آخرين مطالب

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران مقالات اقتصادي

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران

  بزرگنمايي:

آریا بازار - ناظراقتصاد : اداره ثبت پتنت به بررسی درخواست‌های ثبت اختراع پرداخته و نیز در رابطه با اعطا یا عدم اعطای اعتبار به پتنت را تصمیم‌گیری می‌کند. فرایند بررسی در بین ادارات مختلف(و در کشورهای مختلف) متفاوت است.
فرایند بررسی اساسی معمولا شامل تعیین این موضوع است که آیا نوآوری ادعا شده بدیع، غیر آشکار و قابل استفاده در صنعت است یا نه؟ این فرایند ممکن است تعاملات متعدد بین متقاضیان و ماموران بررسی را الزامی سازد و می‌تواند یک روند طولانی در پی داشته باشد. به عنوان مثال، پروسه اخذ پروانه در اداره ثبت اختراع اروپا (EPO) می‌تواند سه تا پنج سال از تاریخ درخواست پرونده به طول ‌انجامد.
روش‌های امتیاز دهی نیز در بین ادارات مختلف متفاوت است:
🔷 قابلیت پتنت سازی موضوع
🔷 آیا یک درخواست بایستی برای بررسی برود، اگر بله در چه دوره زمانی
🔷 ساختار هزینه
🔷 چگونه و با چه شرایطی متقاضیان بایستی درخواست تسریع در روند رسیدگی به پرونده را بدهند
🔷 فرایند تعامل متقاضی و مسئول رسیدگی به چه شکلی باید باشد
🔷 مدیریت حجم کار
🔷 رویه‌های تنظیم بودجه دفتر
تلاش برای جمع‌آوری داده‌های رویه‌ای براساس تعاریف و مفاهیم رایج در آن کشور و اداره ساخته و پرداخته می‌شود، اما تفاوت در رویه‌ها به طور کامل این داده‌ها را هماهنگ می‌کند. مثلا “رد” به عنوان یک تصمیم نهایی در کانادا ثبت نشده است. متقاضیان مطلع می‌شوند که باید درخواست خود را انجام داده و یا پاسخ دهند، و اگر یک متقاضی قادر به ارائه اطلاعات لازم نباشد، به نظر می رسد که برنامه را رها کرده است. وضعیت مشابه در استرالیا وجود دارد. در بسیاری از ادارات، درخواست ثبت نام یک درخواست ملی به معنای درخواست بررسی نیست. برای مثال در چین و ژاپن تقاضا برای بررسی می تواند تا سه سال پس از تاریخ درخواست ثبت شود. اما در ایالات متحده، درخواست پرونده، الزام فوری برای بررسی را مطرح می کند.
افزایش حجم کارهای دفاتر ثبت اختراع چقدر است؟
تعداد درخواست‌های اختراع ثبت شده در سراسر جهان در سال 1995 به 1 میلیون رسید و از آن زمان با روندی صعودی در حرکت بوده است. در سال 2011، پتنت‌ها بیش از 2 میلیون مورد بود و تنها پنج سال طول کشید تا به 3 میلیون برسد. در سال 2016، بیش از 3.1 میلیون اختراع ثبت شده وجود داشت.
پتنت‌های ثبت شده چین از تعداد 18،700 در سال 1995 به 1،3 میلیون در سال 2016 افزایش یافت که به طور متوسط رشد سالانه 23 درصدی داشته است. برزیل، هندوستان و جمهوری اسلامی ایران نیز شاهد افزایش قابل توجهی در درخواست های ثبت شده در کشورهای خود بوده‌اند.
جمهوری کره و ایالات متحده آمریکا هر ساله به طور متوسط سالانه رشد حدود 5٪ در طول مدت مشابه بوده است.
پتنت
نمودار1:تحول تعداد درخواست‌های ثبت اختراع در دفاتر منتخب
اداره ثبت اختراعات به منظور مدیریت حجم کاری و ورودی خود باید ظرفیت پردازش خود، به ویژه ظرفیت بررسی آن‌‌ها را، با توجه به تعداد درخواست‌‌های ثبت اختراع دریافت کند. رشد شدید در برنامه‌های درخواست ثبت اختراعات موجب افزایش تعداد درخواست‌‌های در حال انتظار می‌‌شود، که منجر به عقب افتادگی می‌‌شود، و همچنین آموزش و ارزیابی‌‌های اضافی را در پی طول می کشد. در حالی که سطح معینی از برنامه‌‌های در حال انتظار برای تسلط کامل به ارزیابی مورد نیاز است، بار اضافی می‌‌تواند منجر به احساس نیاز به زمان بیشتری شود.
نمودار شماره(2) نشان دهنده رشد برنامه‌‌های بالقوه در حال انتظار در 10 اداره ثبت اختراع می‌‌باشد که داده‌‌های آنها در دسترس بوده اند. این ادارات مبتنی بر تعداد درخواست‌‌های ثبت اختراع در حال انتظار انتخاب شده‌‌اند(در سال 2016). تعداد ثبت اختراع‌‌های بالقوه در حال انتظار در استرالیا و برزیل بیش از دو برابر بین سال‌‌های 2005 و 2016 بوده است. میزان حجم درخواست‌‌های احتمالی در هند در سال 2016 نزدیک به2.4 برابر بیشتر از سطح ثبت شده در سال 2010 بوده است.
پتنت
نمودار2: تحول برنامه های بالقوه در حال انتظار
