک های علم و فناوری

  بزرگنمايي:

بازار آریا - فرصت امروز : پارک های علم و فناوری یکی از نهادهای اجتماعی در توسعه فناوری و یکی از شاخص های توسعه هر اقتصادی است. از دهه 50میلادی بود که پارک های فناوری به مرور در آمریکا متولد شدند و دره سیلیکون را می توان نخستین پارک علمی دنیا دانست. در حال حاضر، بیش از 400 پارک علم در جهان وجود دارد که البته تعداد آنها رو به افزایش است و در صدر آنها آمریکا با بیش از 150 پارک علم قرار دارد. ژاپن با 111 پارک در رتبه دوم ایستاده است و چین که از اوسط دهه 80میلادی به توسعه پارک های علم و فناوری پرداخته است، اکنون نزدیک به 100 پارک علم دارد.
اما وضعیت پارک های علم و فناوری در ایران چطور است؟ این پارک های علم و فناوری که بیشتر از یک دهه پیش در کشور شکل گرفته اند، چقدر مفید بوده اند و چقدر موجب پیوند دانشگاه و صنعت شده و به رشد شرکت های دانش بنیان کمک کرده اند؟ مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی به بررسی شاخص های عملکردی پارک های علم و فناوری در ایران پرداخته و کوشیده تا پاسخی برای این پرسش ها بیابد.
خلأ پارک های علم و فناوری خصوصی
تأسیس و حمایت از پارک های علم و فناوری در اکثر سیاست ها و قوانین کشور ازجمله سیاست های کلی علم و فناوری و نقشه جامع علمی کشور تأکید شده است. با این حال، در برنامه ششم توسعه اشاره ای به این موضوع نشده است. رویکرد کلی این سیاست ها و قوانین بیشتر متمایل به توسعه کمّی است، بنابراین در بیشتر ارزیابی ها، صرفاً رشد تعداد پارک های علم و فناوری گزارش شده است. این در حالی است که به لحاظ عملکردی غالب پارک های علم و فناوری کشور در حد انکوباتور یا مرکز رشد باقی مانده اند. همچنین با وجود سیاست های حمایت از توسعه مراکز رشد و پارک های علم و فناوری و با تأکید بر مشارکت بخش خصوصی، هنوز اساسنامه پارک های علم و فناوری خصوصی ابلاغ نشده است. بنابراین، نیاز به مشوق ها و تسهیل ایجاد پارک های علم و فناوری خصوصی احساس می شود.
طبق گزارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اطلاعات 36 پارک علم و فناوری ارائه شده است که در آنها 100 مرکز رشد و 5084 واحد فناور و بیش از 37 هزار نفر مشغول فعالیت هستند. عملکرد این پارک ها نشان می دهد که تاکنون بیش از 2190دانش فنی در آنها تجاری سازی شده و بیش از 260 میلیارد دلار صادرات محصولات و خدمات داشته اند.
در قانون بودجه سال 1397 اعتباری در حدود 3257 میلیارد ریال برای 36 پارک علم و فناوری کشور در نظر گرفته شده است که از این مقدار حدود 2528 میلیارد ریال برای اعتبارات هزینه ای و مبلغی حدود 728 میلیارد ریال برای طرح های تملک سرمایه ای است. مقدار اعتبارات هزینه ای و کل اعتبارات قانون بودجه سال 97 نسبت به سال قبل به ترتیب حدود 29 و 20درصد افزایش نشان می دهد، اما اعتبارات تملک دارایی سرمایه ای حدود 2درصد کاهش یافته است.
در گزارش بازوی پژوهشی مجلس آمده است که استان تهران با 5 پارک علم و فناوری، بیشترین تعداد پارک را داراست و پس از آن استان های سمنان و هرمزگان هر کدام با دو پارک در جایگاه دوم قرار دارند. از نظر قدمت، شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان که در 26 فروردین سال 76 مجوز تأسیس گرفت، باسابقه ترین پارک علم و فناوری کشور محسوب می شود. در کل، در مجموع 4862 واحد فناور در 36 پارک علم و فناوری کشور (و 95 مراکز رشد وابسته) فعال بوده که تعداد 36827 نفر در آنها مشغول به کار هستند. البته اشتغال این تعداد از افراد در پارک ها به منزله ایجاد شغل جدید نیست، زیرا طبق تبصره «7»ماده (1) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور (1395) اعضای هیات علمی می توانند نسبت به تشکیل و فعالیت در شرکت های دانش بنیان خصوصی اقدام کنند و تعدادی از این شرکت ها در پارک های علم و فناوری مستقر هستند.
روند توسعه پارک های علم و فناوری
اما روند توسعه پارک های علم و فناوری کشور نشان می دهد که تعداد مراکز رشد در 36 پارک کشور طی دو سال گذشته کاهش حدود 42درصدی داشته به طوری که از 171 مرکز رشد در سال 95 به 100 مرکز در سال 97 رسیده است. در مقابل تعداد واحدهای فناوری در این مدت از 3223 واحد به 5084 واحد رسیده که نشان از افزایش حدود 10درصدی دارد، چنانچه شهرک علمی تحقیقاتی اصفهان با 507 واحد فناوری مستقر در پارک و مراکز رشد وابسته، بیشترین تعداد واحدهای فناور را در بین پارک های علم و فناوری کشور دارد.
حدود نیمی از پارک های علم و فناوری کشور در زمینه های مختلف و به صورت جامع فعالیت دارند. همچنین 14 پارک نیز در حوزه کشاورزی و صنایع وابسته فعال هستند. در حوزه فناوری های نوین ازجمله ارتباطات و فناوری اطلاعات، زیست فناوری، فناوری نانو و هوافضا چند پارک تخصصی وجود دارد. برای مثال پارک علم و فناوری گیلان؛ دانشگاه صنعتی شریف؛ زیست فناوری خلیج فارس؛ پارک علم و فناوری یزد و فارس نمونه هایی از پارک های علم و فناوری تخصصی حوزه فناوری های نوین هستند.
عملکرد از نظر صادرات محصولات
طبق گزارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تاکنون 2196 دانش فنی در 36 پارک به مرحله تجاری سازی رسیده است که بیشترین تعداد مربوط به پارک علم و فناوری فارس با تعداد 426 دانش فنی است. همچنین به جز پارک های علم و فناوری آذربایجان غربی، اردبیل و البرز، سایر پارک ها صادرات فناوری، محصولات و خدمات داشته اند که مجموع آن به بیش از 261 میلیارد دلار می رسد و بیشترین ارزش صادرات به پارک علم و فناوری کرمان با حدود 116 میلیارد دلار مرتبط است.
طبق این گزارش، پارک علم و فناوری کرمان با مجموع صادرات حدود 116 میلیون دلار، بیشترین میزان صادرات محصولات و خدمات را در بین پارک های کشور دارد (حدود 44درصد از صادرات کل پارک ها). پارک علم و فناوری کرمانشاه و پردیس نیز به ترتیب با حدود 74 و 30 میلیون دلار صادرات محصولات و خدمات در رتبه های بعدی قرار دارند.
پیشنهادها
در مجموع به نظر می رسد که در شرایط فعلی پارک ها باید براساس آمایش و ظرفیت بومی توسعه پیدا کنند (پرهیز از سیاست زدگی). همچنین نیاز به ارزیابی جامع عملکرد همه پارک های علم و فناوری کشور ضروری است. پارک ها از نظر شاخص هایی مانند سابقه، مکان (منطقه محروم یا توسعه یافته)، محصولات و سایر ویژگی ها دسته بندی شده و سپس بسته های سیاستی متناسب با هر گروه، جهت حمایت از آنها تدوین و ارائه شود. خصوصی سازی پارک ها، می تواند در افزایش عملکرد آنها بسیار نقش آفرین و مؤثر باشد، بنابراین پیشنهاد می شود شناسایی موانع ورود بخش خصوصی به این حوزه و اتخاذ سیاست های حمایتی مناسب بدین منظور در دستور کار سیاست گذاران قرار گیرد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

