بازار آریا

آخرين مطالب

چرا روز اقتصاددان نداریم؟

چرا روز اقتصاددان نداریم؟

  بزرگنمايي:

بازار آریا - اساس علم اقتصاد ، هزینه فرصت است ولی درک عملی هزینه فرصت برای سیاستگذار اقتصادی مستلزم گذر زمان و مشاهده نتیجه انتخاب‌ها است.
تقویم سالیانه را که ورق می‏ زنیم با روزهایی مواجه می‌شویم که به یک حرفه خاص اختصاص یافته است. به عنوان مثال عناوینی مانند روز مهندس، روز پزشک، روز داروساز، روز پرستار و … مشهود است؛ معمولاً اینگونه است که به پاس خدمات ارزشمندی که این مشاغل به جامعه اعطا کرده‏‌اند، یک روز مشخص که معمولاً سالروز تولد اسطوره آن حرفه است، گرامی داشته می‌شود و با این مستمسک در آن روز از خدمات آنان تجلیل و تقدیر می‌شود، هر چند که صرفاً جنبه نمایشی داشته باشد. نکوداشت این روزها در سایر کشورها نیز به عنوان یک روز ملی وجود دارد و بعضاً نیز به عنوان یک روز بین‌المللی ارج نهاده می ‏شود.
اما رشته اقتصاد با وجود برخورداری از جایزه نوبل ، نتوانسته است روزی از تقویم سالیانه را به عنوان روز اقتصاددان نصیب خود نماید، نه در سطح بین‏ المللی و نه در سطح ملی در هیچ کشوری. علت این پدیده چیست؟ طبیعتاً دلیل آن فقدان اسطوره اقتصادی نخواهد بود، چرا که بزرگانی مانند آدام اسمیت، ریکاردو، مارشال، مالتوس، کینز، فریدمن، هایک و بسیاری دیگر برای هر اقتصاد خوانده‌‏ای شناخته شده هستند. شاید اولین و بدیهی ‏ترین دلیلی که به ذهن خطور می‌کند این است که خدمات حرفه‏‌هایی مانند پزشکی، مهندسی، داروسازی و پرستاری در زندگی افراد جامعه محسوس بوده و به وضوح آشکار است که تلاش ‏های آنان منشاء بهبود کیفیت زندگی افراد و افزایش رفاه جامعه شده است. بنابراین لازم و ضروری است که برای قدردانی از زحمات آنان به‌ صورت نمادین یک روز خاص به آنها اختصاص یابد.
اما در مورد اقتصاددانان، آثار خدمات آنان برای افراد، خانوارها و جامعه محسوس و قابل درک نیست. به عبارت دیگر، از منظر عموم، تلاش ‏های اقتصاددانان نتوانسته است به بهبود کیفیت زندگی افراد و افزایش رفاه جامعه منتهی شود. در حالی که هر یک از حرفه‌های یاد شده به نحوی از انحاء نیازی را مرتفع ساخته و یا دردی از آلام افراد و جامعه را تسکین داده و لذا فقدان خدمات آنان غیرقابل تصور است، اقتصاددان ‏ها نتوانسته‌اند این باور را در بین مردم و جامعه ایجاد کنند که تلاش‏ های آنها دارای آثار مثبتی در زندگی افراد است و لذا فقدان این تلاش‏ ها، شرایط و کیفیت زندگی را غیر قابل تحمل می ‏نمود. برای قرابت بیشتر ذهن، کافی است به این نکته توجه شود که با وجود تحولات چشمگیر و افزایش پیچیدگی در نظریات اقتصادی، بروز بحران ‏های مالی و اقتصادی چه در کشورهای توسعه یافته و چه در کشورهای در حال توسعه با درجات متفاوتی از شدت و ضعف کماکان ادامه دارد.
در بحران مالی جهانی 2007 که موجی از ورشکستگی بنگاه ‏ها و شرکت‌ها را به همراه داشت و موجب بیکاری و بی خانمانی افراد و خانوارهای کثیری در کشورهای متعددی شد، فقدان مسئولیت اخلاقی اقتصاددانان در ارائه توصیه ‏های سیاستی که منجر به بروز بحران شد، بیش از هر زمانی نمود یافت. این بحران بعد از بروز بحران‌های دیگری که قبلاً نیز تجربه شده بود، در سطح وسیع ‏تر به وقوع پیوست و اکنون نیز برخی از اقتصاددانان پیش‌بینی می ‏کنند که تا اواخر این دهه بحران دیگری در اقتصاد آمریکا روی خواهد داد. متقابلاً، اقتصاد ایران نیز با بحران ‏های مالی و اقتصادی ناآشنا نبوده است. طی سال‏ های زیادی اقتصاد ایران با نرخ تورم‏های دورقمی مواجه بوده است.
طی ادوار مختلف، بحران‏ های ارزی منجر به افزایش فشارهای تورمی، کاهش ارزش پول ملی و تشدید شکاف طبقاتی شده است. از آنجا که بروز بحران‏، سبب افزایش ترس و نااطمینانی نسبت به آینده می ‏شود، افراد و خانوارها قادر به برنامه‌ریزی برای بلندمدت نبوده و حتی ممکن است در نتیجه تصمیمات اشتباه با زیان‏ های عمده‏ای مواجه شوند. در این شرایط، امکان بسط و توسعه ظرفیت ‏های تولیدی بلندمدت وجود ندارد و در نتیجه آن اشتغال‌زایی کاهش و بیکاری افزایش می‏ یابد.
با توجه به اینکه 79 اقتصادان طی 49 سال گذشته با نظریه‏‌پردازی در حوزه‏ های مختلف، مفتخر به دریافت جایزه نوبل شده ‏اند ولی هنوز بحران ‏های مالی و اقتصادی مکرراً به وقوع می‏ پیوندد، آیا می‏ توان گفت اقتصاددانان در فضایی غیرواقعی نظریه پردازی می ‏کنند؟ به نظر پاسخ خیر است. پزشک و مهندس، هر یک راه و شیوه انجام صحیح و اصولی یک فرآیند را بر اساس تجربیات کسب شده به ما نشان داده ‏اند. در صورت قصور و بروز مشکل، تقصیر متوجه کلیت حرفه پزشکی یا مهندسی نخواهد بود، بلکه مجری آن باید مورد عتاب باشد. در خصوص اقتصاد نیز، علم اقتصاد هزینه فرصت انتخاب ‏ها را نشان می ‏دهد.
هزینه فرصت بیانگر آن است که نمی‌شود همه چیز را با هم در اختیار داشت. برای کسب هر منفعتی باید هزینه ‏ای پرداخت شود. در اصطلاح گفته می‏ شود «در اقتصاد ناهار مجانی وجود ندارد». نمی‌شود بدون افزایش ظرفیت تولیدی، با پرداخت بهره ‏های بالا به سپرده ‏های بانکی، نقدینگی را چند برابر افزایش داد و انتظار جهش نرخ ارز، بروز تورم شدید، احتکار و گرانی را نداشت. اینها اصول علم اقتصاد است و تا زمانی که از آن درس نگیریم، تکرار بحران‏ ها همزاد زندگی واقعی خواهد بود. بدیهی است، تحت این شرایط، از آنجا که نوسانات و التهابات اقتصادی برای عموم جامعه ناخوشایند است و سیاست‌گذار نیز از اشتباهات گذشته، هزینه فرصت انتخاب‏ ها را درک نکرده است، انتظار نکودداشت روزی برای قدرداتی از تلاش ‏های اقتصاددانان حداقل در میان ‏مدت چندان عقلایی نباشد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سیاست تثبیت نرخ ارز و ایجاد بحران

