بازار آریا

آخرين مطالب

پیش بینی «بلومبرگ بیزینس ویک» به همراه «مرکز تحقیقاتی اوراسیا» از مهم ترین ریسک های جهانی سال پیش رو / سال پرریسک 97 مقالات توليد و تجارت

پیش بینی «بلومبرگ بیزینس ویک» به همراه «مرکز تحقیقاتی اوراسیا» از مهم ترین ریسک های جهانی سال پیش رو / سال پرریسک 97

  بزرگنمايي:

آریا بازار - فرصت امروز : جهان در سال پیش رو به کدام سو می رود؟ بگذارید روراست باشیم؛ سال 2018 حس خوبی در ما ایجاد نمی کند. درست است که بازارهای جهانی دوباره در حال رونق گیری هستند و اوضاع اقتصاد بد نیست، اما نظم جهانی در حال فروپاشیدن است. این حجم از چالش های سیاسی هم زمان در دنیا مرعوب کننده است. مشروعیت لیبرال دموکراسی ها به پایین ترین حد خود از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون رسیده و قدرتمندترین سران جهان امروز علاقه اندکی به جامعه مدنی یا ارزش های مشترک نشان می دهند.
با این همه اگر قرار باشد یک سال را به عنوان سال بحران های غیرمنتظره بزرگ انتخاب کنیم - معادل ژئوپلیتیک سقوط مالی 2008 - آن سال 2018 خواهد بود. اما مهم ترین ریسک های برهم زننده نظم کنونی دنیا در ماه های آینده چیست؟ در این گزارش به نقل از آینده نگر، به مهم ترین ریسک های جهانی سال پیش رو پرداخته ایم که بلومبرگ بیزینس ویک به همراه مرکز تحقیقاتی اوراسیا بررسی کرده اند.
1- چین از خلأ قدرت استفاده می کند
کنگره نوزدهم حزب کمونیست چین نقطه عطفی در تاریخ معاصر این کشور بود. سخنرانی شی جین پینگ، رئیس جمهور چین در نهایت مهم ترین واقعه ژئوپلیتیکی جهان از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به حساب خواهد آمد. تا سال گذشته چین از صحبت کردن درباره رهبری جهانی پرهیز می کرد و لحن دیپلماتیکش به ندرت ایدئولوژیک بود، اما در سال 2017 پکن آشکارا استراتژی رسمی اش را تغییر داد. چین دیگر منتظر فرصت نیست. شی توانسته چین را پشت خود یکپارچه کند و این باعث شده پکن در محیط بین المللی قدرت تازه ای پیدا کند. شی البته به لحاظ زمانی خوش شانسی هم آورده است: ترامپ از زیر بار تعهدات امریکا در برابر هم پیمانانش شانه خالی می کند و باعث شده متحدانش درباره نقش آینده آمریکا در آسیا دچار تردید شوند و این خلأ قدرتی را به وجود آورده که راه را برای مانور چین باز کرده است.
تا چند دهه اکثر تحلیل گران غربی فکر می کردند ظهور طبقه متوسط در چین باعث می شود رهبران این کشور بالاجبار کشور را به سمت لیبرال دموکراسی غربی حرکت دهند. آنها این کار را نکردند و حالا مدل سیاسی چین، قدرتمندتر از همیشه به نظر می رسد، آن هم در زمانی که مدل سیاسی آمریکا ضعیف تر از هر وقتی است. امروز به لحاظ مشروعیت حکومت در چشم شهروندان، این آمریکاست که نیازمند اصلاحات ساختاری سیاسی است و این اعتراف تکان دهنده ای است. این را بگذارید کنار واقعیت مهم دیگر: اینکه رهبر کنونی چین قدرتمندترین رهبر این کشور از زمان مائو زدونگ به حساب می آید و ترامپ یکی از ضعیف ترین رؤسای جمهور تاریخ آمریکاست.
