آخرين مطالب

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟ اقتصاد ايران

تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک/طرح مجلس گره‌ خواهد گشود؟

  بزرگنمايي:

آریا بازار - علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.


یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصاد برای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلات نظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد چک در فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزی از سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره در 12 ماه گذشته بیش از 112 میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی 9 میلیون و 400 هزار برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود 750 هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال 94 ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کار را به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانون گذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلس است.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اعلام مهلت دوباره برای ثبت‌نام در آزمون قضاوت 97

7 نکته مهم درباره تصویر مشهور تجمع طلاب

استراحت مرگبار جان چهار نفر را گرفت

کشف آنزیم همه فن حریف برای درمان بیماری‌ها

رونمایی از گریم متفاوت علی مصفا +عکس

اظهارات عجیب ترامپ درباره علاقه‌اش به رهبر کره

سفر مجردی ملانیا ترامپ به آفریقا

خبر خوش وزیر ورزش برای سربازان

وضعیت ترسناک اعتیاد زنان ایرانی +اینفوگرافیک

چرا بی‌خواب می‌شویم؟

حجاب ورزشکار 18 ساله ایرانی در بازی‌های آسیایی +عکس

کره‌شمالی با پیشنهاد آمریکا موافقت کرد

هنرمندان ایرانی در جشنواره مجارستان حضور چشمگیر داشتند

زنان یا مردان؛ کدامیک مراقب محیط زیست‌اند

آیا واشنگتن «معامله قرن» را به تأخیر انداخته است؟

پست شفر به مناسبت عید قربان +عکس

ظاهر متفاوت «حمید گودرزی» در لباس روحانی +عکس

لاوروف: روسیه از طالبان برای مبارزه با داعش در افغانستان استفاده نخواهد کرد

هند: پیوندهای تجاری خود را با ایران قطع نمی‌کنیم

مصاف حیثیتی فوتبال ایران و کره‌جنوبی در بازی‌های آسیایی

افزایش دوبرابری هزینه شرکت در آزمون آیلتس

روسیه از ایران برای شرکت در کنفرانس افغانستان دعوت کرد

سازمان ملل 75 درصد قربانیان تروریسم را از پنج کشور اعلام کرد

فرش صلح و دوستی به سازمان ملل اهدا می‌شود

خطراتی که استرس‌های اقتصادی و معیشتی برای سلامتی دارند

زمین لرزه 4 ریشتری علی‌آباد کتول را لرزاند

توت‌فرنگی بخورید تا دچار التهاب روده نشوید

ناتوی عربی؛ دلالتهای امنیتی بر ایران

باید اقتصاد مدرن را وارد بافت‌های فرسوده کرد

روحانی عید سعید قربان را به سران کشورهای اسلامی تبریک گفت

مسافران سفر خود را به فردا موکول کنند

آلمان در آستانه ثبت بزرگترین تراز تجاری مثبت جهان

پورفلاح: 82درصد اقتصاد کشور دستِ دولت است

مدیرعامل باشگاه پرسپولیس معرفی شد +عکس

تولید خودرو تا پایان تیرماه به بیش از 436 هزار دستگاه رسید

چنبره بدهی سنگین خارجی بر اقتصاد ترکیه

بزرگ‌ترین هواپیمای عالم توسط مؤسس مایکروسافت به پرواز درمی‌آید +تصاویر

طوفان شن، 95 نفر مصدوم برجای گذاشت

رجبی اولین طلایی تکواندو

5 نشانه کمبود پروتئین

تصمیم مسکو برای توسعه همکاری ضد تروریسم با ایران

اختلاف نظر آمریکا و انگلیس درباره برجام

بازتاب گسترده اظهارات روحانی در رسانه‌های ترکیه

پشت پرده تغییر تاریخ دیدار پرسپولیس - الدحیل چه بود؟

رابطه عجیب تب و سرطان!

آل سعود امام جماعت مسجد الحرام را دستگیر کرد +عکس

امسال چقدر کالا صادر شد؟ +اینفوگرافیک

حضور بشار اسد در نماز عید قربان +عکس

ثبت آماری جالب از رونالدو در فوتبال ایتالیا

چاقوکش ورزشگاه آزادی شناسایی شد +عکس