بازار آریا

آخرين مطالب

کارنامه رفاهی دلا‌ر 4200 تومانی تحليل آريا بازار

کارنامه رفاهی دلا‌ر 4200 تومانی

  بزرگنمايي:

بازار آریا - کارنامه رفاهی دلار 4200 تومانی تطابق چندانی با اهداف تعیین شده برای تزریق آن ندارد. مطابق بررسی انجام‌شده، قیمت کالاهای اساسی خوراکی، به‌طور میانگین بیش از 9 درصد رشد قیمتی را از مردادماه تا مهرماه ثبت کردند. اگر بازه بررسی را از ابتدای سال در نظرگیریم، این عدد به بیش از 23 درصد می‌رسد. این آمار نشان می‌دهد که تخصیص دلار 4200 تومانی برای کالاهای اساسی ، نتوانست مانعی برای رشد قیمتی آنها باشد و مقصد سوبسید ارائه‌شده از سوی دولت، دچار انحراف شده است.
آمارها به بار ننشستن سیاست دلار 4200 تومانی را خبر می‌دهند. با اینکه دولت با تزریق دلار 4200 تومانی برای واردات کالاهای اساسی، سعی در ثبات قیمت‌ها و مصون نگه داشتن دهک‌های پایین از تورم داشت، اما واقعیات آماری روایت معکوسی را نقل می‌کنند.
طرح موضوع
اواسط مرداد که بسته جدید ارزی از تصویب شورای عالی هماهنگی اقتصادی گذشت، دولت متعهد شد که کالاهای اساسی از نرخ آزاد دور بماند و نرخ 4200 تومان حداقل تا فروردین 98 برای واردات کالاهای اساسی تخصیص یابد. این موضوع را رئیس کل بانک مرکزی در اولین حضور رسانه‌ای خود در صداوسیما خبر داد و به تاکید رئیس‌جمهور به تخصیص دلار 4200 تومانی به کالاهای اساسی هم اشاره کرد. سیاست مورد بحث به دلیل دور ماندن دهک‌های پایین درآمدی از گزند تورم‌های بالا و ترکش‌های رشد نرخ ارز ، اتخاذ شده بود. اما تاکنون کمتر به شکل کمی بررسی شد که تا چه حد کالاهای اساسی از تورم‌های بالا دور مانده است و سیاست اتخاذ شده از سوی دولت، به هدف خورده یا خیر؟ دولت با اعطای این سوبسید به واردکنندگان کالاهای اساسی قصد داشت تا دهک‌های پایین، فشار کمتری را از افزایش قیمت‌ها حس کنند، اما اگر قیمت‌ کالاهای اساسی مطابق با تورم کل افزایش یافته باشد، می‌توان به این نتیجه رسید که سوبسید اهدایی فایده‌ای نداشته یا حداقل به دهک‌های پایین نرسیده است. برای این بررسی، گزارش‌های ماهانه مرکز آمار از افزایش قیمت مواد خوراکی را می‌توان مورد اتکا قرار داد. در واقع بخش مهمی از لیستی که دولت حفاظ 4200 را دور آن کشیده بود، مواد خوراکی بودند که اتفاقا برای دهک‌های پایین از نقش پررنگی برخوردار هستند؛ چرا که بیش از 40 درصد سبد هزینه‌ای کم‌درآمدها، به مواد خوراکی اختصاص دارد.
رشد 2 ماهه و 7 ماهه‌ قیمت‌ها
در بین کالاهای اساسی مشمول دلار دولتی، برنج خارجی، گوشت قرمز سرد و گرم، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، ذرت، شکر خام، روغن خوراکی نیمه جامد و مایع، حبوبات(عدس، لپه، نخود و انواع لوبیا)، سویا و چای خشک خارجی وجود دارند. می‌توان تحولات قیمت این کالاها را در گزارش‌های مردادماه و مهرماه با یکدیگر مقایسه کرد. مرکز آمار متوسط قیمت این کالاها را در ماه‌های مورد بررسی منتشر کرده است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که به جز تخم‌مرغ و گوشت مرغ، هیچ‌کدام از مشمولان دلار 4200، لایق عنوان «ثبات قیمت» نبوده‌اند. اگر از دو کالای نامبرده فاکتور بگیریم، برنج خارجی، گوشت گوسفند و گوساله، روغن مایع، لوبیا چیتی، عدس، شکر و چای خارجی، جملگی دچار نوسان قیمتی قابل توجهی شده‌اند. کمترین رشد قیمت‌ها در بازه دو ماهه مرداد تا مهر، در برنج خارجی با 3/ 7 رصد رشد و بیشترین آن در گوشت گاو یا گوساله با 8/ 23 درصد صعود قیمت ثبت شده است. در نتیجه نمی‌توان واژه «موفق» را برای سیاست تخصیص دلار 4200 تومانی برای کالاهای اساسی، حداقل در خوراکی‌ها برازنده دانست. چرا که کالاهای خوراکی به‌طور متوسط(میانگین هندسی رشدها) بیش از 9 درصد رشد قیمت را در بازه دو ماهه تجربه کردند که چنین عددی، دور از هدف «ثبات قیمت‌ها» است.
