بازار آریا

آخرين مطالب

رئيس اداره يا فرمانده اصلاحات؟ تحليل آريا بازار

رئيس اداره يا فرمانده اصلاحات؟

  بزرگنمايي:

آريا بازار -تيم اقتصادي دولت دوم آقاي روحاني در حال شکل‌گيري است. از تيم اصلي، وزير امور اقتصادي و دارايي پيشنهاد شده و رئيس کل بانک مرکزي و رئيس سازمان برنامه و بودجه جديد هنوز معرفي نشده‌اند. اگرچه ساير وزرا (چه وزراي داخل و چه وزراي خارج از تيم اصلي اقتصادي) نيز کارکردهاي اقتصادي مهمي دارند، اما مسوولان اين سه سازمان هستند که قواعد و نتايج اصلي اقتصاد کشور را تعيين مي‌کنند.


 
ارزيابي اين تيم مي‌تواند از زواياي بسياري انجام شود، اما در اين يادداشت بر کارکرد اصلاحگري آنها تاکيد مي‌شود. اجماعي بين صاحب‌نظران اقتصادي در طيف‌هاي بازارگرا و نهادگرا شکل گرفته است که براي پيشبرد اقتصاد کشور به سطوح مطلوب‌تر مانند تورم تک‌رقمي، رشد پايدار و اشتغال‌زا، نرخ بهره نزديک صفر و بهبود تکنولوژي، چاره‌اي جز اصلاحات اقتصادي وجود ندارد. بنابراين مساله مهم در چينش کابينه اين است که براي اين اصلاحات، تيم اقتصادي دولت چگونه بايد باشد. سطح و ويژگي برخي مسوولان نشان مي‌دهد که آنها همچون يک «رئيس اداره» رفتار مي‌کنند. دو نوع رئيس اداره در دولت‌هاي اخير ديده شده: اولي، نوعي که در دولت نهم و دهم وجود داشت که نه نظام اداري کشور را مي‌شناخت، نه قبول داشت و نه توان کار در درون اين نظام را داشت. چنين رئيس‌هايي در کابينه، کشور را به سمت نابودي مي‌بردند. نوع دوم، کساني هستند که خوب مي‌دانند چگونه با نظام اداري فرسود کشور کار کنند و مي‌توانند. اين گروه عمدتا مديراني هستند که در چهار دهه اخير همواره مقام درخوري داشته‌اند. ضمن اينکه جامعه هم از ثبات‌بخشي و قاعده‌مند بودن آنها بهره مند شده است. اين‌گونه رئيسان، قواعد خواسته شده و جاافتاده را خوب رعايت مي‌کنند، اما آيا تداوم اجراي اين قواعد ناکارآمد مي‌تواند جامعه را از بحران‌هاي اقتصادي متعدد رها سازد؟
به عملکرد وزير اقتصاد چهار سال اخير توجه کنيد. ايشان خواست که قواعد مالياتي غيرشفاف و ضدتوليدي را اصلاح کند: با اينکه قانون ماليات‌هاي جديد به تصويب رسيد، اما تا اجرايي شود هنوز مشکلات بسياري دارد. با اين حال، فشار مالياتي بر توليدکنندگان در دوره ايشان به شدت افزايش يافت و ماليات ارزش افزوده که بايد ماليات بر مصرف باشد، به ماليات بزرگي بر توليد بدل شد. در هر حال، مي‌دانست که قواعد مالياتي بايد اصلاح شود؛ اما در عمل به خاطر نيازهاي شديد مالي دولت به خاطر کاهش قيمت نفت و تحريم‌ها نتوانست اصلاحي انجام دهد و نتايج حتي بدتر شد. او همچنين مي‌دانست و مي‌خواست که قواعد مديريت بدهي دولت را اصلاح کند، اما تا پايان دوره حتي ميسر نشد که مبلغ بدهي بخش دولتي را شفاف کند. ايشان مي‌خواست جلوي بزرگ شدن بخش شبه‌دولتي را بگيرد، محيط کسب و کار را بهبود بخشد، نظام بانکي را اصلاح کند اما چرا مقدور نشد؟ در هر حال، او مدير اصلاح اقتصادي بود نه رئيس اداره اقتصادي، از اين نظر که به فراتر از قواعد مخرب موجود مي‌انديشيد. اما او هم مدير اصلاح اقتصادي مطلوب نبود، از اين نظر که نتوانست اصلاحات را به پيش برد. اکنون جامعه به وزيري براي امور اقتصادي نياز دارد که هم اصلاحات اقتصادي لازم را بشناسد و بفهمد و هم بتواند آنها را در يک دوره چهار ساله به پيش برد.
قواعد ناکارآمد متعددي در حيطه وظايف وزارت امور اقتصادي و دارايي وجود دارد که سريع‌تر بايد اصلاح شود:
نظام ناکارآمد و غيرشفاف بودجه‌ريزي دولتي، نظام خزانه‌داري قديمي و غيرشفاف، بانک‌هاي دولتي ناکارآ و پرهزينه، خصوصي‌سازي معيوب و ناقص، قواعد بورسي نيازمند نوسازي و توسعه، اصلاح قواعد مالياتي ضدتوليد، اصلاح محيط کسب و کار پرهزينه و غيرشفاف.برنامه وزير پيشنهادي از اين نظر که از روي گزارش عملکرد وزير قبلي نگاشته شده، به اصلاح چنين مواردي اشاره کرده است، هنگامي که بر اهدافي چون «افزايش نسبت ماليات به توليد ملي» تاکيد دارد، نمايان مي‌شود که برداشتي اداري از ماليات‌ستاني دارد نه برداشتي توسعه‌اي. جامعه اکنون به مديري انديشمند و توانمند براي اصلاحات اقتصادي نياز دارد تا بتواند خواسته‌هاي متعدد مردم در اين زمينه را پوشش دهد. البته چنين مديري تاکنون در زنجيره فعاليت‌هاي سياسي کشور توليد نشده است! حدود 6 ماه پيش از انتخابات در همين صفحه مطلبي نوشتم که مهم‌ترين اقدامي که دولت مي‌تواند در سال پاياني انجام دهد، تهيه برنامه‌اي براي اصلاحات اقتصادي است. اکنون که فعاليت‌هاي پيش از انتخابات و فعاليت‌هاي انتخاباتي و فعاليت‌هاي چيدن کابينه را مرور مي‌کنيم، نواقص اين زنجيره در پاسخگويي به خواسته‌هاي مردمي و کارشناسي مشهود است.






نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ریشه‌های فرسایش امید

چرا قیمت دلار به کانال 12 هزار تومانی وارد نشد؟!

سهام آمریکا و آسیا سقوط کرد

بودجه 98 بی‌تفاوت نسبت به یارانه پنهان انرژی

فاکتور خرید و فروش اینترنتی معتبر شامل چه مواردی است؟

خطای محاسبه یا دستکاری آمار؟

پناهگاه ارزی پس‌انداز ریالی

اروپا بازهم بهانه دارد!؟

بحران بانکی و فساد بانک­‌های خصوصی

بودجه مجمع تشخیص مصلحت در 8ماه اول امسال؟

تغییر انتظارات در بازار دلار؟

سهم شرکتهای دفاعی و امنیتی در بودجه 98 چقدر است؟!

بذر رفاه در شوره‌زار بودجه

سیر تا پیاز خرید و فروش 206 تیپ 2 در سایت دیوار

چشم‌انـداز اقتصـاد 2019

تعیین محدوده قیمتی برای نوسان نرخ ارز

فاصله نرخ تورم رسمی با تورم لمسی چقدر است؟

اقتصاد ایران چگونه در تله رکود تورمی گرفتار شده است؟

سبقت نرخ تورم از نرخ سود بانکی/ خوب یا بد؟

دو سیگنال قیمتی به بازار ارز

پالس مثبت به اصلاح بخشنامه ارزی

تورم در 10 دهک درآمدی چقدر است؟

پیش بینی رشد 3.7 میلیون بشکه ای تولید نفت آمریکا تا 5 سال آینده

عمده ترین دلایل فرهنگی ایجاد قاچاق کالا و آثار آن

چرا فرصت‌های حمل و نقل ریلی برای ایران از دست می‌رود؟

چرا روسیه قبول کرد تولید نفت خود را کاهش دهد؟

فشار تحریم‌های ایران بر بخش انرژی عراق

چه عواملی بر قیمت خودرو تاثیرگذار هستند؟

مهم‌ترین مزیت و نقطه ضعف لایحه بودجه 98

ردپای هیجان در بازار سهام

اقتصاد فوتبال

چرا با افت نرخ ارز قیمت‌ها پایین نمی‌آیند؟

زندگی موقت صاحبان کسب و کار در اقتصاد ایران

مشاغل زیر زمینی پرطرفدار شد!

رمزهای پویا، ضروری و زمان بر در مقابله با جرایم اینترنتی

تشدید خروج سرمایه از اقتصاد عربستان

آیا عراق قرار است جای امارات را برای ایران بگیرد؟

خطر ابرتورم وجود دارد؟

40 مقصد اثرگذار بر رشد صادرات

3 نشانه تضعیف اقتصاد ایران

آیا یورو به کمک ایران می‌آید؟

بررسی مسکن اجتماعی در ایران

3 نشانه تضعیف اقتصاد ایران

چرا برخی‌ به میز مدیریت چسبندگی دارند؟

کارنامه رفاهی دلا‌ر 4200 تومانی

در اهمیت نرخ ارز در بازار آزاد

12 اقدام فوری مقابله با تحریم‌های اقتصادی

6 پیش‌شرط مداخله در بازار ارز

چرا به جمعیت زنان بیکار افزوده شده است؟

چرایی تفاوت در نرخ ارز واقعی و عدم کارایی آن