شکل زیر میانگین تعداد ثبت اختراع‌‌‌ها به ازای هر بازرس بررسی کننده پرونده در کشورهای منتخب را نشان می‌‌‌دهد. میانگین تعداد پرونده‌‌‌های در دست بررسی کنندگان نشان دهنده ظرفیت بررسی دفاتر نسبت به تعداد پرونده‌‌‌های درخواست ثبت اختراع می‌‌‌باشد. برخی از ادارت افت در بررسی تعداد پرونده-های ثبت اختراع را در سال 2016 نسبت به سال 2005 تجربه کرده‌‌‌اند. برای مثال در بریتانیا تعداد درخواست ثبت اختراع در دست بازرسان بریتانیایی از 139 مورد در سال 2005 به 63 مورد در سال 2016 کاهش داشته است. ژاپن نیز کاهش در میانگین تعداد درخواست ها را شاهد بوده است؛ اما کشورهایی چون دانمارک و ادراه ثبت اختراع اروپا بدون تغییر باقی مانده‌‌‌اند و کره نیز افزایشی تدریجی در تعداد پرونده های مورد بررسی به ازای هر ارزیاب را نشان می دهد.
پتنت
نمودار3:میانگین تعداد پرونده های در دست هر ارزیاب در دفاتر ثبت اختراع
در ادامه با بررسی داده‌های موجود در رابطه با میزان تولید علم ایران در طی سال‌های 1996 تا سال 2014 به این نتیجه می‌توان دست یافت که رشد علمی ایران در حدی بوده که سهم ایران از تولیدات علم جهانی از سال 1996 تا سال 2014 بیش‌از 20 برابر شده است. همچنین تولید علم ایران به اندازه 30 درصد تولید علم منطقه خاورمیانه می‌باشد. این آمارها وضعیت بسیار خوب ایران در تولید علم را نشان می‌دهد به طوری که ایران در سال 2014 در رتبه 16 تولید در جهان قرار گرفته است (Scimago, 2016). اما با این سطح مطلوب تولیدات علمی در کشور چرا با وجود این رشد علمی در شاخص نوآوری جایگاه ایران در وضعیت مناسبی قرار ندارد؟ نمودار‌های زیر سهم ایران در تولید علم در بازه زمانی 18 ساله را نشان می‌دهد.
پتنت
نمودار 4: رشد سهم تولیدات علمی ایران در جهان و در منطقه خاورمیانه
حال باید بررسی کرد که در چه حد از این پتنت‌ها به محصول تجاری تبدیل می‌شوند. برای این منظور بهترین آمار در دسترس می‌تواند آمار پتنت‌های ثبت شده ایران در داخل و خارج از کشور باشد که در نمودار زیر شده است (WIPO, 2016).
پتنت
نمودار5: رتبه ایران در زمینه ثبت پتنت در جهان
با مقایسه نمودار های ارائه شده مشخص می‌شود که همانند رشد سهم تولیدات علمی کشور در جهان، رتبه ایران در تعداد ثبت پتنت در جهان بهبود یافته است. البته بنا به نمودار فوق، رتبه ایران فقط از لحاظ ثبت پتنت داخلی بهبود یافته است و در حقیقت در ثبت پتنت غیربومی و مهم‌تر از آن ثبت پتنت خارجی ارتقا چندان زیادی نیافته است. این مساله مخصوصا در مورد ثبت پتنت خارجی، می‌تواند ثبت پتنت داخلی را زیر سوال ببرد. به این شکل که انتظار می‌رفت هم راستا با افزایش ثبت پتنت داخلی، ثبت پتنت خارجی نیز افزایش می‌یافت. عدم افزایش ثبت پتنت خارجی می‌توانند نشان دهنده این باشد که پتنت‌های ثبت شده در داخل جذابیت چندانی برای ثبت خارجی نداشته‌اند. به بیان دیگر پتنت‌های داخلی عملا از ارزش تجاری خوبی برخوردار نبوده‌اند. از جمله راه کارهایی که سیاست‌گذاران رشد علمی کشور برای بهبود جایگاه علمی و فناوری کشور در چند سال اخیر در پیش گرفته اند، احداث و توسعه پارک‌های علم و فناوری بوده است. اما با توجه به آمار و ارقام ذکر شده می‌توان دریافت که ایجاد پارک‌های علم و فناوری تاثیری عمیق بر تجاری سازی ایده ها و در نهایت صادرات محصولات با فناوری بالا در ایران را نداشته‌اند. صرف رشد کمی این مراکز قطعا‏ نمی‏تواند به تنهایی تحقق بخش اقتصاد دانش بنیان در کشور باشد. همچنین، سیاست‌گذاری‏های انجام شده بیشتر در جهت کمیت گرایی سوق داده شده‌اند، و به کیفیت محیط دانشی خود توجهی نکرده‌اند. بنابراین ضروری است تا با افزایش زیرساخت‌ها و تقویت کارکردهای این مراکز به تقویت شرکت‌های دانش بنیان مستقر در این مراکز کمک ویژه‌ای شود. در واقع، مقایسه نسبی میان سطح تکنولوژی و توانمندی شرکت‌های فعال در حوزه فناوری‌های پیشرفته و تعداد پارک‌ها در کشور ما با سطح تکنولوژی و تعداد پارک‌های سایر کشورهای جهان گویای این مطلب است که راه اندازی پارک‌های فناوری در ایران با برآوردی غلط از توانمندی‌های کشور و پیش نیازهای لازم صورت گرفته است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اشتغال دهه شصتی‌ها به روایت آمار