البته تقریبا می‌توان گفت که از ابتدای سال به این کالاها، دلار 4200 تومانی تعلق گرفته است. یعنی نرخ دولتی برای واردات کالاهای اساسی از ابتدای سال هیچ‌گاه از 4200 تومان فراتر نرفته و طبق قرار، هیچ‌گاه نوسانات قیمتی در بازار آزاد متوجه قیمت این دست از کالاها نشده بود. اما اگر به نوسان قیمتی این دست از مواد خوراکی از اسفند سال گذشته تا مهر امسال بر اساس داده‌های مرکز آمار رجوع کنیم، مشاهده می‌شود که قیمت این کالاها دچار رشد قیمتی قابل توجهی در طول مدت 7 ماه شده است. مثلا قیمت یک کیلو گوشت گاو یا گوساله در بازه 7 ماهه با 48 درصد رشد از حدود 39 هزار تومان به نزدیک 58 هزار تومان جهش کرده است. یا قیمت یک کیلوگرم روغن مایع از 5 هزار و 400 تومان به نزدیک 7 هزار و 240 تومان در مهر ماه صعود کرده است. در نتیجه اگر بازه مورد بررسی را نیز گسترده‌تر کنیم، بار دیگر ثابت می‌شود که تزریق دلار 4200 تومان، نتوانست دولت را به هدفش برساند؛ طوری که میانگین هندسی رشد قیمت کالاهای خوراکی اساسی معادل 4/ 23 درصد در بازه 7 ماهه بوده است.
شاهد دوم
برای یافتن اینکه سیاست‌گذار توانسته دهک‌های پایین را از گزند تورم در امان نگه دارد یا خیر، تورم دهکی نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار از تورم دهک‌های هزینه‌ای، تورم ماهانه در دهک‌های پایین در مهر ماه گذشته شدت گرفته است. طوری که تورم شاخص قیمت مصرف‌کننده در مهر ماه در دهک اول(دهک کم‌برخوردار) 9/ 7 درصد و دهک دهم 9/ 5 درصد بوده است. در نتیجه اکنون با وجود تخصیص دلار 4200 تومانی به کالاهای اساسی، قشر کم‌درآمد بیشتر تحت تاثیر تورم قرار گرفته است. نکته جالب اینکه آنچه باعث شده تورم دهک اول رشد کند، تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بوده که بیشترین تخصیص ارز دولتی نیز به همین بخش وجود داشته است. نکته قابل تامل دیگری که وجود دارد این است که تورم ماهانه میانگین خوراکی‌ها در مرداد ماه 1/ 9 درصد بوده و در مهر ماه به 6/ 8 درصد نزول کرده است. اما با اینکه تورم میانگین کل دهک‌ها در عرض این دو ماه کاهش یافته، تورم ماهانه خوراکی‌ها در دهک اول از 2/ 9 درصد در مرداد ماه به 6/ 9 درصد در مهر ماه صعود کرده است. این کش‌وقوس آماری نشان می‌دهد که تورم خوراکی‌ها بیشتر در کالاهای اساسی‌تر رخ داده و همین موجب شده تا دهک‌های پایین فشار بیشتری را متوجه شوند. با این اوصاف می‌توان نتیجه گرفت که هدف دولت در مصون نگه داشتن دهک‌های کم درآمد از ضربه‌های تورمی، تامین نشده است.
نوسان قیمت در استان‌ها
گزارش اخیر مرکز آمار از تحولات قیمت خوراکی‌ها در مهر ماه، نکته جالب توجه دیگری نیز دارد که نشان می‌دهد با صرف تخصیص دلار 4200، نمی‌توان قیمت را در سراسر کشور ثابت نگه داشت. در گزارش اخیر این مرکز، حداقل و حداکثر متوسط قیمت کالاها در استان‌های کشور مشخص شده است. کران بالا و پایین قیمت‌ها نشان می‌دهد که یک کالای خاص در نقاط مختلف کشور حداکثر و حداقل به چه قیمتی به فروش رفته است. تقریبا هیچ یک از کالاهای اساسی از نوسان قیمتی معقولی برخوردار نبوده‌اند و فاصله کمترین و بیشترین قیمت کالاها در استان‌های مختلف قابل توجه بوده است. مثلا حداقل قیمت یک کیلوگرم تخم‌مرغ ماشینی 8 هزار و 415 تومان و حداکثر قیمت آن 12 هزار و 330 تومان گزارش شده است. یعنی این کالای خوراکی در برخی نقاط کشور نزدیک به 4 هزار تومان گران‌تر از نقاط دیگر به فروش رفته است. داده‌ها نشان می‌دهد که اغلب کالاهای اساسی اسیر چنین نوسانی در سطح کشور هستند؛ مثال دیگر آن گوشت گاو یا گوساله است که در برخی نقاط 20 هزار تومان گران‌تر از نقاط دیگر قیمت خورده است. نوسان‌های شدید قیمت در نقاط مختلف کشور حاوی این پیام است که کاستی‌هایی در واسطه‌گری، توزیع و حمل و نقل کالاها وجود دارد که نتوانسته حتی برای یک ماه، ثبات قیمت‌ها را برای یک کالای خاص در سطح کشور رقم بزند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گره 15 میلیارد دلاری برجام

