بازار آریا

آخرين مطالب

موسسه بروکینگز اطلس توسعه پایدار را بررسی کرد

پیشروی ایران در مسیر توسعه مقالات اقتصادي

پیشروی ایران در مسیر توسعه

  بزرگنمايي:

بازار آریا -«موسسه بروکینگز» در یکی از جدیدترین گزارش‌های خود به بررسی مختصات فعلی و مسیر پیش‌رو در اجرای «دستور کار توسعه پایدار 2030» پرداخته ‌است. این دستورکار که در سال 2015 جایگزین «اهداف توسعه هزاره» شد، شامل 17هدف اصلی و 169 هدف ویژه است که نقشه راه جامعه بین‌المللی را در زمینه توسعه پایا برای پانزده سال آینده ترسیم می‌کند. مطالعه‌ای که نشان می‌دهد بسیاری از نقاط هدف‌گذاری سازمان ملل متحد برای سال 2030 لااقل در وضعیت فعلی فاصله معناداری با پارامترهای موجود دارد، تا جایی که روند فعلی درجریان در صورت تداوم، در برخی از شاخص‌ها حکایت از دور شدن از این نقاط هدف‌گذاری شده دارد.
بررسی پارامترهای مختلف نمایانگر توسعه پایدار در رابطه با ایران نیز نشان می‌دهد که روند توسعه پایدار در ایران همه‌جانبه نبوده ‌است چراکه با وجود عملکرد موفق برجای مانده در رابطه با مسائلی چون «مرگ و میر کودکان» و «آموزش ابتدایی»، پارامترهای مختصات فعلی ایران حکایت از مسیر بلند پیش‌رو در راه رسیدن به نقاط هدف‌گذاری شده دارد. افزون بر این به‌نظر می‌رسد که اهداف محقق‌شده در مسیر توسعه ایران را می‌توان در دسته «اهداف در دسترس‌تر» برای جامعه جهانی قرار داد چراکه بررسی برآوردهای موسسه بروکینگز از وضعیت فعلی شاخص‌های توسعه نشان‌‌دهنده اشتراک ایران و دیگر کشورهای جهان (صرف‌نظر از مختصات جغرافیایی) در دست‌یابی به وضعیت «مطلوب» در مسیر دستیابی به این اهداف است. به عقیده پژوهشگران موسسه بروکینگز، مختصات فعلی ایران نشان از سطح مطلوب موفقیت در رابطه با شاخص‌های «مرگ و میر کودکان»، «آموزش ابتدایی»، «مرگ بزرگسالان»،«دسترسی به برق» و «ریشه‌کن کردن فقر شدید» دارد. این در حالی است که از نظر این موسسه پژوهشی، ایران در دستیابی به وضعیت مطلوب در رابطه با سایر شاخص‌ها به‌خصوص «آموزش پیش از مدرسه» و شاخص‌های منعکس‌کننده «برابری جنسیتی» وضعیت مطلوبی ندارد.
تعیین مختصات در نقشه جهانی توسعه
«موسسه بروکینگز» در یکی از جدیدترین گزارش‌های خود به بررسی مسیر توسعه پایدار و برآورد فاصله کشورهای مختلف از اهداف توسعه پایدار در وجوه مختلف پرداخته ‌است. موسسه بروکینگز که همکاری نزدیکی با نهادهای بین‌المللی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی دارد، یک موسسه خصوصی است که پژوهش‌هایی مستقل در زمینه کمک به سیاست‌گذاری عمومی در کشورهای مختلف انجام می‌دهد. در سال 2015 کشورهای عضو سازمان ملل بر دستیابی به اهداف توسعه‌ای مشخصی در سال 2030 توافق کردند. هدف کشورها در این چشم‌انداز دست یافتن به کیفیت و کمیتی از توسعه است که «هیچ‌کس را از قلم نیندازد». اما مختصات فعلی و مسیر پیش‌روی کشورهای مختلف تا چه حد دستیابی به این هدف را محتمل جلوه می‌دهد؟ گزارش منتشرشده از سوی موسسه بروکینگز تلاش کرده ‌است به این سوال پاسخ دهد. بنابراین در گام نخست این سوال بررسی شده ‌است که اهداف ترسیم شده در چشم‌انداز 2030 در حال‌حاضر در چه روندی قرار دارند و سپس این سوال مورد بررسی قرار گرفته ‌است که کشورهای مختلف تا رسیدن به این چشم‌انداز با چه چالش‌هایی در چه حوزه‌هایی روبه‌رو هستند. البته این پژوهش به واسطه پیچیدگی ادبیات نه تمامی اهداف توسعه‌ای سازمان ملل بلکه شاخص‌هایی را بررسی کرده ‌است که بیشتر بر «کیفیت زندگی» متمرکز شده ‌است. بررسی این 25 شاخص نشان می‌دهد که عموم کشورها در زمینه مبارزه با بیماری‌های صعب‌العلاج، مرگ و میر نوزادان، دسترسی به شبکه توزیع برق و از بردن فقر مطلق تا حدود زیادی به اهداف ترسیم شده‌ نزدیک شده‌اند. اما در رابطه با تحقق نقاط هدف‌گذاری شده در رابطه با شاخص‌های دیگر دستاورد چشمگیری تاکنون حاصل نشده ‌است. آن هم در حالی که روندها حکایت از نوعی عقبگرد در روند فعلی حاکم بر جهان در رابطه با دو شاخص «آلودگی هوا» و «اضافه وزن کودکان» دارد. به عقیده پژوهشگران این موسسه تحقیقاتی مستقل، با وجود شتاب مناسب در روند در تغییر چهره فقرمطلق در جهان، سناریوهای احتمالی نشان می‌دهد که در سال 2030 بازهم حدود 6 درصد از مردم جهان (یعنی حدود نیم میلیارد نفر) در فقر مطلق زندگی خواهند کرد. پژوهش یادشده برای مشخص کردن وضعیت هر یک از شاخص‌های منعکس‌کننده توسعه پایدار در جهان، میزان تحقق اهداف مبتنی بر این شاخص‌ها را به چارک‌های مشخصی تقسیم کرده ‌است. در واقع این چارک‌ها مشخص می‌کند که چه درصدی از مردم جهان در حال‌حاضر در وضعیت مناسبی از نظر شاخص‌های معرفی شده قرار دارند. بیشتر بودن وضعیت این شاخص‌ها از چارک میانی به منزله سطح مناسب از پیشرفت تفسیر شده ‌است. وضعیتی که در زمینه شاخص‌هایی چون «مرگ و میر کودکان»، «ریشه‌کنی مالاریا»، «مبارزه با فقر مطلق»، «مبارزه با هپاتیت نوع B» و «دستیابی به انرژی الکتریکی» دیده می‌شود. این در حالی است که در رابطه با همگی باقی شاخص‌ها، در حال‌حاضر بیش از نیمی از مردم جهان در وضعیت مساعدی قرار ندارند، به نحوی که بیش از نیمی از شاخص‌های توسعه پایدار کمتر از 25 درصد از جمعیت جهان را پوشش داده‌اند و میزان موفقیت در رابطه با شاخص‌هایی مانند «خودکشی»، «دیگرکشی» و «مرگ و میر جاده‌ای» کمتر از 10 درصد از مردم جهان را پوشش داده ‌است. شاخص‌هایی مانند «آلودگی هوا» و «اضافه‌وزن کودکان» نیز در روندی قرار دارند که تداوم آنها در 12 سال پیش‌رو نه‌تنها تعداد افراد درگیر با این دو معضل را کاهش نخواهد داد بلکه به مرور زمان و با فرض حفظ روند موجود در دهه آتی تعداد افراد بیشتری را در بر خواهد گرفت.
وضعیت کشورهای مختلف
بخش دوم گزارش منتشر شده از سوی موسسه بروکینگز، به بررسی وضعیت کشورهای مختلف در مسیر دستیابی به اهداف ترسیم شده در چشم‌انداز «توسعه پایدار 2030» پرداخته ‌است. پژوهشگران در این بخش برای ارائه تصویری روشن از وضعیت هر کشور، از دو روش استفاده کرده‌اند. در روش نخست سهم هر کشور از تعداد جمعیتی که تا سال 2030 از اهداف ترسیم شده در چشم‌انداز توسعه پایدار «باز می‌مانند» را بررسی کرده ‌است. در روش دوم نیز وضعیت هر کشور صرف‌نظر از هارمونی جمعیتی ارزیابی شده ‌است. بررسی‌ها نشان می‌دهد کشورهایی که دارای چگالی جمعیت بیشتری