بازار آریا

آخرين مطالب

تاثیر کسری بودجه دولت بر تحولات بازار ارز اقتصاد ايران

تاثیر کسری بودجه دولت بر تحولات بازار ارز

  بزرگنمايي:

آریا بازار - دولت نباید برای ثبات بازار ارز تنها چشم به مذاکرات هسته‌ای داشته باشد بلکه باید بداند که بخش مهمی از ثبات بازار ارز در گروی رفتار مالی دولت است.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایبنا، افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر که عمدتا به دلیل چالش‌های سیاسی با آمریکا و عدم پایبندی به الزامات FATF به وقوع پیوست نباید ما را از این نکته غافل کند که تحولات سیاسی فقط می‌تواند بخشی از تغییرات نرخ ارز و آن هم در افق کوتاه‌مدت را توضیح دهد. اما بخش دیگر تغییرات نرخ ارز در کوتاه‌مدت و همچنین تمامی تغییرات نرخ ارز در بلندمدت تابع عوامل اقتصادی است. در واقع، حتی اگر هیچ شوک سیاسی منفی اتفاق نیفتد و الزامات FATF نیز از سوی ایران رعایت شود باز هم مناشی اقتصادی کافی برای افزایش مداوم نرخ ارز در ایران وجود دارد که از این بین، تداوم کسری بودجه دولت در طول سالیان متمادی، یکی از مهم‌ترین مناشی اقتصادی افزایش نرخ ارز محسوب می‌شود.
مطابق قانون برابری قدرت خرید، تغییرات نرخ ارز در بلندمدت تابعی از شکاف تورم داخل و خارج کشور است. تداوم بالاتر بودن نرخ تورم ایران نسبت به شرکای تجاری کشور در طول سالیان متمادی سبب می‌شود تا نرخ ارز در طول زمان روند صعودی به خود بگیرد و در مواقعی که درآمدهای نفتی کشور به اندازه کافی محقق نمی‌شود افزایش نرخ ارز با سرعت بیشتری اتفاق می‌افتد. بنابراین تغذیه‌گاه بلندمدت افزایش نرخ ارز در ایران، بالا بودن نرخ تورم است که گریزی از افزایش‌های آتی در نرخ ارز باقی نمی‌گذارد.
به این ترتیب فقط زمانی می‌توان به کنترل روند صعودی نرخ ارز در بلندمدت امیدوار بود که نرخ تورم به طور دائمی در سطوح پایین قرار بگیرد. به همین دلیل است که برخی اقتصاددانان درمان پایدار صعود نرخ ارز را در پذیرش رژیم هدف‌گذاری تورم جستجو می کنند. رژیم هدف‌گذاری تورم به دنبال خشکاندن ریشه‌های نهادی بالا بودن نرخ تورم است و بلاشک یکی از این ریشه های نهادی، تداوم کسری بودجه دولت و روش‌های تامین مالی آن است.
به این دلیل که دولت ایران در اکثر سال‌های پس از انقلاب با کسری بودجه مواجه بوده، ناچار شده تا روش‌های متنوع تامین مالی کسری بودجه را امتحان کند. استقراض از بانک مرکزی، استقراض از شبکه بانکی و استفاده از حساب ذخیره ارزی روش‌هایی هستند که به صورت غیر مستقیم و از کانال رشد پایه پولی و نقدینگی منجر به افزایش تورم شده‌ و واگذاری شرکت های دولتی و واگذاری اوراق بدهی دولتی به صورت مستقیم و از کانال تغییر در ترکیب نقدینگی به افزایش تورم دامن زده‌اند.
مکانیسم تغییر در ترکیب نقدینگی به این ترتیب است که سپرده‌های بلندمدت بخش خصوصی تبدیل به حجم پول شده و صرف خرید شرکت‌های دولتی و اوراق بدهی می‌شود و با تغییر در ترکیب نقدینگی، به نیروی محرکی برای خلق تورم تبدیل می‌گردد. بنابراین تمامی روش‌های تامین مالی کسری بودجه، چه مستقیم و چه غیر مستقیم، به افزایش تورم دامن زده و با تغذیه شکاف تورم داخل و خارج، پتانسیل لازم برای افزایش نرخ ارز در بلندمدت را ایجاد می‌کند.
علاوه بر تاثیر کسری بودجه بر نرخ ارز در بلندمدت، رفتار کسری بودجه می‌تواند در کوتاه‌مدت نیز نرخ ارز را تغییر دهد. پژوهشی که اخیرا توسط نگارنده این سطور با همکاری دکتر وهاب قلیچ به انجام رسید نشان می‌دهد که در کوتاه مدت، کسری بودجه تاثیر مثبت و معناداری بر نرخ ارز بازار آزاد دارد.
توجیه این یافته این است که افزایش رشد کسری بودجه به بازار آزاد ارز سیگنال می‌دهد که وضع مالی دولت در حال وخیم شدن است و ممکن است دولت تصمیم بگیرد با استقراض از بانک مرکزی و شبکه بانکی، و یا فروش گران‌تر ارز به بازار آزاد، کسری بودجه خود را تامین مالی کند که مشاهدات آماری نشان می‌دهد نرخ ارز در واکنش به این سیگنال‌ها جهت صعودی به خود می‌گیرد.
بنابراین آثار کسری بودجه دولت محدود به آثار این کسری بر متغیرهای اقتصاد کلان نیست بلکه فعالان سایر بخش‌های اقتصاد (نظیر بازار ارز) نیز روند تحولات کسری بودجه را رصد کرده و در شکل دهی روند قیمت دخیل می‌کنند. بنابراین اولا، چون افزایش کسری بودجه دامنه‌ی وسیعی از متغیرهای اقتصادی را درگیر می‌کند، دولت باید با احتیاط بیشتری کسری بودجه را افزایش دهد و کیفیت هزینه‌کرد کسری بودجه را نیز افزایش دهد. ثانیا، دولت نباید برای ثبات بازار ارز تنها چشم به مذاکرات هسته‌ای داشته باشد بلکه باید بداند که بخش مهمی از ثبات بازار ارز در کوتاه‌مدت و بلندمدت در گروی رفتار مالی دولت است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گزارش روزانه بورس | 27 شهریور 97