این یعنی چین در حال اعمال استانداردهای بین المللی خود است و با مقاومتی کمتر از سابق روبه رو می شود. این روند را می توانیم در سه حوزه متفاوت ببینیم.
بازرگانی و سرمایه گذاری : هیچ کشوری در دنیای امروز نتوانسته به اندازه چین چنین مؤثر شبکه جهانی بازرگانی و سرمایه گذاری بسازد. درحالی که دیگر کشورها محلی یا دوجانبه می اندیشند، چین به سراسر جهان فکر می کند، پول خرج می کند و محیط بین المللی اش را می سازد. این باعث جلب توجه کشورهای مختلف در آسیا، آفریقا، خاورمیانه و حتی آمریکای لاتین شده و عده زیادی به فکر تقلید افتاده اند. آنها نتیجه مدل چینی را می بینند.
تکنولوژی : چین و آمریکا بزرگ ترین سرمایه گذاران در تکنولوژی های نو به خصوص هوش مصنوعی هستند. در آمریکا رهبری این حوزه در دست بخش خصوصی است اما در چین این دولت است که رهبری را در دست دارد و همراه قوی ترین شرکت ها و موسسات تکنولوژیک حرکت می کند. دولت چین تلاش می کند ذهنیت مردم را در این حوزه ها با آنچه مد نظرش است هماهنگ کند.
ارزش ها : تنها ارزش سیاسی که چین صادر می کند اصل عدم دخالت در امور داخلی دیگر کشورهاست. سیستم غربی شکل دیگری برخورد می کند: به کشورهای فقیرتر کمک مالی می کند و در عوض از آنها می خواهد که دست به اصلاحات سیاسی و اقتصادی - به شیوه غربی - بزنند. به همین خاطر سیاست عدم دخالت چین به شدت برای کشورهای غیرغربی دنیا جذاب است. با به قدرت رسیدن ترامپ و بی توجهی او به سیاست بین الملل و همچنین درگیر بودن رهبران اروپا با مسائل داخلی شان، رویکرد غیرایدئولوژیک چین در حوزه تجارت و دیپلماسی بدون مقاومت به پیشروی ادامه می دهد.
اما در یک حوزه شاهد چنین روندی نیستیم : امنیت. مدل چینی در حوزه امنیت ملی مدل جذابی نشده است چون چین در این حوزه در بهترین حالت فقط قدرتی منطقه ای است. (بودجه آمریکا در این بخش بسیار بالاتر از چین است.)
قدرت گیری چین چه عواقبی خواهد داشت؟ محیط تجارت بین المللی باید با قوانین، استانداردها و رسوم تازه ای سازگار شود که چینی ها مدافعش هستند. وقتی جهان تحت دو شکل تجارت بین الملل پیش برود - شکل چینی و شکل غربی - یعنی بازار به دو شکل تنظیم خواهد شد و این هزینه انجام تجارت را بالا می برد. نکته دوم این است که آسیا دوقطبی خواهد شد چون کشورها مجبور می شوند بین چین و آمریکا یکی را انتخاب کنند.
به هر حال به خصوص از سال 2008 به این طرف جذابیت لیبرال دموکراسی های غربی روزبه روز در حال کاهش است. برای غربی ها البته چین مدل جذابی نیست اما باقی نقاط دنیا به چین به عنوان الگوی مناسب نگاه می کنند. پس می توان گفت جذاب تر شدن مدل چینی و همچنین افزایش نفوذ اقتصادی و سیاسی این کشور، مهم ترین ریسک سال 2018 برای غرب خواهد بود.
2- جنگ های تصادفی