هستند، به احتمال زیاد در راه دستیابی به اهداف نسبی و مطلق تعریف شده در چشم‌انداز توسعه 2030 با چالش‌های بیشتری در مقایسه با سایر کشورها روبه‌رو هستند. بر مبنای آمارهای ارائه‌شده در این گزارش به نظر می‌رسد که نیجریه در زمینه دستیابی به شاخص‌های مختلف منعکس‌کننده توسعه پایدار برای تمامی شهروندان خود با چالش‌های بیشتری مواجه باشد. به نحوی که از 13 شاخص مورد بررسی در این گزارش تنها در حوزه «برابری جنسیتی» در بین 5 کشور پر چالش قرار نگرفته ‌است. هندوستان نیز در بسیاری از شاخص‌ها وضعیتی مشابه با نیجریه دارد؛ با این تفاوت که این کشور از لحاظ برابری جنسیتی و خشونت علیه زنان در وضعیت به مراتب بدتری در مقایسه با سایر کشورها قرار دارد؛ به نحوی که تا سال 2030 حداقل یک نفر از هر 5 شهروند هندی در وضعیت نامطلوبی از نظر شاخص برابری جنسیتی و خشونت علیه زنان قرار خواهد داشت. کشورهای چین، برزیل، کنگو، اتیوپی و اوگاندا سایر کشورهایی هستند که در زمینه دستیابی به اهداف توسعه‌ای ترسیم‌شده در سال 2030، راه دور و درازتری در پیش دارند و احتمال موفقیت کمتری برای این کشورها تصور می‌شود.
وضعیت ایران
پژوهش منتشرشده از سوی موسسه بروکینگز در یکی از بخش‌ها به بررسی میزان موفقیت کشورها در زمینه به اهداف توسعه پایدار بر مبنای چشم‌انداز 2030 پرداخته ‌است. در این روش 18 شاخص مختلف مورد بررسی قرار گرفته ‌است و میزان موفقیت کشورها در دستیابی به این اهداف بر مبنای درصد موفقیت کمی‌سازی شده ‌است. بررسی این اعداد کمی‌سازی شده نشان می‌دهد که ایران در رابطه با 5 شاخص «مرگ و میر کودکان»، «امید به زندگی»، « دستیابی به آموزش ابتدایی»، «دست یابی به اموزش ابتدایی» و «ریشه کن کردن فقر شدید» عملکرد حداکثری داشته است. این در حالی است که در رابطه با شاخص‌های برابری جنسیتی و کیفیت آموزش پیش از دبستان، راه دور و درازی پیش روی طراحان توسعه پایدار در ایران است. نکته جالب توجه در این برآورد وضعیت کاملا متفاوت ایران در رابطه با دو شاخص «آموزش ابتدایی» و «آموزش پیش از دبستان» است. موسسه بروکینگز علاوه بر مختصات فعلی کشورها به انعکاس روند کلی حاکم بر پیشبرد اهداف توسعه پایدار در وجوه مختلف پرداخته است. در این بخش شاخص‌های مورد بررسی در پنج دسته «به‌دست آمده»، «درحال پیگیری»، «نیازمند اقدام جدی»، « نیازمند اقدام ضربتی» و «درحال پسرفت» تقسیم شده‌اند. «اضافه وزن کودکان»، «دسترسی به منابع آبی»، «اسراف» و « آموزش پیش از دبستان» چهار شاخصی هستند که از نظر موسسه بروکینگز روند فعلی آنها در ایران در بردارنده نوعی عقبگرد است. این در حالی است که روند توسعه در ایران باعث شده است تا شاخص‌های «فقر شدید»، «آموزش ابتدایی»، «دسترسی به برق»، «مرگ و میر کودکان» و «مرگ و میر بزرگسالان» با نقطه هدف‌گذاری شده کاملا همگرا باشند. نکته جالب توجه در رابطه با ایران تک وجهی بودن روند توسعه است؛ به نحوی که شاخص‌های مورد بررسی یا در وضعیت مطلوبی هستند یا نیازمند اقدام ضروری برای تسریع و هیچ شاخصی در حال حاضر در وضعیت «درحال پیگیری» قرار ندارد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