«بنزین‌درمانی» به نفع ثروتمندان

وضعیت حضور تجاری ایران در 15بازار منطقه

راهکارهایی برای مهار پول داغ

حساب‌های «آف‌شور» به جای «اینستکس»

نجات کسب و کار با اعمال تغییرات پایدار

خودمختاری در صرف منابع استراتژیک؟

بــازار بــدون نــظارت!

آیا رشد وزنی صادرات غیرنفتی علامت مثبت اقتصادی است؟

روایتی ناتمام از بحران آب در سیستان و بلوچستان

جغرافیای تازه صادراتی ایران

شلیک به قلب خودکفایی شکر

آیا سرطان «ناصر خسرو» درمان می‌شود؟

طلای دست دوم بخریم یا نخریم؟

کلاهبرداری با "سهمیه بندی بنزین"

تغییر سکان کنترل تورم

چرا شکاف طبقاتی بیشتر شد؟

کیفیت بنزین افزایش می‌یابد

اجاره 300میلیونی مغازه در تهران

مهدکودک‌های لاکچری و کودکان خسته

الزامات نقش فعال دولت در ایجاد نوآوری و کارآفرینی

کدام دولت‌ها برای اجاره بها سقف تعیین می‌کنند؟

ورود قوه‌ قضائیه باعث کاهش قیمت خودرو می‌شود؟

شکاف میان انتظارات و واقعیات

مهار تورم با ساز و کار بورس و بانک

دو گسل در عملیات بازار باز

کمک آموزشی‌ها؛ سلاطین تیراژ کتاب

پالایشگاه سازی، راه دور زدن تحریم

ارزانی مسکن در راه است؟

جای خالی استراتژی بازرگانی در اقتصاد ایران

پرونده قضائی حراج 60 تن طلا کجاست؟

یکه تازی دولت در خودروسازی

سفره‌های سفید و مسابقه لاکچری‌ها!

خودروسازان در تصادفات چقدر مقصر هستند؟

جیب مردم منتظر اصلاحات ساختاری اقتصاد

مقاصد پول‌های خارج شده از بانک ها در سال97

خطر مهاجرت معکوس ماینرها

طرح مسکن استیجاری دولتی به کجا رسید؟

اقتصاد در ابهام

شروط فاز جدید خصوصی سازی

ماشین جنگ به کدام سمت می رود؟

بحران ایران؛حجم نقدینگی یا صفرهای پول؟

چرا حذف صفر از پول ملی ایران زندگی مردم را بهتر نمی‌کند؟

هزینه حذف چهار صفر از اسکناس‌ها چقدر است؟

بی‌نظمی جدید جهانی

تروریسم اقتصادی واشنگتن

زنان قربانیان اول کار در منزل

سرمایه 16هزار میلیاردی بانک سرمایه چگونه بین 67 نفر توزیع شد؟

حذف صفر ویرانگر یا نجات‌دهنده؟

رکورد 16ساله شکاف طبقاتی شکست