جهان از یازدهم سپتامبر 2001 به این طرف شاهد هیچ بحران بزرگ ژئوپلیتیکی نبوده است و هیچ کدام از بحران های دهه های اخیر - به جز بحران موشکی کوبا - توسط دولت ها کلید نخورده است. اما در دنیای امروز نمی شود ریسک آغاز جنگی تصادفی را نادیده گرفت: در سال 2018 در نقاط مختلفی از دنیا یک اتفاق یا برآورد اشتباه می تواند به جنگ جدی بین المللی ختم شود. یکی از دلایل بالا رفتن چنین ریسکی پایین آمدن انعطاف پذیری محیط سیاسی بین المللی است.
ما در آستانه جنگ سوم جهانی نیستیم اما نبود یک قدرت بین المللی که روی امنیت دنیا سرمایه گذاری کرده باشد و همچنین افزایش تعداد بازیگران غیردولتی که توانایی انجام اقدامات بی ثبات کننده را دارند، باعث شده جهان به جای خطرناک تری بدل شود. در طول ماه های اخیر احتمال حوادث ژئوپلیتیکی به طرز قابل توجهی بالا رفته و این روند ادامه خواهد یافت. در سال 2018 در چند منطقه و حوزه می توانیم شاهد چنین حوادثی باشیم: حملات سایبری، کره شمالی، سوریه، روابط واشنگتن- مسکو و تروریسم.
3.- جنگ سرد بر سر تکنولوژی
پیشرفت های هیجان انگیز در جهان تکنولوژی روز به روز سرعت بیشتری می گیرد. در سال های اخیر به کمک انقلاب ارتباطی، مردم در سراسر جهان دسترسی بی سابقه ای به اطلاعات پیدا کرده اند و همکاری های فرامرزی افزایش داشته است. اما تکنولوژی علاوه بر اینها تبدیل به مهم ترین عامل کسب درآمد و قدرت شده است: در بلندمدت آن شرکت یا کشوری برنده است که در این سه حوزه به طور هم زمان پیشرفت داشته باشد: هوش مصنوعی، کلان داده (big data) و شبکه های فوق سریع. هر سه اینها کاملاً به هم مربوط هستند:
هر سیستم هوش مصنوعی برای قوی تر شدن به جریان متناوب دیتا نیاز دارد. به جز تلفن های همراه ، آرام آرام با بالا رفتن سرعت اینترنت ماشین های ما، خانه ها، کارخانه ها و زیرساخت های عمومی هم دیجیتال می شوند و این یعنی آنها هم در حال تولید کوهی از دیتا هستند. شرکت ها و دولت ها برای دست پیدا کردن به چنین دیتایی می جنگند. ولادیمیر پوتین سال گذشته اعلام کرد دولتی که در حوزه هوش مصنوعی قدرت را در دست بگیرد ابرقدرت جهان آینده خواهد بود.
تا آن روز البته چند سال زمان داریم. فعلاً اما بزرگ ترین جنگ دنیا بر سر رسیدن به قدرت اقتصادی، جنگ در حوزه تکنولوژی است. در سال 2018 این جنگ در چندین حوزه در جریان خواهد بود: رقابت بر سر پیشرفت تکنولوژیک و رقابت بر سر تسلط بر بازار.
4- روابط ایران و آمریکا
سوزن ترامپ روی ایران گیر کرده است. به او الهام شده که ایران منشأ اکثر مشکلات جهان است. به همین خاطر روابط ایران و آمریکا در سال 2018 یکی از ریسک های ژئوپلیتیکی است که بر بازارها تأثیر خواهد گذاشت. توافق برجام احتمالا از سال 2018 جان سالم به در خواهد برد اما احتمال به هم خوردنش هم وجود دارد و این منطقه را به سمت بحران واقعی می کشاند.
