بازار آریا

آخرين مطالب

نقش و اثر گذاری صندوق های بازنشستگی در ثبات مالی اقتصاد ایران / دورنمای مبهم صندوق های بازنشستگی مقالات توليد و تجارت

نقش و اثر گذاری صندوق های بازنشستگی در ثبات مالی اقتصاد ایران / دورنمای مبهم صندوق های بازنشستگی

  بزرگنمايي:

بازار آریا - فرصت امروز : در بیشتر کشورهای جهان صندوق های بازنشستگی از مهم ترین واسطه های مالی محسوب شده و به دلیل ویژگی خاص منابع شان که مهم ترین آن افق بلندمدت جمع آوری منابع و البته تعهدات مربوطه در قالب پرداخت مستمری است، تفاوت هایی با سایر واسطه ها دارند. همین امر سبب شده است که منابع عظیم این صندوق ها در بیشتر حوزه های مالی و سرمایه گذاری از بازار سهام و مستغلات گرفته تا شرکت های بیمه و بانک ها گسترده باشد و بالطبع هر چالشی در زمینه منابع و مصارف آنها به صورت عاملی برای ریسک سیستماتیک ظاهر شده و خطر بی ثباتی مالی در کل نظام مالی را افزایش دهد.
پژوهشکده پولی و بانکی در گزارشی به «نقش و اثرگذاری صندوق های بازنشستگی در ثبات مالی اقتصاد ایران» پرداخته است. مطالعه صندوق های بازنشستگی در اقتصاد ایران در این مقاله نشان می دهد که در حال حاضر این صندوق ها بنا به دلایل مختلف با کسری و شکاف نقدینگی مواجه هستند که در کوتاه مدت سرریز آن با فشار بر منابع دولت در بودجه ظاهر شده است ولی در میان مدت با توجه به درهم تنیدگی شدید این صندوق ها با سایر اجزای سیستم مالی از بازارهای مختلف مالی گرفته تا واسطه های مالی، سرریز این مشکلات در زمینه ثبات مالی مشاهده شده و مشکلات این صندوق ها می تواند به عنوان عامل ریسک سیستماتیک برای ثبات مالی عمل کند.
به عنوان راه حلی برای این ریسک، پیشنهاد می شود دو نهاد ناظر در سطح خرد و کلان برای صندوق های بازنشستگی به وجود آید که در سطح خرد «شورای عالی بیمه» می تواند شروع به کار کند و در سطح کلان با تعریف یک نهاد بالادستی برای این شورا و شوراهای عالی پول و اعتبار، بورس و معماری و شهرسازی، «شورای عالی سیاستگذاری احتیاطی» پا به عرصه وجود بگذارد که مسئول نظارت کلان بر تقریبا تمام اجزای سیستم مالی از جمله صندوق های بازنشستگی باشد و با نظارت بر کارکرد این اجزا بتواند از به خطر افتادن ثبات مالی جلوگیری کند.
وضعیت صندوق های بازنشستگی کشور چگونه است؟
طبق گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، در چند سال گذشته از صندوق های بازنشستگی به عنوان یکی از تهدیدهای آینده اقتصادی ایران یاد می شود. با بررسی نظام بازنشستگی کشور مشاهده می شود که در حال حاضر 4 صندوق بزرگ و حدود 14 صندوق نسبتا کوچک در نظام بازنشستگی کشور فعال هستند که در این بین سازمان تامین اجتماعی با نزدیک به 14 میلیون نفر بیمه شده اصلی و 3میلیون نفر مستمری بگیر اصلی بزرگ ترین صندوق بازنشستگی کشور در سال 95 بوده و صندوق بازنشستگی کشوری با بیش از یک میلیون و 200 هزار نفر بیمه شده اصلی و بیش از یک میلیون و 300 هزار نفر مستمری بگیر اصلی قدیمی ترین صندوق به شمار می رود که در حال حاضر تعداد مستمری بگیران آن از تعداد کسورپردازان آن پیشی گرفته است.
طبق این گزارش، یکی از شاخص های مهمی که برای ارزیابی وضعیت مالی و نیز چشم انداز کوتاه مدت و میان مدت صندوق های بازنشستگی مورد توجه قرار می گیرد، نسبت یا ضریب پشتیبانی است. ضریب پشتیبانی نسبت تعداد افرادی که حق بیمه می پردازند به تعداد افرادی است که از تامین اجتماعی یا سایر صندوق ها مستمری می گیرند.