8 علت مهاجرت جمعیت در سال گذشته/ «جستجوی شغل» دومین عامل است

فیلم جنجالی حضور رئیس‌جمهور ونزوئلا در رستوران گران‌قیمت ترکیه

مدارس اجازه اخذ هیچ گونه وجهی از خانواده‌ها ندارند

روحانی قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان را ابلاغ کرد

بخش اعظمی از ظرفیت‌های صنعت بیمه باید فعال شود

طرح عرضه نفت خام به صورت ارزی در بورس انرژی تصویب شد/ ذخائر کالاهای اساسی افزایش می‌یابد

نرخ قطعی آپارتمان در خیابان امام خمینی؟ +جدول

قیمت انواع خودرو هیبریدی در بازار تهران؟ +جدول

عقب نشینی شاخص بورس با وجود ورود نقدینگی تازه‌نفس/نوبت به کوچکترهای بازار رسید

هشدار اتاق بازرگانی تهران مبنی بر بحران تامین کالاهای مورد نیاز

آمار هجوم میلیونی برای خرید 50هزار دستگاه خودرو قابل استعلام است

شفاف‌سازی پتروشیمی‌ها یکی پس از دیگری درخصوص آزادسازی سقف نوسان در بورس کالا/ نوسان‌های شدید؛ بیشترین دلیل توقف این روزهای نمادها

عرضه پرحجم انواع محصولات فولادی در هفته آینده

پتنت خودروی خودران "پلیس" ثبت شد

تیزر جالب تبلیغاتی از جدیدترین مدل BMW +فیلم

استخدام سرپرست مارکتینگ در تهران

کلاهبرداری میلیاردی یک سایت‌ فروش طلا و سکه

استخدام مشاور صنایع غذایی در یک واحد تولیدی

استخدام کارشناس ارشد بازرگانی در بازرگانی زمزم صدر آذین

استخدام مسئول اداری و منابع انسانی در یک موسسه انتشاراتی

استخدام مدیر صادرات در یک شرکت تولیدی

قیمت پرفروش‌ترین تبلت‌های بازار +جدول

استخدام رئیس فنی مهندسی در تهران

استخدام کارشناس فروش وبازاریابی کاشی و سرامیک

استخدام مدیر چاپ و طراحی در اصفهان

مظنه واحدهای 100 متری در تهران +جدول

استخدام مهندس برق در تهران

نگرانی خریداران «سکه ثامن» از نابودی دارایی‌شان/ نماد اعتماد الکترونیکی شرکت حذف شد +عکس

دستور پلمب سکه ثامن از سوی اتحادیه طلا و جواهر صادر شد

وزارت بازرگانی چین:‌تلافی می کنیم

روسیه: اسرائیل مسئول سرنگونی هواپیمای نظامی ما در سوریه است

هشدار به بانک مرکزی؛ کارت‌های بازرگانی یک بار مصرف در کمین صادرات

شناسایی 3900 میلیارد تومان فرار مالیاتی در مناطق آزاد

واردات ارز به ایران قاچاق نیست/ورود دلار از افغانستان شدت گرفت

بسته جدید حمایت از صنایع کوچک در راه

حباب اقتصادی

سیر تا پیاز عرضه ارز پتروشیمی‌ها در "نیما"

سود 3800 میلیارد تومانی سهام عدالت تا امروز

قیمت انواع تلویزیون سایز بزرگ دربازار تهران؟ +جدول

مخاطرات اقتصادی نداشتن سفیر در هند و چین

90درصد پروژه‌های عمرانی نیمه‌کاره هستند/ کلنگ‌زنی پروژه‌ها با انگیزه‌های سیاسی و منافع منطقه‌ای!

سپرده سرمایه گذاری یک‌ساله سودمند بانک آینده

کاهش 1 تا 5 میلیونی قیمت خودروهای داخلی +جدول

واژگونی اتوبوس زائران پاکستانی در محور جوکار - تویسرکان

صادرات کیوی از 15 مهرماه از سرگرفته می‌شود

تصادف اتوبوس با تانکر سوخت در محور کاشان-نطنز +فیلم

تشدید جنگ تجاری واشنگتن علیه پکن

نابینایانی حاصل از ازدواج فامیلی! +فیلم

هشدار به بانک مرکزی؛کارتهای بازرگانی یک بار مصرف در کمین صادرات