استراتژی دولت ترامپ مقابله با نفوذ منطقه ای ایران است، به همین خاطر در ماه های آینده شاهد حمایت قوی واشنگتن از عربستان خواهیم بود و تلاش های آمریکا در سوریه، عراق، لبنان و یمن واضح تر خواهد شد. آمریکا احتمالا با سرعت بیشتری با سلاح تحریم با آزمایش های موشکی ایران مقابله خواهد کرد. سعودی ها و حاکم جدیدشان که سیاست های پرریسکی را دنبال می کند تلاش خواهند کرد ترامپ را بیشتر علیه ایران برانگیزند. احتمال حملات سایبری ایران و عربستان علیه هم امسال بالاتر خواهد رفت. این به نفع سرمایه گذاری خارجی در دو کشور نیست.
اینها امیدبخش نیستند اما بدتر از همه احتمال سقوط برجام است. برجام به تار مویی بند است اما احتمالا فرونمی پاشد، چراکه اتحادیه اروپا و روسیه به شدت مدافع آن هستند و جلوی تلاش های ترامپ برای تغییر در بندهای موافقت نامه می ایستند. اما به هر حال احتمال سقوط برجام در سال 2018 هست. ممکن است آمریکا با فشار برای تغییرات در توافق نامه کاری کند که حضور در برجام دیگر به لحاظ اقتصادی به نفع تهران نباشد. یا اصلاً ترامپ به طور یک جانبه برجام را لغو کند و تحریم ها را از سر بگیرد. اگر برجام فروبپاشد ما وارد دوره پرخطر ژئوپلیتیکی می شویم. در چنین وضعیتی دو احتمال وجود دارد.
احتمال اول : بازگشت تحریم های آمریکا باعث می شود واردکنندگان اروپایی، ژاپنی و کره ای خرید نفت ایران را متوقف کنندآ اما دولت های چین و هند در برابر آمریکا مقاومت خواهند کرد. ایران نفت را با تخفیف بیشتر به آنها خواهد فروخت و فروش روزانه ایران حدود 300 هزار بشکه خواهد بود. ایران در چنین وضعیتی بخش هایی از برنامه هسته ای را که پس از برجام متوقف کرده بود از سر می گیرد و تهدیدهای آمریکا و اسرائیل احتمالا قیمت نفت را بالاتر خواهد برد.
احتمال دوم : در سناریوی دوم که احتمالش پایین تر است اروپا، روسیه و چین بر سر برجام 2 با ایران به توافق می رسند. ترامپ تحریم ها را برنمی گرداند و به مردم آمریکا اعلام می کند که پیروز شده و به تعهدش در تغییر برجام پایبند مانده بدون آنکه رابطه آمریکا و اروپا را تیره و تار کند. در چنین حالتی مشتریان اروپایی و آسیایی نفت ایران را خواهند خرید اما ممکن است روند سرمایه گذاری های خارجی کمی کندتر از حالا شود. تأثیرات ژئوپلیتیکی سناریوی دوم محدودتر است اما رابطه آمریکا و ایران گرم نخواهد شد و تنش منطقه ای همچنان وجود خواهد داشت.
5- امنیت آفریقا
عبارت «اوج گیری آفریقا» در سال 2000 و در واکنش به رشد اقتصادی سریع کشورهای جنوب صحرا و امیدواری تحلیل گران به رشد سریع اقتصاد کل قاره ابداع شد. این عبارت هنوز هم در میان تحلیل گران هوادار دارد اما آفریقا امسال با چالش تازه ای روبه رو است. کشورهای مرکزی قاره (ساحل عاج، نیجریه، کنیا و اتیوپی) در طول سال های اخیر نشان داده اند که فضای مناسبی برای سرمایه گذاری به وجود آورده اند و توانسته اند از دردسرهای کشورهای حاشیه ای (مالی، سودان جنوبی و سومالی) در امان بمانند. اما در سال 2018 سرریز بحران از کشورهای بی ثبات حاشیه ای موفقیت کشورهای مرکزی را تهدید خواهد کرد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آمازون فعالیت رسمی خود را در ترکیه آغاز کرد

