بازار آریا

آخرين مطالب

تاثیر کسری بودجه دولت بر تحولات بازار ارز اقتصاد ايران

تاثیر کسری بودجه دولت بر تحولات بازار ارز

  بزرگنمايي:

آریا بازار - دولت نباید برای ثبات بازار ارز تنها چشم به مذاکرات هسته‌ای داشته باشد بلکه باید بداند که بخش مهمی از ثبات بازار ارز در گروی رفتار مالی دولت است.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایبنا، افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر که عمدتا به دلیل چالش‌های سیاسی با آمریکا و عدم پایبندی به الزامات FATF به وقوع پیوست نباید ما را از این نکته غافل کند که تحولات سیاسی فقط می‌تواند بخشی از تغییرات نرخ ارز و آن هم در افق کوتاه‌مدت را توضیح دهد. اما بخش دیگر تغییرات نرخ ارز در کوتاه‌مدت و همچنین تمامی تغییرات نرخ ارز در بلندمدت تابع عوامل اقتصادی است. در واقع، حتی اگر هیچ شوک سیاسی منفی اتفاق نیفتد و الزامات FATF نیز از سوی ایران رعایت شود باز هم مناشی اقتصادی کافی برای افزایش مداوم نرخ ارز در ایران وجود دارد که از این بین، تداوم کسری بودجه دولت در طول سالیان متمادی، یکی از مهم‌ترین مناشی اقتصادی افزایش نرخ ارز محسوب می‌شود.
مطابق قانون برابری قدرت خرید، تغییرات نرخ ارز در بلندمدت تابعی از شکاف تورم داخل و خارج کشور است. تداوم بالاتر بودن نرخ تورم ایران نسبت به شرکای تجاری کشور در طول سالیان متمادی سبب می‌شود تا نرخ ارز در طول زمان روند صعودی به خود بگیرد و در مواقعی که درآمدهای نفتی کشور به اندازه کافی محقق نمی‌شود افزایش نرخ ارز با سرعت بیشتری اتفاق می‌افتد. بنابراین تغذیه‌گاه بلندمدت افزایش نرخ ارز در ایران، بالا بودن نرخ تورم است که گریزی از افزایش‌های آتی در نرخ ارز باقی نمی‌گذارد.
به این ترتیب فقط زمانی می‌توان به کنترل روند صعودی نرخ ارز در بلندمدت امیدوار بود که نرخ تورم به طور دائمی در سطوح پایین قرار بگیرد. به همین دلیل است که برخی اقتصاددانان درمان پایدار صعود نرخ ارز را در پذیرش رژیم هدف‌گذاری تورم جستجو می کنند. رژیم هدف‌گذاری تورم به دنبال خشکاندن ریشه‌های نهادی بالا بودن نرخ تورم است و بلاشک یکی از این ریشه های نهادی، تداوم کسری بودجه دولت و روش‌های تامین مالی آن است.
به این دلیل که دولت ایران در اکثر سال‌های پس از انقلاب با کسری بودجه مواجه بوده، ناچار شده تا روش‌های متنوع تامین مالی کسری بودجه را امتحان کند. استقراض از بانک مرکزی، استقراض از شبکه بانکی و استفاده از حساب ذخیره ارزی روش‌هایی هستند که به صورت غیر مستقیم و از کانال رشد پایه پولی و نقدینگی منجر به افزایش تورم شده‌ و واگذاری شرکت های دولتی و واگذاری اوراق بدهی دولتی به صورت مستقیم و از کانال تغییر در ترکیب نقدینگی به افزایش تورم دامن زده‌اند.
مکانیسم تغییر در ترکیب نقدینگی به این ترتیب است که سپرده‌های بلندمدت بخش خصوصی تبدیل به حجم پول شده و صرف خرید شرکت‌های دولتی و اوراق بدهی می‌شود و با تغییر در ترکیب نقدینگی، به نیروی محرکی برای خلق تورم تبدیل می‌گردد. بنابراین تمامی روش‌های تامین مالی کسری بودجه، چه مستقیم و چه غیر مستقیم، به افزایش تورم دامن زده و با تغذیه شکاف تورم داخل و خارج، پتانسیل لازم برای افزایش نرخ ارز در بلندمدت را ایجاد می‌کند.
علاوه بر تاثیر کسری بودجه بر نرخ ارز در بلندمدت، رفتار کسری بودجه می‌تواند در کوتاه‌مدت نیز نرخ ارز را تغییر دهد. پژوهشی که اخیرا توسط نگارنده این سطور با همکاری دکتر وهاب قلیچ به انجام رسید نشان می‌دهد که در کوتاه مدت، کسری بودجه تاثیر مثبت و معناداری بر نرخ ارز بازار آزاد دارد.
توجیه این یافته این است که افزایش رشد کسری بودجه به بازار آزاد ارز سیگنال می‌دهد که وضع مالی دولت در حال وخیم شدن است و ممکن است دولت تصمیم بگیرد با استقراض از بانک مرکزی و شبکه بانکی، و یا فروش گران‌تر ارز به بازار آزاد، کسری بودجه خود را تامین مالی کند که مشاهدات آماری نشان می‌دهد نرخ ارز در واکنش به این سیگنال‌ها جهت صعودی به خود می‌گیرد.
بنابراین آثار کسری بودجه دولت محدود به آثار این کسری بر متغیرهای اقتصاد کلان نیست بلکه فعالان سایر بخش‌های اقتصاد (نظیر بازار ارز) نیز روند تحولات کسری بودجه را رصد کرده و در شکل دهی روند قیمت دخیل می‌کنند. بنابراین اولا، چون افزایش کسری بودجه دامنه‌ی وسیعی از متغیرهای اقتصادی را درگیر می‌کند، دولت باید با احتیاط بیشتری کسری بودجه را افزایش دهد و کیفیت هزینه‌کرد کسری بودجه را نیز افزایش دهد. ثانیا، دولت نباید برای ثبات بازار ارز تنها چشم به مذاکرات هسته‌ای داشته باشد بلکه باید بداند که بخش مهمی از ثبات بازار ارز در کوتاه‌مدت و بلندمدت در گروی رفتار مالی دولت است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سقوط شدید واردات کشور در چهار ماهه مهر تا دی ماه 1397+ اینفوگرافیک