نکته هشداردهنده این است که در حال حاضر سازمان تامین اجتماعی با نسبت پشتیبانی حدود 4.5 و صندوق بازنشستگی کشوری با نسبت پشتیبانی کمتر از یک از نظر نقدینگی در کوتاه مدت دچار مشکل هستند. این نسبت در بین سایر صندوق های بازنشستگی همچون صندوق بازنشستگی فولاد، صنعت نفت، بانک ها، صدا و سیما و ... که از جمله صندوق های بازنشستگی صنفی هستند نیز چندان بهتر نبوده و حول و حوش عدد یک است. این در حالی که براساس تجربیات بین المللی یک صندوق بازنشستگی پایدار دارای نسبت پشتیبانی حداقل 3 و در صورت مطلوب بین 6 تا 7 است. در حال حاضر با توجه به حق بیمه پرداختی، نسبت پشتیبانی باید بالاتر از 6 باشد تا بتوان نقدینگی لازم برای جوابگویی به مستمری بگیران را فراهم کرد.
طبق این گزارش به نظر می رسد با تغییرات هرم جمعیتی کشور و گذر جمعیت به سمت میانسالی و سالمندی، افزایش امید به زندگی و نیز طرح های بازنشستگی پیش از موعد که به ویژه از سال 89 به بعد اجرا شده و دوره پرداخت حق بیمه را کاهش و در مقابل دوره دریافت مستمری را افزایش داده، امید چندانی به بهبود و افزایش نسبت پشتیبانی در سال های آینده وجود ندارد. علاوه بر این، محدود شدن ورود افراد به این صندوق ها بنا به برخی دلایل اقتصاد کلان نظیر بیکاری، اشتغال ناقص و تن ندادن به طرح های بیمه ای از سوی برخی از کارفرمایان و شاغلان به شدت معضل افزوده است.
شاخص دیگری که نشان دهنده وضعیت صندوق های بازنشستگی است، شاخص نسبت ارزش ذخایر و دارایی ها به مصارف سالانه است که بررسی ها نشان می دهد در سازمان تامین اجتماعی ارزش ذخایر تنها پاسخگوی تامین هزینه ها برای چهار سال است و متوسط نسبت درآمدهای نقدی به کل منابع سازمان طی سال های 90-95 حدود 28درصد است. بررسی نسبت مصارف به درآمدهای نقدی نیز گویای این حقیقت است که میزان مصارف با درآمدهای نقدی تقریبا در سال 92 به نطقه سر به سر خود رسیده و از سال 92 به بعد درآمدهای نقدی تنها پاسخگوی بخشی از مصارف سازمان بوده است.
همچنین نسبت منابع به مصارف صندوق بازنشستگی کشوری نیز نشان می دهد که این نسبت در سال 83 حدود70درصد بوده است، بدین معنا که در سال 83 صندوق توان پرداخت 70درصد از تعهدات خود را با استفاده از کسور دریافتی در همان سال داشته است. این در حالی است که این نسبت در سال 93 به حدود 26درصد کاهش یافته است و پس از آن سال همچنان به سیر نزولی خود ادامه داده است. به جز معدود صندوق های جوان همچون صندوق روستاییان و عشایر، صندوق های بازنشستگی صنفی نیز وضعیت چندان بهتری نداشته و برخی از آنها همچون صندوق بازنشستگی فولاد برای تامین هزینه مستمری بازنشستگان عملا به طور کامل متکی به منابع دولتی هستند.
این گزارش می نویسد: «خلاصه بحث این که بحران و چالش وجود دارد، علاوه بر دورنمای مبهم آینده، این چالش در حال حاضر از نوع کوتاه مدت و میان مدت است و نمی توان حل آن را به آینده موکول کرد و این که نوع چالش به گونه ای است که نمی توان آن را بدون شناخت کافی و برنامه ریزی حساب شده گام به گام حل کرد. در مورد مخاطراتی که کسری بودجه شدید و احتمالا ورشکستگی صندوق های بازنشستگی می توانند برای کشور ایجاد کنند دامنه وسیعی از حوادث از افت رفاه اجتماعی و ناآرامی های مرتبط گرفته تا فشار بر بودجه عمرانی و جاری دولت و از آن طریق وارد شدن اقتصاد به رکود ذکر می شود ولی به نظر می رسد آنچه در میان مدت مشکل معنی داری خواهد بود بی ثباتی مالی ناشی از کارکرد نامناسب این صندوق ها است که در این مقاله به خطری که می تواند از ناحیه این صندوق ها برای ثبات مالی اقتصاد به وجود آید و ارائه راه حلی برای این معضل پرداخته می شود.»