درصد رشد اقتصاد ایران در مدت 14 سال

بهترین و بدترین ها در توسعه انسانی

یکه‌تازی خودرویی‌ها در بورس تهران / ساعت 16 دیروز دلار 11 هزارو 400 تومان قیمت خورد

«تومان» حریف تورم می شود؟

حیات و ممات استارتاپ ها در ایران

منازعه آماری در فاز مکتوب

بازار متشکل معاملات ارزی در مراحل نهایی؟

چهره تازه فقر

کدام بخش‌ها از درآمد نفتی ایران سهم می‌برند؟

آمار اشتغال به روایت روحانی

تصویری از شاغلان فقیر

سیگنال هشدار از صادرات

کدام کالا یک ساله 2000 درصد گران شد؟

اقتصاد کشاورزی: جغرافیای زراعی کشور

بررسی اجمالی لایحه بودجه 98

3 سناریوی قیمت نفت خام برای بودجه 98

بررسی فیل‌ های سفید اقتصاد ایران!

مدیریت نقدینگی در ایران

جهت‌یابی اقتصاد با بودجه 98

انواع روش‌های صادرات

واکاوی سه متغیر کلیدی اقتصاد کلان

معمای رشد و کمبود نقدینگی

جایگاه ایران در شاخص تاب‌ آوری جهانی 2018

قدرت تقاضا؛ مانع کاهش قیمت کالا

ریشه ها و زمینه‌های گسترش اقتصاد سیاه در ایران

اقتصاد ایران چگونه در تله رکود تورمی گرفتار شده است؟

شاخص جهانی نوآوری 2018؛ انرژی برای همه

چشم انداز جالیزکاری در ایران: آبیاری تحت فشار یا گلخانه؟

قیمت خودرو امروز 1397/09/26|کاهش 1 تا 4 میلیون تومانی قیمت‌ها

بودجه 98 دو سقفی می‌شود؟

تجربیات موفق صنایع خلاق (بخش اول: کره‌جنوبی، آلمان)

انواع روش‌های صادرات

درآمدی بر مدل کسب و کار بانکداری سبز

جایگاه ایران در شاخص تاب‌ آوری جهانی 2018

روند 3 متغیر کلیدی اقتصاد کلان

چگونه معامله کنید تا سرمایه اولیه را از دست ندهید ؟

اقتصاد کشاورزی: جغرافیای دامداری

شاخص سهولت انجام کسب و کار در سال 2019

شاخص جهانی نوآوری 2018؛ انرژی برای همه

روند سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در شرکت‌های نوپای حوزه خدمات مالی

تجربیات موفق صنایع خلاق (بخش اول: کره‌جنوبی، آلمان)

صنایع خلاق و چارچوب‌های آن

چه کسانی از ممنوعیت واردات خودرو سود می برند؟

پیشنهاد جایگزینی گرانی ارز در بودجه 98

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

اقتصاد فوتبال

مهار رشد فزاینده نقدینگی و خطر ابرتورم

لزوم ساده‌ سازی در بانکداری اسلامی

اقتصاد کشاورزی: جغرافیای دامداری

افت سرعت نرخ تورم