بازار آریا

آخرين مطالب

رئيس اداره يا فرمانده اصلاحات؟ تحليل آريا بازار

رئيس اداره يا فرمانده اصلاحات؟

  بزرگنمايي:

آريا بازار -تيم اقتصادي دولت دوم آقاي روحاني در حال شکل‌گيري است. از تيم اصلي، وزير امور اقتصادي و دارايي پيشنهاد شده و رئيس کل بانک مرکزي و رئيس سازمان برنامه و بودجه جديد هنوز معرفي نشده‌اند. اگرچه ساير وزرا (چه وزراي داخل و چه وزراي خارج از تيم اصلي اقتصادي) نيز کارکردهاي اقتصادي مهمي دارند، اما مسوولان اين سه سازمان هستند که قواعد و نتايج اصلي اقتصاد کشور را تعيين مي‌کنند.


 
ارزيابي اين تيم مي‌تواند از زواياي بسياري انجام شود، اما در اين يادداشت بر کارکرد اصلاحگري آنها تاکيد مي‌شود. اجماعي بين صاحب‌نظران اقتصادي در طيف‌هاي بازارگرا و نهادگرا شکل گرفته است که براي پيشبرد اقتصاد کشور به سطوح مطلوب‌تر مانند تورم تک‌رقمي، رشد پايدار و اشتغال‌زا، نرخ بهره نزديک صفر و بهبود تکنولوژي، چاره‌اي جز اصلاحات اقتصادي وجود ندارد. بنابراين مساله مهم در چينش کابينه اين است که براي اين اصلاحات، تيم اقتصادي دولت چگونه بايد باشد. سطح و ويژگي برخي مسوولان نشان مي‌دهد که آنها همچون يک «رئيس اداره» رفتار مي‌کنند. دو نوع رئيس اداره در دولت‌هاي اخير ديده شده: اولي، نوعي که در دولت نهم و دهم وجود داشت که نه نظام اداري کشور را مي‌شناخت، نه قبول داشت و نه توان کار در درون اين نظام را داشت. چنين رئيس‌هايي در کابينه، کشور را به سمت نابودي مي‌بردند. نوع دوم، کساني هستند که خوب مي‌دانند چگونه با نظام اداري فرسود کشور کار کنند و مي‌توانند. اين گروه عمدتا مديراني هستند که در چهار دهه اخير همواره مقام درخوري داشته‌اند. ضمن اينکه جامعه هم از ثبات‌بخشي و قاعده‌مند بودن آنها بهره مند شده است. اين‌گونه رئيسان، قواعد خواسته شده و جاافتاده را خوب رعايت مي‌کنند، اما آيا تداوم اجراي اين قواعد ناکارآمد مي‌تواند جامعه را از بحران‌هاي اقتصادي متعدد رها سازد؟
به عملکرد وزير اقتصاد چهار سال اخير توجه کنيد. ايشان خواست که قواعد مالياتي غيرشفاف و ضدتوليدي را اصلاح کند: با اينکه قانون ماليات‌هاي جديد به تصويب رسيد، اما تا اجرايي شود هنوز مشکلات بسياري دارد. با اين حال، فشار مالياتي بر توليدکنندگان در دوره ايشان به شدت افزايش يافت و ماليات ارزش افزوده که بايد ماليات بر مصرف باشد، به ماليات بزرگي بر توليد بدل شد. در هر حال، مي‌دانست که قواعد مالياتي بايد اصلاح شود؛ اما در عمل به خاطر نيازهاي شديد مالي دولت به خاطر کاهش قيمت نفت و تحريم‌ها نتوانست اصلاحي انجام دهد و نتايج حتي بدتر شد. او همچنين مي‌دانست و مي‌خواست که قواعد مديريت بدهي دولت را اصلاح کند، اما تا پايان دوره حتي ميسر نشد که مبلغ بدهي بخش دولتي را شفاف کند. ايشان مي‌خواست جلوي بزرگ شدن بخش شبه‌دولتي را بگيرد، محيط کسب و کار را بهبود بخشد، نظام بانکي را اصلاح کند اما چرا مقدور نشد؟ در هر حال، او مدير اصلاح اقتصادي بود نه رئيس اداره اقتصادي، از اين نظر که به فراتر از قواعد مخرب موجود مي‌انديشيد. اما او هم مدير اصلاح اقتصادي مطلوب نبود، از اين نظر که نتوانست اصلاحات را به پيش برد. اکنون جامعه به وزيري براي امور اقتصادي نياز دارد که هم اصلاحات اقتصادي لازم را بشناسد و بفهمد و هم بتواند آنها را در يک دوره چهار ساله به پيش برد.
قواعد ناکارآمد متعددي در حيطه وظايف وزارت امور اقتصادي و دارايي وجود دارد که سريع‌تر بايد اصلاح شود:
نظام ناکارآمد و غيرشفاف بودجه‌ريزي دولتي، نظام خزانه‌داري قديمي و غيرشفاف، بانک‌هاي دولتي ناکارآ و پرهزينه، خصوصي‌سازي معيوب و ناقص، قواعد بورسي نيازمند نوسازي و توسعه، اصلاح قواعد مالياتي ضدتوليد، اصلاح محيط کسب و کار پرهزينه و غيرشفاف.برنامه وزير پيشنهادي از اين نظر که از روي گزارش عملکرد وزير قبلي نگاشته شده، به اصلاح چنين مواردي اشاره کرده است، هنگامي که بر اهدافي چون «افزايش نسبت ماليات به توليد ملي» تاکيد دارد، نمايان مي‌شود که برداشتي اداري از ماليات‌ستاني دارد نه برداشتي توسعه‌اي. جامعه اکنون به مديري انديشمند و توانمند براي اصلاحات اقتصادي نياز دارد تا بتواند خواسته‌هاي متعدد مردم در اين زمينه را پوشش دهد. البته چنين مديري تاکنون در زنجيره فعاليت‌هاي سياسي کشور توليد نشده است! حدود 6 ماه پيش از انتخابات در همين صفحه مطلبي نوشتم که مهم‌ترين اقدامي که دولت مي‌تواند در سال پاياني انجام دهد، تهيه برنامه‌اي براي اصلاحات اقتصادي است. اکنون که فعاليت‌هاي پيش از انتخابات و فعاليت‌هاي انتخاباتي و فعاليت‌هاي چيدن کابينه را مرور مي‌کنيم، نواقص اين زنجيره در پاسخگويي به خواسته‌هاي مردمي و کارشناسي مشهود است.






نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

‌نسخه‌پیچی غلط برای مسکن

ساخت مسکن متری چند تمام می‌شود؟

بحران کاغذ و منطق اقتصاد

توقف مقطعی موج گرانی در بازار مسکن

تحلیل روند نرخ ارز در هفته سوم اردیبهشت 98

دلار به نرخ واقعی برمی‌گردد؟

بازار مسکن چگونه به تعادل می‌رسد؟

تحلیل بازار نفت در هفته دوم اردیبهشت 98

تحلیل بازار طلا در هفته دوم اردیبهشت 98

تحلیل روند نرخ ارز در هفته دوم اردیبهشت 98

تحلیل بازار بورس در هفته دوم اردیبهشت 98

شرایط ویژه برای رفقا!

بنزین یارانه‌ای حق مسلم نیازمندان

انتقاد از برخورد ضعیف دولت در برابر گرانی خودرو

وعده وزیرصنعت برای کاهش قیمت خودرو محقق نشد

ویژگی های بازار متشکل ارزی

پیدا و پنهان بازار متشکل ارزی

آیا اوپک برای جبران کمبود عرضه نفت گام برمی‌دارد؟

حباب دلار می‌ ترکد؟

3 ایراد ریشه‌ای اقتصاد ایران

قیمت جهانی طلا به دنبال تنش‌های ژئوپولتیکی افزایش یافت

خسارت سیل چند هزار میلیارد تومان بود؟

توافق تهران-آنکارا بر سر ایجاد سازوکار مشابه اینس‌تکس

مزایای صندوق­ های سرمایه­ گذاری چیست؟

رشد قیمت مسکن تا صددرصد/ اثرات تورمی بر قدرت خرید عمومی

تحریم‌ها در سال 98 با اقتصاد ایران چه می‌کند؟

محاسبه حقوق و مزایای سال 98 کارگری

سراب سونامی مسکن؛ تلقین فروشندگان

هزینه تولید هر بشکه نفت در ایران چقدر است؟

مقصران همیشه طلبکار و بی‌تقصیرهای همیشه متهم

شمار ثروتمندان کدام کشورها بیشتر رو به افزایش است؟

انداختن سفره هفت‌سین چه قدر آب می‌خورد؟

مهار تورم به جای افزایش حقوق!

خودروسازی روسیه در ایران عملیاتی می‌شود؟

سود بی‌حساب دلالان بازار خودرو در امسال

تاثیر پولشویی بر نقدینگی

راز توسعه ­کره ­جنوبی در چیست؟

کاهش سهم ایران در بازارهای جهانی نفت و گاز

دوره‌گردی‌های عربستان در میان خریداران اصلی نفت ایران

چین میانجی‌گر ایران و عربستان؟

پذیرش FATF نفی استقلال کشور نیست

آیا پیوستن به FATF بر قیمت ارز موثر است؟

جزئیات مالیات از دستمزدها و معافیت‌ها

اینستاگرام ، شعبه دوم بازار

چرا مالیات بر دستمزد برای دولت و مجلس مهم است؟

برنامه تازه دولت برای بازار مسکن

دور باطل افزایش تورم و فقر طبقه متوسط

راهبرد گام دوم جمهوری اسلامی

پیش‌بینی افزایش تولید نفت آمریکا معادل صادرات نفت ایران تا 2020

برنامه ریزی ترکیه برای جذب 70میلیون گردشگر