موافقت چین با افزایش واردات کالا و خدمات از آمریکا

چین و آمریکا توافق کردند که شکاف تجاری خود را کاهش دهند

اعلام علت مرگ هیتلر بعد از 73 سال

قیمت طلا طی هفته های آینده با رشد فزاینده ای روبرو خواهد شد

علت اصلی بیکاری دانش‌آموختگان چیست؟

دخل تهران خالی‌تر می‌شود

چرا سکه 2میلیون تومان شد؟

ارزیابی میزان موفقیت یا شکست تامین مالی خرد در توسعه کشورها

پنج روش رمزگذاری برای امنیت کسب‌وکارها

پژو در ایران می‌ماند؟

حال و روز این روزهای تجارت الکترونیکی ایرانی

بلومبرگ: نگرانی از وضعیت اقتصاد ایران ارزش ریال را کاهش داد

پتانسیل‌‌های کارآفرینی و مشارکت اقتصادی در پناهندگان، مهاجران و گروه‌‌های قومی

ارزیابی شاخص‌های توسعه شهری تهران

توصیفی از وضعیت ادراک فساد در ایران

مروری بر سرگذشت متولدین دهه 60

دهه از دست رفته در اقتصاد ایران و دلایل آن

ارزیابی میزان موفقیت یا شکست تامین مالی خرد در توسعه کشورها

نظام بانکی و ردپای دارایی‌های موهوم

شرکت‌های بزرگ کره جنوبی (چائبول‌ها): اثرات اقتصادی، نحوه ایجاد و رشد

تاب‌آوری و اقتصاد مقاوم

ارزیابی شاخص‌های توسعه شهری تهران

چگونگی خروج از رکود

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران

پیش‌بینی قیمت طلا،سکه و ارز در سال 97 | قاسمی: فنر تورم رها می‌شود!

شرکت‌های بزرگ کره جنوبی (چائبول‌ها): اثرات اقتصادی، نحوه ایجاد و رشد

درباره سیلیکون ولی!

تاب‌آوری و اقتصاد مقاوم

تحلیل بازار مسکن در سال 97

بررسی برنامه اشتغال دولت در سال 1397

سیاست‌ «نوآوری» در اتحادیه اروپا

مروری بر جایگاه پتنت در جهان و ایران

چگونگی خروج از رکود

مروری بر جایگاه صنعت خودروسازی در اقتصاد ژاپن

پیش‌بینی قیمت طلا،سکه و ارز در سال 97/ قاسمی: فنر تورم رها می‌شود!

الزامات مبارزه با فساد اقتصادی

درباره سیلیکون ولی

اقتصاد سیاسی تولید

تحلیل کیتکو از عوامل موثر بر قیمت طلا در کوتاه مدت

تحلیل اینوستینگ از چشم انداز قیمت جهانی طلا و سایر فلزات گرانبها

الزامات و پیامدهای تولید ملی چیست؟

تحلیل بازار مسکن در سال 97

پیش‌بینی متغیرهای کلان (1400-1396)

سیاست‌ «نوآوری» در اتحادیه اروپا

شاخص‌های حکمرانی خوب و ارتباط آن با سهولت انجام کسب و کار

بررسی برنامه اشتغال دولت در سال 1397

روندهای جهانی و تاثیر آنها بر صنعت توریسم و گردشگری در خاورمیانه

مروری بر جایگاه صنعت خودروسازی در اقتصاد ژاپن

اقتصاد صنایع مبتنی بر اقیانوس و دریاها