ساندار پیچار گزارش‌ های مبنی بر تلاش این شرکت در دستکاری نتایج جست ‌وجوی کاربران را تکذیب کرد

اریک اشمیت / اینترنت در طول یک دهه آینده به دو قسمت آمریکایی و چینی تبدیل خواهد شد

حمایت از ثبت بین المللی 10 اختراع ایرانی

برنامه های روز جهانی جهانگردی در استان تهران اعلام شد

ارائه دستاوردهای فناورانه دریایی کشور / برپایی «رویداد کارآفرینی هوشمندسازی بنادر»

عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان خبر داد / کارآفرینی در اصفهان با سرمایه گذاری روی ایده های صنعت ساختمان

بخشنامه بیمه شاغلان در کسب و کارهای فضای مجازی صادر شد

بازگشت به تاناکورا!

سومین مدرسه تابستانه دانشگاه خاتم برگزار شد

دستور رئیس جمهور به دستگاه های امنیتی برای پیگیری حادثه تروریستی اهواز / آخرین روز خونین تابستان

وزیران اوپک در آزمون تحریم ایران قبول می شوند / سایه سنگین تحریم ایران بر سر اوپک

چرا عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا کاهش یافت / دلایل التهاب بازار محصولات پتروشیمی در نیمه اول امسال از نگاه مرکز پژوهش ها

1.2 میلیون فقره چک برگشت خورد / مبادله 9 میلیون فقره چک در مرداد ماه امسال

احتمال ورود آمازون به صنعت بانکداری

تعداد افراد با مهارت کارآفرینی کم است

دامنه اختصاصی آمازون برای ترکیه آغاز به کار کرد

ادوبی، شرکت Marketo را با قیمت 4.75 میلیارد دلار خریداری می کند

نخستین شعبه آزمایشی پارک فناوری پردیس معاونت علمی آغاز به کار کرد

اعتراض دفتر دادستانی نیویورک به تخلفات صرافی های دیجیتال

در جلسه شورای عالی فضای مجازی تاکبد شد / لزوم ارائه مهلت برای رفع اشکالات، پیش از فیلتر شدن سایت های اینترنتی اشتغال آفرین

توسعه مراکز نوآوری در دانشگاه علمی کاربردی استان تهران

رئیس پارک علم و فناوری چهارمحال وبختیاری / فرهنگ سازی اقتصاد دانش بنیان پیش شرط توسعه است

اپل جریمه 15 میلیارد دلاری اتحادیه اروپا را پرداخت کرد

رئیس پارک پردیس / کارخانه نوآوری «آزادی» نخستین شعبه پارک فناوری پردیس شد

کاهش حجم تولید تراشه حافظه توسط سامسونگ، به دلیل کاهش تقاضا در سال 2019

سهم 43 درصدی اپل در بازار فروش گوشی های با قیمت بالاتر از 400 دلار

جک ما می گوید جنگ تجاری آمریکا و چین 20 سال طول می کشد

طی نامه وزیر صنعت به سرپرست وزارت اقتصاد / نحوه تسویه بدهی ارزی واحدهای تولیدی اعلام شد

انتظار کارشناسان و سرمایه‌ گذاران بازارهای جهانی به افزایش قیمت طلا

بسته اقتصادی چین برای مقابله با جنگ تجاری آمریکا

آموزش خدمات بانکداری الکترونیک در شبکه سیمای بانک پاسارگاد

رهاورد پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی برای بخش کشاورزی / پیوستن به WTO کشاورزی ایران را رونق می بخشد؟

تسهیلات 20 میلیونی برای زنان کارآفرین سرپرست خانوار

وزارت ارتباطات / 93 هزار و 700 نفر در تاکسی اینترنتی، فروش آنلاین و اپلیکیشن ها شاغل شدند

2 استارتاپ مالی جزو برترین استارتاپ های سال 2018

مورگان استنلی محصولی برای معامله بیت کوین عرضه می کند

افزایش مسئولیت های مایک منلی؛ مدیرعامل جدید فیات کرایسلر

آیا رشد هزار برابری ارزهای دیجیتال امکان پذیر است

لزوم تسهیلگری استارتاپ ها برای کاهش ترافیک

چرا اقتصاد مقاومتی به رغم اجماع عمومی نتوانسته به اهدافش دست یابد / سرگذشت اقتصاد مقاومتی در ایران

مجلس سامانه رصد به کارگیری بازنشستگان را راه اندازی می کند / فرصت 2 ماهه بازنشستگان برای ترک پست

خبرگزاری فرانسه: بورس تهران رکورد تاریخی خود را شکست / بورس و هراس بازگشت رکود

فروش ویژه ایران خودرو به خودرو اولی ها محدود شد

تقویت حوزه خوداشتغالی و کارآفرینی در دانشگاه فنی و حرفه ای

ارائه ایده پژوهشی برتر در مدرسه پاییزه «مغز و ذهن»

حمایت از 3 گروه کسب و کارها

ستاری اعلام کرد / تلاش معاونت علمی برای ایجاد شهرهای فناورانه

ادوبی در حال مذاکره برای خرید شرکت نرم افزاری Marketo است

جشنواره «ایران ساخت» به جمع مبادی معرفی شرکت های خلاق پیوست