بازار آریا

آخرين مطالب

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟ اقتصاد ايران

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟

  بزرگنمايي:

آریا بازار - علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.


یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصاد برای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلات نظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد چک در فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزی از سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره در 12 ماه گذشته بیش از 112 میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی 9 میلیون و 400 هزار برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود 750 هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال 94 ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کار را به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانون گذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلس است.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حمایت از تولید و صادرات با تدوین بسته جامع سیاست صنعتی در هند

دلار ثابت ماند/درهم گران شد

شروع دوباره صادرات نفت به ژاپن/بانک مرکزی جور تقاضای ارز را هم می‌کشد

شروع ماه شمار شدن سود سپرده‌های بانکی از امروز/بانک‌ها حق تخلف ندارند

کلیات طرح یک فوریتی ساماندهی بازار خودرو تصویب شد

بی توجهی به بخش خصوصی در بودجه 98

سفر 7روزه به هندوستان چقدر آب می‌خورد؟

فرصت یک ماهه دولت برای ساماندهی حقوق مدیران عامل و اعضای هیئت مدیره شرکت‌های دولتی

مظنه تور هوایی مشهد؟

دیدار روحانی با وزیر و مدیران ارشد وزارت ارتباطات

تزریق روزانه نقدینگی

قول تامین ارز مورد نیاز مردم و فعالان اقتصادی توسط بانک مرکزی

هفته آینده؛ گزارش تعهدات مربوط به دریافت کنندگان منابع ارزی تقدیم رییس مجلس می‌شود

تشکیل کمیته‌ای 4جانبه به منظور حل مشکلات بازگشت ارز حاصل از صادرات

شفافیت در بازار سرمایه، ارتقاء یافته است

قیمت انواع جاروبرقی‌ در بازار تهران؟ +جدول

تصویری از علی پروین در کنار اکبر عبدی

توئیتی که احمدی نژاد درباره بازرگان منتشر کرد

تصاویری از انفجار در مسیر نیروهای آمریکایی در سوریه

تصویری از گریم شبنم مقدمی در فیلم جواد رضویان

تقویم اقتصادی هفته جاری

اختصاصی/افت های اخیر یک اصلاح قیمت بسیار سالم است / بسته ماندن دولت تا انتهای مارس رقم رشد را صفر خواهد کرد

سه بازار داخلی رشد داشتند/ نفت جهانی رشد هفتگی و طلا افت هفتگی ثبت کردند

سناریوی اصلی برای بنزین

اختصاصی/ لحن دوویش فد و افزایش ریسک پذیری دلیل تثبیت تا به اینجای بازار طلا بود

قیمت ارز مسافرتی امروز 97/11/01

قیمت ارز در صرافی ملی امروز 97/11/01

آغاز بارگیری محموله نفت ایران برای انتقال به ژاپن

افزایش ذخایر ارزی و طلا در هند

اختصاصی/ انتظار از طلا ونقره 2019 چیست؟/ 105 سال است که فدرال رزرو اشتباه می کند

قیمت نفت به بالاترین سطح در سال 2109 رسید

بازارهای جهانی در انتظار نقشه بی ترزا می

" بلاک چین" محور هشتمین همایش بانکداری الکترونیک

بانکداری پاکستان با استفاده از فناوری بلاک چین

راه حل کی‌روش برای شکست دادن عمان /عکس

نظر مهدوی‌کیا درباره شیوه بازی تیم ملی عوض شد

اینم نتیجه حملات اخیر به کی روش/عکس

زیر و بم بودجه برخی دستگاه‌ ها در سال 98

نوسازی مدارس با مالیات‌ستانی از «نهادها»

کاخ‌سفید به‌دنبال تحریک ایران برای خروج از برجام

CFT هم به مجمع رفت

آزادی از سرمایه‌داری دولتی

مخاطرات میزبانی نشست ضد‌ایرانی برای لهستان

تصویری از گوهر خیراندیش در کنار مهران مدیری

طلا گران شد/ سکه تمام بهار آزادی از 4 میلیون تومان عبور کرد

آخرین قیمت های بازار طلا و سکه سی و ام دیماه | سکه امامی 4 میلیون و 65 هزار تومان

مرحله سوم عرضه نفت در بورس از هفته آینده

تصویری از سیو دیدنی بیرانوند مقابل عمان

برتری شاگردان کی روش مقابل عمان از نگاه آمار

تصویری دیدنی از هاشمی رفسنجانی در لباس قرقیزها