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نتیجه بلوف نفتی عربستان علیه ایران، بازی دو سر باخت بوده است / خواب آشفته بازار نفت

قیمت طلا در معاملات بازار آسیا افزایش پیدا کرد

قیمت طلا، سکه و ارز در بازار 1397/08/22

ممنوعیت ایران از سوئیفت به مرگ دلار سرعت می بخشد/ پایان سلطه دلار

جک دورسی: درباره ویژگی ویرایش توییت ها عجله نمی کنیم

با رای اکثریت اعضای شورای شهر تهران / حناچی شهردار جدید پایتخت شد

19 بانک ایرانی خارج از فهرست تحریم های ثانویه / دسترسی کدام بانک ها به سوئیفت قطع می شود؟

گزارش بانک جهانی درباره تاثیر تکنولوژی بر زندگی انسانی / دنیای قشنگ نو

علی بابا با فروش 30 میلیارد دلاری طی روز مجردها، رکورد شکست

1397/08/21 قیمت سکه، طلا و ارز در بازار

سایپا اعلام کرد / به جای ساندرو، پراید و تیبا بگیرید!

مطالعه موردی ادعاهای ارزی یک اقتصاددان / حسین راغفر به روایت علی سرزعیم

بهترین مدل پرداخت یارانه در ایران چیست؟

تغییرات یکساله بازار کار

توافق وزیر اقتصاد با استانداران برای اصلاح نظام بانکی

قیمت جهانی طلا با بالارفتن ارزش دلار کاهش یافت

شرکت AMD از معماری Zen 2 برای چیپست ها رونمایی کرد

آمار حوادث شغلی در ایران

تحول دموکراسی با کمک بلاک چین

هفته خانه تکانی در دولت

چالش زیست محیطی و استراتژی کسب و کار

تأکید مدیرعامل فولاد مبارکه بر تولید ورق رویه نمایان خودرو و تکمیل فولادسازی سپیددشت

رد لایحه «سی اف تی» چه تأثیری بر مراودات مالی ایران و جهان دارد / پیامدهای رد CFT در اقتصاد ایران

مکانیسم مبهم بسته های حمایتی / کمک جبرانی دولت،چه زمانی، چه کسانی؟

بازار سهام با رشد بیش از هزار واحدی، به تهدیدات ترامپ «نه» گفت / عبور موفق بورس از ریسک های سیستماتیک

قیمت طلا در آستانه انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا ثابت ماند

رئیس بیمه مرکزی از حضور 10 استارتاپ فعال در صنعت بیمه خبر داد / چتر حمایت بیمه از استارتاپ ها توسعه می یابد

تعویق دوباره پروژه اینترنت جهانی ایلان ماسک / تیم مدیریتی اخراج شد

از بازار سرد ارز در تهران تا بازار داغ نفت در جهان / تحریم زدگی

شورای نگهبان همزمان با شروع دور دوم تحریم ها، لایحه CFT را رد کرد / 20 ایراد شورای نگهبان به CFT

گزارش مرکز پژوهش ها از وضعیت پارک های علم و فناوری در ایران / شاخص های عملکردی پارک های علم و فناوری

با انتشار صورت های مالی 6 ماهه صورت گرفت / گام بلند بانک پاسارگاد برای بازگشایی نماد در بورس

بیانیه مشترک طرف های اروپایی برجام در واکنش به تحریم های آمریکا / اقتصاد ایران در بزنگاه 13 آبان

از این پس، اپل آمار فروش محصولات خود را منتشر نخواهد کرد

نیجر در آفریقا، مکزیک در آمریکا؛ مدخلی برای مهاجران

گمانه زنی درباره تاثیر تحریم های آمریکا بر بازار سرمایه ایران / دهن کجی بورس به تحریم

سرمایه‌ گذاران خوش بین به افزایش قیمت‌ طلا

توسط شرکت دانش بنیان طنین پرداز پاسارگاد صورت گرفت / تولید دستگاه تحریک کننده الکتریکی شنوایی

گزارش بلومبرگ از روند شکست تحریم های نفتی علیه ایران / 8 کشور از تحریم نفتی آمریکا علیه ایران معاف می شوند

مدیرعامل ویزا: اگر نیاز باشد از ارز دیجیتال پشتیبانی می کنیم

رئیس جمهور دستور داد / تشکیل کارگروه های چهارگانه اقتصادی

رشد 9.5 درصدی صادرات صنایع‌دستی

تیشه بر ریشه صنعت ساختمان

تسلا موتورز علی‌رغم کاهش ارزش سهام میزان فروش محصولات پرطرفدار خود را افزایش داده است

IBM با پرداخت 34 میلیارد دلار ردهت را تصاحب کرد

قیمت طلا بدنبال جنگ تجاری آمریکا و چین و رشد ارزش دلار کاهش یافت

بانک های مرکزی جهان به دنبلا جایگزینی طلا برای دلار آمریکا

مایکروسافت با عبور از آمازون دومین شرکت باارزش جهان شد

جنگ تجاری آمریکا و چین، بازار انرژی را بهم ریخته است / جنگ تجاری با سلاح انرژی

به بهانه انتخاب وزیر جدید صمت