بازار آریا

آخرين مطالب

نقش سرمایه طبیعی در توسعه اقتصادی جهان مقالات اقتصادي

نقش سرمایه طبیعی در توسعه اقتصادی جهان

  بزرگنمايي:

بازار آریا - طبق گزارش بانک جهانی (2018) ، در سال 2014 سرمایه طبیعی حدود 47 درصد ثروت دنیا را به خود اختصاص داده و قسمت عمده ثروت در کشورهای با درآمد پایین را در بر داشته است (حدود 27 درصد). سرمایه طبیعی به عنوان موهبتی است که از سوی طبیعت برای بشر فراهم شده است. این نوع از سرمایه ، به طور تاریخی وافرترین و در دسترس ترین منابع برای تمامی کشورها در فرایند توسعه بوده است، البته نباید فراموش کردن که سرمایه های طبیعی در کشورهای مختلف تا حد زیادی متفاوت و متنوع است. در کشورهای با درآمد پایین ، اقتصادها عمدتا مبتنی بر این منابع نسبتا فراوان شکل گرفته اند. از این رو شگفت انگیز نخواهد بود که بگوییم توسعه کشورهای با درآمد پایین اساسا وابسته به سرمایه طبیعی شان است.
پر واضح است که کشورهای ثروتمند، سرانه ثروت بیشتری نسبت به کشورهای فقیرتر دارند، اما به نظر یک رابطه قوی بین توسعه و سرمایه طبیعی وجود دارد. سهم سرمایه طبیعی در ثروت ملی با ارتقای کشورها از فقیر به ثروتمندتر کمتر می شود (جدول 1). سرمایه انسانی در کشورهای با درآمدی بالای OECD حدود 70 درصد سهم دارد (در حالی که سهم سرمایه طبیعی فقط 3 درصد می باشد) که این سهم نه فقط با کاهش مقدار منابع طبیعی بلکه با افزودن سرمایه تولید شده بیشتر، به ویژه سرمایه انسانی به دست آمده است. این موضوع مهمی است چرا که اقتصادها می توانند با ارتقای سطح سرمایه انسانی، توسعه زیر ساخت ها و سایر سرمایه های تولیدی به سمت ایجاد پناهگاهی برای صنایع تولیدی و خدماتی حرکت کنند. در این رابطه، کشورهای پر درآمدی که عضو OECD نیستند (و برخی از کشورهای نفت خیز و گاز خیر خاورمیانه را شامل می شود) و سرمایه طبیعی از عناصر اصلی ثروت ملی آنها محسوب می شود. یک استثنا محسوب می شود. جدول شماره (1)، سهم دارایی های مختلف را در ثروت ملی با توجه به مناطق مختلف جغرافیایی با نمایش گذاشته است.
جدول 1 : ثروت، با توجه به نوع دارایی و منطقه (2014)
نقش <a href=سرمایه طبیعی در توسعه اقتصادی جهان" width="315" height="215" srcset="/Uploads/News/20180723155409197.jpg 800w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-300x207.jpg 300w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-768x529.jpg 768w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-100x70.jpg 100w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-218x150.jpg 218w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-696x479.jpg 696w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/01-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-610x420.jpg 610w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" />
اگر توسعه را به استفاده اثربخش تر از سرمایه طبیعی (و مدیریت پایدار آن به ویژه در رابطه با سرمایه های طبیعی تجدید پذیر) تعریف کنیم، بایستی محیط نهادی و سیاست های قوی را ایجاد نمود که سرمایه گذاری را جذاب تر کرده و بهره وری را ارتقا می دهند.
28 کشور از 52 کشوری که در سال 1995، توسط بانک جهانی به عنوان کشورهای کم درآمد (با درآمد پایین) دسته بندی شدند؛ اکنون جز کشورهای با درآمد متوسط شناخته می شوند. از این 28 کشور، حدود 23 مورد (که اکثریت را تشکیل می دهند) در سال 1995 اساسا متکی به سرمایه طبیعی بوده اند. بیش از 15 کشور نیز اقتصادهایی بودند که از نظر منابع غنی بودند و به مدیریت منابع انرژی (به ویژه منابع تجدید ناپذیر) روی آوردند تا مجموعه ای گسترده از منابع را فراهم آورده و به جمع کشورهای با درآمد متوسط بپوندند. کشورهای باقی مانده من جمله هندوستان، کنیا، پاکستان، و سنگال به شدت وابسته به منابع تجدید پذیر انرژی شامل زمین های جنگلی و کشاورزی بودند، و اکنون پورتفولیو متنوع تری از دارایی ها را در اختیار دارند (به ویژه در زمینه سرمایه انسانی).
