آخرين مطالب

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟ اقتصاد ايران

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟

  بزرگنمايي:

آریا بازار - علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.


یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصاد برای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلات نظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد چک در فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزی از سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره در 12 ماه گذشته بیش از 112 میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی 9 میلیون و 400 هزار برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود 750 هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال 94 ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کار را به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانون گذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلس است.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رده بندی همه کاپیتان‌های جام‌جهانی؛ دژاگه در رده دوازدهم قرار گرفت

اوپک یک گام به توافق نزدیک شد

خبر خوب برای دانشجویان متأهل و مجرد

تعیین تکلیف معافیت مالیاتی کارگاه‌های کمتر از ده نفر

مرکل: از راهکار سیاسی برای حل بحران سوریه و بازگشت آوارگان حمایت می‌کنیم

تحریم‌ آمریکا بر قرارداد سوآپ نفت تهران و بغداد تاثیر نخواهد داشت

افزایش حمایت از برگزاری همه‌پرسی در بریتانیا

توافق اوپک برای افزایش یک میلیون بشکه‌ای تولید نفت خام

اختصاصی/ طلا همزمان با افزایش نرخ بهره هم توانایی صعود دارد /پیش بینی 3 بار افزایش نرخ بهره در سال 2018 و 4 بار در سال 2019 / 1307 دلار ،قیمت انتهای سال

تلاش زنگنه برای حمایت از منافع ایران در اوپک

صیادان آزاد شده از زندان سومالی وارد کنارک شدند

اردوغان جزئیات سیستم ریاست جمهوری جدید ترکیه را شرح داد

روسیه احتمال مذاکرات با آمریکا را تایید کرد

جهان چند بار در معرض جنگ هسته‌ای بوده است؟

درخواست آمریکایی‌ها از ژاپن برای توقف کامل واردات نفت از ایران

شناسایی افرادی که در فقر مطلق هستند

خبر خوش برای متقاضیان واحدهای فاز 5 پردیس

تا کی به شیر نفت متکی باشیم؟

تحریم‌های آمریکا یعنی هیچ شرکت بزرگ نفتی برای معامله با ایران ریسک نمی‌کند

تاراج میراث 3هزار ساله ایران توسط کشورهای همسایه/ افغانستان به زودی تبدیل به مولد پیاز زعفران دنیا خواهد شد

در برابر آمریکا باید ستاد بحران جنگ اقتصادی تشکیل دهیم

دولت به بازار غیررسمی ارز رسیدگی کند

عبده تبریزی: کی‌روش، نمونه موفق استفاده از مدیران خارجی است

آخرین وضعیت گیشه‌ی سینماها

با یک نوشیدنی خوشمزه نفخ و یبوست را درمان کنید

تبعات توقف فعالیت تعاونی‌های سهام عدالت

وزیر نفت ایران و عربستان مذاکره کردند

کاهش 40میلیون تومانی قیمت مزدا3

تصاویر لو رفته از نسل هشتم سوناتا

استخدام کارشناس نرم افزار و QC در شرکت دلتوس در تهران

استخدام کارشناس پشتیبانی وب سایت در شرکت منظومه نگاران وب

نوبت به پرداخت سود متوفیان رسید

٥ماه وقفه در اجرای طرح کارت اعتباری خرید کالای ایرانی

تاکید حجتی بر پشتیبانی همه جانبه از صنعت طیور

دستگیری 97 نفر دلال ارزی

کاهش 40میلیون تومانی مزدا3

سکه و سود هم به داد نقدینگی نرسید

نتیجه یک تحقیق: روابط چین و آمریکا شکننده است

نشست 174 اوپک آغاز شد

افت داوجونز برای هشتمین روز متوالی / سهام آمازون سقوط کرد

ارز سه نرخی یا خداحافظی ارزی با برخی کالاها

خردادماه پُرحادثه بورس چگونه گذشت؟/ امیدواری فعالان بازار به ادامه روند پُرشتاب ورود نقدینگی

ورود قاچاق هزاران خودروی خارجی شبکه‌ای است/ واردات غیرقانونی 6هزار خودروی لوکس نتیجه آتش نزدن کالای قاچاق

استخدام کارمند دفتری در فروشگاه آشنا به کامپیوتر

استخدام خبرنگار در تهران

استخدام رئیس حسابداری، کارشناس مالی در تهران

استخدام سرپرست کارگاه، سرپرست انبار، مدیر بازرگانی

اعلام شرایط ثبت‌نام مدارس هیأت امنایی

استخدام برنامه نویس در مهندسی سازگان گستر در تهران

استخدام سرپرست داخلی در تهران