بازار آریا

آخرين مطالب

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟ اقتصاد ايران

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟

  بزرگنمايي:

آریا بازار - علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.


یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصاد برای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلات نظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد چک در فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزی از سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره در 12 ماه گذشته بیش از 112 میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی 9 میلیون و 400 هزار برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود 750 هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال 94 ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کار را به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانون گذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلس است.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

7روز اقامت در مالزی و سنگاپور چقدر هزینه دارد؟

مداخله آمریکا برای لغو قرارداد 15میلیاردی زیمنس در عراق

تفتیش 9ساعته منزل کنسول عربستان در استانبول

سقوط نرخ ارزهای خارجی در بازار ترکیه

17 تن کیوی صادراتی ایران در جمهوری آذربایجان امحا شد

پمپئو و چاووش اوغلو درباره سوریه و ایران گفت وگو کردند

نرخ انواع تلویزیون‌های ارزان قیمت در بازار؟ +جدول

روند افزایشی طلا آهسته شد

محدودیت‌های ترافیکی‌ اربعین‌

درآمد ماهانه 7میلیون تومانی دستفروشان/ زیر بار ساماندهی نمی‌روند

خودروهای 500میلیونی تا 1میلیاردی بازار تهران +جدول

قیمت طلا و سکه امروز پنج شنبه 26 مهر 97 +جدول

نرخ ارز امروز پنجشنبه 26 مهر 97 + جدول

تاج: تیم فروشی در فوتبال ایران را ممنوع کردیم

برنامه مرحله یک چهارم نهایی رقابت‌های جام حذفی

گل محمدی: از فولاد ممنونیم که جوانمردانه بازی کرد

تیپ متفاوت محمدرضا عارف در یک سفر خارجی

هشدار پلیس فتا به زائران اربعین

حضور بیرانوند در ورزشگاه آزادی

جشنواره غذا و صنایع دستی همسران دیپلمات ها /تصاویر

کتاب جدید جواد خیابانی رسید!

نفت به کمتر از 80 دلار در هر بشکه سقوط کرد

لباس جالب قرمزها برای همدردی با بازیکن داغدارشان

ضرب‌الاجل 72 ساعته پمپئو به ولیعهد سعودی

گروه خودروسازی فورد فراخوان آتش سوزی داد

جلسه هیات بیعت سعودی برای جانشینی بن سلمان ؟

تساوی بدون گل پرسولیس و نود ارومیه در نیمه اول

زلزله همدان را لرزاند

آخرین قیمت طلا و سکه به روایت کشتی آرای

آمریکا دفتر نمایندگی فلسطین و اسرائیل را ادغام کرد

توافق مقدماتی برای حذف ویزای روسیه برای ایرانی ها

پوتین: دلار در حال از دست دادن قدرت خود است

پامپئو: آمریکا موضوع خاشقجی را جدی می‌گیرد

عدم حضور آمریکا در کنفرانس سرمایه‌گذاری عربستان

بازتاب ربوده شدن مرزبانان ایرانی در رسانه های پاکستان

راننده با چاقو وضرب و شتم مرا مورد اذیت قرار داد

هاشمی رفسنجانی و شمخانی در دوران دفاع مقدس/ عکس

پیروزی سخت پرسپولیس در مصاف با نود ارومیه

وضعیت مبهم کمال کامیابی‌نیا برای بازی با السد

سرمربی نود ارومیه: مقابل بهترین تیم ایران بازی کردیم

آقای وزیر از حذف تدریجی کنکور خبر داد

هشدار پامپئو به بن سلمان درباره پرونده خاشقجی

رژیم غذایی عجیب این مرد آمریکایی

تصاویری از عبور از ذغال‌های گداخته در یک جشنواره

قاچاق در همه مرزها با موفقیت در حال انجام است

محرومیت سنگین برای تیم سردار آزمون

هافبک جنجالی فولاد باز هم از لیست این تیم خط خورد

پست کنایه آمیز آقای بازیگر برای تیم ملی / عکس

دو بانوی والیبالیست ایران لژیونر شدند

ترامپ تهدید به اعزام نیروی نظامی به مرز مکزیک کرد