در سطح جهانی، ارزش دارایی های سرمایه ای بین سال های 1995 تا 2014 دو برابر شده است. بیشترین رشد مروط به انرژی های غیر قابل تجدید می باشد(حدود 308 درصد)، که دلیل اصلی این جریان، تغییر در حجم و قیمت می-باشد، و در حالی که منابع تجدیدپذیر حدود 44 درصد رشد کرده اند. ارزش منابع معدنی و انرژی به طور شگفت انگیزی پس از کاهش نسبی استخراج این منابع افزایش یافته است. ارزش منابع تجدید پذیر با استفاده بهینه تر از منابع و یا استفاده بهره ورتر منابع ارتقا می یابد (برای مثال، بهبود و توسعه توریسم دوستار طبیعت در مناطق جنگلی).
سرمایه طبیعی می تواند تصمیم گیران سیاستی را به وسیله بهبود عایدی های اقتصادی تحریک کند. رشد اقتصادی کلید کاهش فقر و استاندارد بهتر زندگی است. یک اقتصاد به وسیله منابع و ورودی های خود رشد می کند، چنین ورودی هایی عبارتند از نیروی کار و سرمایه تولید شده، برای تولید بیشتر و یا ارتقای بهره وری – به این معنا یک اقتصاد چگونه می تواند کالا و خدماتی را با استفاده از مجموعه مشخصی از ورودی به صورت اثر بخش تولید کند. به طور سنتی، اقتصاددانان بهره وری را اندازه می گیرند، عبارت الگوی چند عاملی بهره وری (multifactor productivity)- با در نظر گرفتن فقط 2 ورودی ذخیره نیروی کار و سرمایه تولید شده. الگوی چند عاملی بهره وری نشان دهنده شاخص هایی مانند مدیریت اثر بخش تر و تغیرات تکنولوژیک است. البته رویکرد دو عاملی در سنجش چند عاملی بهره وری نقش سرمایه را در رشد اقتصادی نادیده گرفته، و سیگنال های گمراه کننده در مورد پیشرفت اقتصادی یک کشور ارسال می کند (مثلا با تخمین بیش از حد رشد اقتصادی در کشورهایی که با کمبود منابع مواجه هستند).
برای اصلاح سنجش نامناسب بهره وری و همچنین ناسازگاری موجود، OECD اخیرا یک شاخص مناسب با محیط زیست را با هدف رشد سبز به شاخص های اصلی خود اضافه کرده است. این سازمان دریافت که که برخی کشورها مانند ژاپن، فنلاند، آلمان، و روسیه اغلب از طریق ارتقای بهره وری به رشد اقتصادی دست یافته اند. اما رشد اقتصادی در سایر کشورها (مانند برزیل، چین، هند، و ترکیه) اغلب به استفاده بیشتر از نیروی کار، سرمایه تولید شده و سرمایه طبیعی وابسته است. ثروت اندوزی جامع که در بر دارنده هر سه عامل (سرمایه های تولید شده، انسانی و طبیعی) است کشورها را قادر به کاربست دقیق بهره وری، فراهم آوری بینشن جدید نسبت به بهره وری و رشد می کند.
سرمایه طبیعی چالش های توسعه ای متفاوتی را برای کشورهای وابسته به منابع تجدید پذیر (مانند زمین های کشاورزی، جنگل و نواحی حفاظت شده) و کشورهای وابسته به منابع غیر قابل تجدید (مانند سوخت های فسیلی، و معادن) تحمیل می کند (شکل شماره 1). منابع تجدید پذیر در یک چیز مشترک هستند، اگر خوب مدیریت شوند می توانند به صورت دائمی مورد استفاده قرار بگیرند. استفاده بهره ور از منابع تجدیدپذیر می تواند منجر به افزایش مزایای ایجا شده توسط آنها شود و متعاقبا، ارزش این درایی ها، حتی اگیر ارزش زمین افزایش نیابد، و یا حتی ارزش آن کاهش داشته باشد افزایش می یابد. در مقابل، سرمایه طبیعی غیر قابل تجدید فرصتی است که معمولا قابلیت مصرف و سرمایه گذاری محدود دارد.
نگاه نزدیکتر به کشورهای با درآمد پایین و متوسط نشان می دهد که سرمایه طبیعی در همه مناطق رشد داشته است. منابع تجدید ناپذیر، به ویژه نفت و ذغال سنگ بیشترین افزایش را نشان می دهد، البته منابع تجدید پذیر نیز در تمامی مناطق به غیر از کشورهای صحرای آفریقا افزایش داشته است. سرمایه طبیعی در سه منطقه از شش منطقه مورد بررسی (آمریکای لاتین و کارائیب، اروپا و آسیای مرکزی، و خاور میانه و شمال آفریقا) در تولید ثروت سهم فزاینده ای داشته اند. بر اساس محاسبات سرانه ای نیز سرمایه طبیعی در همه مناطق به جز اروپا و آسیای مرکزی و صحرای آفریقا افزایش داشته است.
