بازار آریا

آخرين مطالب

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟ اقتصاد ايران

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟

  بزرگنمايي:

آریا بازار - علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.


یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصاد برای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلات نظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد چک در فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزی از سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره در 12 ماه گذشته بیش از 112 میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی 9 میلیون و 400 هزار برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود 750 هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال 94 ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کار را به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانون گذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلس است.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قول وزیر بهداشت به شرکت‌های دانش بنیان

آمار گمرک از دلیل گرانی خرما در رمضان

سبقت ارزش سکه از تورم سالانه

روسیه یک قدم دیگر از دلار دور شد

چرا مهران مدیری از دورهمی حذف شد؟

تمهیدات جدید دیوار برای افزایش امنیت معاملات بی‌واسطه

بررسی چالش‌های پیش روی اصلاح نظام بانکی با حضور مدیرعامل بانک صادرات و جمعی از اقتصاددانان

برایان هوک: به دنبال یک توافق جامع با ایران هستیم

حجم تولید و تحویل محصولات ایران خودرو از ابتدای سال

بیش از یک میلیون هکتار از اراضی کشور درگیر آفت ملخ است

سرمربی استقلال وارد تهران شد +عکس

دستگیری 2خواهر کلاهبردار توسط پلیس

آتش سوزی در ساختمان مسکونی چهار طبقه در تهران

رشد فروش 76درصدی 2ماهه سال 98شرکت‌های شستا

300 میلیارد دلار؛ مجموع ارزش ارزهای دیجیتال

آمادگی کامل ایران برای اینستکس +فیلم

حمله به نفتکش ها و افزایش یک دلاری قیمت نفت

هر زباله‌گرد ماهانه چقدر درآمد دارد؟

موضع قاطع چین درباره آینده روابط تجاری با ایران

زهری به نام دلار؛ ترامپ پول آمریکا را از چشم انداخت

توانمندی دیده نشده که نیاز به حمایت دولت دارد

دلار در مرز 13 هزار تومانی حمایت شد

وزیر راه: قیمت بلیط هواپیما تغییری نکرده است

برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام هفتم تیرماه در وین

روایت سی‌ان‌ان از توان نظامی ایران در مقابله با آمریکا

پرسپولیسی‌ها بی‌خیال ایرج عرب نمی‌شوند!

رئیس مجلس نمایندگان آمریکا استیضاح ترامپ را مطرح می‌کند

تاخیر در زمان بازسازی مناطق سیل زده

پکن: روابط تجاری معمول ما با ایران نباید قطع شود

پذیرش زنان بدون همراه در هتل‌ها بلامانع است

درخواست ایران از پاکستان برای آزادسازی 3گروگان در بند

شیب تند کاهش زیان بانک تجارت

در ترکیه هر دلار چند لیر مبادله می‌شود؟

آغاز شماره‌گذاری 7500خودرو وارداتی

تهدید افزایش ذخایر اورانیوم غنی‌شده به نفع ایران نیست

عرب با بادیگارد میان هواداران پرسپولیس رفت +عکس

واکنش برانکو به احتمال بازگشتش به پرسپولیس

رقابت مهناز افشار و ماهور الوند در یک جشنواره خارجی

جلسه اول دادگاه شرکت لیزینگی کیمیاخودرو +فیلم

روحانی در مورد تصویب لوایح FATF چه گفت؟ +فیلم

حجتی: سیب‌زمینی صادر نمی‌شود

روایتی از بازار بی حساب و کتاب اجاره بها

نخستین جلسه رسیدگی به پرونده 11000 میلیاردی تخلف کیمیا خودرو

فاینانس روسی قطاربرقی فعال شد

اقدام عجیب سازمان خصوصی سازی درباره بزرگترین بنگاه اقتصادی خاورمیانه

بانک‌های خصوصی: ارسال پیامک به مشتریان را گران نکردیم

شوخی با پولدارهای تهرون!

پای "اوراق فروش دِین" به بورس باز شد

شمخانی درباره احتمال جنگ بین ایران و آمریکا چه گفت؟

بطحایی: فشار آوردند چون تحول می‌خواستم