مراقب باشید؛ این 6 ترس خلاقیت شما را نابود می‌کند

فقرزُدایی آموزشی در قرن 21

5 توصیه تحریمی کلیدی به مردم

تحریم‌ها، اقتصاد ایران را زمین‌گیر نمی‌کند

عملکرد فراتر از پیش بینی توییتر با انتشار گزارش مالی تابستان 2018

اولویت‌های دولت در بودجه 98 / دلیل التهابات ارز و سکه چه بود؟

راه نجات اقتصاد ایران

گذر از تنش آبی ممکن است؟

آیا شیطنتی پشت قیمت بلیت هواپیما است؟

دسترسی عمومی به حقوق و دستمزد مدیران

سه هفته نفس‌گیر در بازار ارز | سقوط یا صعود دلار؟

سکوت قانون در مقابل خرید و فروش کد ملی

وام پساخرید برای مسکن

بررسی اشتغال دهه شصتی‌ها

وضعیت تقاضای جهانی نفت تا 2050 چگونه خواهد بود؟

کاهش فاصله کف و سقف در بازار دلار

کاهش فاصله کف و سقف در بازار دلار

کاهش فاصله کف و سقف در بازار دلار

تندباد بیکاری

ایرانی‌ها چقدر طلا در خانه‌هایشان دارند؟

١٣ نکته برای خرید خودروی دست دوم

مهم‌ ترین مطالبه مردم؛ ثبات قیمت

انتقادها به انتشار فهرست دریافت‌کنندگان ارز دولتی چیست؟

سیگار و رب گوجه؛ دغدغه مهم اهالی توئیتر فارسی

چرا روز اقتصاددان نداریم؟

در‌جا‌‌زدن ساختاری در نفت

پنجه تیز پوپولیسم روی مسائل کلان اقتصادی

سال آبی گذشته خشک‌ترین سال نیم‌قرن اخیر بوده است

"کارت هدیه" هم داستان شد

پیش‌نیازهای تغییر ساختار در مدیریت بانک‌ها

متن کامل توافق 10 بندی روسیه و ترکیه در سوچی درباره ادلب سوریه!!

ایران، ونزوئلا خواهد شد؟

گردشگری پزشکی و عوامل تاثیرگذار بر آن

معرفی برترین اپ های آموزشی برای شروع سال تحصیلی

تفاله‌های بی‌ارزش در فضای مجازی

آیا ایران در راه ونزوئلا گام بر می دارد؟/تورم هزار درصدی در راه است؟

فروش آجیل به دلار!

سی‌ان‌ان نامه سرقتی از روی میز ترامپ را منتشر کرد

راهکار ایران برای دور زدن تحریم های نفتی آمریکا

بازخوانی دودستورمهم رهبرانقلاب درباره نظام بانکی/همتی برنامه بدهد

ضرورت توجه به فساد در بخش بانکی

طلا در برابر املاک : کدام یک منفعت بیشتری دارد؟

احتمال معاف شدن برخی کالاهای وارداتی از پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز

لیست قوانین مبارزه با فساد

بازار شبانه ارز، کجای تهران است؟

اثر سقوط لیر بر اقتصاد ایران

مراقب "پول زور" باشید!

لاکچری‌ترین میوه‌های بازار چند؟

10 شغل برتر رو به رشد در زمینه خوداشتغالی