انتقاد مرکز پژوهش های مجلس از اختیار تازه استانداران

جک ما در صدد خرید یک سوم سهام باشگاه اینترمیلان است

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/27

قیمت طلا تحت تاثیر برگزیت و نرخ بهره آمریکا ثابت ماند

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/26

منشا گرانی بازار کجاست؟

از فرهنگ سازمانی تا مسئولیت اجتماعی

اپل: کوالکام چیپ هایش را به ما نمی فروشد

قیمت طلا در بازارهای جهانی ثابت ماند

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/25

لبخند بورس به بانک پاسارگاد

رکورد بیشترین ری توییت دنیا شکسته شد

بازار متشکل ارزی به زودی راه‌اندازی می‌شود/از صرافی بانک‌ها انتظار بیشتری داریم

کسب و کارهای نوین بانک انصار، هر روز از عمق راهبردی بیشتری برخوردار می شوند

آیا حذف 4 صفر از پول ملی منفعتی دارد؟

نقش آفرینی نفت در بودجه 98

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/23

معمای توسعه نیافتگی ایران

قیمت جهانی طلا با کاهش ارزش سهام بورس آمریکا افزایش یافت

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/22

مدیرعامل انویدیا: عملکرد کارت گرافیک AMD Radeon VII ناامیدکننده است

مقصران جدید کاهش ارزش پول ملی !

قیمت طلا در بازارهای جهانی افزایش یافت

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/20

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/19

مسائلی در رابطه با رتبه بندی کسب و کار‌های اینترنتی

موافقت هند با گشایش شعبه بانک پاسارگاد در بمبئی

پاناسونیک از تلویزیون اولد GZ 2000 رونمایی کرد

کاهش قیمت طلا در بازارهای جهانی

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/18

هفدهمین دوره جام ملت های آسیا با 3+17 جایزه جذاب آسیاتکی

سومین جشنواره فیلم 180 ثانیه ای بانک پاسارگاد برگزار می شود

تلاطم کیفیت تحت الشعاع قیمت

اقتصاد نامتوازن برق در ایران

قیمت طلا، قیمت سکه و ارز در بازار 1397/10/17

پول ملی به حذف صفر نزدیک شد

همه دغدغه‌های اهل کسب‌وکار

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/16

جزئیات کمک های گروه مالی پاسارگاد به هم میهنان در مناطق زلزله زده کرمانشاه

کاهش 9 میلیارد دلاری پیش بینی فروش اپل در نتیجه کاهش تقاضا برای آیفون

پیش بینی کارشناسان و سرمایه گذاران از افزایش قیمت طلا در هفته جاری

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/15

"طلا" همچنان غیرکارشناسی مالیات می‌دهد!

افزایش قیمت طلا در بازارهای جهانی

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/12

وقتی زور صادرات به واردات نمی‌رسد

لری رابرتس؛ از بنیانگذاران اینترنت درگذشت

قیمت جهانی طلا در آخرین روزهای سال پرنوسان قیمت طلا

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/10/11

بازگشت دل به بازار بورس نیویورک