جزئیات سه تصمیم مهم ارزی بانک مرکزی/تسهیل جدید برای صادرات ریالی به عراق و افغانستان

فارن پالیسی قوی ترین ارز جهان را معرفی کرد

نقدینگی نقشی در نوسانات اخیر بازار ارز ندارد

کاهش قیمت مرغ در بازار

پاسخ قاطع بانک مرکزی به ادعای عسگراولادی

گاف عجیب سایت پرسپولیس + عکس

ببینید: ثبت نام 97، تحویل 99!

تصاویری از وقوع دو انفجار مهیب در ادلب

بنز S350 بخریم یا BMW 328i؛ کدام‌یک انتخاب بهتری است؟

حضور عجیب مسئولان در یک افتتاح بودار در ایلام!

کمپانی خودروسازی جک؛ فرار از سلطه هیوندا با خودروهای مدرن

با چهره جدید جیلی GC6 آشنا شوید

نکاتی که قبل از خرید چانگان CS35 شاسی بلند باید بدانید

اگر قصد خرید هاچ بک دارید، این مطلب را بخوانید

رئیس انجمن قطعه‌سازان: افزایش اخیر قیمت خودرو هیچ دلیلی ندارد!

پاسخ زنگنه به شایعه رایج

اظهارات بنزینی روحانی

نماینده مجلس: خودروسازی کشور مدیریت آینده‌نگر ندارد

تعلل وزارت کار در ارسال مصوبه جدید حق مسکن کارگران به هیات دولت

تحویل 700 هزار سکه پیش‌فروش عامل سقوط دلار در اسفند

پیشنهاد سینمادارها برای افزایش بهای بلیت سینما

معاون وزیر راه: دولت اهمیتی به مشتری نمی‌دهد

قیمت نفت جهانی سقوط کرد

جهش سهام آسیایی با امید به حمایت بانک‌های مرکزی

قیمت انواع سینما خانگی در بازار

تصمیمات بانک مرکزی درباره بازگشت ارز حاصل از صادرات

کنایه به اظهارات جنجالی رئیس اتحادیه لوازم خانگی

وزیر اقتصاد: مشکلی در تامین کالاهای اساسی نیست

استارت صعود در معاملات امروز بورس

ارز امروز مسافرتی چند؟

جزئیات برگزاری نمایشگاه‌های بهاره برای شب عید

واریز «عیدی» مستمری‌بگیران تامین‌اجتماعی تا 10 اسفند

شوخی برنامه پایش با وضعیت اقتصادی کشور

قیمت نفت به بالاترین حد در سال 2019 رسید

35هزار بشکه نفت در بورس فروش رفت

فرمانده قرارگاه خاتم: در اوج تحریم ها، توانستیم صادر کننده بنزین در جهان باشیم

این سفر‌‌‌‌‌‌‌‌متناسب‌‌‌‌‌‌‌‌‌ با جیب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌شماست!

ایران خودرو هم از ارزانی خودرو خبر داد

ایران خودرو و سایپا فروش فوری گذاشتند

طلا در دنیا هم گران شد

قدرتمندترین ارزهای جهان را بشناسید

قیمت یک چارک گوشت در سال 1284!

رئیس اتحادیه: کباب کوبیده زیر 15 هزار تومان کباب نیست

بهره‌برداری از فاز سوم پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس با حضور روحانی

ابهام جدید در تعداد یارانه بگیران

رشد نرخ 27 ارز بانکی

جزئیات فروش فوری 15 هزار دستگاه محصولات سایپا از فردا

تاریخی‌ترین جهش در تولید بنزین کشور تا الان از زبان زنگنه

ظرفیت تولید بنزین دو برابر شد