نگاه دقیق و نزدیکتر به هر کدام از انواع سرمایه های طبیعی می تواند در درک بهتر نقش منابع تجدید پذیر و تجدید ناپذیر در توسعه این مناطق یاری رسان باشد. در کشورهای با سطح درآمد پایین و متوسط، ارزش دارایی های تجدید پذیر – زمین های کشاورزی، جنگل¬ها، و مناطق حفاظت شده – از سال 1995 تا 2014 دو برابر شده است که در این بین، پیشرفت حاصله در بخش های مربوط به زمین کشاورزی و نواحی حفاظت شده بیشتر از جنگل ها بوده است. در سال 1995، زمین های کشاورزی مهم ترین دارایی بعد از سرمایه انسانی در بسیاری از کشورها (به ویژه کشورهای آسیای جنوبی و صحرای آفریقا) تلقی می شد. برای مثال در سال 1995 حدود 50 درصد کل ثروت نپال مربوط به بخش زمین کشاورزی می شد.
نقش <a href=سرمایه طبیعی در توسعه اقتصادی جهان" width="315" height="215" srcset="/Uploads/News/20180723155411713.jpg 800w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/02-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-300x165.jpg 300w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/02-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-768x423.jpg 768w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/02-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-696x385.jpg 696w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/02-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-762x420.jpg 762w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /> نمودار 1 : سهم سرمایه طبیعی تجدید پذیر و تجدید ناپذیر در ثروت کل، به تفکیک مناطق (1995-2014)
علی رغم رشد در ارزش زمین کشاورزی، در کشورهای صحرای آفریقا، این میزان رشد با رشد جمعیت 18 کشور از 35 کشور مذکور هم خوانی ندارد و ارزش سرانه زمین کشاورزی کاهش یافته است (نمودار2). تعداد قابل توجهی از مردم این کشورها (شامل ساحل عاج، گابن، غنا، مالی، نیجریه، تانزانیا، و زامبیا) برای گذران زندگی به کشاورزی وابسته اند. در مقابل اتوپیا، گامبیا، موزامبیک، نیمبیا، توگو و اوگاندا نیز عایدی قابل توجهی ار این طریق بدست آورده اند.
یک توسعه مثبت در نواحی حفاظت شده افزایش سریع خدمات ضروری اکوسیستم است. این نواحی در همه مناطق، هم از نظر وسعت و هم از نظر ارزش افزایش یافته اند. در کشورهای با درآمد پایین و متوسط، وسعت زمین در نواحی حفاظت شده در سال 2014 به بیش از 10 درصد نسبت به سال 1995 صعود کرد. اما وسعیت زمین های جنگلی به ویژه در آفریقا و آمریکای لاتین کاهش داشته است.
نقش <a href=سرمایه طبیعی در توسعه اقتصادی جهان" width="315" height="215" srcset="/Uploads/News/20180723155413572.jpg 800w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/03-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-300x153.jpg 300w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/03-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-768x391.jpg 768w, http://monitoreconomy.ir/wp-content/uploads/2018/07/03-نقش-سرمایه-طبیعی-در-توسعه-اقتصادی-جهان-min-696x354.jpg 696w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /> نمودار 2 : تغییر در ارزش سرانه زمین های جنگلی و کشاورزی (1995-2014)
ذکر این نکته ضروری است که میانگین منطقه، تفاوت چشم گیر بین کشورها را پنهان می کند. برای مثال، گزارش ها حاکی از آن است که در آسیای شرقی میزان نابودی زمین های جنگلی برای کشورهایی مانند چین، فیلیپین، تایلند و ویتنام بالاتر از کامبوج و اندونزی بوده است. همچنین تغییر کاربری زمین های جنگلی در آمریکای لاتین و صحرای آفریقا بیشتر بوده و اکثر این جنگل های از بین رفته تبدیل به زمین های کشاورزی شده اند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

وقت «اشباع» در بازارها؟

ایران بازیگر اصلی ثبات‌ساز در خاورمیانه

اعداد لایحه بودجه غیرواقعی است!

موانع کمپین فشار علیه ایران

درصد رشد اقتصاد ایران در مدت 14 سال

بهترین و بدترین ها در توسعه انسانی

یکه‌تازی خودرویی‌ها در بورس تهران / ساعت 16 دیروز دلار 11 هزارو 400 تومان قیمت خورد

«تومان» حریف تورم می شود؟

حیات و ممات استارتاپ ها در ایران

منازعه آماری در فاز مکتوب

بازار متشکل معاملات ارزی در مراحل نهایی؟

چهره تازه فقر

کدام بخش‌ها از درآمد نفتی ایران سهم می‌برند؟

آمار اشتغال به روایت روحانی

تصویری از شاغلان فقیر

سیگنال هشدار از صادرات

کدام کالا یک ساله 2000 درصد گران شد؟

اقتصاد کشاورزی: جغرافیای زراعی کشور

بررسی اجمالی لایحه بودجه 98

3 سناریوی قیمت نفت خام برای بودجه 98

بررسی فیل‌ های سفید اقتصاد ایران!

مدیریت نقدینگی در ایران

جهت‌یابی اقتصاد با بودجه 98

انواع روش‌های صادرات

واکاوی سه متغیر کلیدی اقتصاد کلان

معمای رشد و کمبود نقدینگی

جایگاه ایران در شاخص تاب‌ آوری جهانی 2018

قدرت تقاضا؛ مانع کاهش قیمت کالا

ریشه ها و زمینه‌های گسترش اقتصاد سیاه در ایران

اقتصاد ایران چگونه در تله رکود تورمی گرفتار شده است؟

شاخص جهانی نوآوری 2018؛ انرژی برای همه

چشم انداز جالیزکاری در ایران: آبیاری تحت فشار یا گلخانه؟

قیمت خودرو امروز 1397/09/26|کاهش 1 تا 4 میلیون تومانی قیمت‌ها

بودجه 98 دو سقفی می‌شود؟

تجربیات موفق صنایع خلاق (بخش اول: کره‌جنوبی، آلمان)

انواع روش‌های صادرات

درآمدی بر مدل کسب و کار بانکداری سبز

جایگاه ایران در شاخص تاب‌ آوری جهانی 2018

روند 3 متغیر کلیدی اقتصاد کلان

چگونه معامله کنید تا سرمایه اولیه را از دست ندهید ؟

اقتصاد کشاورزی: جغرافیای دامداری

شاخص سهولت انجام کسب و کار در سال 2019

شاخص جهانی نوآوری 2018؛ انرژی برای همه

روند سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در شرکت‌های نوپای حوزه خدمات مالی

تجربیات موفق صنایع خلاق (بخش اول: کره‌جنوبی، آلمان)

صنایع خلاق و چارچوب‌های آن

چه کسانی از ممنوعیت واردات خودرو سود می برند؟

پیشنهاد جایگزینی گرانی ارز در بودجه 98

نقدی بر رویکرد تحقیق و توسعه در ایران

اقتصاد فوتبال